Luận văn giải pháp phát triển bền vững du lịch homestay Ở thôn lô lô chải xã lũng cú huyện Đồng văn tỉnh hà giang

Từ đây, xuất hiện khái niệm taới về hoạt động phát triển, đó chỉnh là “Phát triển bền vững ”, Khái niệm phát triển bên vững xuất hiện lần dầu vào năm 1980 trong ấn phẩm Chiến lược bảo tê

ĐẠI HỌC QUỐC GIA IIÀ NỘI KHOA CAC KHOA HOC LIEN NGANH

NGUYEN THI THU THUY

GIAI PHAP PHAT TRIEN BEN VUNG DU LICH HOMESTAY

OG THON 1.6 L6 CHAT, XA LONG CU, HUYEN DONG VAN,

TINH HA GIANG

LUAN VAN TIIAC Si KITOA IIQC BEN VUNG

HÀ NỘI - 2020

ĐẠI HỌC QUỐC GIA IIÀ NỘI KHOA CAC KHOA HOC LIEN NGANH

NGUYEN THI THU THUY

GIAI PHAP PHAT TRIEN BEN VUNG DU LICH HOMESTAY

Ở THÔN TÔ L6 CHAT, XÃ LỮNG CÚ, HUYỆN ĐỒNG VĂN,

TINH HA GIANG

LUAN VAN TIIAC Si KIIOGA IIGC BEN VUNG

Chuyên ngành: KHOA HỌC BÊN VỮNG

Mã số: 8900201.03 QTD

Người hướng đẫu khoa học: PGS.TS Mai Văn Hung

IOI - 2020

LỜI CAM ĐOAN

'Tôt xi cam đoan luận văn nảy là công trình nghiên cửu do cá nhân tôi thực hiện đưới sự hướng din khoa học của PGS.TS Mai Văn IIune, không sao chép các công trình

nghiên cứu của người khác Số liệu và kết quả của luận văn chưa tỉng được công bộ ở

bất ki một công trình khoa học nào khác,

Các thông tin thứ cấp sử dụng trong luận văn có nguồn gốc 1õ ràng, được trích dẫn

đây đủ, trung thực và đúng quy cách

'Tỏi hoàn toản chịu trách nhiệm về tính xác thực vả nguyên bản của luận văn

‘Tac gia

Nguyễn Thị Thu Thủy

LOL CAM ON

Trong quá trình thực hiện luận văn, bên cạnh sự cố găng và nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận dược sự hướng dẫn nhiệt tình của các nhà khoa học, các thẦy cô giáo và sự giủp đỡ, những ý kiến đóng góp của các cá nhân, tập thể đề giúp tôi hoàn thành luận văn nay

Tải xin chân thành cảm ơn PGS.TS Mai Văn Hưng đá trục tiếp hướng dẫn tôi trong, suốt thời gian thực hiện luận vắu

Tôi xin chân thành cảm ơn sự góp ý, chỉ bảo ăn cần của các thầy, cỗ giáo Khoa Các khoa học liên ngành - Đại học Quốc gia Hà Nội

'Töi xin chân thành cắm ơn Công ty BĐS Phú Đồng dã tạo diễu kiện và giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên cứu thực hiện luận văn

Ngoài ra, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã tạo điêu kiện

về mọi mặt cho tôi trong thời gian thực hiện đẻ tài này

Mặc đủ cũng đã có rất nhiều cô gắng song đây là đề tài nghiên cứu có phạm vi

rộng, quá trình nghiên cứn, khảo sát và năng lực của bản thân cờn mi chế nên vẫn không,

thẻ tránh khỏi những thiểu sót nhật định, kính mong nhận được những ý kiến góp ý chân

thành từ các Thây, Cô giáo, đông nghiệp và các bạn

Tran trong cảm ơn!

Hà Nội, ngày - tháng - năm 2020

Tác giá luận văn

Nguyễn Thị Thu Thúy

1.1 Cơ sở 1ý luận về phát triển bên vững đu lịch homestay

1.1.1 Phát triển bên vững và tính bên vững

1.1.2 Phát triển bên vững du lịch on nn xnxrerer

1.1.3 Phát triển bên vững du lịch homestay

1.1.4 Đặc điểm cơ ban của hoạt động du lich homestay

1.1.5 Tiêu chỉ dành giá phát triển bền vững, du lịch homestay

1.1.6 Mục tiếu của phát triển du lịch bên vững homestay sec

1.1.7 Nguyên tắo gần phát triển du lịch bổn vững du lịch homeslay

1.3 Tổng quan nghiên cứu về phát triển bẻn vững du lịch homestay

1.2.1 Tỉnh hình nghiên cứu trên thế giới

1.2.2 Tình hình nghiên cứu trong nuóc

1.3 Tổng quan khu vực nghiên cửu seeserrreree

1.3.1 Diễu kiện tự nhiên

1.3.2 Điệu kiện kimh lé - xã hội

1.3.3 Tài nguyên du lịch homestay tại thôn Lò Lẻ Chỗi

CHƯƠNG 2 CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CÚU

2.1, Cách tiếp cận nghiên cứu

2.2 Phương pháp nghiên cứu

1H

Trang

2.2.2 Phương pháp nghiên cứu áp đụng 34

CIUONG 3 KÊT QUÁ VÀ THẢO LUẬN .cc2cccc "

3.1 Đánh giá hiện trạng phát triển bên vững của hoạt động du lịch homestay tại Lô Lô

3.1.1 Hiệu quả kinh tế từ hoạt động kinh doanh homestay cu se

3.1.2 Vân đề môi trường từ hoạt động kinh doanh du lich homestay 48 3.1.3 Vấn để xã hội từ hoại đông kinh doanh du lịch homestay 52 3.1.4 Két qua danh gia tinh bén vting của hoạt động du Lich homestay tai L6 L6 Chai

3.2, Phân tích SWOT về tiềm năng, lợi thể, cơ hội, thách thức trong phát triển bên

3.3 Để xuất giải pháp phát triển bên vímy du lịch hornestay tại thôn T,ô 1.6 Chai 61 3.3.1 Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tê ¬" Ol 3.3.2 Nhém giải pháp phát triển bên vững về môi trường sinh thái Ó5 3.3.3 Nhóm giải pháp phát triển bẻn vững về Văn hóa - Xã hội 67 3.3.4 Nhóm giải pháp liên kết phát triển du lịch homestay bn viing eee 69

-1-DANH MUC CHU VIET TAT

DANH MỤC BẢNG Tiảng 2.1: Bộ tiêu chí đánh giá tính bên vững hoạt động du lịch homestay tại thôn Lô

Lô Chãi, xã Tũng Cú, huyện Đồng Văn, lĩnh Hà Giang - 37 Đảng 2.2: Đánh giả tính bền vững dựa vào hoạt động du lịch homestay tại thôn Lê Lô Chải, xã Lũng, Củ, huyện Đồng Văn, tính Hả Giang (L8Ù)

Bang 3.1: Bang tong hyp kết quả dịnh lượng các tiêu chỉ đánh giá tỉnh bên vững về kinh

18 dua vao hoat déng du lich homestay tai thên Lồ Lô Chải, xã Lũng Cú, huyện Đồng,

Bang 3.2: Kết quả đánh giá tính bổn vững về mỗi trường tong kinh doanh du lịch homestay tai thén Lé Lé Chai, xã Lũng Củ, huyện Đồng Văn, Hả Giang, 57 Bang 3.3: Bảng tổng hợp kết quả dành giả các tiểu chí dảnh giá tình bên vững vẫn dé

xã hội trong hoạt động kinh doanh du lịch homestay tại thôn Lô Lô Chải S8 Bang 3.1: Bang tổng hợp kết quả đánh giá tính bèn vừng của hoạt động kinh doanh

9

homestay

Bang 3.5: Bang phan tich SWOT etia hoat déng dn lich homestay tai than 1.6 1.6 Chai,

xf Litag Ca, huyén Dong Vin, tinh Ha Giang ceesesssseeneneesenseneeneessneeeseeen 60

vi

DANH MỤC HỈNH

Tinh 3.1: Doàn nghiên cứu điều tra xã hội học người dân thên Lô Lô Chải 35 Tình 3.1: Thu nhập bình quân của cáo hộ đân Lô Lô Chai 42 Tình 3.2: Ilinh anh phéng nghi ota Lover L6 Lé Chai homestay 44 Hình 3.3: Biểu đỏ thể hiện tốc độ tăng trưởng thu nhập của các hộ gia đình kinh doanh

Tlinh 3.4: Nguồn vồn phát triển đu lịch hamestay của người dân Lô Lô Chãi AQ

Tình 3.5: Tỷ lệ mức độ sủ dụng phân bán hóa học cho cấy trồng của người đân SŨ Tình 3 6: Cập nhật kiên thức về hoạt động đu lịch homestay tại thôn Lô Lỗ Chải S3

Hình 3.7: Biển dé kết quả mức độ bên vững của hoạt déng du lich homestay theo 3

vil

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn để tải nghiên cứu

Việt Nam là nước nêng nghiệp, tỉnh đến hét năm 2019, khu vực nông thên có khoảng 64.5% dân cư đang sinh sóng; đa đạng về điều kiện sinh thái va da dang sinh hoc, da dang

về văn hóa truyền thống bao gốm 54 dân tộc; người dân nông thỏn có truyền thông hiểu khách; Trong những năm gản đây, nắm bắt được xu thẻ phát triển du lịch trên thế giới, Việt Nam đã bắt dầu quan tâm phái triển hoạt động du lịch homestay ở khắp các tỉnh trên cã nước Sự phát triển của hinh thức du lịch này góp phan nang cao trình độ dân trị, phát huy

bản sắc văn hoá dân tộc; tạo điều kiện trao đôi và giao lưu văn hỏa - xã hội giữa các đân tộc,

các vũng miễn trong và ngoài nước; tạo nhiều cơ hội việc làm, nâng cao dời sống vật chất

và tỉnh thần cho người dân bản địa, Một số địa phương phát triển du lịch hơmestay từ lâu

ru Mai Châu ( tỉnh Hòa Binh), Ba Bé (tinh Bac Kan), Sa Pa (tinh Lao Cai), Vũ Linh (tỉnh Yên Bái) ä dặc biệt là Đồng Vin (tinh Ha Giang)

Huyện Đẳng Văn, tỉnh Ha Giang la ving dat được thiên nhiên ưu đãi với cao nguyễn

đá, múi non hùng vĩ, đã được UNHSCO công nhận lá Công viên văn hoà địa chất thể giới, cần được bão tồn như một đ sản thiên nhiên Không những thế, huyện Đồng Văn còn là ving dit ndi tiéng vé vin hỏa dân gian, lẽ hội đặc sắc, ngành nghề thủ công truyền thống

đậm đà văn hóa dân tộc của người Mông, người Lỗ Lô, Vì vậy, việc phát triển du lịch nói chung và du lịch homestay nói rẻng là cân thiết và là thể mạnh của Đồng Van trong qua trình phát triển kinh tế địa phương,

Tiện nay, trên địa bàn huyện Dồng Văn có nhiều điểm du lịch như: Phổ cổ Dễng Văn, Cột cờ I.ũng Cú, mỗi năm thu hút hàng nghìn du khách đền tham quan và khám phá Vì vậy rất nhiều địa diểm du lich homestay dược hình thành, wong đó có thôn Lô Lò Chải, Quả

trình hình thành ban dau du lich homestay ở xã Liing Củ nói riêng và huyện Đồng Văn nói

chung chủ yêu là tự phát, tự quân của người đân hoặc liền kết của một số công ty với một

số hộ dân đễ dâu tư cơ sở vật chất tối thiểu rồi tổ chức đón khách Đơ đó, không có sự thông nhất quản lý dẫn đến hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh, chất lượng phục vụ không dâm bảo, trách nhiệm với mỏi trường không được quan tàm gây nhiều hệ lụy không tết, ảnh hướng đến an ninh trật tụ, an toàn xã hội vả õ nhiễm môi trưởng, tài nguyễn du lịch có

xu hướng bị cạn kiệt

Trong chuỗi giá trị đu lịch oó hiện tượng phân chía lợi ích không hải hỏa, các doanh nghiệp du lịch thu phần lớn lợi nhuận muà không đầu tr gì cho điểm du lịch Hoạt động dụ lụch cũng tách rời các hoạt động phát triển nóng thôn mới do chưa có chính sách phủ hợp

Vì vậy, nêu không khắc phục được các vẫn đề tồn tại này thì sự phát triển du lich homestay

ở 1â Lô Chải, xã Lũng Cũ nói riêng, huyện Đồng Văn nói chung sẽ không bên vững Từ những lý do trên, việc triển khai thực hiện đề tải “Giải pháp phát triển bên vững du lịch Homestay 6 thin L6 L6 Chải, xã Lũng Cú, Dồng Văn, Hà Giang” là hột sức cần thiệt

2 Mục tiêu của để tải

3.1 Mục tiên chung

Nghiên cứu và để xuất được giải pháp phát triển bên vững du lịch homestay ở thôn Lô 1.6 Chai, xa Limg Cu, Dang Văn, Hà Giang,

22 Mục tiêu cụ thể

Đề tải nghiên cứu càn thực hiện các mục tiêu cụ thể như sau:

~ Đánh giá được tính bền vững của du lịch homestay trên các tiêu chỉ đánh giá đã được xây dung

- Để xuất được giải pháp nhằm đây mạnh phát triển bên vững du lich homestay 6 thôn 1.61.6 Chai, x4 Ling Ci, Dang Văn, Hà Giang

3 Đỗi tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 ĐÁI tượng nghiên cửu

- Bối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận và thực tiễn của phát triển bẩn vững

- Thực trạng phát triển bên vững, du lịch hoiestay ở thôn Lô Lô Chải xã Lũng Cú, Déng Van, 11a Giang,

32 Phạm vỉ nghiên cứu

- VỀ nội dưng: Luận văn nghiên cửu thực trạng phát triển bản vững, các tiều chí đánh giá thực trạng phát triển bản vững và các giải pháp phát triển bên vững đu lịch homastay ở thôn Lô Lô Chải, xã Limg Cú, Đông Văn, Hà Giang

3

- Về không gian: Dề tài tiên hành nghiên cửu đu lịch homestay ở thôn Lâ Lô Chải, xã T.ũng Cú, Đồng Văn, Ha Giang

- Về thời gian: Để tài nghiên cứu và sử dựng cáo số liệu liên quan đến vẫn để phái triển

'Vân để nghiên cứu của luận văn lả:

- liện trạng phát triển bền vững du lịch homestay ở thôn Lỗ Lô Chải, xã Lũng Củ, Đông Văn, Hà Giang ?

- Giải pháp phát triển bên vimg du lich homestay ở thôn Lô Lô Chai, xã Lứng Cú, Đông Văn, Hả Giang là những giải pháp nào ?

42 Giá thuyết nghiên cửu

Tiiện trạng phát triển bên vững du lich homestay ở thôn Lô Lô Chải, xã Lũng Củ, Đông Văn, Ha Giang đang phát triển bền vững trung bình

Thén Lé L6 Chai, x4 Ling Cu, Déng Văn, [là Giang cân phải áp dụng thêm các giải pháp dễ khắc phục các vấn dễ có mức phát triển bên vững thấp và trung bình, trong dé cha trọng, đến các giải pháp về vần đề môi trường

5, ¥ nghĩa cia dé tai nghiên cứu

%1 VỀ mệt lý luận

Luận văn sẽ tiên hành nghiên cứu, phân tích vá hệ thông, hóa các khải niệm có liên quan dén phát triển bên vững du lich nói chưng và đủ lịch homestay nói riêng; Thu thập, phần tích tổng hợp các tài liều có liên quan dến phát triển bên vững Xây dựng phương pháp đánh giá tính bên vững đựa trên bộ chí số đánh giả tính bên vững du lịch homestay.

Ã2 LÊ mặt thực tiễn

Luan vin sẽ tiên bành khảo sát thực tiến, đánh giá thực trạng phát triển bên vững du lich homestay tai 1 1.6 Chai 14 ca sở để đưa ra các giải pháp PTBV lrơng giải đoạn tiếp theo Các nội dung này bao gồm:

- Đánh giả tình bên vững của hoạt động kinh doanh du lich homestay tai thén Lé Lé

phát triển bên vững du lịch trong béi cảnh hội nhập toàn edu

6 Kết câu của luận văn

Ngoài phản Mỡ đâu, Kết hiận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phu luc kết cầu của

luận văn gồm các chương sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận và tổng quan nghiên cứu vẻ du lich homestay

Chương 2: Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Kết quả và thảo luận

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUAN VA TONG QUAN VAN DE NGHIEN CUU VE

DU LICH HOMESTAY 1.1 Cơ sở lý luận về phát triển bin ving du lich homestay

1.1.1 Phát tiễn bên vững và tính bổn vững

Phát triển là một quá trình tiến hóa của rnợi xã hội, mọi cộng đồng đân tộc trong đó các chủ thể lanh đạo và quân lý, bằng các chiến hược và chính sách thích hợp với những đặc diễm vẻ lịch sử chính trị kinh tế, văn hóa, xã hội của xã hội và công đồng đân Lộc minh, lao

ra, huy đóng và quản lý các nguồn lực tự nhiên và con người nhằm đạt được những thành quả bên vững và được phân phối công bằng cho các thành viên trơng xã hội vì ru đích không ngimg nang cao chất lượng cuộc sống của họ (1rần Ngọc Thêm, 1996)

'Theo định nghĩa Triết học, trong phép duy vật biện chứng của C.Mác và Ph.Angghen

thì cho rằng phát triển là một phạm trù chỉ quả trình vận động tiền lên từ thập đến cao, từ

dơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện dén hoàn thiện hơn của một sự vật Quá trình van động đỏ diễn ra vừa dần dân, vừa nhảy vọt để đua tới sự ra đời của cái mới thay thế cải cũ

Sự phát triển là kết quả của quá trình thay đối dân về lượng dẫn đên sự thay đối về chât, quá trình chiến ra theo đường xoắn ốc và hết mỗi chủ kỹ sự vật lắp lại dường như sự vật ban dẫu

nhưmg ở mức (cập độ) cao han (B6 Giáo duc và đào tạo, 2018)

"Trong bải giáng về “Các mồ hình phát triển” Lại Lâm Ảnh có trình bảy “Phát triển được xem nữ là quá trình biển đổi cả về lượng và về chất trong một khoảng thời gian

nhất dịnh Nó là sự kết hợp chặt chế quá trình hoàn thiện của hai vẫn dễ về kinh tẻ và xã hội

ở mỗi quốc gia Cần phải phân biệt phát triển với Tăng trưởng Tăng trưởng là sự gia tăng

về lượng còn phát triển là sư gia tăng cả về chất và về lượng trong một khoảng thời gian nhất định thường là một năm Khi nói đến sự phát triển là hàm ý nói đến oa sy ting truéng Phát triển là hướng tới yêu tổ về con người” (Lại Lâm Anh, 2019)

Từ các khái niệm trên, có khái quát “Phát triển là quá trình vận động, biến đổi từ thấp dẫn cao cũ về lượng và về chất trang mội khoảng thời gian nhất định”

Ngày nay, ở khắp các quốc gia trên thế giới, hoạt động phát triển dang mang lại cào tác động tiêu cực lam cạn kiệt tài nguyên, gây suy thoải môi trường, Cơn người đã dẫn nhận thức được nguồn tài nguyên trên Trái đất là có hạn, phải được khai thác một cách hợp lý

5

nhằm đăm bão giảm thiểu tối đa các rủi ro có thể ảnh hưởng đến quả trình phát triển của con người ở hiện tại và tương lại Từ đây, xuất hiện khái niệm taới về hoạt động phát triển, đó chỉnh là “Phát triển bền vững ”,

Khái niệm phát triển bên vững xuất hiện lần dầu vào năm 1980 trong ấn phẩm Chiến lược bảo tên thể giới với nội dụng rất đơn giản: “Sự phát triển của nhân loại không thể chỉ chủ trọng tới phát triển kinh tễ mà còn phải tôn trọng những nhu cầu tất yêu của xã hội và

sự tác động đến môi trường sinh thải học”

Nam 1987, trong Hảo cáo “Tương lai chưng của chủng ta” cúa Liội đồng Thẻ giới về Môi trường và Phát triển của Liên hợp quốc, phát triển bê vững được định nghĩa “la sr phat triển đân ứng được những yêu cầu của hiện tại, nhưng không gây trở ngại cho việc dip img

nhu cầu của các thế hệ mai sau” (WCHD, 1987)

Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất về Môi trường và phát triển tổ chức ở Rio đe Janeiro (Braxin) năm 1993 và Hội nghị Thượng đình Thé gidi vé PTBV 14 chitc & Johannesburg (Cộng hoà Nam Phi) năm 2002 dã xác dịnh phát triển bền vững “là quả trinh phát triển có

sự kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hải hoà giữa 3 mặt của sự phát triển, gồm: phát triển kinh tế (nhất là tăng trưởng kinh tế), phát triển xã hội (nhất là thực hiển tiến bộ, công bằng xã hội, xoá đôi giảm nghéo và giải quyết việc làm) và bảo vệ môi trưởng (nhất là xứ lý, khắc phục

ô nhiễm, phục hồi và cải thiện chật lượng môi trường; phòng chẳng cháy vả chặt phá rừng:

Khai thac hợp lý và sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên)” (Nguyễn Quang Thai và mik, 2007)

'Trong thời gian gân đây, lý luận vẻ phát triển bản vững được các nhà nghiền cửu lý luận quan tâm Trên cơ sở liếp thu những kết quã nghiên cim về lý luận và các kinh nghiệm quốc tế liên quan dén phat trién bên vững, các nghiên cửu đã dược triển khai phủ hợp trong từng giai đoạn cụ thể của nước †a lên cạnh đỏ, Việt Nam là một quốc gia có điện tích tự

nhiên 3/4 l4 địa hình núi đổi, núi với hơn 3.200km bo bién, wai dai trên 15 vĩ yên, có tiểm

năng tự nhiền vả môi trường phong phú Tuy nhiên, trong suốt quả trình phát triển kinh tế nói chưng vá phát triển ngành du lịch nói riêng, thì nguồn tài nguyên thiên nhiên, môi trường nước ta đã bị khai thác dạn kiệt, không bền vững Do đó, việc nghiên cứu lý luận về phát

triển bên vững làm cơ sở dễ phân tich dưa ra các giải pháp phủ hợp và dăm báo sự phát triển bên vững, ở Việt Nam là hết sức cân thiết

Trong Luật bảo vệ môi trường năm 2014 được Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ

nghĩa Việt Nam khóa VITT, kỹ hợp thử 7 thông qua ngày 23 tháng 6 năm 2014, đã nêu rố:

“Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng dược những yêu câu của hiện tại, nhưng không gấu trở ngại cho việc đáp ứng nhu cầu của các thế hệ mai sau Nội dụng của phát triển bản vững phải nhắn mạnh vào 3 vẫn đề là: (1) Phái triển bên vững về kinh tả; (2) Phát

triển bên vững về ¡; (3) Phát triển bên vững về môi trưởng, ””

"Tinh bổn vững, bắt nguồn từ khái niệm PTHV đã trớ thánh ngôn ngữ chung tại Hội nghị

thượng đình trải đất đầu tiên trên thê giới ở Rio vào năm 1992 Trong báo cáo “Tương lại

chưng của chúng 1a”, thuật ngữ tính bên vững được nhắc tới, trong đó nhân mạnh việc phat triển nền kinh tế toàn cầu cần đảm bảo duy trì những hệ sinh thái sốt lõi (Arundtland, G.TL, Khalid, M., 1987) Tính bên vững thường được sử đụng trong tiếp cận và nghiên cứu Hên ngành nhằm đánh gia khả năng duy trì, phát triển của một hệ thống nhất định hoặc tích hợp

các hệ thống Khái niệm vẻ tính bên vững theo Đạa hiật Chính sách Mỗi trường Mỹ, dựa

trên muột nguyên tắc đơn giảm: Mọi thứ chúng ta cần cho sự tồn tại, phái triển hạnh phúc phụ thuộc trực tiếp hoặc giản tiếp vào môi trường tự nhiên của chủng ta Đẻ theo đuối tỉnh bên vững việc cần làm là tạo ra và đuy trì các điều kiện mả con nguời và thiên nhiên có thể tên tai trong su hai hoa san xuất nhằm phục vụ chơ nhu câu của hiện tại và mà không Jam anh hướng tới quyền lợi của thể hệ tương lai (USEPA, 1969),

1.1.3 Phải tiểu bền vững du lịch

Tay theo mục địch nghiên cứu, quan điểm nghiên cứu, chúng ta có thế nhận định và đưa ra những khái mện khác nhau về du lịch Tuy nhiên, trong thời điểm hiện tại có một số khải niệm vé du lich dang được chấp nhận và dược sử dụng một cách rồng rãi như sau:

Du lich la téng hợp các mỗi quan hệ, hiện tượng và các hoạt động, kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hảnh trình và lưu trú cuá cá nhân hay tập thả ở bên ngoài nơi ở thưởng xuyên cud

họ hay ngoài nước họ với mục đích hoà bình Nơi họ đến bưu trú không phải là nơi lam việc cuá họ.lDu lịch có thể bao gồm các khách dụ lịch, hoặc những gì khách du lịch làm, hoặc các

cơ quan mà phục vụ cho họ ( Nguyễn Dinh ITỏa, 2001 )

Tu lịch là hành động đu hành đến một nơi khác với địa điểm cư trú thường xuyên của minh nhằm mục đích không phải để làm ăn, tức không phải để làm mội nghề hay một việc kiểm tiền sinh séng (UNESCO, 2003)

Du lich la chuyến di đến một nơi khác với môi trường sống thường xuyên của con người và ở lại đó để thăm quan, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí hay các mục đích khác ngoài các

hoạt động dễ có thủ lao ở nơi đến (Phương T.ựu, 1984)

Đủu lịch là hoạt động cửa cơn người ngoài nơi cư trú của mình nhằm thỏa mãn nhụ câu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định Các hoạt động có liên quan đến chuyển đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của minh nhằm đáp img nhủ cầu tham quan, tầm hiểu, giải tri, nghi dudng trong mdt khoảng thời gian nhất định (T aiật

Dựa vào cơ sở nghiên củu các nội đụng vé PTBV trong những năm 1980, đã có nhiều

nghiên cứu khoa học triển khai thục hiện oác nghiên cứu nhằm đưa ra các van dé, lác động

và ảnh hưởng của du lịch có liên quan dén phát triển bên vững du lịch Trên cơ sở đỏ, có nhiều quan điểm về khải niệm phát triển bến vững đu lịch, cụ thể như sau:

Phát triển bên vững du lịch là sự phát triển du lịch đáp ứng được các nhu câu hiện tại 1uà không làm tốn bại đến khả năng đáp ứng nhu cầu về du lịch của tương lại Bên canh do,

sự quản lý của các ban ngành phải căn bing va đáp ủng duge nhú cầu vẻ kinh tế, xã hội,

thấm my ma vẫn duy trì được các giá trị của sinh thái, văn hóa và môi sinh ( Luật Du lịch

Việt Nam, 2005)

Phát triển bén vững, du lịch là tất cả hình thức du lịch đáp ứng nhu câu hiện lại của khách du lịch, ngành du lịch và cộng đẳng địa phương nhưng không ảnh hưởng tới khã năng đáp ứng lất cả nhụ cầu của các thể hệ ruai sau Tu lịch mang lại các liệu quả về kinh tế nhưng không phá hủy tài nguyên mà tương lai của du lịch phụ thuộc vào đó, đặc biệt là môi trưởng tự nhiên vả kết cảu xã hội của công đồng địa phương (UNLSCO, 2008)

§

'Từ những khái niệm đưa ra, ta có thể đễ đàng nhận thây Phát triển bên vĩmng đu lịch là

khách du lich, trong dé cé quan tâm đến các lợi ích kinh tế đài bạn mà vẫn đâm báo sự đóng

góp cho bảo tân, tôn tạo các nguồn tài nguyên, duy trì được xự toàn vẹn về văn hoá dé phái triển hoạt động du lich trong tương lai”

1.13 Phat trién bén vitng du lich homestay

Khái niệm “Du lịch cộng đồng” (LCD) đã được để cập rộng rãi trong nhiều nghiên cứu của các lễ chức xã hội trên thể giới Tổ chức hướng dến việc giới thiện và bão tôn vin hóa bản địa khu vực Châu Mỹ (Pachamama) đã dua ra quan điểm về I3LCĐ là: “loại hình

du lịch mà đu khách từ bên ngoài đến với cộng đẳng địa phương để tìm hiếu về phong tục,

lỗi sống, mm tu và được thưởng thúc âm thục địa phương Công đồng địa phương kiểm soát cả những tác động và những lợi ích thông qua quá trinh tham gia vào hình thức du lịch này, từ đó tăng cường khã năng tự quân, tăng cường phương thức sinh kế và phát huy giá trị truyền thống của dịa phương” Xern xởi khái riệm DLCĐ lay Du lich dua vào công đồng, Quỹ Bảo về thiên nhiên quốc tế (WWE, 2017) định nghĩa như sau: “Du lịch đựa vào cộng đồng là một hình thức du lịch mà ở đó công đồng địa phương có vai td quan trong trong kiểm soát và liên quan đến hoạt động, đu lịch Sự phát triển, quản lý du lịch vả tí lệ của những lợi ích còn lại thuộc vẻ cộng đồng”

"Thuật ngữ “ITomestay” xuất hiện lần đầu trong lĩnh vực giáo đục khi việc hợp tác quốc

tế về giáo duc trở nêu cấp thiết và vấn để du học trở niên phố biên Khải niệm “Du lịch homestay” la một khái niệm mới, vẫn đang trong quá trình tranh luận để đi đến một định nghĩa tổng quát hơn, vỉ ná đã và đang được hiếu đưới nhiều góc độ khác nhau, với nhiễu cách gọi khác nhau nhủ “Du lịch nghỉ tại gia” hay “Du lịch ở nhà đân” Theo Thompson

9

(1998), “Tu lịch homastay là việc du khách tham gia vào đời sống gia đình của nguời đân

ban xứ thông qua việc học lập, du lịch, tham quan, tìm hiểu văn hóa Đặc biệt, theo hình

thức này, du khách sẽ dược “cùng ăn, củng ở và cùng làm” với chủ nhà cũng như kuỗn dược

xem như là người nhả” Theo Llaji Sahariman Llamdan - Chủ tịch liiệp hội 1lomestay

Malaysia: “Homestay là loại hình du lịch mà du khách sẽ đuợc ở và sinht hoạt chúng nhà với người đân bản xử như thành viên trong aia đình, để khám phá phong cách sống của người

dân, trải nghiệm cuộc sống thưởng ngày của họ đề biết được văn hóa của người dan noi do”

Theo Tổng cục du lịch Việt Nam (2006): “Homestay là nơi sinh sống của người sở hữu nhà hoặc sứ dụng hợp pháp trong thời gian cho thuê lưu trủ, có trang thiết bị tiện nghỉ cho khách

du lịch thuê hm trú, có thể có địch vụ khách theo khã năng đáp ứng của chủ nhà”

Tu lich homestay có thế được nhìn nhận vá hiển theo nhiều góc độ khác nhau Trong, phạm vi nghiên cứu này, khái niệm du lịch homestay có thể dược hiểu như sau: Du lich homestay la mét loại hình du lịch cộng đồng Khi tham gia hoạt động du lịch này, đu khách được trải nghiệm cuộc xông thường ngày của người đân ban dia hang cách cùng xùnh hoại

vở lao động sản xuất với người dân băn dịa, nhằm mục dích thöa mãn nhu cdu tim hiểu và

&hám phá các giá trị văn hóa bản địa

1.1.4 Dặc điểm cơ bản của hoạt động du lich homestay

Hoạt động du lich homestay phát triển đựa trên những, giá trị hẳp dẫn của thiên nhiên

và đặc biệt là văn hóa băn địa, thông qua đỏ du lịch homestay gop phan chia sé loi ích Lit du lịch với cộng đông địa phương,

Du lich homestay được bắt nguồn từ nhu cầu của du khách muốn tiếp cận gần gũi,

được tìm hiểu tố hơn vẻ văn hóa, lich sử, đời sống hàng ngày và con người hay âm Ciuc tai nơi đến du lịch Với homestay, qua cach tiếp cận gân gũi nhất với văn hóa địa phương giúp các mọi người có ý thức trong việc báo tổn và phát triển các giá trị văn hỏa của dân tộc, trải nghiệm sâu sắc hơn về cuộc sống địa phương,

Du lich homestay thường được hình thành ở những vừng không đú điều kiện để xây dựng khách sạn, nhà nghĩ, nhà háng, hay quán ăn phục vụ nhụ cầu khách du lịch; và các khu vực có tài nguyên hoang đã đang bị hủy hoại cân phải bảo tồn, hay các khu vực đân cư có tài nguyên văn hón đa đạng, có những nói đặc trưng co bên về văn hóa tộc người Bin didn

19

lưu trú cững có thể gần với các làng truyền thống thủ vị mà đu khách có thẻ lưu lại và quan

sat cũng như tham gia các hoại động của hang

Du lịch homestay duge phat triển tại những điểm đang có sức hút khách du lịch tham quan Cộng dỏng dân cư là người đân dịa phương sinh sống, làm ãn trong hoặc liên kẻ cáo điểm tài nguyên 1iomestay là hình thức đu lịch mà khách du lịch cùng ăn - ở - sinh hoạt cùng người đân ban dia dé tìm hiểu vấn hóa, phong lục lập quản của họ Chính vì thế, công đồng dân cư phải là người dân đại phương, sinh sống hoặc liên kẻ các điểm tài nguyễn

Phương thức tổ chức loại hình đu lịch homestay 14 “3 củng”: Cùng ăn - củng ở - cùng, sinh hoạt Đây là đặc trưng nỗi bật nhất của loại hình du lịch này Khách du lịch tham gia được

bổ trí đến ở tại nhà người dân và đa khách được củng ăn, cũng ngỉ, cùng sinh hoạt và ]ao động sản xuất với người dân bán địa Du khách sẽ được tự khám phá nét đẹp của thiên nhiên

và lìm hiểu những nét vẫn hóa đặc sắu của van hoa ban địa

Du lich homestay dem lai loi ích kinh tế trực tiếp cho người din địa phương, Du lịch homestay chia sé lợi ích tử du lịch với cộng đồng địa phương, đám bảo sự phân chia công

bằng cho các bên tham gia, đóng góp cho những nỗ bực bảo tổn các giá trị tài nguyên và phát

Các tiêu chí đánh giá tính PTBV đã dược xây dựng và công bó bởi nhiều

dự án nghiên cửu trên thể giới Các tiêu chí đánh giá được phát triển nhằm đại diện cho các Tĩnh vực hoặc đối tượng gì cân được duy trị, phát triển và duy trì bao lâu Các tiêu chí có sự khác nhau về thành phần, câu trúc, chức nãng và phương diện diều tra và giám sát Các chỉ

11

số hoặc tiêu chỉ đánh giá định tỉnh và định hượng PTBV cũng đã được nhiều tổ chức trên thế giới nghiên cứu và để xuất như: Bộ 96 tiêu chỉ của Ủy ban PTBV (CDS) của Tiêu Hiệp Quốc, Bộ 46 tiêu chí của Nhóm tư vẫn về tiêu chí PTBV (CGSDJ), Nhìn chúng, các bộ tiêu chí đánh giả mức độ PPLIBV dụa trên cách tiếp cận của PLIV vá dựa vào chủ yêu 4 trụ

cột chính: xã hội, môi rường, kinh tế và thể chế chính sách

Các liêu chỉ đánh giá mức dộ PTBV nói chung, mức độ PTBV du lịch nói rêng dược lựa chọn phụ thuộc vảo các ưu tiền và mục đích cửa các quốc gia, tổ chức vá khu vực Các

tiêu chí này só thế phục vụ cho nhiều mục tiêu khác nhau, bao gẻm là phương tiện để giải

quyết vẫn đề và hành động và phương tiên để trao đổi về các van dé liên quan PTR

Một trong những eo số đầu tiên cho việc đính giá mức độ PTBV là Thước đo sự bên vững (Barometer of Sustainability), dugc phat trién béi Prescott-Allen va LUCN (1996), thang đánh giá của công cụ này được sử dụng rộng rãi trong các nghiên cứu của Ko (2001), Tsaur (2005), Lin & Lu (2012) và các nghiên cứu đánh giá mức dộ bản vững ở nhiều lĩnh vực khác, Các nhà nghiên cứu có các phương pháp khác nhau để đánh giá, trong đó có phương pháp giản don nhu au ap dung thang de 5 diém của D Rio (2012) đến các lý thuyết

và kỹ thuật khả phúc tạp như Lý thuyết mở (Lin, 2012), Lý thuyết hệ thống xám (Wang, 2014), Dau chan sinh thái (L1, 201 L) Mặc đủ có áp dụng cách đánh giá nào thì nhìn chưng trghiên cứa đều phải được thực hiện đựa trên một (hoà

được xác định rõ ràng các tiêu chí và các biển đo lường (biển thang do) Câu trúc của bộ tiêu chí đánh giả gồm 3 cấp bậc: Tiêu chí lớnKhia cạnh bển vữmg/Khía cạnh (Dineisior/Critetia/Componerts), tiêu chí thành phan (Sub-Criteria) va bién thang do

(Indicators), viée xác định các tiêu chí được thực hiện từ cáp lớn nhật (Criteria) đến các cấp

nhỏ hơn

Thiệu nhà pghiên cứu đã đưa ra các quan niệm khác nhau về các khía cạnh phái triển

du lịch bên vững, các khía cạnh đó không chỉ còn bỏ gọn lại trong ba trụ cột lớn của PIBV

mà ty thuộc váo trình độ phát triển và đặc trung địa bản nghiên cửu mà phát triển và lựa chọn đánh giá trêu nhiều khia cạnh khác nhau Các khía cạnh và các tiêu chí lớn (DimensiowCriteria) về đảnh giá mức độ PTDBV dịch vụ du lịch trong một số nghiên cửu trên thể giới và tại Việt Nam

Quỹ tài trợ Liên hợp quốc (United Nations Troundation) cửng với Liên minh Rừng nhiệt đới, Chương trình Môi trường Tiên hợp quốc (UNBP) và Tổ chức Du lịch Thể giới Liên hợp quốc (UNWTO) công bế tiêu chí du lịch bên vững toàn câu lần dâu tiên tại Hội nghị Bảo tên Thế giới của IUCN (2008) Hộ tiêu chỉ náy được xây dựng dua trên cơ sở háng nghữn các tiêu chí đã dược áp dụng Thục tiểu biêu quả lrên khẩn thể giới Các tiêu chuẩn này dược phát iển để cung cắp một khung hưởng dẫn hoạt động du lịch bên vững, giúp các doanh:

nhân, người tiêu đùng, chính phủ, các tố chức phi chính phủ và các cơ sở giáo đục bao dam

rằng hoạt dộng, du lịch là nhằm giúp dỡ chứ không làm hại cộng, đồng và môi trường dia phương Hộ tiêu chuẩn nay chí đưa ra những việc nên lảm, song không chí ra cách thức thực hiện hay xác định tính khả thi của mục tiêu Ngoài ra, đề phù hợp với tỉnh hình thực tế tại

địa phương, bộ tiêu chuẩn nảy không áp dụng hoàn toàn cũng như cần bỗ sung những kiêu

chuẩn mang tính đặc trmp, vũng Các tiêu chuẩn được đưa ra bao gồm các nội dimg chính:

- Quản lý hiệu quả vả bên vững,

- Gia tăng lợi ích kinh tế xã hội vả giám thiểu tác động tiểu cực đến cộng động địa phương;

- Gia tăng lợi ích đối với các đi sản văn hóa và giảm nhẹ các tác động tiễn cực;

- Gia lăng lợi ích môi Irưỡng và giẫm rửng tác động tiêu cực

ác nghiên củu trong nước thường không sũ đụng thang đo rõ ràng để do long mito

dộ bên vững mã chỉ đừng lại ở phân tích mồ tả và đưa ra dánh giá đựa trên một số tiểu chí

để kết luận về mức độ bên vững (Bạch Thị Lan Anh, 2011, Trinh Kim Liên, 2013; Châu

Quốc Tuân, 2014) Trong nghiên cứu của La Nữ Ảnh Tuyết (201 L), tác giá đã xác dụnh dược

bộ tiêu chỉ đánh giá có cơ sở và sử dụng thang đo khách quan, tuy nhiên chỉ áp dụng thang đảnh giá cho từng tiêu chí và kết luận được múc độ bên vững cho từng tiêu chỉ đó.

Phát triển bên vững du lich là một trong những nội đụng mới trong chiến lược phát triểu ngành du lịch ở nước ta rong giải đoạn hiện nay Do đó, việc đưa ra bộ liêu chí đánh giá phát triển bên vững ngành du lịch là hết sức quan trọng và càn thiết, Dựa vào các tiêu chỉ đánhh giá, các nhà quản lý có thể chủ động triển khai đánh giá, nhằm năm bắt nhanh chồng hiện trạng của cáo hoạt động dễ kịp thời điều chỉnh các hoại động nhằm đạt được tới trạng thải bẻn vững hơn cho quá trình phát triển của địa phương trong mỗi giai đoạn nhất định Cụ thể, tiêu chí đánh giá phát triển bên vững đu lịch đã đưa ra như sat:

+ Chí tiêu thu nhập từ hoạt động kinh doanh du lịch: Thu nhập từ hoạt động kinh doanh

du Tịch ba gằm tất cả các khoản tiền thú được từ khách du lịch chỉ trả cho các địch vụ thà Lua tn, an uống, vận chuyển khách du lịch, các dịch vụ vũi chơi giải trí, mua săm láng lưu niệm và các địch vụ bỗ sung khác Thu nhập cảng cao, ôn định và tăng trưởng theo thời gian thì ngành du lịch cảng phát triển gân với mục tiêu phát triển bằn vững

| Chi tiêu số lượng khách du lịch: Số lượng khác đu lịch được mổ tả bao gầm: số lượng tuyệt dỗi về khách, số khách quay trở lại, số ngày lưu trủ trung bình, khả năng thanh

toán, mức độ hải lòng của khách vẻ chất lượng địch vụ của cơ sở lưu trú

I Chỉ tiên hệ thông cơ sở vật chất, trang thiết bị của cơ sở lưu trú du lịch vả địa phương:

Chi tiêu này mó tả hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật du lich của cơ sở lưu trú và địa phương

bao gồm các cơ sở lưu trú, ăn uống, vui chơi giải tri, các phương tiện vận chuyển, văn phỏng,

lữ hành Đây là thước đo phân ánh trình độ phát triển đu lịch của địa phương,

¡ Chỉ tiêu chất lượng nguồn nhân lực: Chỉ tiêu này mô tả chất lượng đội ngũ lao đông phục vụ ảnh hưởng trực tiếp đến chát lượng của sẵn phẩm du heh, chất hượng địch vụ và cuối cùng Chỉ tiêu này là chỉ tiên quan trọng, ánh hưởng đến kết quả kinh đoanh, sự tăng trưởng của các chỉ tiêu đu lịch khác

Hiển nay, xu thế phát triển du lich & nbiéu quốc gia trên thể giới, các chỉ tiêu về kih

tế dược phát triển liên tục trong nhiều năm liên tiếp ở mức bình quân khoảng 7 109/ năm

14

thì được coi là phát triển bên vững vẻ kinh tế Tuy nhiên tùy thuộc vào trình độ phát triển cla méi nước, mức khởi điểm của các chỉ tiều kinh tế ở muỗi quốc gia mỗi địa phương là khác nhau Mức dộ tăng trưởng cao hay thấp mã tiêu chí phù hợp dược lựa chọn dễ dánh giá tinh bên vững vẻ kinh tế (Nguyễn Văn Thanh, 2006)

Theo “Bộ 19 tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 theo Quyết dinh sé : 1980/2016/OP-TTg” phat triển du lịch bền vững kiúa cạnh kmh tế phải đâm bão thu nhập bình quân hộ gia đình, sự tăng trưởng về du lịch vá quả trình đánh giá chất lượng,

cơ sở địch vụ,

Theo “Bộ 10 tiều chỉ của Tuyên bố Panlow ” của UBND tỉnh Hà Giang nấm 2012 đã nhấn manh phat triển du lich bến vững khía cạnh kinh tế phải đâm bảo sự tăng trưởng về thú nhập, sự mở rộng đầu tư cơ sớ vật chất, nâng, cao trang thiết bị trong quá trình kinh doanh, 1.1.4.2 Tiêu chí về tài nguyên môi trưởng

Theo “ Độ điêu cht danh gid phát triển bên vững đu lịch” của tác giá Nguyễn Văn Thanh năm 2016, Tiêu chí tài nguyên môi trường bao gdm các chỉ tiêu sau:

I Chỉ tiêu áp lực lên môi trường - tài nguyên tại các khu, điểm đu lịch: Chỉ tiêu này

mồ tả rõ mục tiểu phát triển bên vĩmg là bão vệ môi trường Quả trình phát triển quả ntemhh các hoạt động du lịch tại các địa phương không quan tâm đến công tác quản lý, đánh giá các tác động đến mỗi trường tại địa phương phát triển du lịch là nguyễn nhân chỉnh gây ra các hậu quả nghiêm trọng vẻ vẫn dễ môi trường, ảnh hướng dến các tải nguyên, ö nhiễm môi trường Kết quả là phát triển du lịch thiểu bên ving

+ Chỉ tiêu về số lượng các điểm du lịch được đầu tư tên tạo và bảo tổn: Chỉ tiên này

mỏ tả phát triển bên vững du lịch, trong dỏ tài nguyên du lịch tại dịa phương đóng vai trò trung tâm Quá trinh phát triển cho thảy tài nguyên du lịch của địa phương cảng đặc sắc,

cảng phong phú thì sức hấp đẫn, hiệu quả du lịch của địa phương đỏ càng cao Theo nghiền

cứu của một số tổ chức du lịch thể giới, nếu tỷ lệ này lớn hơn S0%/ năm thì hoạt động du lịch được đánh giá là phát triển bên ving,

+ Chí tiêu mức độ đóng góp cho công tác báo tổn tải nguyên vả bảo vệ môi trường: Việc khai thác và sử dung: nguồn tài nguyên phục vụ du lịch không chỉ mang lại nguồn thú cho nganb du lich ma con đóng góp cho cộng dồng dia phương, co quan chủ quản tải nguyễn

15

du lich Dây là tiên chỉ không thể thiểu trong việc đánh giả sự phát triển đu lịch bên vĩmg về xrẶt tài nguyễn - môi trường,

Theo “Bộ 79 tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 theo Quyết dink sé ; 1980/2016/QD-11Tg” phat trién du lich bên vững khía cạnh môi trường, gần phải dam bao các vẫn để về bao vệ môi trường như: Thu gơm rác thải, xủ lý chất thải, , Các vấn dễ về bão lổn tải nguyên như: Tài nguyên đãi, Tài nguyễn rừng,

Theo “Bộ 10 siêu chí của Tuyên bố Panhow ” của UBND tình Hà Giang tấm 2012 đã nhắn mạnh phát triển du lịch bên vững khia cạnh môi trường phái dim báo các vẫn để về suy thoái tải nguyên thiên nhiên, da dang sinh hoc; Cac van dé vé thu gom và xử lý chất Thôi,

1.1.4.3 Tiêu chí về xã hội

Theo “ Bộ tiêu chỉ đánh giá phát triển bên vững du lịch” của tác giả Nguyễn Văn

‘Thanh năm 2016, Liêu chí vẻ xã hội gồm các chỉ tiêu sau:

+ Chỉ tiêu xóa đổi, giám nghèo bừ hoạt động kinh doanh du lịch: Chí tiểu nảy mô tã rõ các van để liên quan đến tạo việc làm cho người lao động, góp phân xóa đói giảm nghèo, cãi thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống, dâm bão sự công bằng trong phát triển và hỗ trợ

các ngành kinh tế khác cùng phát triển

+ Chí tiêu về các tác động đến xã hội từ hoạt động kinh doanh du lịch: Chỉ tiêu này mô

tả rõ sự táo động mạnh mé của dấu lịch lên lên nhiều mặt của đời sống xã hội trong dd bao

ôm cä 2 mặt tich cực vá tiêu cực Do đỏ, dễ dâm báo phát triển du lịch bên vững, các địa phương cần chủ động phát huy các mặt tích cục vả kiểm soát, bạn chế những tiêu cực nhằm hoàn thành các mục tiêu cho sự phát triển bên vững,

1 Chỉ tiêu xung đột lợi ích trong quả trình kinh doanh: Chỉ tiêu này mô 14 suring hd, hợp tác cúa cộng đồng, chính quyền địa phương Số lượng vụ xung đột trong cộng đồng la

mô tả rõ nét cho chỉ tiêu nảy Số lượng vụ xung đột cảng thập, sự ng hệ của công đồng dan

cư địa phường công cao thì mức độ bến vững của du lịch trong quả trìnlt phút triển cảng cao

Tựa vào các tiêu chí đánh giá phát triển bên vững du lich, khi triển khai đánh giá phát triển bẻn vững của du lịch homestay cỏ thể sử dụng các tiêu chí trên để đánh giá Các tiểu,

16

chỉ xây dựng đánh giá mỗi địa phương có thể điêu chỉnh, bổ sung phù hợp với quy mỏ, kinh nghiệm triển khai du lich homestay tại địa phương (Nguyễn Văn Thanh, 2006)

Theo “Bộ 10 tiêu chỉ của Tuyên: bắ Panhow ” của URNT tỉnh Hà Gary nim 2012 dai

nhân mạnh phát triển du lịch bên vững khía xã hội bao gồm chỉnh sách hỗ trợ người dan; các hoạt động bão tôn văn hóa truyền thông; Mức độ tham gia bão vệ tài nguyên môi trường của công dong,

1.1.6 Mục tiêu cầu phải triển du lịch bổn ving homestay

Hoạt động kinh đoạnh du lịch có tính định hướng tải nguyên rõ nói, nội địng văn hóa sâu sắc Hoạt động này có tính liên ngành, liên vùng cao Phát triển du lịch bền vững cỏ vai trô quan trong trong chính sách phát triển bẻn vững ở nước ta cftng như các nước trên thế giới, đêm bảo thực hiệu và hoàn thành 3 mụø tiêu là: Kinh lẻ, Xã hội, Môi trường, Mục tiêu của phát triển bên vững du lịch như sau:

- Mục tiêu 1: Phát triển bên vững du lịch giúp bảo vệ mỗi trường sống Lloạt động nảy không chỉ bảo vệ cáo loài động, thực vật quý hiếm mà côn góp phản bảo vệ môi trường sảng cho cơn người Cụ thể như sau: Nước không bị nhiềm độc, không khí trong lành va tai nguyên đất không bị xói mẻn

- Mục tiêu 7: Phát triển bên vững du lịch góp phần giứp phát triển kinh tế loạt động khai thác cáo đặc sân văn hỏa vùng miễn, người dân tại địa phương đó có thể nâng cao đời

sống nhờ khách du lịch dến thăm quan và sử dụng những dịch vụ du lịch vả sản phẩm dặc trưng của vừng miễn đó Qua đó giúp người dân địa phương làm du lịch, cơ quan địa phương

lý nguồn tắt nguyên khoa học hơn, có ý thức hơn, đâm bao các nguồn lài nguyên phải triển

để thế hệ tương lai được tiếp nói và tận dụng,

Phat triển du lịch bên vững đói hỏi phải có sự chung tay nổ lực, triển khai đồng bộ của toàn xã hội Phát triển du lịch bền vững không chỉ tập trung vào công Lâu bão vệ mỗi trường:

ma phai tập trung vào quả trình duy trì những nét văn hóa của dịa phương, đảm bác phát

17

triển kinh tế, mang lại những lợi ích, sự công bằng cho cáo đôi tượng tham gia Do đó, phát triển đu lịch bền vững phâi luôn hướng tới việc đâm bảo, duy tri được 03 mục tiểu sau:

~ Đâm bảo sự phải triển bền vững về kính lế

- Dam bao sự bên vững về tái nguyên và môi trưởng,

- Đâm bảo sự bên vững về xã hội

Bên cạnh đó, Mạng Lưới tế chức Du lịch Thể giới của Liên Hợp Quốc đá chỉ ra rằng phát triển bên vững du lịch bên vững phải dáp ửng các raue tiêu sau:

- Khia cạnh Kinh tế: Phải dâm bảo sự hoạt dông kinh tế tổn tại lâu dài, cung cấp những lợi ích kinh tế đến tất cá những người hướng lợi, phải được phân bỗ một cách công bằng bao gôm cũ những nghề ngiuệp và cơ hội thu lợi nhuận én định; các dịch vụ xã hội cho các cộng đồng địa phương và đông góp vào việc xóa đói, giám nghéo

- Khía cạnh Môi trường: Đảm bảo sứ dụng hiệu quả nhất các nguồn tải nguyên, môi trường có vai trò chủ yếu trong phát triển du lịch Đăm bảo đuy trì các quá trình sinh thái thiết yến giúp duy trì đi sản thiên nhiên và đa đạng sinh bọc tự nhiên

~ Khia cạnh xã hội và văn hóa: Phải đấm bảo tôn trọng tính xung thực về xẽ hội và vẫn hóa của các cộng đồng địa phương, bảo tồn di sin van hoa và các giả trị truyền thống đã được xây dụng và đang sống động, và đồng góp vào sự biểu biết và chúa sẽ liên văn hoa

Các mục tiêu về phát triển bên vĩmg du lịch được hoạch định chung cho cáo loại hình

du lịch Trên cơ sở do, hoạt động du lịch homestay cần phái dáp ứng được các mục tiêu về kinh tế - xã hội — môi trường đã được nhận định trong mục tiêu phát triển bên vững du lịch Tuy thuộc vào địa phương, căn cử vào nguồn hực, thực tiễn mả tru tiên thục hiện các mục tiêu còn nhiều tồn đọng, nhằm đảm báo sự hải hòa các khía cạnhK!' XH: MỸ (Nguyễn Dinh Hae, 2001)

1.1.7 Nguyên tắc của phát triển du lịch bén vitng du lich homestay

Chuong trình Môi trường của Liên Iliệp Quốc năm 1991 đã đua ra 2 nguyên tắc của

mot xf hor

vững như sau (1) Phải tôn trọng và quan tâm đến cuộc sông công đẳng:

(3) Không ngừng cãi thiên chất lượng cuộc sông của cơn người,

18

(3) Luôn luôn bảo vệ sức sống va tinh đa đạng của Trái đất,

(4) Hạn chế đền mức thấp nhất các hoạt động có khả năng làm suy giám các nguồn tải nguyên không tải Lạo;

(5) Giữ vững trong khả năng chịu đựng được của Trái đất;

(6) Thay đối tập tục và thỏi quen cá nhân, loại bồ những thỏi quen xấu ảnh hưởng đến

mỗi trường, xã hội,

(7) DE cho cae cong dòng tự quân lý môi trường của mình;

(8) Tao ra một khuôn mẫu quốc gia thông nhật, thuận lợi cho việc phát triển và bảo

(9) Xây đựng khối liên minh toàn cầu

Phát triển đu lịch bên vững là sự hoà hợp và kết hợp hiệu quả đẳng bộ 3 yêu tổ kinh

1.21 Tình hình nghiên cứu trên thể giới

Hiện nay, hoạt động du lịch đang giữ vai trò hết sức quan trọng trong cơ cầu nên kinh

tổ của mỗi quốc gia Du lịch hiện nay được biết đến không chỉ ở khía cạnh văn hỏa - xã hội

mà còn trên quan điểm vẻ kính tế, đu lịch Nhiên quắc gia trên thế giới cơi việc phát triển

du tịch là bước đi chiến lược đíng đối ¡ch phát triển chủ lực của quéc gia trong

quá trình thúc đẩy nên kinh tế đi lên Tuy nhiên, bên cạnh sự đầu tư phát triển du lịch thì vấn

để được quan tâm hiện may là làm thế nào để có thể tận dụng hiệu quả tất cả các Hiểm rằng: sẵn có của các khu du lịch trên cơ sở đạt được sự cân bằng về hệ sinh thải và cơn người, đó chỉnh là du lịch bên vững Sự cân bằng này góp phân nâng cao đời sống vật chất và tính thân cho người đân dịa phương,

Ninn 1993, tg bio “Journal of Sustamable Tourtsm” (Du lich bén ving) ofa Anh ra đời, đã từng bước đưa công tác nghiên cửu vẻ hoạt động du lịch bước vào một trang, mới

Năm 1995, tả chức LINESCO phổi hợp với Tổ chức du lịch thể giới, chương trình môi tường

Tiên Hợp Quốc liên hành tổ chức Hội nựhi du lịch bền vững thế giới tại Tây Ban Nha Hội nghị này đã thông qua “Tiền chương phát triển du lịch bên vững” và “Kế hoạch hành động phát triển đu lịch bên vững” Sự ra đời của hai văn kiện này đã trở thành hệ thông chuẩn,

cung cấp cho các nước tất ả các nội dưng cụ thẻ trong, việc phát triển du lịch bản vững,

Quan điểm phát triển bên vững ngành du lịch được công nhận vẻ bản chất đỏ chính lá phái hai hoa voi ty nhiên, xã hội,

“Sustainable Rural Tourism: Lesson for Rural Development” ( Du lich homestay bén

vững, bài học cho phát triển nông thôn) ấn mạnh mẽ của công trình nghiền cứu nảy là

đã viết về một số trường hợp điển hình của vùng néng thôn Bắc Ireland với đặc thủ du lịch

20

của một vừng miễn cụ thé Qua đó, cho thay ý nghĩa của việc phát triển du lịch bên ving nông thên gắn liễn với việc phát triển nông thôu (Ruth MeAreavey, 2011)

“Cultural tourism and sustainable development” (Du lich văn héa và phát triển bên

vững vùng miễn) Nội dung nghiên cửa nhân mạnh ánh hưởng, cúa các loại hình du lịch văn hóa đổi với sự phát triển của ving miễn Phụ thuộc vào từng loại hình du lịch má sự ảnh hưởng này theo hướng tích cực hay tiên cực Tùy thuộc vào việc tổ chức tốt hay không tối, cân đổi giữa khai thác vá báo tôn giá trị văn hỏa, mà khi các yếu tổ vẫn hóa được bảo tôn vá mang lại giá trị về kinh tế, xã hội của địa phương, vùng miền thỉ sự đóng góp của du lịch văn hóa đỏ mang tính bổn vững { Elena, 2007)

“Indicators of Sustainable Development for Tourism Destinasions" (Bộ chỉ số phải trién bén vitng cho ede diém đến đu lịch), Đây là kết quá của một công trình nghiên cửu sâm, rộng phục vụ cho các sáng kiến về du lịch trên toàn thế giới Ngiúên cứu là chìa khóa cho

sự phát triển du lịch, qua đỏ triển khai quân lý một điểm dến nhất dịnh Không chỉ vậy, nghiên cứu đã đua ra khuyên nghị cho các quốc gia thánh viên trong việc lựa chọn thường

xuyên một công cụ cẩn tuết trong quá trình lập, quân lý kế hoạch vả triển khai hoach dinh chỉnh sách tại các điểm đến du lịch Hộ tải liệu không chỉ ÿ nghĩa tham kháo thiết thực về

mặt lý thuyết mà còn trong quá trình thực hành phát triển bên vững du lich của các quốc gia,

khu vực, địa phương (UNWTO, 2013)

“Sustainable Tourism for Development Guidebook” (Sach hưởng dẫn du lịch bền vững cho sự phát triển) Nội dụng tài liệu này đã khái quát, hệ thống cáo vân đề lý luận chưng về phải triển bền vững du lịch như: Định nghĩa, quan điểm, nguyên tốc chung Hên quan dén phát triển bền vững du lịch Bên cạnh đỏ nó còn cung cấp khuôn khổ có tính phương pháp luận cho quá trình triển khai đảnh giá về sự phát triển ngành du lịch ở các quốc gia Từ đó, đưa m được mức độ hiệu quê mà du leh đó cần đạt được với ý nghĩa như một

công cụ đề phát triển bên vững (UNW TO, 2013)

Hiên cạnh những nghiên cứu tổng thể, tác giá đã tìm hiểu một số nghiên cửu mang tính

nhân mạnh đền chiến lược sinh kẻ của người đân khu vực

“Tourism as a sustainable livelihood strategy” (Du lich niur mét chién luge sinh ké bẵn vững): Nội dụng nghiên gứu này thấm munh đến việu phát triển ban vững đụ lịch có sự

21

thiểu hụt cả về khái niệm và thục tế làm cho tính mg đựng gặp nhiều khó khăn Thông thường các cả nhần và cộng đồng sẽ đa dạng hóa sinh kế hơn là triển khai bám trụ vào ruột nghẻ Vì vậy, khi du lịch xâm nhập vào một cộng, đồng thì nó mang tính chất bỗ sung chứ không thay thế các hoạt động sinh kế hiện có (Leresa C.LI Tao, 2009)

“Rural tourism and livelihood strategies in the world” cba tac gid Monica Ioriom Andrea Corse, 2019 di vidt vé ving nông thên trên thế giới với những biến dỗi manh mẽ

Sự biến đổi đỏ đã đi kèm với nhụ cầu tăng cường các hoạt động kinh tế đân đến một số hộ

tham gia vào các hoạt động du lịch như một hình thức đa dạng sinh kế của một số nước như

Ở Pháp, hoạt động đu lịch nông nghiệp lả hoạt đồng, du lịch quan trọng, chiếm đến

3094 thụ nhập của nông dan Hiện nay, có 300 điểm du lịch nông nghiệp, nhiền tuạng lưới

du lịch nông nghiệp như: “Nhá ở nước Pháp” (Gites de Erance), “Chào đón ở nông trại” (Bieuvenue ala ferme), “Bon Hiếp của nông din” (Accueil paysan),

Ở Nhật Bản, năm 1994 đã bạn hành T,uất giải trí ở những vũng nông thôn, vùng biển, vung mii, Từ năm 1995 Bộ nông - lâm - thủy sản đã thiết lập chương trình nhà nghĩ nỏng thôn khắp đất nước, chủ yếu đo nông hộ va trang trai lam chủ Sự ban hành các bộ luật về

đu lịch nông thôn lâ hết sức cân thiết Qua đó, đâm bảo quyền lợi và trách nhiệm của các hộ dân trong quá trình kimh doanh du lịch nông thôn

Ở Trung Quốc, từ năm 2000, chính phú Trung Quốc dã triển khai xây dựng chương trinh du lieh nông nghiệp nhằm mục điếh chồng đói nghèo tại các tính Vân Nam, Quảng Đông, vững ven đô Thượng Hải Các điểm du lịch nông nghiệp, trong đó có địch vụ kih doanh homestay của Irung Quốc mua hảng năm tiếp đón 300 triệu du khách, đạt doanh thu

40 tĩ nhãn đâu tệ (5,13 tý JSD) Sự phát triển của du lịch nõng nghiệp bước đầu thành công, làm nền tâng dễ phát triển du lịch nông nghiệp ở khắp các vùng, miễn trên cả nước

Ở Hàn Quốc, từ một dự án của chính piú nhằm tăng thu nhập cho nông đản năm 1 984,

du lich nông nghiệp ở llän Quốc đã phát triển nhanh, xóa nghèo ở làng quê, tăng thu nhập đáng kế cho nông đân

Cũng từ nhiều năm trước, Thái Tan đã cô chính sách khuyến khích đầu tụ phát triển

du lịch nông nghiệp theo mô hình trang trại hoặc khu làng khép kín, có dẫy dủ tiện nghị,

dich vu phục vụ khách Từ năm 1997, du lịch nâng nghiệp của Thái Lan phát triển rất nhanh

(Monica Andrea, 2019)

1.2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Ở Việt Nam, hiện nay, hoạt động du lich homestay ở nước ta đã phát triển rộng rãi

Liêm năng của hoạt động du lịch homestay ở nước ta rất lớn, dặc

, oó khoảng hơn 70%

dân cư đang xinh sống ở nông thôn Năng thôn chúng ta đa dạng về điền kiện sinh thái và sinh học rất được du khách quan tâm, đa dạng vẻ văn hóa truyền thông với 54 dân tộc, người dân nông thôn lại só truyền thông hiểu khách

Du lich homestay & muéc ta từ lâu đã có 3 hình thức đu lịch phố biển là du lịch đón tiếp lại hộ nông đân: du khách tham gia, chúa sẻ với cuộc sống thường ngày và các hoạt động của cư dân nâng thôn vá du lịch nông nghiệp: Du khách tham gia vào các hoạt động nông nghiệp truyền thống, thưởng thức các nông sản vànua bản sân phẩm bân địa (có từ lâu đời), săn phẩm dia phương, thì lâu như chưa cỏ, hoặc tự phát

Một số dễ tài nghiên cửu vẻ PLBV du lịch ở nước ta là:

* Phái triển du lịch bền vững trong bi cảnh khủng hoảng tài chính công và say thoái

kinh lễ ở châu Au hiện nay" Nghiên cứu này đã đi vào chỉ tiết vẫn đề phát triển bên vững,

đãi trong tình hình cuộc khủng hoâng tải chính và suy thoái kính tế đang lan rộng ở các nước châu Âu Kghiên cứu đã chỉ ra được những thách thức, khó khăn, những mặt tiêu cực của

nó Từ đó, nghiên cứu đã để xuất một số giải pháp để có thế đưa du lịch ngày cảng phát triển biển vững hơn ương bỗi cảnh nhiều khó khăn như liên nay (Dương Văn Sau, 2016)

“Xây dựng năng lực cho phát triển Du lịch ở Việt Nam”: Nghiên cửa này dã hệ thông hoá dược cơ sở lý thuyết về du lịch và phát triển bên vững du lịch, đưa ra được thực trạng phát triển du lịch hiện nay ở Việt Nam Từ đó, khái quát được những vấn để đặt ra, trên co

sử đỏ chỉ ra những vận đề gần khúc phục để hướng du lịch đến phát triển bên vững (Nguyễn Dĩnh Hòa, 2007)

"Cơ sở khoa học và giải pháp phải triển du lịch bên vững ở Liệt Nam” Nghiên cửu

đã thực biện hệ thông hoá các vấn đề lý luận về phát triển du lịch bn vững và xác đmh

những vấn dễ trọng tâm như sau: (1) Xác dịnh những vẫn đẻ cơ bán đặt ra dối với phát triển

23

du lịch bên vững thông qua phân tích thực trạng phát triển du lịch từ năm 1992 đến nay; (2) Xác định những vẫn để đặt ra đối với phát Hiển du lịch từ góc đỏ khai thác sử dụng tải nguyên vá thực trạng mỗi trường du lịch, (3) Tổng quan một số kinh nghiệm quốc tổ về phat triển du lịch bên vững; (4) Nghiên cứu đề xuất hệ thống các giải pháp dam bảo phát triển đu lịch bên vững trong diễu kiện cụ thể ở Việt Nam, (4) Triển kien thử nghiêm nghiên cứu dễ xuất mô hình phát triển du lịch bên vững ở khu vực cụ thể (Phạm 'Irung Lương, 2002)

Đảo Thế Anh (2013) đã nêu rõ đặc điểm và nguyên tắc của du lịch homestay: “Nền

tang ctta du lich homestay là nông nghiệp và nghệ truyền thông Mô hình có thế thay đối

theo thời gián và không gian cho pho hop: thay đổi từ tham quan đến tham gia Du lịch homestay không chỉ cạnh tranh mà còn bẻ sung cho các loại hình du lịch khác Du lịch

homestay có tính liên ngành, không tách rời các hoạt động phát triên nông thôn (nông nghiệp

~ du lịch - xã hội) và có tính liên vùng (mạng lưới - hợp tác) Vì thế, chúng ta cần phải giữ vững các nguyên tắc trong phát triển du lịch homestay nói riêng và đu lịch nông thôn nói chung đó là: Phải đêm bảo công bằng cho các chủ thể tham gia, dem Jai loi ich cho người dân địa phương và phát huy nội lực; Luôn luôn bão tồn, phát huy vin di sản và bão vệ môi trường; luôn đổi mới và tạo sự khác biệt, liên kết làm phong phú sản phẩm: giữ gìn bản sắc, xây dựng hình anh dep trong long du khách, dóng góp vào phát triển nông thôn bẻn vững” (Dao Thé Anh, 2013)

TIệi thảo quốc tế đầu tiên ở Việt Nam về Du lịch nông nghiệp và đón tiếp tổ chức tại

Ba Bề năm 2012 đã khẳng, định sự cân thiết phải thành lập mang lưới tố chức tập thể về đu

lịch nông nghiệp va don tiếp dễ phát triển một cách chuyên nghiệp với sự trợ giúp của các

tô chức Phi chính phủ, Nghiên cứu trong và ngoài nước Nêu được sự hỗ trợ tích cực của

Thả nước, giới khoa học, các đoanh nghiệp du lịch và các gia đình nông đân biết chủ động kết hợp với nhau trên nguyên tắc củng có lợi sẽ tạo ra dược nhiều sản phẩm, nhiều dịa chỉ

du lịch nghỉ đưỡng cộng déng, sinh thai hap din, đa đạng, chất lượng tốt với giá cả hợp lý

Từ đỏ sẽ làm tăng lợi thế cạnh tranh, thụ hút du khách cho ngành du lịch ở các tỉnh nông

thôn, miễn núi và cả nước nói chung

Jin nay, cỏ rất nhiều nghiên cứu trong vả ngoài nước vẻ phát triển bên vững vẻ du lịch nói chưng và đu lịch homestay nói riêng Các nghiên cứu này đã tổng quan được các nội dụng về nghiên củu du lịch, du lịch homestay ỡ nhiều quốc gia, địa phương trên cỗ nước

24

Những nội dung nghiên cửu vẻ du lịch homestay cỏn thiểu và phụ thuộc nhiều vào định hướng chung của ngành du lịch, nên đôi khi bỏ qua các đặc trưng riêng của du lịch homestay

đó chính la sự định hướng vẻ trải nghiệm văn hóa Bên cạnh đó, xét trên khu vực nghiên cứu

là Lô Lô Chải thì chưa cỏ nghiên cửu cụ thẻ nào Vì vậy, việc triển khai nghiên cứu thực

hiện luận văn là hết sức cản thiết

1.3 Tổng quan khu vực nghiên cứu

Xã Lũng Củ là một xã thuộc huyện Đông Văn, nằm trên đỉnh cao nguyên Dong Van thuộc tỉnh Hà Giang, Việt Nam Xã Lũng Cú cách thành phó Hà Giang khoảng 200 km

Lũng Cú là điểm cực Bắc của Việt Nam Lũng Củ nằm ở khu vực có độ cao từ 1600m đến

1800m trên mực nước biển Lũng Cú có 9 thôn bản là nơi sinh sóng của các dân tộc H"Mông,

Lô Lô, Tày, Pu Péo,

Làng văn hỏa Lô Lô Chai nằm ngay dưới chân núi Rồng (đỉnh cực Bắc Tô quốc) thuộc

xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn Đây là nơi sinh sông của người Lô Lô và người Mông, trong,

đỏ người Lô Lô chiếm khoảng 90% Lang van hóa Lô Lô Chải không chỉ nỗi tiếng với phong, cảnh hữu tỉnh, mộc mạc, nguyên sơ, đây cỏn là nơi lưu giữ vẹn nguyên những nét văn hỏa độc đáo của người Lô Lô trên Cao nguyên đá Đồng Văn Đền Lô Lô Chải du khách sẽ có

cơ hội chiêm ngưỡng một bản làng tuyệt đẹp với những ngôi nhà trình tường, mái lợp ngỏi máng ; được tham quan các nghề truyền thông như nghề thêu, nghề làm ngói mảng, nghề mộc Gặp đúng địp, du khách có thể được hòa minh vảo các lễ hội, như lễ cúng thân rừng,

lẽ mừng lúa mới, lễ mừng nhả mới, các điệu mủa dân gian , ngoài ra du khách còn cỏ thể

chứng kiên người Lô Lô sử dụng bộ đôi trồng đỏng - một đực, một cái - được coi lả nơi duy

nhất và nẻn văn hóa duy nhất trên thê giới (UBND xã Lũng Cú, 2019)

25

1.3.1 Điều kiện tự nhiều

1.8.1.1 trí địa lý

'Thên Lô Lỏ Chái thuộc xã Lũng Cú, huyện Déng Van, La Giang L6 L6 Chai nim

trong tọa độ 20125” — 10929” vĩ độ Bac, 105918'— 105921" kinh độ Đông, nằm ở biên giới

Việt - Trung Thôn Lô Lô Chải tiếp giáp với một số xã như Mà Lẻ, Lũng Thầu, Limg 'Tảo, cách trung tâm huyện ly là thị Đồng Văn khoảng 20km vẻ phia Nam, cách Hà Nội khoảng 300 km (UBND xã I.ũng Cú, 2019)

- Vung thap: Bao gém các đãy đổi núi cao hai bên của vùng cao, tạo nẻn khu vực tương dối bằng phẳng, trong đó thôn Lô Lô Chải ngay dưới chân cột cờ I.ững Cú Đây là khu vực sẵn xuất và sinh sống chỉnh của người dân trong xã

- Vùng cao: Bao gdm cdc ving đổi múi của thôn chủ yêu ở phía Tây lắc và phía Dông Nam Địa hình bị chia cắt bởi các đây nủi cao liên tiếp có độ đốc lớn xen giữa các thung Tũng nhô nằm rãi rác (UBND xã Lũng Cú, 2019)

1.8.1.3 Khí hậu, thời tiết, ting vin

Thôn Lô Lô Chải, xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn chịu ảnh hưởng rõ rệt của chế độ gió

mua ‘lay Bac, mang sắc thái riêng của khí hậu nhiệt đới núi cao Có khi hậu nhiệt đới giỏ

mùa, mùa động lạnh, íL mưa, mùa hè nông, mưa nhiêu Nhiệt độ trung bình hàng nữm trên 23C Tháng 7 có nhiệt dộ cao nhát trong năm, trung bình 27 - 29°C, ngược lại thang 1 có

nhiệt độ thấp nhất, trung bình 15,5 - 16,5°C Thường có gió mùa từ tháng 6 đến tháng 9 Tuy

nhiên nhiệt độ lại âm hon trong thời giám này, giao động từ 255C đến 35°C

! Về lượng mưa: Thôn Lỏ Lô Chải nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa có hai mùa rõ rệt (nửa mưa và mửa khô), Mủa mưa bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10, mùa khô từ cuối tháng,

10 dén hét thang 3 năm sau Trong mùa mưa, lượng mưa bình quan 1900 — 2100mm (có năm thấp nhất lá 1700mm) Tổng số ngày mưa là 115 ngày tập trưng vao thang 7 đến tháng

10 Mùa khó lượng mưa chỉ đạt 10 — 15% tổng lượng mua cửa gã năm

+ Về độ ằm và chế dé béc hơi nước: Hàng năm bình quân độ âm là 82% cao nhất là 99% vào cuối xuân đầu hè và thập nhất là 699 vào mùa khô Lượng bốc hơi nude bang nim

618,1mm, cao nhất là §19 6mm, thập nhất là 4⁄42,8mm, các tháng khác nhau thì lượng bốc

hơi nước khác nhau lừ 17,1znm vào tháng 3 lên 111,2mữn vào thárgr 6

+ Về chế độ nhiệt: Nhiệt độ bình quân năm là 23.9 ®Ơ, cao nhất là vào tháng 6 đạt 33,8 °C, thấp nhất lá 10,8 ®C vào tháng, 1 Vùng cao nhiệt độ tháng lạnh có nhiệt độ thấp hơn vùng thấp 2 dén 3 °C và mùa đông đến sớm và kết thúc muộn (nhiệt độ trung bình vào mùa đông của vùng này là 13 C có thể xuống tới 3 — 4 0C,

+ Sương muối và suong mu: Sương mủ xuất hiện vào khoảng thang 11 dén thang 3 năm sau, tập trung nhiều nhất là từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau làng năm, thường có 38 ngày xuật hiện sương mù Tháng xuất hiện nhiên sương mù nhất là tháng 1 (có thể có từ 3 đến 18 ngày) Khu vực vừng cao xuất hiện sương mù dày hơn kéo dài 6 dén 9 gid/ngay

Sương muỗi xuất hiện trung bình mỗi năm 1 đến 3 ngày, năm cao nhất là 8 ngày chủ yên

trong khoảng lừ Hưng 12 đến thẳng 1 mồm sau

+ Chế độ chiếu sáng: Tổng số giờ chiều sáng tung bình trong năm là 1850 giờ, thấp nhất là 158 giờ vào tháng 1, cao nhất là 242 giờ vào tháng 5, Riếng vúng núi cao do ánh hưởng của mây mù nên chế độ chiếu sáng bì hạn chế

Khi hậu nơi đây mát mẻ ân hỏa mái mẻ quanh năm, lại có nhiều nưú cao, phong cảnh thiên nhiên hữu tỉnh nền rất thích hợp cho việc nghỉ dưỡng, tham quan du lịch (UBXD xã Ling Cu, 2019)

13.2 Dibu kiện kink t8 - xã hội

1.3.2.1 Điều kiện kinh tế

"Theo LIBND xã Lũng Cú, đến năm 2018, thẻn Lô Lô Chải có 96 hộ dân với 453 nhân khẩu trong đó đân tộc Lô Lô có 86 hê, với 371 người Tăng trưởng kinh tế đạt mức khá cao,

27

các ngành kinh tế đều tăng trưởng khá, chất lượng tăng trưởng được cải thiện, nhiều chỉ tiêu kinh tế xã hội đạt được mức cao, đời sông nhân đân tùng bước được nâng lên Cơ cầu kinh

tế chuyển biển tích cực, tý trọng khỏi ngành dich vy, du lịch tăng lên Cụ thể tỉnh hình kinh:

tế năm 2018 tai thén L6 L6 Chai nbu sau:

a Nông nghiệp

Tổng điện tích gieo trắng cả năm đạt 96 ha, trong đỏ Diện tích gieo trắng cây hàng

năm: 74,1ha, Diệu tích gieo trồng cây lân năm 3,Sha

Tổng sản lượng hương thực (thóc, ngô) câ năm đại: 198.6/ 190 tắn, đạt 104,5 % so với

kế hoạch, giảm 20 tân so với năm 2017 và vượt 8.6 tấn so với kế hoạch năm đẻ ra Lương

thực bình quân 438,37kg /ngườinăm Trong số các cây trồng tại địa phương, đáng chú ý có cây bữn giác mạch Ngoài việc trồng để phục vụ các hoạt động như : làm thức ăn cho gia

súc, cho người, nêu rượu, Tam giáo mạch cón được mỡ rộng diện tỉch để phục vụ các hoạt

động du lịch, do dé chén tich tam giae mach tai thén L6 L6 Chai nam 2018 tang 2 ha so với

năm 201 7 vả có xu hướng ngày cảng mở rộng trong tương lai,

Bên cạnh trồng trọt, công tác chăn nuôi, châm sóc dân vật nuồi được thôn quan tim chỉ đạo sát sao, có sự phối hợp chặt chẽ giữa cáo nganh trong việc triển khai các chương

trình dự án và các nha hảo lâm hỗ trợ con giống, vật nuôi cho hộ nghèo, cùng với nội lực

của xã Trong năm 2018, thôn đã phối hợp với xã phát triển dàn gia súc, gia cầm én định,

không có địch bệnh xây ra Thân Lô Lô Chai đã phổi hợp tốt với xã Lũng Cú trong công tác phòng chống rỏi, phòng chẳng địch bệnh cho gia súc, gia cầm Thực hiện công tác phòng chống dịch cúm gia cảm theo chỉ đạo cúa huyện, kiểm soát tỉnh hình mua bán vận chuyên

gia cam và các sản phẩm từ gia cầm vào địa bàn thôn

b Lâm nghiệp

Diện tích cây lâu năm được được triển khai mỏ rộng trong năm 2018 là 3,5 ha Trong do: Cay 1.6 An quả trồng mới: 2 ha thuộc nguồn vẫn Đề án 04 và [rồng cây đầu xuân: thực hiện 1,5 ha gầm cây đào, mận, lê , nhìn chưng cây sinh trưởng tốt,

kế hoạch, phương án đến các thôn ban trên địa bàn Thường xuyên kiểm tra đôn đốc các thành viên Ban chỉ đạo tầng cường tuyên truyền thực hiện tối vồng tác PCCCT và bâo vệ rừng Trong đó: Tuyên truyền Luật bảo vệ và phát triển rừng, Tổ chức ky cam kết với các thôn bán trên địa bản xã, Lổng diện tích rừng khoanh nuôi vả bảo vệ: 33,8 ha/ 20 hộ dug giao khoản trong thôn Với việc thục hiện tốt giao cho các nhóm Hộ và hộ gia đình tự quản, công tác bảo vệ rừng đạt 100% kế hoạch năm dé ra

e Thương mại, du lịch

'Trong năm 2018, thôn Lô Lô Chái đã phối hợp với xã Lũng Cú vá thôn Thèn Đá, bước đâu thục hiện sản xuất nông nghiệp gắn với chăn nuôi và phát triển đu lịch với tống số xã viên tem gia của thôn là 13 người Đến nay, thon 1.4 1.3 Chai đã thực hiện 2 ha hộ cây rau

vụ đồng tại cảnh đồng thôn Hoạt động du lịch ngày cảng được quan tâm mở rộng, vả có xu hướng mỡ rộng hơn trong giai đoạn 2019-2020 Quá trình lãm việc lại địa phương vào tháng 11/2015, số lượng hộ đên tham gia đã là 16 hộ (UBND xã Lũng Cú, 2019)

1.3.2.2 Điều kiện xã hội

'Thôn Lô Lô Chi, xã Lũng Cú là vúng đất đa dàn tộc, bao gồm người Lé L6, Người Mông và người Kinh, cùng chan hoả sống bên nhau, xây đắp và sáng tạo nên những giá trị văn hoá đặc sắc Trên địa bản thôn có 90% là dân tộc Lô 1ô còn lại là dân tộc Kinh, Mông Mật độ đân số của số hộ nghèo chiếm 35%, Làng van hoa Lé Lé Chai la điểm du lịch lớn nhất của xã Lũng Cu và cũng là một trong những điểm đến du lịch nói tiếng của huyện Đông Văm Du lịch Lô Lõ ai bối dầu phát triển một cách tự phát vào những rổ 2014, khi tĩnh

Hà Giang xây dung dé an phát triển du lịch vùng cao và với những, nét văn hỏa đó, Lò Lô Chai đuợc xem là mội trơng những điểm sáng của du lịch tỉnh Hà Giang,

Đảng bộ thôn đạt đanh hiệu đảng bộ trong sạch vững mạnh nhiều năm liên Chính quyển thôn đạt chính quyên vững mạnh nhiều năm liên tục, Mặt trận các ngành, đoán thể nhiều năm đạt vững mạnh

Tinh đến hết năm 2018, thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn thôn đạt 28.04 triệu đồng người năm; tỷ lệ hộ nghéo giảm xuống chi con 11.82%, 100% ho gia đình được sử

dụng nước sạch, hợp vệ sinh và diện lưới quốc gia (UBKD xã Lũng Củ, 2019).

tải nguyên du lịch homestay tại thơn Lơ Lơ Chữi

'Thơn Lơ Lơ Chái, nằm ngay cạnh chân nủi Rỏng, cách cột cờ Lững, Cú 2km vả gẫn khu du Tịch lâm lĩnh T.ũng Cú đang xây dụng, Phong cảnh ð 1.6 1, Chải rất đẹp và hài hĩa, gân thơn cĩ một hỏ nước tự nhiên rộng khoảng, 2.000 m2 Đặc biệt, kiến trúc nhà cửa ở dây vẫn giữ nguyên vẹn được nét văn hĩa truyền thơng đĩ là nhà trình tường, mái lợp ngĩi máng Với địa hình vùng cao dường xá dĩ lại khĩ khăn và khí hậu khắc nghiội, nhất là vào mùa đồng nên đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây sinh sống chú yếu theo phương thức tự cung tự

cắp bằng các nghề trồng ngồ, lúa và rau màu Do đĩ, địch vụ homestay phát triển, các đu

khách cỏ thể sinh sống và trải nghiệm các văn hĩa của người Tơ Lơ

Điền với Lơ Lơ Chải, du khách khơng chỉ được chiếm ngưỡng một bản làng tuyệt đẹp trên Cao nguyên đá Đỏng Văn má cịn được đấm mình trong một khơng gian xanh nằm giữa

vũng núi đã lại mèo sắc nhọn Đến với T.ơT.ơ Chải, dụ khách được lận mắt chúng kién phon cảnh sinh hoạt truyền thơng của người dân tộc Lơ Lơ, đàn tộc Mơng, tham gia các lễ hội truyền thống của người Lẻ Lơ như: lễ cúng thần rùng, lễ mừng lùa mới, lễ mừng nhả mới

và đặc biệt là các điệu múa đân gian trong đĩ Lễ cũng tổ tiên được coi là đi sốn văn hĩa phi vật thể cấp quốc gia của tính Hà Giang Bên cạnh những lễ hội truyền thơng, các nghề

truyền thơng như thêu, nghẻ làm ngĩi máng, nghề mộc vẫn được bả con nơi đây duy trì và

phát triển Trải qua nhiều thời gian cho tới ngày nay, trồng đồng luơn được bà cơn dân Lộc

Lơ Lơ xem như một báu vật thiêng liêng rnà cha ơng truyền lại, là biêu tượng sức sống của dân tộc Chiếc trắng đẳng cĩ niên đại hàng trăm năm vẫn đang được lưu giữ tại đây

Khơng chỉ than quan kiến trúc nhà ở, nét đẹp văn hĩa của đồng bào dân lộc thiểu số,

ma dén với Lỏ Lỏ Chải du khách cịn dược dân bản mời uống nước chè, hút thuốc lào, thưởng thúc những chén rượu ngơ men lá truyền thơng hay thưỡng thức những mĩn âm thực độc đáo Đặc biết, du khách đến với T,õ 1õ Chải cịn được mặc thử, chiêm ngưỡng sụ cẳn

củ, chịu khĩ của người dàn tộc Lơ Lơ trong việc may, thêu đệt cơng phu những bộ váy rực

rỡ tuyệt đẹp

Tịnh hướng trong tương lai, Lơ Lơ Chải được đâu tư xây đựng sẽ trở thành làng vần tiến du lịch hàng đâu cả nước với trơi nghiêm văn hĩa tạo rá phần lớn đònh thu trong đĩ trọng tâm là kinh doanh homestay, dem lai loi nhuan dau tư tốt Năm 2019 và những năm tiép theo, UBND tỉnh sẽ tiếp tục triển khai các cơ chế, chính sách tạo điều kiện đề phát triển

30

du lịch một cách đẳng bộ, cải thiện môi trường đâu tư, xây dung ha tang dé khai thác tiêm nang phat trién du lịch, tăng cường đầu tư phát triển đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sẵn

phẩm, dịch vụ du lịch, các loại hình đu lịch homostay (UBND xã Lũng Cú, 2019)

31