Ình hình trốn thuế gtgt tại việt nam, một số ví dụ về hiện tượng trốn thuế gtgt và Đề xuất một số giải pháp hạn chế trốn thuế gtgt ở việt nam

LOI MO DAU Thuế không đơn thuần là một nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước mà thuê còn gắn liền với các vấn đề về sự tăng trưởng kinh tế, sự công bằng trong phân phối và là công cụ

BO GIAO DUC VA DAO TAO BO GIAO THONG VAN TAI

TRUONG DAI HOC HANG HAI VIET NAM

KHOA KINH TE

BO MON: KINH TE CO BAN LỚP: THUÉ VỤ N01

ate,

xs

Re

<⁄

BAP FAP TAM HIECNTOM TINH HINH TRON THUE GTGT TAI VIET NAM, MOT SO Vi DU VE HIỆN TƯỢNG TRÓN THUÊ GTGT VÀ ĐÈ XUẤT MỘT SÓ GIẢI PHÁP HAN

CHE TRON THUE GTGT O VIET NAM GIAO VIEN HUONG DAN: VU NHU QUYNH

CÁC THÀNH VIÊN: 1/NGUYEN THI QUYNH ANH -88275

2/HOÀNG THI NGUYET HA - 86926 3/DO THI HIEN -86627

4/ NGUYÊN THỊ LAN HUONG-89734 5,PHẠM THỊ ÁNH NGỌC-86230

HÁI PHÒNG-2021

MUC LUC

LỜI MỞ ĐẦU 2-51 2 12221222122112211221112112212101112101121212012212 re 1

1 TÌM HIẾU CHƯNG -222222212212211221122112211221121.21 1e 2

1.2 Trốn thuẾ - 2 22222122112112111211211211 2111121121212 ng 2 1.2.1 Khái niệm trốn thUẾ 2-5: ©2S21222122122122112712127122121121211 2 y0 2 1.2.2 Nguyên nhân dẫn tới việc trốn thuẾ - 5+ 21t te rxưyg 2

2 TÌNH HÌNH TRÓN THUÊ Ở NƯỚC TA -2-©222221222E222122712211271 22x 6

3 CÁC TRƯỜNG HỢP TRÓN THUÊ GIÁ TRỊ GIA TĂNG Ở VIỆT NAM 8

đơn bán hàng đề trốn thuê 5c s1 21111111211112112112111 1 12.11 1n ren 8

4 GIẢI PHÁP HAN CHE VIEC CHON THUE GIA TRI GIA TANG G VIET

LOI MO DAU Thuế không đơn thuần là một nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước mà thuê còn gắn liền với các vấn đề về sự tăng trưởng kinh tế, sự công bằng trong phân phối và là công cụ quan trọng đề điều tiết nền kinh tế phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh phát triển của đất nước Trong những năm qua dù các cơ quan quản lý đã có rất nhiều nỗ lực trong việc kiểm soát quá trình kê khai, nộp thuế nhưng tình trạng trỗn thuế trên thực tế vẫn diễn ra khá phức tạp và phố biến Việc này gây tác động tiêu cực đến nền kinh tế, gây ra bất bình đẳng xã hội, làm that thu ngân sách nhà nước Vậy trốn thuế là gì, tình hình trốn thuế ở Việt Nam đang diễn ra như thế nào và làm thế nào đề chống thất thu, chống các hành vị gian lận thuế tại Việt Nam thì bài báo cáo này nhóm chúng em sẽ đi sâu vào tìm hiểu về việc trồn thuế Gia tri gia tang (GTGT) ở Việt Nam

1 TÌM HIỂU CHUNG

1.1.Thuế gia tri gia tang:

Thuế giá trị gia tăng là thuế tính trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng (đưới đây viết tắt là VAT — Value Added Tax)

VAT là loại thuế gián thu, đã được nhiều nước áp dụng để thay cho thuế doanh thu Được gọi là thuế VAT vì thuế chỉ đánh trên phần giá trị tăng thêm qua mỗi khâu của quá trình sản xuất — kinh doanh, và tổng số thuế thu được ở mỗi khâu bằng chính số thuế tính trên giá bán cho người tiêu dùng cuối cùng Về bản chất, thuế VAT đo các nhà sản xuất kinh doanh nộp hộ người tiêu dùng thông qua việc tính gộp thuế này vào giá bản mà người tiêu dùng phải thanh toán Do vậy, thuế VAT là một loại thuế gián thu

1.2 Trốn thuế

Ld,

12

1.2.1 Khái niệm trấn thuế

- Trồn thuế là hành vi xâm phạm chính sách thuế của Nhà nước thông qua việc chủ thé, không hoàn thành hoặc hoàn thành không đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế

- Trồn thuế là hành vi gây nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm chế độ quản lí kinh tế của Nhà nước

- Trồn thuế là việc thực hiện các phương thức mà pháp luật không cho phép đề làm

giảm số thuế phải nộp hoặc không nộp thuế

1.2.2 Nguyên nhân dẫn tới việc trỗn thuế

Thứ nhất: những yếu kém tồn tại bên trong hệ thống pháp luật

o_ Tỷ lệ thuế suất không hợp lý mà người nộp thuế đang phải chịu Khi thuế suất cao

sẽ khiến tỉ lệ gian lận, trốn thuê tang, vì khi đó, nghĩa vụ đóng thuế của người dân đã trở thành gánh nặng thuế khóa, nên trốn thuế, gian lận thuế trở thành cách thức duy nhất để đảm bảo nguồn thu nhập đủ cho các nhu cầu thiết yêu của bản thân, gia đình và công việc

o Xac suat bi phát hiện sau khi trốn thuế cũng ảnh hưởng đến quyết định nộp thuế hay né tránh thuế Đây là biểu hiện trực tiếp cho sự nghiêm minh của pháp luật thuế đang được thi hành Nếu mọi hành vi gian lận và trốn thuê đều bị nhanh chóng phát hiện sẽ làm nản lòng những đối tượng đang có ý định thực hiện hành vi này

6© Mức hình phạt phát sinh sau khi hành vị gian lận, trốn thuế bị phát hiện Một mức

hình phạt nghiêm khắc sẽ khiến người nộp thuế phải cân nhắc cân trọng hơn giữa hậu quả

bất lợi khi bị phát hiện và lợi ích có được khi trốn thuế

Thứ hai: mức độ tham những trong xã hội cũng là một nguyên nhân quan trọng dẫn

đến tỉnh trạng gian lận và trén thué

o Nếu việc hối lộ các viên chức thực thi pháp luật vẻ thuế (như nhân viên thuế, hai quan, cảnh sát ) nhằm cắt giảm lượng tiền thuế phải nộp đễ dàng và ít tốn kém hơn so với việc nộp thuế thì sẽ không có người nộp thuế nào muốn đóng đầy đủ khoản thuế của mình nữa

o©_ Tình trạng tham những tràn lan sẽ khiến người dân mất niềm tin vào bộ máy nhà nước

Thứ ba và cũng là quan trọng nhất, nhiều công trình nghiên cứu trên thế giới đã gan liền khái niệm gian lận, trồn lậu thuế với các khái niệm về nền kinh tế ngầm

o Nền kinh tế ngầm của một đất nước không chỉ bao gồm các hoạt động bất hợp pháp mà còn có cả các thu nhập không được khai báo từ sản xuất hàng hoá và dịch vụ hợp pháp Như vậy, nền kinh tế ngầm lớn hơn ở các nước đang phát triển và các nước

đang chuyên đổi: đồng nghĩa với việc một lần nữa khang dinh tinh trang that thu thué cao

ở những nước này

o Gian lận và trốn lậu thuế không hoàn toàn tương đồng với nền kinh tế ngầm, nhưng sự thật không thê phủ nhận rằng sự tồn tại nền kinh tế ngầm chính là nguyên nhân

làm gia tăng tình trạng trốn thuế Gánh nặng thuế khóa đã được nhắc đến ở trên là một

trong những yếu tổ như vậy; hay sự không hài lòng của người dân đối với việc cung cấp các dịch vụ công của bộ máy nhà nước (thủ tục phức tạp, tốn kém, tình trạng quan liêu,

những nhiễu ) cũng là nguyên nhân của việc họ từ chối hoạt động trong nền kinh tế chính thức với sự quản lý của pháp luật nhà nước

1.2.3 Phương thức, thủ đoạn trỗn thuế giá trị gia tăng phổ biển

- Loi dung viéc str dung, quan ly hoa don Gia tri gia tăng, hoá đơn bán hàng đề trốn

thué Cu thé:

¢ Ban hàng không lập hoá đơn để nhằm che giấu doanh thu, thu nhập của doanh nghiệp

¢ Có tình ghi sai hoặc không đầy đủ các mục trên hoá đơn như địa chỉ, mã số thuế, ghi giá bán hàng thấp hơn giá trị thực tế thanh toán đề giấu doanh thu

¢ Sử dụng hóa đơn tự in chưa được chấp thuận của cơ quan thuế để bán hàng nhằm giấu doanh thu, không đưa hóa đơn vào kê khai thuế

© Hóa đơn đã sử dụng xuất hàng cho khách hàng nhưng quay vòng, báo huỷ nhằm giấu doanh thu

©_ Tây xóa (dùng hóa chất hoặc tây cơ học) hóa đơn do Bộ Tài chính phát hành đã sử dụng đề nâng giá hàng hóa hoặc giảm giá hàng hóa nhằm hạ thấp thuê giá trị gia tăng đầu

ra hoặc giảm thuế giá trị gia tăng đầu vào đề trốn thuế

®_ Lợi dụng sự thông thoáng trong việc thành lập công ty, và sơ hở của chính sách đề thành lập DN “ma” mua bán trái phép hóa đơn gia tn gia tang

® Không khai đủng doanh thu chịu thuế giá trị gia tăng của từng loại thành phẩm, hàng hóa, dich vụ trong kỳ tính thuế như doanh số hàng hóa khuyến mại, tiêu dùng nội bộ thuế giá trị gia tăng đầu ra phát sinh trong kỳ

® Hàng hóa đã đưa ra khỏi xí nghiệp, nhà máy, doanh nghiệp đề tiêu thụ nhưng không khai báo

® Thuế giá trị gia tăng đã nộp được khấu trừ ở kỳ trước, nhưng kỳ sau lại kê khai khấu trừ tiếp, kê khai trùng đầu vào hoặc giấu hoá đơn giá trị gia tăng đầu ra dé tron thuế

© Đối với các hoạt động đại lý hưởng hoa hồng thường có một số thủ đoạn như: Hàng mua đứt bán đoạn nhưng lại lợi dụng hình thức bán hàng đại lý hưởng hoa hồng đề

không kê khai nộp thué gia tri gia tăng hoặc mua đứt bán đoạn nhưng lại khai là ủy thác xuất khẩu đề không kê khai thuế giá trị gia tăng theo đúng quy định

1.2.4 Hậu quả của việc trốn thuế giá trị gia tăng

o Hậu quả trực tiếp của hành vi trốn thuế là gây thiệt hại cho Nhà nước, làm cho Nhà nước không thu được một khoản ngân sách mà lẽ ra phải thu được Từ đó làm chậm

các kế hoạch về địch vụ công, quản lí, cải thiện đời sống xã hội cho nhân dân

6 Những thiệt hại về tài sản cho xã hội và những thiệt hại khác về chính trị, kinh

tẾ,

o Tao ra m6i trường cạnh tranh không lành mạnh, khiến cho các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc việc đóng thuế kém cạnh tranh về vốn hơn những đoanh nghiệp không đóng đủ thuế khác

o O những vụ án trốn thuế giá trị gia tăng còn phát sinh ra nhiều hành vi vi phạm khác như: tham những, hối lộ, sử dụng bạo lực dé uy hiép,

©_ Làm giảm uy tín của nên kinh tế nước nhà

2 TINH HINH TRON THUE O NUGC TA

Bat kỷ nơi nào có thuế, nơi ay có hiện tượng trỗn và tránh thuế Đặc biệt, xu thế toàn cầu hóa và hiện đại hóa đang tạo cơ hội cho các doanh nghiệp mở rộng và hội nhập

nhanh hơn vào thị trường khu vực và quốc tế, khiến cho hiện tượng trốn tránh thuế trở thành một vấn nạn vô cùng phức tạp và mang tính toàn cầu Ở những nước đang phát trién, tốc độ phát triển thường vượt quá khả năng kiểm soát ắt sẽ tạo ra những lỗ hồng trong quản lý thuế, sự bất hợp lý trong cấu trúc thuế và những ưu đãi quá mức về thuế

Nhiều nghiên cứu thực nghiệm vé vấn đề trốn thuế tại một số nước đang phát triển cho

thay, tinh trang chỉ thu được một nửa hay ít hơn số thuế thu nhập tiềm năng không phải là hiện tượng cá biệt, và tình trạng này đối với thuế gián thu cũng không khá hơn Ở Việt Nam trong những năm gần đây, các cơ quan kiểm toán đã phát hiện hàng loạt các sai phạm thường gặp ở các sắc thuế như thuề giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và các sắc thuế khác dẫn tới thất thu thuế lớn Có thể nói, hành vi gian lận thuê ngày càng diễn biến phức tạp, phạm vi ngày cảng rộng, quy mô ngày càng lớn và thủ đoạn ngày càng tinh vi Và đặc biệt với thuế giá trị gia tăng, người nộp thuế thường khai sai hoặc khai thiêu thuế giá trị gia tăng đầu ra thông qua việc không hạch toán đầy đủ, kịp thời các khoản doanh thu, ghi giá bán trên hóa đơn thấp hơn giá bán thực tế, hoặc không xuất hóa đơn GIÁ TRỊ GIA TĂNG đối với hàng hóa dùng để biểu tặng Những hành vi này thường xảy ra ở các doanh nghiệp hoạt

động trong các lĩnh vực bán lẻ thường sử dụng tiền mặt như dịch vụ ăn uống, kinh doanh

nhà hàng, khách sạn, xăng dầu, xây dựng, trang trí nội thất, kinh doanh xe gắn máy, xe điện, ô-tô, xe phục vụ công trình, Đồng thời, người nộp thuế thường kê khai tăng thuế giá trị gia tăng đầu vào thông qua việc lập chứng từ khống đề hoàn thuế giá trị gia tăng, mua khống hóa đơn thuế giá trị gia tăng đầu vào từ các doanh nghiệp “ma” Hiện tượng chiếm đoạt tiền thuế này thường gặp ở các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu nông lâm sản

Theo Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước một số năm gần đây, tinh trạng người nộp thuế kê khai thiếu doanh thu, xác định sai chỉ phí, từ đó tính thiêu thuế giá trị gia tăng, thuê TNDN và lợi nhuận còn lại phải nộp NSNN, nợ thuế

6

vấn diễn ra phổ biến và không có dấu hiéu thuyén giam Kiém toan Nha nước xác định số phải nộp NSNN tăng thêm 11.365 ty đồng năm 2015, 19.109 tỷ đồng năm 2016 va 19.858 tỷ đồng năm 2017 Số thuế phải nộp tăng thêm ở các năm 2015, 2016 và 2017 chủ yếu tập trung ở các tập đoàn, tông công ty và công ty nhà nước lớn như Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (5.773 tỷ đồng), Tập đoàn Bưu chính 37 Viễn thông Việt Nam (2.054 tỷ đồng), Tổng Công ty Thép Việt Nam (572 tỷ đồng), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (542 tỷ đồng), Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (1.753 tỷ đồng), và các công ty lớn khác như: Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (1.755 tỷ đồng), Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn (1.264 tỷ đồng), Tổng công ty Thương mại XNK Thanh Lễ (1.768 tỷ đồng), Habeco (1.852 tỷ đồng), Sabeco (2.668 tỷ đồng), Dặc biệt, năm 2017, qua thực hiện phương pháp đối chiếu thuế 3.171 doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại 49 địa phương, số xác định nộp NSNN tăng thêm là 1.635 tỷ đồng tại 2.921 doanh nghiệp (chiếm 92,1% doanh nghiệp đối chiếu).

3 CAC TRUONG HOP TRON THUE GIA TRI GIA TANG O VIET NAM

1

2

3

3.1 Phuong thire loi dung viéc sử dụng, quản lý hóa đơn giá trị gia tăng, hóa đơn bán hàng để trồn thuế

a Vào tháng 9/2021, Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Phước đã ra quyêt định tạm giam và khám xét chỗ ở của bà Trần Thị Ngọc ( ngụ tại khu phố 8, phường Long Phước, thị xã Phước Long, tỉnh Bình Phước) với nghi ngờ về việc trồn thuế Qua quá trình điều tra, công an đã xác định được bà Ngọc có đã trực tiếp mua hàng hóa không có giá trị gia tăng, dưới danh nghĩa công ty TNHH một thành viên Hồng An Nhiên bán hàng Sau đó, xuất 289 hóa đơn giá trị gia tăng cho 19 doanh nghiệp với tông giá trị hàng hóa lên đến hơn 368 tỷ đồng, trong đó thuế giá trị gia tăng là trên 28,9 tỷ đồng Bà Ngọc còn mua của 14 doanh nghiệp 258 hóa đơn giá trị gia tăng ghi khống nội dung mua hàng hóa với tông số tiền trên 354 tỷ đồng, trong đó thuế giá tri gia tăng trên 25,2 ty đồng Mục đích là đề hợp thức số hàng hóa đầu vào mua không có hóa đơn, kê khai khấu trừ thuế gia trị gia tăng, nhằm che giấu doanh thu, thu nhập của doanh nghiệp đề làm giảm số tiền thuế phải nộp, gây thất thu cho ngân sách Nhà nước

b Nam 2011, ba Hoang Thi Hau (sinh năm 1971, ngụ tại khối 9, thị trấn Phố Châu, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh) thành lập Công ty TNHH xuất nhập khâu Hào Hùng với vốn điều lệ hơn 10 tỷ đồng nhưng nhờ người khác đứng tên Với phương thức lợi dụng sự thông thoáng trong việc thành lập công ty, và sơ hở của chính sách thành lập doanh nghiệp “ma” mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng thì trong vòng 3 năm doanh nghiệp này đã sử dụng hơn 1.000 hóa đơn giá trị gia tăng mua hàng của gần 100 công ty “ma” trên nhiều tỉnh, thành Bà Hậu đã sử đụng số hóa đơn trên để kê khai, quyết toán và hoàn thuế với hàng xuất khẩu tại Cục Thuế tỉnh Hà Tĩnh Mục đích chính là mượn hàng của nhiều chủ hàng tại các tỉnh Nghệ An, Ha Tinh dé mở tờ khai hàng hóa xuất khẩu, chiếm đoạt tiền hoàn thuế của Nhà nước Trong suốt bốn năm hoạt động từ năm 2011 đến năm 2015, Công ty Hào Hùng đã thực hiện tông là 23 kỳ hoàn thuế với số