Tình hình nghiên cứu
Trong những năm qua, nhiều công trình nghiên cứu từ cả tác giả trong và ngoài nước đã được thực hiện tại Việt Nam, tập trung vào vấn đề bồi dưỡng viên chức Các kết quả nghiên cứu này được công bố dưới dạng luận văn, luận án, bài báo khoa học và các đề tài nghiên cứu khoa học ở nhiều cấp độ khác nhau.
Các công trình nghiên cứu về “bồi dưỡng”
Ngô Thành Can (2014) trong tác phẩm “Đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực khu vực công” đã phân tích và đánh giá các khía cạnh quan trọng liên quan đến học tập và phát triển nhân lực Tác giả nhấn mạnh vai trò của việc đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực trong khu vực công, bao gồm xác định nhu cầu đào tạo, xây dựng và thực hiện kế hoạch đào tạo, cũng như đánh giá hiệu quả đào tạo Bên cạnh đó, tác giả cũng đề cập đến các phương pháp và trang thiết bị cần thiết cho quá trình đào tạo và bồi dưỡng.
Luận văn thạc sĩ của Đỗ Hoàng Đức (2015) nghiên cứu về công tác đào tạo bồi dưỡng công chức tại Bệnh viện Mắt Trung ương, phân tích và đánh giá thực trạng hiện tại Tác giả chỉ ra những hạn chế như thiếu chương trình phù hợp và nguồn lực hạn chế Để nâng cao hiệu quả đào tạo, luận văn đề xuất các giải pháp như đổi mới chương trình đào tạo và tăng cường đầu tư cho công tác bồi dưỡng viên chức.
Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Tố Nguyên (2023) mang tiêu đề “Đào tạo, bồi dưỡng viên chức tại các cơ sở y tế tuyến tỉnh, tỉnh Đắk Nông” nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về đào tạo, bồi dưỡng viên chức tại các cơ sở y tế tuyến tỉnh ở Đắk Nông Luận văn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới.
Luận văn thạc sĩ của Lê Hoài Thanh (2012) tập trung vào việc hoàn thiện công tác đào tạo và bồi dưỡng công chức để đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực cho Kho bạc Nhà nước Hòa Bình Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cơ sở lý luận về hoạt động đào tạo nhân lực mà còn phân tích thực trạng công tác đào tạo và bồi dưỡng công chức tại Kho bạc Nhà nước Hòa Bình, với mục tiêu xây dựng một Kho bạc Nhà nước hiện đại và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Các công trình nghiên cứu về “nâng cao hiệu quả bồi dưỡng”
Bài báo khoa học của PGS.TS Nguyễn Bá Chiến (2025) mang tiêu đề “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới” Bài viết khái quát thực trạng hoạt động đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức tại Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng trong bối cảnh hiện nay.
Luận văn thạc sĩ của Bùi Hồng Diệp (2023) mang tên “Nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức tại các cơ sở giáo dục” nghiên cứu vai trò quan trọng của công tác bồi dưỡng trong việc cải thiện chất lượng đội ngũ viên chức giáo dục Tác giả đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức, bao gồm xây dựng chương trình bồi dưỡng chuyên sâu, áp dụng công nghệ hiện đại và tăng cường giám sát hiệu quả bồi dưỡng.
Nguyễn Ngọc Vân (2019) đã thực hiện đề tài khoa học cấp bộ với tiêu đề “Các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên tại các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng trong thời kỳ mới” Ông là Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước và nguyên Cục trưởng Vụ Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức Đề tài nêu rõ nhiều nguyên nhân dẫn đến những yếu kém trong công tác đào tạo viên chức và người lao động, trong đó có chất lượng đội ngũ giảng viên tại các cơ sở đào tạo bồi dưỡng Đồng thời, đề tài cũng đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giảng dạy kiến thức quản lý nhà nước trong bối cảnh hiện nay.
Nghiên cứu đã chỉ ra tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cùng với công tác đào tạo và bồi dưỡng Cần tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ lý luận, pháp lý và thực tiễn Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng trống cần được làm rõ.
Nghiên cứu hiện tại chỉ ra rằng còn thiếu các phân tích thực tiễn sâu sắc về hiệu quả của các chương trình bồi dưỡng đối với nhiệm vụ của viên chức y tế tại bệnh viện tuyến huyện Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào các vấn đề vĩ mô hoặc các cơ sở y tế lớn, chưa đánh giá đầy đủ tác động của bồi dưỡng đến năng lực và hiệu suất làm việc của viên chức y tế ở cấp độ cơ sở, nơi cung cấp dịch vụ y tế trực tiếp cho cộng đồng.
Sự thiếu hụt các nghiên cứu ứng dụng địa phương đã dẫn đến khó khăn trong việc phát triển các giải pháp bồi dưỡng phù hợp với đặc thù và nhu cầu của từng khu vực Nhiều nghiên cứu hiện tại mang tính tổng quát, không xem xét các yếu tố kinh tế, xã hội, văn hóa và điều kiện làm việc của viên chức y tế, gây trở ngại cho việc áp dụng kết quả vào thực tiễn Đặc biệt, công tác bồi dưỡng viên chức tại Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất chưa được nghiên cứu một cách hệ thống, mặc dù bệnh viện đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ y tế cho cộng đồng Chưa có nghiên cứu nào đánh giá thực trạng, xác định nhu cầu và đề xuất giải pháp bồi dưỡng cho đội ngũ viên chức tại đây, tạo ra một khoảng trống lớn trong nghiên cứu và cần thiết phải có một nghiên cứu chuyên sâu để làm rõ các vấn đề liên quan và đưa ra khuyến nghị thực tiễn.
Phương pháp nghiên cứu
Để đảm bảo tính khoa học và khách quan trong nghiên cứu về bồi dưỡng viên chức tại Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội, tác giả đã áp dụng các phương pháp nghiên cứu phù hợp.
Phương pháp tổng hợp tài liệu được sử dụng để xây dựng cơ sở lý thuyết cho nghiên cứu, bao gồm các nguồn như luận văn, luận án, đề tài nghiên cứu khoa học và bài báo khoa học liên quan đến bồi dưỡng trong ngành y tế Việc phân tích và tổng hợp tài liệu giúp hệ thống hóa một cách khoa học và khách quan các vấn đề liên quan đến bồi dưỡng viên chức, xác định các khái niệm và lý thuyết liên quan, cũng như rút ra bài học kinh nghiệm từ các nghiên cứu trước đó.
Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi được áp dụng để thu thập dữ liệu định lượng về công tác bồi dưỡng viên chức tại Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất Cuộc khảo sát đã phát 131 phiếu cho viên chức y tế, trong đó 129 phiếu được thu về và 103 phiếu hợp lệ được phân tích Bảng hỏi được thiết kế nhằm thu thập thông tin về nhiều khía cạnh của công tác bồi dưỡng, bao gồm nội dung, hình thức, phương pháp, thời gian, địa điểm, giảng viên, cơ sở vật chất, đánh giá hiệu quả và các yếu tố ảnh hưởng.
Phương pháp quan sát và tham dự được áp dụng để thu thập dữ liệu định tính về công tác bồi dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất Với vai trò là người kiến tập và thực tập sinh, tác giả đã tham gia vào các hoạt động liên quan đến bồi dưỡng, thực hiện các công việc hành chính và quan sát quá trình tổ chức các chương trình bồi dưỡng Qua việc tham gia và quan sát trực tiếp, tác giả đã có cái nhìn sâu sắc và toàn diện về công tác bồi dưỡng tại bệnh viện, từ đó làm rõ và bổ sung thông tin từ các phương pháp nghiên cứu khác.
Phương pháp phỏng vấn được áp dụng để thu thập thông tin chi tiết về quan điểm và kinh nghiệm của cán bộ quản lý tại Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất Ba cuộc phỏng vấn sâu đã được thực hiện với Giám đốc Bệnh viện, Nhân viên Phòng Kế hoạch tổng hợp và vật tư thiết bị y tế, cùng Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu Thông tin từ các cuộc phỏng vấn này giúp làm rõ thực trạng công tác bồi dưỡng, xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp cải thiện phù hợp với điều kiện thực tế của bệnh viện.
Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
Đề tài khoá luận này nhằm hệ thống hóa và làm rõ các khái niệm cơ bản liên quan đến viên chức và bồi dưỡng viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập Việc xác định rõ khái niệm viên chức theo quy định pháp luật, cùng với việc làm rõ mục tiêu, nội dung và phương pháp bồi dưỡng, là cơ sở quan trọng để triển khai các chương trình bồi dưỡng hiệu quả Hơn nữa, đề tài cũng làm sáng tỏ vai trò của bồi dưỡng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế, từ đó góp phần hoàn thiện hệ thống lý luận về quản lý và phát triển nhân lực trong khu vực công.
Đề tài khoá luận này tập trung vào việc tổng hợp và phân tích các hình thức, phương pháp bồi dưỡng viên chức hiện đang được áp dụng, đặc biệt trong lĩnh vực y tế Nó sẽ kế thừa các tài liệu lý luận và nghiên cứu trước đây về bồi dưỡng nhân lực y tế, đồng thời phát hiện những khoảng trống cần bổ sung trong lý thuyết.
Khóa luận này tập trung vào việc nâng cao chất lượng viên chức và bồi dưỡng viên chức tại Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất Bằng cách đề xuất các giải pháp bồi dưỡng phù hợp với thực tế, nghiên cứu nhằm cải thiện nguồn nhân lực của bệnh viện Việc bồi dưỡng bài bản sẽ giúp đội ngũ viên chức cập nhật kiến thức chuyên môn mới, tiếp cận kỹ thuật tiên tiến và nâng cao kỹ năng mềm trong công việc.
Đề tài khóa luận cung cấp cơ sở tham khảo cho công tác quản lý và hoạch định nguồn nhân lực tại bệnh viện Kết quả nghiên cứu sẽ hỗ trợ ban lãnh đạo bệnh viện trong việc xây dựng chiến lược bồi dưỡng nhân lực phù hợp với thực tế và định hướng phát triển lâu dài của đơn vị.
Đề tài này cung cấp giá trị tham khảo cho các Bệnh viện tuyến huyện có điều kiện tương tự Các kết quả nghiên cứu và giải pháp đề xuất có thể được áp dụng tại nhiều cơ sở y tế công lập, từ đó nâng cao hiệu quả bồi dưỡng viên chức trên diện rộng.
Kết cấu của khóa luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, các phụ lục, nội dung khoá luận bao gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý về bồi dưỡng viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập y tế
Chương 2: Thực trạng bồi dưỡng viên chức tại Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất
Chương 3: Phương hướng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả bồi dưỡng viên chức tại Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ BỒI DƯỠNG VIÊN CHỨC TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG LẬP
Khái niệm và vai trò của bồi dưỡng viên chức trong đơn vị sự nghiệp y tế công lập
1.1.1.1 Khái niệm bồi dưỡng viên chức
Khái niệm “Bồi dưỡng” được nhiều nhà nghiên cứu tìm hiểu và đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau
Trong từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng 1997) cho rằng: “Bồi dưỡng là làm tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất”
Theo UNESCO, bồi dưỡng là quá trình nâng cao trình độ nghề nghiệp, diễn ra khi cá nhân hoặc tổ chức có nhu cầu cải thiện kiến thức và kỹ năng chuyên môn để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.
Trong Từ điển Giáo dục học [18, tr.107], khái niệm bồi dưỡng theo:
Quá trình giáo dục và đào tạo không chỉ nhằm hình thành nhân cách mà còn phát triển những phẩm chất riêng biệt theo định hướng mục đích đã chọn, như bồi dưỡng cán bộ và các đức tính cần thiết như cần, kiệm, liêm chính.
Nghĩa hẹp của việc trang bị kiến thức và kỹ năng là nhằm nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể, chẳng hạn như bồi dưỡng kiến thức, lý luận và nghiệp vụ sư phạm.
Bồi dưỡng là một quá trình có mục đích nhằm phát triển năng lực cá nhân, không chỉ bao gồm việc trang bị kiến thức và kỹ năng chuyên môn mà còn phát triển kỹ năng mềm và phẩm chất cá nhân Quá trình này tạo cơ hội để củng cố và nâng cao hệ thống tri thức, kỹ năng và chuyên môn, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc.
Bồi dưỡng viên chức là quá trình có chủ đích nhằm cung cấp và cập nhật kiến thức, kỹ năng, thái độ cho đội ngũ viên chức, giúp nâng cao năng lực công tác và đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm Quá trình này không chỉ tập trung vào phát triển chuyên môn mà còn chú trọng trang bị kỹ năng mềm và hình thành phẩm chất, thái độ cần thiết, giúp viên chức thích ứng với thay đổi trong môi trường làm việc và nâng cao hiệu quả giao tiếp, phối hợp.
1.1.1.2 Khái niệm “Viên chức y tế” Để hiểu rõ khái niệm "viên chức y tế", nghiên cứu này xem xét trong mối quan hệ với khái niệm "viên chức" được định nghĩa tại Điều 2 Luật Viên chức năm 2010 Theo đó, viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật
Đơn vị sự nghiệp y tế công lập được định nghĩa tại Điều 2 Nghị định số 85/2012/NĐ-CP, ban hành ngày 15 tháng 10 năm 2012, quy định về cơ chế hoạt động và tài chính của các đơn vị này, cũng như giá dịch vụ khám bệnh và chữa bệnh tại các cơ sở công lập.
Đơn vị sự nghiệp y tế công lập là tổ chức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập và quản lý, có tư cách pháp nhân và thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công trong các lĩnh vực y tế như y tế dự phòng, khám chữa bệnh, điều dưỡng, giám định y khoa, và an toàn vệ sinh thực phẩm.
Viên chức y tế là những cá nhân đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của viên chức và làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực y tế.
Các chuyên gia y tế như bác sĩ, y tá, dược sĩ và kỹ thuật viên y tế thực hiện các nhiệm vụ nghề nghiệp cụ thể nhằm cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng và thực hiện các công việc chuyên môn khác trong lĩnh vực y tế.
1.1.2 Vai trò của bồi dưỡng viên chức trong đơn vị sự nghiệp y tế công lập
1.1.2.1 Vai trò của bồi dưỡng viên chức đối với viên chức
Trong bối cảnh hệ thống y tế đang phát triển, việc bồi dưỡng viên chức là rất quan trọng để nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng làm việc và đạo đức nghề nghiệp Đối với viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập y tế, bồi dưỡng không chỉ giúp họ đáp ứng yêu cầu công việc mà còn hỗ trợ phát triển sự nghiệp và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.
Bồi dưỡng viên chức y tế là cần thiết để nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ Y học luôn thay đổi và phát triển, yêu cầu đội ngũ y bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế phải cập nhật kiến thức và tiếp cận các phương pháp điều trị mới Các chương trình bồi dưỡng giúp viên chức y tế bổ sung và nâng cao năng lực chuyên môn, từ đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.
Bồi dưỡng viên chức y tế không chỉ nâng cao chuyên môn mà còn phát triển kỹ năng mềm và quản lý Viên chức cần trang bị kỹ năng giao tiếp với bệnh nhân, quản lý hồ sơ bệnh án, làm việc nhóm và xử lý tình huống khẩn cấp Đặc biệt, đối với những người giữ vai trò quản lý, việc bồi dưỡng giúp nâng cao năng lực lãnh đạo và tổ chức công việc hiệu quả, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ y tế.
Bồi dưỡng là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của viên chức y tế Nghề y không chỉ yêu cầu trình độ chuyên môn cao mà còn cần có tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm với bệnh nhân Các khóa học bồi dưỡng về y đức và quy tắc ứng xử giúp viên chức y tế nâng cao ý thức nghề nghiệp, phục vụ nhân dân tốt hơn và tuân thủ các quy định của ngành y.
Bồi dưỡng viên chức y tế là cần thiết để họ thích ứng với sự thay đổi và phát triển của ngành Trong bối cảnh công nghệ số ngày càng phổ biến trong y tế, việc đào tạo về hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử, trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán bệnh và các kỹ thuật tiên tiến khác là rất quan trọng Đào tạo thường xuyên giúp viên chức y tế không bị tụt hậu, bắt kịp xu thế phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.
Đặc điểm của bồi dưỡng viên chức trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập…
Bồi dưỡng viên chức trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập có những đặc điểm riêng biệt do tính chất đặc thù của ngành y tế, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người Ngành này yêu cầu việc cập nhật kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp một cách liên tục.
1.2.1 Bồi dưỡng gắn liền với yêu cầu cập nhật kiến thức chuyên môn, công nghệ mới trong lĩnh vực y tế
Trong lĩnh vực y tế, sự phát triển không ngừng của kiến thức chuyên môn và công nghệ kỹ thuật đòi hỏi các nhân viên y tế phải thường xuyên cập nhật các phương pháp điều trị mới, kỹ thuật chẩn đoán hiện đại, thiết bị y tế tiên tiến, cũng như thuốc và vắc-xin mới Điều này là cần thiết để đảm bảo hiệu quả trong công tác khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.
Bồi dưỡng viên chức y tế không chỉ tập trung vào việc củng cố kiến thức và kỹ năng đã có, mà còn cần giúp họ nhanh chóng nắm bắt các tiến bộ y học mới và cập nhật quy trình chuyên môn theo hướng dẫn hiện hành.
Bộ Y tế cùng với các tổ chức y tế quốc tế cần nhanh chóng cập nhật kiến thức và kỹ thuật mới để tránh nguy cơ tụt hậu, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khám chữa bệnh và sự an toàn của người bệnh.
Yêu cầu đổi mới công nghệ trong ngành y tế, bao gồm ứng dụng công nghệ thông tin, bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa, trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán hình ảnh và robot hỗ trợ phẫu thuật, đòi hỏi viên chức y tế phải được đào tạo liên tục Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và những biến động như đại dịch COVID-19, việc cập nhật kiến thức và kỹ năng mới trong phòng chống dịch, chăm sóc hồi sức tích cực, tiêm chủng an toàn và xét nghiệm sinh học phân tử trở nên cấp bách Do đó, việc bồi dưỡng chuyên môn và công nghệ không chỉ là nhu cầu của mỗi viên chức y tế mà còn là nhiệm vụ bắt buộc được các cơ quan quản lý nhà nước và lãnh đạo các đơn vị y tế đặc biệt quan tâm.
1.2.2 Nội dung bồi dưỡng phong phú, đa dạng, bao quát nhiều lĩnh vực
Bồi dưỡng viên chức tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập có nội dung phong phú và đa dạng, bao quát nhiều lĩnh vực chuyên môn Các chương trình bồi dưỡng không chỉ cập nhật kiến thức chuyên ngành y khoa mà còn mở rộng sang kỹ năng quản lý y tế, quản lý bệnh viện, kỹ thuật y học hiện đại, y tế dự phòng, phục hồi chức năng, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, an toàn người bệnh, phòng chống dịch bệnh, nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ thông tin trong y tế.
Nội dung bồi dưỡng cho viên chức y tế cần cập nhật các quy định pháp luật liên quan đến khám chữa bệnh, đạo đức nghề nghiệp và tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ y tế quốc gia, quốc tế Việc này không chỉ nâng cao năng lực chuyên môn mà còn phát triển toàn diện kỹ năng quản lý, kỹ năng mềm và khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng trong ngành y tế.
Đa dạng nội dung bồi dưỡng xuất phát từ yêu cầu theo vị trí việc làm, chuyên môn cụ thể và nhu cầu thực tiễn của từng đơn vị Điều này giúp bồi dưỡng viên chức y tế mang tính ứng dụng cao, phù hợp với nhu cầu thực tế, từ đó nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập.
1.2.3 Yêu cầu cao về tính thực tiễn và kỹ năng tay nghề
Trong bồi dưỡng viên chức y tế công lập, yêu cầu về tính thực tiễn và kỹ năng tay nghề rất cao Ngành y tế đặc thù liên quan trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe con người, vì vậy mọi kiến thức chuyên môn cần được chuyển hóa thành kỹ năng thực hành thuần thục, chính xác và kịp thời.
Bồi dưỡng viên chức y tế không chỉ tập trung vào lý thuyết mà còn phải gắn liền với thực hành và thao tác kỹ thuật chuyên môn Viên chức cần thành thạo các kỹ năng lâm sàng như tiêm, truyền dịch, lấy mẫu xét nghiệm, thực hiện kỹ thuật cấp cứu, phẫu thuật, chăm sóc điều dưỡng và phục hồi chức năng Ngoài ra, việc sử dụng thành thạo các thiết bị y tế hiện đại như máy siêu âm, máy nội soi, máy xét nghiệm tự động, máy thở và hệ thống chẩn đoán hình ảnh kỹ thuật số cũng là yêu cầu quan trọng trong quá trình bồi dưỡng.
Kỹ năng thực tiễn bao gồm khả năng xử lý tình huống bất ngờ và ra quyết định nhanh chóng trong các trường hợp cấp cứu, dịch bệnh, thiên tai và thảm họa Viên chức y tế cần phối hợp hiệu quả trong môi trường làm việc áp lực cao và đa ngành, đồng thời đảm bảo sự chính xác tuyệt đối trong từng thao tác chuyên môn.
Các chương trình bồi dưỡng trong lĩnh vực y tế cần tập trung vào việc tổ chức thực hành trên mô hình, bệnh nhân giả định (mô phỏng lâm sàng) hoặc thực tế lâm sàng tại các khoa, phòng Thời gian thực hành nên được phân bổ hợp lý và đồng thời cập nhật lý thuyết, giúp viên chức áp dụng ngay vào công việc chuyên môn hàng ngày.
Tính thực tiễn và yêu cầu cao về kỹ năng tay nghề là đặc điểm nổi bật trong việc bồi dưỡng viên chức y tế Mục tiêu là đảm bảo rằng sau mỗi khóa bồi dưỡng, người học không chỉ hiểu đúng mà còn thực hiện đúng và hiệu quả, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế công lập.
1.2.4 Bồi dưỡng phải thường xuyên, liên tục và bắt buộc
Trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập, bồi dưỡng viên chức là yêu cầu bắt buộc, không phải là hoạt động tự phát hay lựa chọn Hoạt động này cần được thực hiện thường xuyên và liên tục, phản ánh tính chất đặc thù của ngành y tế, nơi mà kiến thức, kỹ thuật và công nghệ y khoa luôn đổi mới và phát triển.
Bồi dưỡng thường xuyên là cần thiết để viên chức y tế cập nhật kiến thức mới, phương pháp điều trị và kỹ thuật y học tiên tiến, cũng như các quy định pháp luật mới trong lĩnh vực y tế Thiếu bồi dưỡng, viên chức có thể tụt hậu về chuyên môn, ảnh hưởng đến chất lượng khám chữa bệnh và an toàn của người bệnh.
Nội dung, hình thức và phương pháp bồi dưỡng viên chức trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập
Theo Điều 16 Nghị định số 89/2021/NĐ-CP ngày 18 tháng 10 năm 2021, có quy định về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 101/2017/NĐ-CP ngày 01 tháng 9 năm 2017, hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức bao gồm các nội dung chính sau:
1.3.1.1 Bồi dưỡng lý luận chính trị
Bồi dưỡng lý luận chính trị là yếu tố then chốt trong việc phát triển viên chức, giúp hình thành đội ngũ có lập trường tư tưởng vững chắc, trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân, đặc biệt trong lĩnh vực y tế.
Việc nâng cao nhận thức chính trị và tư tưởng là rất cần thiết trong lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe và sinh mạng con người, nhằm đảm bảo tinh thần phục vụ, ý thức trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ viên chức.
Nội dung bồi dưỡng lý luận chính trị bao gồm các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với đường lối, chính sách và quan điểm của Đảng, cũng như pháp luật của Nhà nước qua từng giai đoạn phát triển Bên cạnh đó, cần chú trọng đến quan điểm và định hướng phát triển ngành y tế, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, và văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động của ngành y tế Cuối cùng, các vấn đề thời sự trong nước và quốc tế cũng cần được xem xét, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến công tác chính trị - tư tưởng trong đội ngũ cán bộ, viên chức.
Bồi dưỡng lý luận chính trị giúp viên chức nhận thức rõ vai trò và vị trí của mình trong hệ thống chính trị, từ đó nâng cao tinh thần trách nhiệm và ý thức tổ chức kỷ luật Điều này cũng trang bị cho họ khả năng nhận diện và đấu tranh với các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức và lối sống.
“tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”
1.3.1.2 Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh
Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh là nội dung thiết yếu trong chương trình đào tạo viên chức, nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ trong việc bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự xã hội, từ đó góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Nội dung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh bao gồm các quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng và an ninh trong bối cảnh mới Bài viết cũng đề cập đến kiến thức cơ bản về chiến lược bảo vệ Tổ quốc, xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với an ninh nhân dân vững chắc Ngoài ra, cần nhận diện âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” và bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, từ đó nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng Bài viết nhấn mạnh trách nhiệm của công dân và viên chức trong việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội Cuối cùng, các nội dung về bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh mạng, an ninh nội bộ, phòng chống cháy nổ và tội phạm trong môi trường y tế và công sở cũng được đề cập.
Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh không chỉ củng cố bản lĩnh chính trị và ý thức bảo vệ Tổ quốc trong thời bình, mà còn giúp viên chức y tế nhận thức rõ mối quan hệ giữa an ninh – quốc phòng và nhiệm vụ chuyên môn Điều này dẫn đến việc hình thành hành vi và thái độ đúng đắn trong thực thi công vụ cũng như trong đời sống hàng ngày.
Việc trang bị kiến thức quốc phòng và an ninh cho viên chức ngành y tế, lực lượng tuyến đầu trong chăm sóc sức khỏe, giúp họ chủ động hơn trong bảo vệ an toàn cơ sở y tế và phòng chống các hành vi xâm phạm trật tự tại bệnh viện Điều này đặc biệt quan trọng trong các tình huống khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh, và các hoạt động phòng thủ dân sự tại địa phương.
1.3.1.3 Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước
Bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quản lý nhà nước là yếu tố quan trọng trong chương trình đào tạo viên chức, đặc biệt cho những người giữ vị trí lãnh đạo hoặc đang trong quy hoạch chức danh lãnh đạo tại các đơn vị sự nghiệp công lập Trong lĩnh vực y tế, việc nắm vững và thực hiện đúng các quy định pháp luật và chính sách công là cần thiết để đảm bảo hoạt động của đơn vị diễn ra hiệu quả, minh bạch và tuân thủ quy trình, quy định.
Nội dung bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quản lý nhà nước bao gồm các vấn đề cơ bản về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính từ Trung ương đến địa phương, và quản lý hành chính trong các lĩnh vực như tài chính công, tài sản công, nhân sự, quy trình ra quyết định, ban hành văn bản, thanh tra, kiểm tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, và phòng chống tham nhũng Bên cạnh đó, các quy định pháp luật liên quan đến y tế như Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Viên chức, Luật Bảo hiểm y tế, và Luật Bảo vệ quyền lợi người bệnh cũng được đề cập Cuối cùng, các kỹ năng hành chính cơ bản như giao tiếp, soạn thảo văn bản, thuyết trình, tổ chức và quản lý thời gian, ra quyết định, giải quyết vấn đề, quản lý xung đột, và làm việc nhóm trong môi trường công vụ cũng rất quan trọng.
Bồi dưỡng viên chức giúp họ nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm trong bộ máy hành chính, đồng thời nắm vững quy trình quản lý và điều hành hoạt động đơn vị theo quy định pháp luật Điều này trở nên đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành y tế đang cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
1.3.1.4 Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu vị trí việc làm
Hoạt động bồi dưỡng theo vị trí việc làm nhằm trang bị và nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho viên chức y tế, đáp ứng yêu cầu cụ thể của từng vị trí công tác Qua quá trình này, viên chức cải thiện năng lực thực tiễn, kỹ năng xử lý tình huống, và khả năng giao tiếp trong môi trường làm việc áp lực cao tại các bệnh viện đa khoa tuyến huyện Đồng thời, bồi dưỡng cũng giúp phát hiện và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cho việc bổ nhiệm và phân công vào các vị trí quản lý hoặc chuyên môn sâu theo nhu cầu của đơn vị.
Nội dung bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng theo yêu cầu vị trí việc làm trong lĩnh vực y tế công lập bao gồm nhiều khía cạnh quan trọng Điều này được xây dựng dựa trên mô tả vị trí việc làm và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp Các nội dung này bao gồm kiến thức chuyên môn sâu về chẩn đoán và điều trị bệnh, quy trình kỹ thuật chuyên ngành, kỹ năng thực hành lâm sàng, sử dụng trang thiết bị y tế hiện đại, và kỹ năng giao tiếp với người bệnh và thân nhân Ngoài ra, kỹ năng làm việc nhóm, phối hợp liên khoa, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý bệnh viện như phần mềm HIS, EMR, PACS, cùng với kiến thức pháp luật liên quan đến khám, chữa bệnh, đạo đức nghề nghiệp và quy tắc ứng xử trong ngành y cũng rất cần thiết.
Việc tổ chức bồi dưỡng có thể linh hoạt thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau, phù hợp với điều kiện và đặc thù của từng đơn vị Cụ thể, bồi dưỡng có thể được triển khai tại các cơ sở đào tạo được cấp phép thông qua lớp tập huấn, hội thảo chuyên đề hoặc đào tạo tại chỗ (on-the-job training).
Các nhân tố ảnh hưởng đến bồi dưỡng viên chức trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập
sự nghiệp y tế công lập
Trong bồi dưỡng viên chức tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập, hiệu quả của quá trình này chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố Các nhân tố này được chia thành hai nhóm chính: nhân tố khách quan, là những yếu tố bên ngoài mà đơn vị y tế không thể kiểm soát hoàn toàn, và nhân tố chủ quan, là những yếu tố nội tại có thể điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả bồi dưỡng.
Các nhân tố khách quan ảnh hưởng đến viên chức y tế bao gồm chính sách và quy định của Nhà nước, chiến lược phát triển của đơn vị, nguồn kinh phí dành cho bồi dưỡng, cùng với áp lực công việc mà họ phải đối mặt.
Các chính sách và quy định của Nhà nước có vai trò quan trọng trong việc định hướng và ban hành quy định về bồi dưỡng viên chức Luật Viên chức năm 2010 và Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, cùng với các nghị định và thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế và Bộ Nội vụ, quy định rõ chế độ bồi dưỡng viên chức y tế Những chính sách này ảnh hưởng đến nội dung, đối tượng, thời gian, hình thức và kinh phí bồi dưỡng.
Chiến lược phát triển của các đơn vị y tế công lập ảnh hưởng trực tiếp đến nội dung và đối tượng bồi dưỡng viên chức Mỗi đơn vị có định hướng phát triển riêng, từ đó xác định nhu cầu bồi dưỡng khác nhau Các bệnh viện tuyến trung ương yêu cầu chuyên môn sâu và cần bồi dưỡng chuyên khoa nâng cao, trong khi các bệnh viện tuyến huyện chú trọng vào đào tạo kỹ năng thực hành và khám chữa bệnh đa khoa Một chiến lược phát triển rõ ràng là nền tảng để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hợp lý, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức y tế.
Kinh phí dành cho bồi dưỡng là yếu tố quyết định đến quy mô, chất lượng và hình thức bồi dưỡng Các đơn vị có ngân sách dồi dào có khả năng tổ chức các khóa bồi dưỡng chất lượng cao, mời chuyên gia giỏi hoặc hỗ trợ viên chức học tập ở nước ngoài Ngược lại, những đơn vị có hạn chế về tài chính chỉ có thể triển khai các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn hoặc phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ từ Nhà nước.
Áp lực công việc là một rào cản lớn đối với viên chức y tế, khi họ thường xuyên phải đối mặt với khối lượng công việc lớn và ca trực kéo dài, đặc biệt trong các bệnh viện tuyến cuối hoặc trong thời gian dịch bệnh Điều này khiến nhiều viên chức không thể sắp xếp thời gian tham gia bồi dưỡng Do đó, cần thiết phải có cơ chế linh hoạt về thời gian và hình thức đào tạo để đảm bảo công tác bồi dưỡng không ảnh hưởng đến công việc chuyên môn.
Để nâng cao hiệu quả bồi dưỡng, cần điều chỉnh các nhân tố chủ quan như cơ sở vật chất, chất lượng đội ngũ giảng viên, động lực học tập của viên chức và khả năng ứng dụng công nghệ trong đào tạo.
Hạ tầng kỹ thuật và trang thiết bị như phòng học, thư viện, và phòng thí nghiệm có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả bồi dưỡng Các đơn vị với cơ sở vật chất hiện đại tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận kiến thức mới và thực hành kỹ năng chuyên môn Ngược lại, bệnh viện thiếu cơ sở vật chất hoặc không có chương trình đào tạo bài bản sẽ gặp khó khăn trong công tác bồi dưỡng Đội ngũ chuyên gia chất lượng, có kinh nghiệm thực tiễn và phương pháp giảng dạy hiệu quả cũng là yếu tố quyết định chất lượng bồi dưỡng Hợp tác với các chuyên gia hàng đầu hoặc các trường đại học y dược uy tín sẽ nâng cao đáng kể chất lượng bồi dưỡng.
Việc bồi dưỡng viên chức chỉ thực sự hiệu quả khi họ có nhu cầu và động lực học tập Những viên chức cầu tiến và có ý thức tự học sẽ tích cực tham gia các khóa bồi dưỡng và áp dụng kiến thức vào thực tiễn Tuy nhiên, nếu chính sách đãi ngộ không hợp lý hoặc cơ hội phát triển nghề nghiệp không rõ ràng, viên chức có thể thiếu động lực tham gia, dẫn đến hiệu quả bồi dưỡng thấp.
Việc ứng dụng công nghệ trong bồi dưỡng nhân lực y tế ngày càng quan trọng Các đơn vị y tế cần tận dụng các nền tảng học tập trực tuyến, mô phỏng thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo để tạo ra một quá trình bồi dưỡng linh hoạt Điều này giúp viên chức có thể học tập mọi lúc, mọi nơi mà không bị gián đoạn bởi công việc chuyên môn.
Các tiêu chí đánh giá hoạt động bồi dưỡng viên chức trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập
vị sự nghiệp y tế công lập
Chất lượng hoạt động bồi dưỡng viên chức trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập được đánh giá qua nhiều tiêu chí khác nhau, giúp xác định mức độ thành công của chương trình và tạo cơ sở cho việc cải tiến nội dung giảng dạy Trong bối cảnh ngành y tế ngày càng yêu cầu cao về chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng với công nghệ, việc xác định các tiêu chí đánh giá hiệu quả bồi dưỡng viên chức là rất quan trọng.
Mức độ đáp ứng mục tiêu của chương trình bồi dưỡng là tiêu chí quan trọng đầu tiên Chương trình cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tiễn của viên chức và yêu cầu của đơn vị y tế, đảm bảo nội dung không chỉ lý thuyết mà còn có tính ứng dụng cao Điều này giúp viên chức nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và thái độ nghề nghiệp Để đánh giá tiêu chí này, cần xem xét khả năng vận dụng kiến thức vào công việc và sự cải thiện hiệu quả công việc sau khóa học.
Chất lượng nội dung chương trình và phương pháp giảng dạy là tiêu chí quan trọng thứ hai Nội dung chương trình cần được cập nhật theo các hướng dẫn chuyên môn và quy định của ngành y tế, đồng thời phản ánh những tiến bộ mới trong y học Phương pháp giảng dạy cần linh hoạt, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp viên chức không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng cần thiết Các phương pháp như giảng dạy tình huống, mô phỏng lâm sàng, thảo luận nhóm và thực hành tại cơ sở y tế có thể nâng cao hiệu quả bồi dưỡng.
Trình độ và năng lực của giảng viên là tiêu chí quan trọng thứ ba, yêu cầu giảng viên phải có chuyên môn sâu, kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực y tế và kỹ năng sư phạm tốt để truyền đạt kiến thức hiệu quả Sự tương tác giữa giảng viên và học viên cũng rất cần thiết, giúp viên chức giải quyết các vấn đề thực tế trong công tác chuyên môn Đánh giá phản hồi của viên chức về năng lực giảng viên sẽ hỗ trợ trong việc điều chỉnh và lựa chọn giảng viên phù hợp cho các chương trình bồi dưỡng sau này.
Mức độ hài lòng của viên chức tham gia bồi dưỡng là tiêu chí quan trọng thứ tư Một chương trình bồi dưỡng hiệu quả không chỉ đạt được mục tiêu đào tạo mà còn cần mang lại trải nghiệm học tập tích cực Viên chức cần cảm thấy nội dung chương trình hữu ích, phương pháp giảng dạy phù hợp và các điều kiện học tập như tài liệu, trang thiết bị hỗ trợ tốt Khi viên chức đánh giá cao chương trình, họ sẽ có động lực học tập tốt hơn và khả năng áp dụng kiến thức vào thực tế sẽ cao hơn.
Tỷ lệ hoàn thành và kết quả đánh giá sau bồi dưỡng là tiêu chí quan trọng thứ năm Nếu tỷ lệ viên chức tham gia đầy đủ và hoàn thành chương trình cao, cùng với kết quả kiểm tra đạt yêu cầu hoặc xuất sắc, điều này cho thấy chương trình bồi dưỡng đáp ứng tốt nhu cầu học tập Ngược lại, tỷ lệ bỏ học cao hoặc kết quả đánh giá không đạt yêu cầu cần xem xét lại nội dung và phương pháp giảng dạy để điều chỉnh cho phù hợp.
Tiêu chí thứ sáu là khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn công việc Hiệu quả của chương trình bồi dưỡng không chỉ ở việc viên chức nắm vững lý thuyết, mà còn ở khả năng ứng dụng kiến thức vào công việc hàng ngày Nếu viên chức có sự tiến bộ rõ rệt trong thực hành chuyên môn, nâng cao hiệu suất công việc, giảm thiểu sai sót và đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, chương trình bồi dưỡng được coi là có giá trị thiết thực Để đánh giá tiêu chí này, có thể khảo sát ý kiến cấp trên, đồng nghiệp hoặc theo dõi kết quả công việc của viên chức sau khi tham gia bồi dưỡng.
Các tiêu chí này đánh giá toàn diện hoạt động bồi dưỡng viên chức trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập, giúp điều chỉnh và nâng cao chất lượng đào tạo Việc áp dụng các tiêu chí này sẽ góp phần phát triển đội ngũ viên chức có năng lực, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành y tế.
Trong Chương 1, khóa luận trình bày cơ sở lý luận và pháp lý về bồi dưỡng viên chức trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập, làm rõ các khái niệm như viên chức, viên chức ngành y tế, bồi dưỡng viên chức và đơn vị sự nghiệp y tế công lập Tác giả phân tích vai trò của bồi dưỡng viên chức đối với cá nhân, cơ quan, ngành y tế và nhân dân, đồng thời đề cập đến các hình thức bồi dưỡng như bồi dưỡng tập trung, tại chỗ, trực tuyến và luân phiên Chương này cũng xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến bồi dưỡng, bao gồm chính sách, quy định của Nhà nước, chiến lược phát triển của Bệnh viện, nguồn lực và năng lực giảng viên Cuối cùng, tác giả tìm hiểu tiêu chí đánh giá hoạt động bồi dưỡng viên chức, làm tiền đề cho việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp trong các chương tiếp theo.