Luận văn những quy Định pháp luật về thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản thực trạng và giải pháp hoàn thiện

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỈ THỦ TỤC PHỤC HỘI OANH NGIIỆP LÁM VÀO TÌNH TRẠNG PHẢ SẢN TITEO LIJAT PITA SAN VIET NAM 24 Thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản the

PHỤC HỎI DOANH NGHIỆP LÂM VÀO TINH

TRANG PHA SAN THU'C TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

PHỤC HỘI DOANH NGHIỆP LÂM VÀO TÌNH

TRANG PHA SAN THUC TRANG VA GIAI PHÁP

HOAN THIEN

Chuyên ngành : Luật kinh té

Mã số : 6U 3 S0

LUẬN VĂN THẠC §Ĩ LUẬT HOC

Người hướng dẫn khoa học: 1S Vũ Quang

Chương Ï: KHÁI QUÁT VÈ THỦ TỤC PHỤC HỎI DGANH NGHIỆP

LAM YAO TINH TRANG PHA SAN

Ban chất pháp lý của (hú tục phục hồi doanh nghiệp lâm

vào tỉnh trạng phá sản

Khải quát về thủ tục phục hổi doanh nghiệp lâm vào tình

trạng phá sản

Khải niệm doanh nghiệp lâm vào Linh trạng phá sẵn

Những căn cứ để tiến hành thủ tục phục hồi doanh nghiệp

Vai trô của cơ quan Tòa án đối với thủ tục phục hồi doanh

nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sắn

Quả trình hình thành vả phát triển chế định pháp luật về thủ tục

phục hồi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sẵn ở Việt Nam

Pháp luật về thứ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tình

trạng phả sản của một số nước trên thể piới

Trang

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỈ THỦ TỤC PHỤC HỘI

OANH NGIIỆP LÁM VÀO TÌNH TRẠNG PHẢ SẢN

TITEO LIJAT PITA SAN VIET NAM 24

Thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản

theo quy dịnh của luật phá sân năm 2004 Tội nghị chủ nợ

Triệu tập Hội nghị chủ nợ

Quyền hạn Hội nghị chủ nợ

Nghĩa vụ tham gia hội nghị chủ nợ

Điều kiên áp dụng thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh

của đoanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản

Nợ của doanh nghiệp

Khả năng hoạt động sản xuất của doanh nghiệp

Xây dựng phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản

‘Trinh tự, thủ tục thông qua phương án phục hồi hoạt động

kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phả sản

Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá san

"Thụ lý và thủ tục Tòa án

Tổ chức quán lý tải sẵn

Các hoạt động kinh doanh được pháp luật cho phép trong

quá trình thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh

doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản

Trình tự, thủ tục thực hiện phương án phục hồi hoạt động

kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sán

tÐiều kiện áp dụng thd tue nhục hồi

Xem xét, thông qua phương án phục hỗi Giám sát việc thực hiện phương án phục hồi

Thời hạn thực hiện phương án phục hồi Đối với các tổ chức tín dụng là doanh nghiệp đặc thử trong

niển kinh tế quốc đân

Tấu hiệu lãm vào tình rạng phá săn dối với các tổ chức tín đụng Phuc hỗi khả năng thanh toán trước thời diễm yêu cầu mở thủ tục tuyên bỗ phá sản và phục hồi tổ chức tín dụng sau

khi có quyết định mở thủ tục yêu cầu tuyên bễ phá sản của

tổ chức tín dụng

Tê quả pháp lý của việc đình chỉ thủ tục phục hồi hoạt động

kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phả sản

Các trường hợp dinh chỉ thủ tục phục hồi hoạt đông kinh

doanh của doanh nghiệp lâm vào tình trang phd san

Doanh nghiệp bị thua lỗ

Doanh nghiệp dã quá thời hạn thanh toán mà không thanh

toán được các khoản nợ khi chủ nợ yêu cầu

Hệ quả pháp lý của việc đình chí thú tục phục hồi hoại động kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phả sản 1Iệ quả đối với doanh nghiệp

Hệ quả đối với các bên có liên quan Thực tiễn áp dụng phán luật về phục hồi đoanh nghiệp lâm

Tỉnh hình thụ lý, giải quyết yêu cầu mở thủ tục phục hồi

doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản

Những ưu điểm của thủ tục phục hồi đoanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản theo luật phá sản 2004

Những điểm còn hạn chế của thủ tục phục hỗi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản theo luật phá sản 2004

Chương Ÿ: MỘT SỐ KIÊN NGHỊ NHẦM HOÀN THIỆN THỦ TỤC

PHC HOI DOANH NGHIEP LAM VAO TINH TRANG PHA SAN THEO LAT PHA SAN VIET NAM 2004

Sự cần thiết phải hoàn thiện các quy định liên quan thủ tục

phục hồi đoanh nghiệp lâm vảo tỉnh trạng phá sẵn

Sửa đối bỗ sung các quy định của Luật phá sắn (2004) về thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vio tinh trang pha san Cân tăng cường thi hành các quy định về thủ tục phục hồi hoạt đông sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào

tỉnh trạng phá sản theo quy định của Luật phá sẵn năm 2004

đến hạn, lúc đỏ đoanh nghiệp có nguy cơ bị quy luật thị trường đào thải bằng

con đường phá sản Để viru van doanh nghiệp trong những trưởng hợp này,

pháp luật về phá sẵn ở các nước nói chung thường quy định các biện pháp 16

chức lại hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản

Trình tụ, thủ tục phục rồi doanh nghiệp lâm vảo tỉnh trạng phá sản là một bộ phận quan trọng trong trình tự, thủ tục phá sân doanh nghiệp được quy

định ở luật phá sản 2004 Thủ tục này nhằm tạo ra những điều kiện, cơ hội để

doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản có thể vượt qua được tình trang mắt

khả năng toán nợ đến hạn, tránh bị tuyên bế phả sản Bên cạnh đó, nếu doanh

nghiệp phục hồi thành công còn có thể đám bảo quyền, lợi ich cho chủ nợ và

những người liên quan, công ăn việc làm cho người lao động, duy trì Ôn định, trật tự xã hội từ đó làm lành mạnh hóa môi trường kinh doanh cho đoanh nghiệp

Quốc hội khóa !X thông qua Luật phá sản doanh nghiệp ngày

30/12/1993 và có hiệu lực thi hành kế từ ngày 01/07/1994 đã có quy định khả chì tiết và tương đổi đầy đủ nội dung thủ tục phục hồi nhằm cứu văn doanh

nghiệp lâm vào tình trạng phá sản Song trong Ø năm thực hiện Luật phá sản

doanh nghiệp nói chưng và thủ tục phục hồi nói riêng đã thể hiện những bất cập trong quá trình áp đụng cũng như việc phát huy hiệu quả của nó trên thực

tế khi thủ tục phục hỗi được qui định như là một khâu của quá trình giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sẵn doanh nghiệp

Trước những yêu cầu đỏi hỏi mới của nền kinh tế thị trường, việc hoàn thiện khung pháp luật về phá sẵn nói chung va thủ tục phục hồi đoanh

nghiệp nói riêng lả cần thiết Ngày 15/06/2004 Quốc hội khóa XI đã thông, qua Luật phá sản mới thay thể Luật phá sản doanh nghiệp (1993) và có hiệu lực từ ngảy 15/10/2004 Thủ tục phục hỗi đã được Luật phá sản qui định theo huớng tách ra thành thủ tục tương đối độc lập trong thủ tục phá sản với nhiều qui định mới Vì vậy, việc nghiên cứu những qui về thủ tục phục hồi trong Luật phá sắn là điều rất quan trong và cần thiết, trên cơ sở đó đưa những kién nghi nhằm sớm đưa Luật phá sản vào cuộc sống và đạt được hiêu quả trong, quá trình áp dụng Với mong muốn đó, tác giả đã manh dạn lựa chọn để tải

"Những quy định pháp luật về thủ tục phục hoi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sẵn Thực trạng và giải phản hoàn thiện " làm đề tải luận văn tốt

nghiệp Cao học luật

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

tiến thời điểm hiền nay, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về thủ

tục phá sản nói chung và thủ tục phục hỏi nói riêng Dỏ là các công trình: Bảo cáo phúc trình để tài ánh giá thục trạng, thực biện nghiên cứu, phân tích

đễ khuyên nghị hoàn thiện pháp luật phá sản doanh nghiệp và các quy định khác có hiên quan ” của Câu lạc bộ Pháp chế đoanh nghiệp đo PGS.TS Dương

Dăng Huệ làm chủ nhiệm, Dễ tài hoặc các bài viết như: "Thực tiễn giải quyôt yêu câu tuyên bỗ phá sân doanh nghiệp trong thời gian qua, những khó khăn

vướng mắc và một số để xuất kiến nghị", của T8 Nguyễn Văn Dũng: Đề tài

“Mật số vẫn đề lý luận về phá sản", của TS Trần Kim Tào và Th8 Nguyễn

Kim Anh ở Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, Đề Lài “Đấu hiệu

xúc định doanh nghiện lâm vào tình trạng phá sản", của PGS.TS Đăng Văn Thanh Các công trình cũng như các bả

dung cơ bán của thủ tục phá sản doanh nghiệp Tuy nhiên, việc nghiền cứu về

lết này đã nghiên oứu về những nội

thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sẵn còn ở mức khiêm

tốn Đặc biệt, trong thời diểm hiện nay, khi Luật phả sẵn trong giai đoạn sửa dỗi bổ sung, cần có công trình nghiên cứu khoa học phân tích, dảnh giá sâu

hơn về những quy định của thỏ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vảo tinh trang

phá sản với tư cách là thủ tục độc lập

3 Phương pháp nghiên cứu đề tài

Trong quá trình thực hiện để tải, tác giả đã sử dụng phương pháp luật

của chủ nghĩa Mác - Lênin, ngoài ra còn sử dụng một số phương pháp khoa

học khác như phân tích, so sánh tông hợp Bên cạnh việc nghiên cứu các quy định của pháp luật về phá sản Việt Nam, tác giá còn thara khảo những tài liệu

pháp

sánh, dối chiếu và đánh giá khách quan những quy định thủ tục phục hỗi trong,

thá sản nước ngoài qui định về thủ tục phục hồi Từ đó, cỏ sự so

Luật phá sản

4 Mục dích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài Mục dích nghiên cửu của luận văn phân Lích đánh giá dúng thực lrạng

pháp luật về thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tinh trạng phá sản 'Từ đó,

đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện Luật phá sân

Với mục đích đó đề tải có những nhiệm vụ sau:

- Làm rõ những vấn để mang tính lý luân về thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản

- Phân tích, đánh giá những quy định của pháp luật về thủ tục phục hồi

của Luật phá sắn, từ đó nêu lên được những ưu điểm, tiến bộ cũng như những

hạn chế của các quy dinh dé

- Đưa ra một số kiến nghị, phương hướng nhằm hoản thiện [,uật nhá

sản 2004

8 Phạm vì nghiên cứu đề tài

Thục hồi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trang phá sản là thủ tục quan

trọng của luật phá sản Dưới góc độ pháp lý, phục hồi có thể được nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau Có thể là biện pháp nhằm phục hồi doanh

nghiệp hoặc thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tình trang phá sản Quá trình phục hỗi có thể diễn ra tại Tỏa án hoặc ngoài Téa án

Song, trong khuôn khế luận văn thạc sĩ, tác giả chỉ đi sâu nghiền cứu những nội dung cơ bán liên quan tới trình tu, thú tục tại Tòa án áp dụng cho

việc phục rồi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trang pha sản dược quy dịnh theo

T.uat pha san 2004

6 Nhimg déng gép méi cua Juan van

Luan vin là công trình nghiên cứu tương đối toản điện và chỉ tiết về

các quy định liên quan đến thủ Lục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng

phá sản trong bỗi cảnh Luật phá sản mới được ban hành Vì vậy, luận văn có

những đóng góp sau:

Thử nhất Luật phá sản quy định thú tục phục hồi doanh nghiệp lâm

vào lình trạng phá sẵn với tư cách là một thủ tục lương đối độc lập Vì vậy,

việc nghiên cứu một cách toàn diện và có hệ thống những quy định về thủ tục

phục hồi sẽ gợi mở một số vẫn để để cơ quan nhà nước có thẩm quyền lưu

tâm trong quả trình sửa đổi, bố sung Luật phá sản nói chung và thủ tục phục hôi nói riêng

Thứ hai: Luận văn dã phân tích, đánh giá thực trạng toản bộ các quy

định liên quan đến thú tục phục hồi và thựo LiỄn áp dụng các quy định đó, làm

cơ sở thực tiễn cho việc hoàn thiện Luật phá sản 2004

Thứ ba Quá trình nghiên cứu những quy định của Luật phá sản về thủ tục phục hỗi, luận văn đưa ra một số giải pháp sửa đổi, bỗ sung, hoản thiện

pháp luật về thủ tục phục hỗi nói riêng và luật phá sản nói chung,

7 Kết cầu của luận văn

Ngoài phần mỡ đầu, kết luận, mục lục và đanh mục tải liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương.

Chương 1: Khái quát về thủ tạc phục hồi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản

Chương 2: Thực trạng pháp luật về thủ tục phục hãi đoanh nghiệp lâm

vào lình trạng phá sản thea luật phá sản năm Việt Nam 2004

én nghị nhằm hoàn thiện thủ tục phục hỗi doanh

nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản theo luật phá sản Việt Nam 2004

Chương 3: Một số

Chương 1

KHÁI QUÁT VẺ THỦ TỤC PHỤC HỒI DOANH NGHIỆP LAM VAO TINH TRANG PHA SAN

11 BAN CHAT PHÁP LÝ CỦA THỦ TỤC PHỤC HỘI DOANH NGIHẸP

LAM VAO TINH TRANG PHA SAN

1.1.1 Khải quát về thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vàn tinh trạng phá sản

1.1.1.1 Khải niệm doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sẵn

Ở nước ta, khái niệm phá sân xuất hiện sau thời kỳ đổi mới cơ chế kinh tế Văn bản pháp lý đầu tiên liên quan đến giải quyết tình trang đoanh nghiệp kinh doanh thua lỗ không cỏ khả năng thanh toán nợ đó là Quyết dinh

số 315/QĐ-IIĐBT ngày 01/09/1990 của Hội đồng Bộ trưởng Tại khoắn 4

Diều 3 của Quyết định quy định:

Đối với các đơn vị kinh doanh thua lỗ kéo dài nhiều năm thì

Tộ và địa phương phản lập danh sách đầy đủ, tiền hành phân loại theo

mức độ quan trọng của các sản phẩm và địch vụ do đơn vị tạo ra và theo mức dộ kém hiệu quả của các dưn vị Từ đó có thể tìm ra các

biên pháp để hỗ trợ pho cdc đơn vị sắp nhập vào các xí nghiệp khác

hoặc chuyển đổi thành các tổ chức kinh tế tập thé Nếu đơn vị đã

thực hiện các biên pháp chắn chỉnh trên mà vẫn không có hiệu quá,

tiếp tục thua lỗ và không có khả năng trả nợ thì cho phép giả thể [12]

Như vậy Quyết dinh nay đã để cập dén doanh nghiệp kinh doanh thua

lỗ không 66 khả năng thanh toán nợ, nếu xét về bản chất thì nó là pha san

Nhưng trong thời diểm này thỉ doanh nghiệp chỉ được phép giải thể bởi vì

khái niệm về phá sản doanh nghiệp tại thời điểm nảy chưa được đặt ra

Luật doanh nghiệp tư nhân năm 1990 và luật công ty năm 1990 đã bước đầu đề cập đến khái niệm doanh nghiệp lâm vảo tình trạng phá sản

Theo Diéu 24 - Luật công ty 1990: “Céng

động kinh doanh đến lúc tại một thời điểm tông số các tài sản của công tụ không

ặp khá khăn tua Ì ể trong hoạt

kha năng thanh toán nợ nếu như các chủ nợ thực hiện việc hoãn nợ, xóa nợ cho doanh nghiệp hoặc có người mua nợ hoặc bảo lãnh cho doanh nghiệp

Trong quá trình nghiên cứu để ngày cảng hoàn thiện hơn về nhận thức van dé pha sản doanh nghiệp, khắc phục những hạn chế trong Luật công ty

1990 và Luật doanh nghiệp Lư nhân 1990 Luật phá sản doanh nghiệp 1993 lá dạo luật về phá sẵn dầu tiên của nước Công hỏa xã hội chủ nghĩa Việt Nam dã

dưa ra đấu hiệu mắt khả năng thanh toán nợ đến hạn và nguyên nhân của việc mắt khả năng thanh toán, hành dộng của doanh nghiệp khi bị mắt khả năng

thanh toán, làm cơ sở cho việc giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sắn

Theo quy định tại Diều 2 - Luật phá sản doanh nghiệp Việt Nam 1993

thì doanh nghiệp bị lâm vào lình trạng phá sẵn phải thỏa mãn các dấu hiệu sau

Thứ nhất: D2oanh nghiệp gặp khó khăn hoặc bị thua lỗ trong hoạt động,

kinh doanh

Thứ hơi: Doanh nghiệp bị mẫt khả năng thanh Loán các khoăn nợ đến hạn

Thứ ba: Doanh nghiệp đã áp dụng các biện pháp tài chính cần thiết để

khắc phục việc mất khả năng thanh toán nhưng vẫn không khắc phục được

Quy định này cho thấy việc mất l‹hả năng thanh toán nợ đến hạn là do

doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc thua lỗ trong kinh doanh một cách tram

trong và di Ap dung các biện pháp tái chính để khắc phục nhưng không dat kết quá chử không phải do một nguyễn nhân náo khác VỀ mặt pháp lý, doanh nghiệp chỉ bị xem [a pha san khi cớ quyết dịnh tuyên bố phá sẵn của co quan nhà nước có thẩm quyền Tỉnh trạng mất khả năng thanh toán chí là tỉnh trạng, bao déng rằng doanh nghiện dang dứng trước nguy cơ hị tuyên bế phả sản 8ẽ không có một doanh nghiện nào bị phá sẵn khi chưa có yêu cầu tuyên hố phả

sẵn của chủ nợ, công đoàn hoặc chính doanh nghiệp mắc nợ hay Tòa án chưa

chủ động mở thủ tục giải quyết yêu cầu tuyến bố phá sắn Quyết dinh tuyên

bố phá sản của cơ quan có thấm quyển là cơ sở pháp lỷ xác định tính hợp pháp của một cải chết đã được dự báo khi chữa có quyết dịnh tuyên bé pha sẵn của cơ quan cỏ thẩm quyển thì đủ doanh nghiệp có chấm đứt hoạt déng

kinh doanh thi cũng chỉ là "Ađö† cái chết chưa được chôn"

Như vậy, về mặt pháp lý nếu dùng khái niệm doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản theo Luật phá sản năm 1993 để chỉ tỉnh trạng doanh nghiệp mật khả năng thanh toán nợ đến hạn một cách thực sự quan trọng và đang

đứng bên bờ vực phá sản làm cơ sở để ra quyết định tuyên bố phá sản là chưa

hop ly và đã gây không ít khó khăn cho chủ nợ trong việc chứng mình lá

doanh nghiệp đã trễ hạn thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ Cỏn vì sao doanh

nghiệp trễ hạn thanh toản không trả nợ thì chủ nợ không biết mà cũng không cần phải biết

Chính vì việc xác định doanh nghiệp lâm vào linh trạng phá sản được

quy dnh tại Điều 2 - Luật phá sản doanh nghiên năm 1993 còn nhiều điểm

chưa hợp lý nên điều này đã được sửa đổi tại Điều 3 - Luật phá sản năm 2004

như sau: " Doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản là doanh nghiệp không có

khã năng thanh toán dược các khoăn nợ dến hạn khi chủ nợ yêu cầu" Như

vậy, để bị xem là lâm vào tỉnh trạng phá sẵn, doanh nghiệp đằng thời phải hội

đủ hai điều kiện cơ bản là mắt khả năng thanh toán nợ đến hạn và khi chủ nợ

chỉnh thức yêu cầu thanh toán nợ mà doanh nghiệp không có khả năng trả được các khoản nợ đó Dây là một bước tiễn lớn của pháp luật phá sản nước

ta và đã thể hiện sự can thiệp sớm của nhả nước vào hiện tượng phá sân

Việc ghi nhận các vin đề liên quan đến thủ Lục phục hồi doanh nghiệp

lâm vào tình trạng phá sắn và thủ tục thanh lý nợ cóa doanh nghiệp được quy

định từ Điều 13 đến Điều 94 của Luật phá sản năm 2004, Luật phá sản là luật

về thủ tục phục hồi hoặc thanh lý nợ của doanh nghiệp Tuy nhiên, theo tính thần của Luật phá sản, các thủ tục phục hồi hoặc thanh lý nợ khác liên quan

tới quả trình phục hồi khi doanh nghiệp tự phục hồi, sắp xếp lại hoạt động sản xuất kinh doanh của mình hoặc thủ tục thanh toán nợ trong 16 tụng dân sự

Tính chất đặc thủ của thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh của

doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sẵn được nhìn nhận trong mối quan hệ

so sánh với quá trình phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khi

doanh nghiệp gắp khó khăn hoặc thua lễ trong kinh doanh nhưng chưa bị yêu

cầu mở thủ tục phá sản Sơ sánh với quá trình tự phục hồi đỏ, thủ tục phục hồi

hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản có sự khác

biệt cơ bản đó là: Quá trình tự phục héi là giải pháp tổ chức sản xuất kinh

đoanh được doanh nghiệp chủ động thực hiện, côn phục hỗi hoạt động kinh

doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản lại là thủ tục tư pháp

‘Trong kinh doanh, vì nhiều nguyên nhân khác nhau, doanh nghiệp có

thể gặp khó khăn hoặc bị thua lễ Khi đó, để lành mạnh hóa hoạt động của đoanh

nghiệp khỏi phải lâm vào tinh trạng phá sản, chủ đoanh nghiệp có thể thực hiện

việc tô chức lại hoạt động kinh doanh hay nói cách khác tự phục hồi hoạt động

kinh đoanh cũa doanh nghiệp mình Quá trình phục hồi này hoản loàn phụ thuộc vào ý chỉ của chủ doanh nghiệp, họ tự quyết dịnh có hay không thực hiện

viêc phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, tự quyết định các phương

ấn phục hồi hoạt động kinh doanh cũng như thực hiện phương án phục hôi

Khác với quy trình tự phục hồi, phục hồi hoạt đông kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản là thủ tục tư pháp Đây là một giai

đoạn trong thủ tụo yêu cầu giải quyết Luyên bố phá sản doanh nghiệp, được tién hành sau khi Tòa án mở thũ tục giải quyết yêu cầu phá sẵn doanh nghiệp

và chính Tòa án là người quyết định thủ tục phục hồi này Mặc dủ công việc chỉnh trong quá trình phục hồi đo doanh nghiệp thực hiện nhưng việc phục

hổi chỉ được thực hiện khi có đú điều kiện do pháp luật quy định về nội dung,

thủ tục xem xét thông qua và thời hạn thực hiện phương án phục hồi phải tuân

thủ theo đúng những quy định của pháp luật Iiơn nữa, phục hồi hoạt động

kinh doanh của doanh nghiệp nằm dưới sự giám sát nghiêm ngặt của Tỏa án

cũng như các chủ nợ và doanh nghiệp phải chịu những hậu quả pháp lý tôi tế trong trường hợp doanh nghiệp phục hồi hoạt động kinh doanh của mình

không thành công

1.112 Những căn cứ để tiễn hành thủ tục phạc hồi doanh nghiệp

lâm vào tình trạng phá sẵn

Theo quy định tại Diễu 2 - Luật phá sản doanh nghiệp năm 1993

" Doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc bị thua lễ trong hoạt động kinh doanh sau khi đã áp dụng các biện pháp tài chính cân thiết mà vẫn mốt khả năng thanh

toán nợ đến hạn"

Tại nghị định 189/CP ngày 23/12/1994 của Chính phủ quy dịnh đầu hiệu lâm vào tỉnh trạng phá sản là: "Doanh nghiệp bị ta lỗ trong 2 năm liên

tiên dẫn mức không trã dược các khoản nợ dễn hạn, không tra đủ lương cho

người lao dộng theo thỏa ước lao dộng và hợp đẳng lao động trong 3 tháng

liên tiếp"

10

'Theo các quy định này, có thể nói các doanh nghiệp lâm vào tình trang phá sản hay những người nộp đơn để nghị giải quyết phá sản đoanh nghiệp là rất khỏ có thé dua vụ việc đến lòa án Dường như vào thời điểm luật nảy được thông qua việc phá sản đoanh nghiệp còn quả mới mê và thực

sự có nhiều ý kiến khác nhau về các hậu quả của việc cho phép doanh nghiệp lâm vảo tỉnh trạng phá sản được phá sản

Ví dụ: Hậu quả mắt việc làm của người lao động hay gây mấL ôn định

các hoạt động của xã hội mà không có sự quan lâm thích đáng cho các doanh

nghiệp bị lâm vào lình trạng không thể hoạt động, không thể trả nợ, không

đem lại lợi nhuận cho chủ doanh nghiệp và xã hội song vẫn phải Lồn tại Các

điều kiện mà các quy định nói trên nêu ra cho việc có thể đưa việc phá sản doanh nghiệp đến Tòa án, một mặt có thể quá muộn khi nhìn vào thời hạn hay

"Ba tháng liên tiếp không trả lương cho người lao động"

Và theo Điều 3 - Luật phá sản năm 2004 "Doanh nghiệp, hợp tác xã

không có khả năng thanh toán được các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu thì coi là lâm vào tình trạng phá sản" Như vậy, theo quy định này doanh

nghiệp mắc nợ chỉ cần mắc nợ chủ nợ với số tiền là 1.000 đồng, và thời pian quá hạn thanh toán lá 10 ngày kế tử ngày chủ nợ gửi giấy đói nợ thì dược coi

như doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản Nhưng với quy dịnh này, có thể

thanh toán gác khoản nợ dến hạn thì việc nảy có thể đưa ngay đến Tỏa an, ác

hoạt động và tải sản của doanh nghiệp sẽ dược đặt dười sự kiểm soát của Tòa

án và các chủ nợ Khi dé cơ hội dễ thực hiện phương án phục hồi hoạt động

kinh đoanh có thể được chấp nhận nếu có phương án phục hồi kịp thời được các chủ nợ và Tòa án đồng ý thông qua

11

Theo kimh nghiệm của các nước, có thể nói việc xác định thời diễm

Tòa án thụ lý đơn để xem xét việc phá s

in la kha sớm khi so sánh với quy

dmh hiện thời của Việt Nam

Ví dụ: Luật phá sắn của Nhật Bản quy đỉnh: "Mọi thương nhân và pháp nhân kể cả pháp nhân không cỏ quy chế thương nhân, khi bị lâm vào tinh trạng ngừng thanh toán thì đều phải khai báo trong thời hạn 15 ngày để

mở thủ tục phục hồi doanh nghiệp hoặc thủ tục thanh lý doanh nghiệp"

1.1.1.3 Điều kiện đễ xác định thời điểm một doanh nghiện lâm vào

tình trạng phá sản

Trong hoàn cảnh thực tế ta có thể nhận thấy thời điểm bắt đầu mở thủ tục phá sân là thời điểm xác định Tòa án có thể bảo vệ được quyển lợi và lợi

ích hợp pháp của các chủ nợ, giúp các chủ nợ có thể tham gia vàn công việc

quân lý, giám sát hoạt động của doanh nghiệp có dấu hiệu phá sin để họ có thể bán vệ tốt hơn quyền lợi của mình Bằng việc quy định một số điều khoăn tại chương [V - Luật phá sản năm 2004, có thể giúp doanh nghiệp mắc nợ có

thể có điều kiện tốt hơn để phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

và giảm bớt những khó khăn có thể xây ra Vì vậy, điều kiện để xác định thời

diễm một doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sẵn là

~ Doanh nghiệp hoạt đông sản xuẤt kinh doanh bị thua lỗ

- Đã quả thời hạn thanh toán mà không thanh Loắn được các khoản nợ

đến han khi chủ nợ yêu cầu

Như vậy, nếu doanh nghiệp lim ăn không bị thua lễ thì tất cả các hoạt

đông sản xuất kinh doanh sẽ được thể hiên qua số sách tải chính kế toán của doanh nghiệp, song trong số sách kế toán lại thể hiện rõ đoanh nghiệp có các khoản nợ đến hạn chưa thanh toán và cũng không chịu thanh toán thì chủ nợ

chưa thể yêu cầu Tòa án bắt đầu thực biện thi tục phá sắn doanh nghiệp đó

Và vẫn dễ dược thực hiện dẫu tiên là chủ nợ sẽ phải di kiên dễ dỏi nợ theo thủ

+ục bình thường và chờ khi nào giải quyết xong vả xin thi hành án Điều này

sẽ tạo điều kiện cho một số đoanh nghiệp chây by không trá nợ và các chủ nợ

hay các đối tượng có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong phạm vì pháp luậL cho phép đưa đơn yêu cầu phá sản doanh nghiệp Phải chờ đợi cho đến khi trên số sách tải chỉnh của doanh nghiệp mắc nợ dé phan ảnh rõ sự thua lỗ của

doanh nghiệp

'Theo quy định chung thì Luật phá sản không chỉ chú ý đến việc thanh

toán nợ hay việc "Trả nợ tập thế" cho các chủ nợ, người lao động mà rất chú

trọng tới việc giúp doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản có thể thoát ra

khởi khó khăn và phục hồi lai hoạt động kinh duanh của doanh nghiệp lâm

vào tình trạng phá sản Tuy nhiền có những ý kiển lại cho răng, luật không

niên coi việc phục hồi hay tổ chức lại việc hoạt động kinh đoanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng pha sản là bắt buộc mả nên khuyến khích, tạo mọi

cơ hội, điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp có thế thực hiện phương án

phục hỗi lại hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp được dễ dàng hơn, tiện

dễ cần nêu ra ở dây là làm sao bằng các quy định phủ hợp của luật pháp sẽ tạo cho các doanh nghiệp thực sự có một "Sân chơi" hợp lý dễ họ có thể dược

thực hiện hoạt động sản xuất kinh đoanh hoặc chấm dứt hoạt động kinh doanh

một cách công bằng, đông thời bão đâm quyển và lợi ích hợp pháp cho các trường hợp khác liên quan đến các hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bật kế họ là người cho doanh nghiệp vay tiễn hay là người làm công ăn lương

13

của doanh nghiệp Và điều kiên quan trong hơn là các quy định này phải đảm bảo một cách có hiệu quả nhất các quyền và lợi ích hợp pháp của các bên có liên quan và của các doanh nghiệp khi doanh nghiệp đó đã lâm vào tỉnh trang, pha san

1.1.2 Những đặc trung cư bản của thả Lục phục hồi đoanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sân

Thủ tục phục hồi hoạt động kinh đoanh của doanh nghiệp lầm vào tỉnh trạng phá sản là một trong những thủ tục tố tụng tư pháp đặc biệt và nó được

điều chỉnh bởi những hệ thông văn bản pháp luật riêng biệt Tính chất đặc biệU

của thủ Lục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tinh trang phá sản được thể hiện ở

những đặc trưng cơ bản sau

Thứ nhất: Thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vao tinh trang phá sản

là quyết định của tập thể Đa số các đoanh nghiệp lâm vào tinh trạng phá sản,

nếu họ đã nợ các chủ nợ một số nợ không lế mà không thé nao tr néi hoặc vỡ

nợ vì nguyên nhân khách quan hay chủ quan thì sẽ din dén kết quả là khai phá sản Nhưng khi các chủ nợ nộp đơn đến Tòa án yêu cầu Tòa án tiến hành

các thủ tục phá sản thì khi Tòa án thụ lý đơn sẽ tổ chức hội nghị chủ nợ, khi

đó cde phủ nợ có thể đồng ý cho doanh nghiệp mắc nợ 06 co hội xóa bỏ oáo

món nợ hoặc làm lại từ đầu bằng cách làm ăn oó tổ chức va 0d quy củ

thể trả dần những món nợ đó cho cáo chủ nợ Như vậy doanh nghiệp mắc nợ

có thể áp dụng thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sẩn

Thứ bai: Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tránh được những hậu quả xâu do việc phá sản gây ra Việc tuyên bố phá sản doanh nghiệp sẽ không chỉ ảnh hưởng xấu đến quyền và lợi ích hợp pháp của ban thân chủ nợ, con nợ, người lao động mà còn kéo theo nhiều hậu quá bất lợi khác cho xã hội nói chung Đối với các chủ nợ, trong trường hợp doanh nghiệp mắc nợ gặp nhiều khó khăn, việc thanh toán ngay tài sản của doanh

14

nghiệp mắc nợ cho chủ nợ không phải bao giờ cũng là giải pháp tối ưu cho

họ, vì không phải doanh nghiệp nào lâm vào tình trạng phả sản cũng còn đủ tài sản để thanh toán hết các món nợ của mình Vì vậy, sẽ tốt hơn nêu doanh nghiệp mắc nợ được giúp đỡ có thể thoát khỏi tỉnh trang phá sản bằng con đường phục hồi hoạt đông kinh doanh

Thứ ba: Thủ tục phục hồi hoạt đồng kinh doanh của doanh nghiệp lâm

vảo tỉnh trạng phá sẵn có thể cỏ tác động tốt đến mỗi trường kinh doanh Việc

phá sẵn doanh nghiệp, nhất l4 những doanh nghiệp hoạt dộng kinh doanh với

quy mô lớn, cỏ nhiều di tác làm ăn hoặc hoạt động trong những ngành nghề chủ chết quan trọng đối với nền kinh tế đất nước rất dễ làm phát sinh tác động, dây chuyển đến các lĩnh vực kinh tế khác cũng như các hoạt động khác của các doanh nghiệp khác trong nền kinh tế Vi vậy việc tạo điều kiện phục hồi hoạt đồng kinh doanh cho các chủ nợ lá một xu hướng cần thiết và phải được khẳng dịnh trong luật phá sẵn hiện dại

Tint te: Việc phục hồi hoạt động kinh đoanh của doanh nghiệp lâm

vào tinh trang pha sin duoc ‘da an và các chủ nợ tạo điều kiên tối đa Một trong những biện pháp giúp doanh nghiệp mắc nợ thoát khỏi tình trạng phá sẵn là việc pháp luật cho phóp doanh nghiệp mắc nợ chú động xây dựng

phương án phục hồi hoạt động kinh đoanh của mình Kế hoạch này sẽ dược

trình lên Hội nghị chủ nợ, nếu được thông qua thì về co bản doanh nghiệp

mắc nợ được khôi phục lại vị trí pháp lý ban đầu, được tiếp tục sẵn xuất kinh đoanh một cách bình thường

1.2 VAI TRÒ CỦA THỦ TỤC PHỤC HÔI DOANH NGHIỆP LÂM VÀO TINT TRANG PITA SAN

Thứ nhất: Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh tang phá sản là công cụ hảo vệ quyền vả lợi ích hợp pháp của

các chủ nợ

15

khi tham gia vào các hoạt động kinh doanh trên thị trường, việc các doanh nghiệp mắc nợ nhau là chuyện bình thường, ít có doanh nghiệp nào có

thể tránh khỏi nợ Thi có đối tác kinh doanh nợ mình thi chi nợ cỏ quyển doi

nợ và việc đòi nợ có thé thông qua nhiều hình thức, biện pháp đòi nợ khác

nhau trong đó có biện pháp khởi kiện ra Tòa án Tuy nhiên nếu đồi nợ bằng

con đường kiện Lụng ra Tủa dân sự, nhiều khi không giải quyết được một cách

thỏa đáng quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà kinh doanh Vì vậy, với tư

cách là một thủ tục đòi nợ thông thường, nhà nước phải thiết kế thêm các cơ

chế đòi nợ đặc biệt nữa để các chủ nợ, khi cần thì có thể sử dụng để đời nợ, đó

là thủ tực phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào linh trạng

phá sản trong thủ tạc phá sản Tỉnh ưu việt ở thủ tục phục hồi hoạt động kinh

doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trang phá sản là ở chỗ chủ nợ có thé

theo đối, giám sát được tỉnh hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp dé

từ đó có thé xác định được việc thu hồi ng ma doanh nghiệp mắc nợ phải trả

+khi phương án phục hồi đã thực hiện xong Việc bảo vệ quyền lợi cho các chủ

nợ khi doanh nghiệp mắc nợ lãm vào tỉnh trạng pha sin bằng cách mở rộng,

hành lang pháp lý, tạo cơ hội cho chủ nợ thu hồi được nợ đã làm chơ luật phá

sẵn trổ thành công cụ pháp lý có vai trò quan trọng trong việc thúc đấy hoạt

động dầu Lư cúa các nhà kinh doanh

Luật phá sản năm 2004 đã thể hiện rất rõ sự quan tâm của nhà nước

đối với việc bảo vệ quyển và lợi ích hợp pháp của các chủ nợ Diéu này được thể hiện qua các quy định của pháp luật liên quan đến quyền năng của chủ nợ

như: quyền nộp dơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, quyền để xuất phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của đoanh nghiệp mắc nợ

Thứ bai: Thủ tục phục hồi hoạt động kinh đoanh của doanh nghiệp

lâm vào tỉnh trạng phá sản bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp mắc nợ, tạo điều kiện để cho đoanh nghiệp mắc nợ có cơ hội trở lại hoạt động kinh đoanh bình

thường trên thị trưởng,

16

'Khi mới xuất hiện, Taiật phá sẵn chưa đặt ra vẫn dễ bảo vệ doanh nghiệp mắc nợ, vì lại thời diễm này hấu hết các quan điểm cho rằng phá sắn cũng lá

một tội phạm, người gây ra sự phá sản bị coi là phạm nhân, do đĩ họ khơng

những khơng được bảo vệ mà cịn bị trừng phạt bằng nhiều hình thức khác

nhau, kể cả việc tử hình Ngày nay quan niệm về việc kinh doanh đã được

thay déi, do đỏ, cách xử sự của nhà nước và pháp luật đối với daanh nghiệp

mắc nợ lâm vào tình trạng phá sản cũng được thể hiện theo hướng tích cực, cĩ lợi cho doanh nghiệp mắc nợ Hoạt động kinh doanh là hoạt động chứa nhiều rủi ro, ngồi sự mong muốn của các đoanh nghiệp bởi thị trường kinh đoanh

thường xuyên cĩ sự biến đổi và do cĩ nhiều sự tác động của khách quan nên

tỉnh trang doanh nghiệp hoạt đơng kinh doanh thua lỗ, khơng trả được các

khoản nợ đến hạn khi chủ nợ yêu cầu là điều cĩ thể xây ra ở bắt kỳ nơi nào và vào thời điểm nảo dối với bất kỳ nhà kinh doanh nào Mặt khác, doanh nghiệp

bị phá sản cĩ thể kéo theo nhiều hậu quả xấu cho xã hội mà trước hết nỏ xây

ra đối với chú nợ và người lao đơng Chính vi vây, hiện nay khi một doanh

nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sẵn thì điều đầu tiên mà Nhả nước quan tâm giải quyết khơng phải là việc tuyên bố phá sản doanh nghiệp ngay và phân chia tai san cho các chủ nợ mà là việc phải tìm mọi cách để giúp đỡ doanh

nghiệp thốt khỏi tình trạng khĩ khăn này để cĩ thể tiếp tục đi trên con đường

kinh đoanh và thanh tốn được các khoản nợ cho các chủ nợ Dễ đảm bảo thực hiện được vấn để trả nợ tốt hơn luật đã cĩ nhiều hình thức phục hỏi để

các doanh nghiệp cĩ thể lựa chọn hình thức phù hợp với quy mơ và hoạt động

của mình như: huy động vốn mới; thay đỗổi mặt hàng sản xuất, kinh doanh; dai moi cơng nghệ sản xuất, tổ chức lại bộ máy quản lý, sáp nhâp hộc chia tách bộ phận sản xuất nhằm nãng cao năng suất, chất lượng sắn xuất; bán lại

cỗ phần cho chủ nợ; bán hoặc cho thuê tài sản khơng cần thiết

Thứ ba: Thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản

gĩp phần bảo vệ lợi ích cho người lao động

17

Trong chiến lược xây đựng và phát triển kính tế xã hội, Đăng và Nhà

nước ta luôn quan tâm đến việc báo vệ người lao động bởi vi báo vệ người lao

đông là thể hiện quan điểm vi con người, do con người mà trước hết là người

lao động Bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp cho người laa động không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà là vấn để chung của toàn xã hội, trong đỏ thiết

thực nhất vẫn là tả chức Công đoàn, Công đoàn là thành viên trong hệ thông

chỉnh trị của xã hội Việt Nam [24, Diêu 1] và "Công đoản có quyền cùng với

cơ quan nhả nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyển lợi

của cán bộ, công nhân viên chức và những người lao động khác" [27, Diéu 10]

Vì vậy, khi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản và vẫn để này có thể gây

ra các hậu quả xấu cho người lao động vì chính sự phá sản mà người lao động

phải mắt việc làm, lâm vào tỉnh cảnh thất nghiệp I2o vậy, muốn bảo vệ người lao dộng, trước hết là phải lâm sao dễ doanh nghiệp không bi phá sản Đan chấp hành Công doan (dại điện cho người lao động) dồng ý cho doanh nghiệp

áp dụng cơ chế phục hồi hoạt động sán xuất kinh doanh của doanh nghiệp

thực chất là "cửu được doanh nghiệp thoát khỏi tỉnh trạng phá sản cũng chính

là cứu được người lao động thoát khỏi tình trạng thất nghiệp" [15, tr 21]

Thứ tr: Phục hồi hoạt động sản xuất kinh đoanh của đoanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản góp phân bảo vệ kỹ cương xã hội

Khi doanh nghiệp mắc nợ lâm vào tình trạng phá sản, trước những

nguy cơ có thể mắt nhiều khoản tín dụng của mình, các chủ nợ có động lực

mong muốn thúc đẩy thực hiện những hành vi chéng lại doanh nghiệp mắc

nợ Những hành vị đó có thể là hợp pháp cũng có thể là bất hợp pháp Nếu

không có sự can thiệp của pháp luật hoặc sự can thiệp đó không có hiệu quả

thì những hành vi bất hợp pháp của các chủ nợ rất dễ xây ra gây nên tỉnh

trang lén xôn trong đời sống xã hội Do vậy pháp luật về phục hồi doanh

nghiệp lâm vào tình trạng phá sản phá sắn quy định cách thức và thời gian

mà mỗi nhóm chủ nợ được thanh toán nợ và không làm ảnh hưởng hoặc gây

18

lộn xên đến những nhóm khác tạo nên một sự cân bằng cần thiết trong việc

thanh toán cho các chủ nợ, cũng có nghĩa là các bên được đưa vào một

khuôn khổ chung mà trong đẻ lợi ích của các bên đều được xem xét mội cách công bằng và minh bach

Bing viée giải quyết thỏa đáng mỗi quan hệ về lợi ích giữa chủ nợ và

doanh nghiệp mắc nợ cũng như giữa các chủ nợ với nhau, những quy định về thủ tục phục hồi doanh nghiệp lâm vào Lình trạng phá sản đã gón phần hạn chế những mâu thuẫn, những căng thẳng có thể có giữa họ, nhờ dó góp phần

bảo đảm trật tự, kỷ cương trong xã hội

Thứ năm: Phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào

tinh trang phá sản góp phần tổ chức lại cơ cầu nền kinh tế

Thục hồi kinh đoanh của doanh nghiệp lâm vảo tỉnh trạng phá sán đã

góp phần tích cực vào việc tố chức cơ cấu lại nền kinh tế Những đoanh nghiệp nào không có khả năng phục hồi hoạt động kinh doanh coi như họ đã

tự chứng minh doanh nghiên của mình thực sự làm ăn kém hiệu quả Đằng thời việc tổ chức lại hoạt đông kinh doanh của doanh nghiệp cũng là một

trong những biện pháp buộc các nhà kinh doanh luôn luôn phải năng động,

sAng lao nhưng không được mạo hiểm, liều lĩnh

Tóm lại, phục hỗi hoại động kinh doanh của doanh nghiệp lâm vào

tỉnh trạng phá sản có ý nghĩa rất to lớn trong nền kinh tế thị trường nỏi riêng,

trong hệ thống pháp luật nói chung, là cơ sở pháp lý để các chủ thể tham gia vào các quan hệ kinh tế do Luật phá sản điều chính, áp dụng một cách thông

nhất góp phần lập lại kỷ cương và trật tự xã hội

13 VAI TRO CUA CO QUAN TOA AN DOI VOI THU TUC PHUC HOI

DOANII NGHIỆP LÂM VÀO TỈNI TRANG PILA SAN

Tháp luật của hầu hết các nước đều trao cho Tỏa án có thâm quyên

giải quyết yêu cầu tuyên bổ phá sản doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản,

19

sơng vai trỏ cụ thé của cơ quan này trong quá trình giải quyết doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản lả khác nhau và không giếng nhau

Béi vi doanh nghiệp lâm vào tinh trạng phá sản là hiện tượng xấu gây

hậu quả nghiêm trọng về nhiều mặt và cho nhiều người, đo đó co quan nào có quyền giải quyết yêu cầu tuyên bổ phá sản là vẫn để dược pháp luật nhiều

nước quan tâm

Theo quy định tại Diễu 7 - Luật phá sản năm 2004, thấm quyền giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sân đoanh nghiệp lâm vào tinh trang phá sản là

thuộc Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, Thành phố trực thuộc tỉnh và Tỏa

án nhân dân tỉnh, 'Thành phổ trực thuộc 'Irung ương có thẩm quyên tiến hành

thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp đã đăng ký kinh doanh tại cơ quan đăng

ký kinh doanh của cấp dó

Tùy vào tỉnh chất của việc phá sản, quy mô của doanh nghiệp, Tòa án

nhân dân tỉnh sẽ lầy lên để tiến hành giải quyết yêu câu tuyên bd pha sẵn đối với doanh nghiệp thuộc thẩm quyền cấp huyện Việc giải quyết yêu cầu tuyên

bổ phả sản cấp Huyện do mội Thẩm phán phụ trách, lại Tòa án cắp Tỉnh thị

do một hoặc ba Thẩm phán phụ trách Da đó, nếu như Luật phá sẵn đoanh

nghiệp năm 1993 quy định việc giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản doanh nghiệp tập trung tại Tòa án nhân dân tỉnh thì Luật phá sản nim 2004 đã mở rộng thấm quyền giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản cho Tòa án huyện, điều

này có thể dược lý giải bởi sự không ngừng nâng cao về trình đô chuyên môn

và nghiệp vụ của dội ngũ Thâm phán

Quy định như vậy là phù hợp với tình chất vá hoạt động của Tòa án các cấp theo tỉnh thần Nghị quyết số 08 NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ chỉnh trị về "Một số trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới", giai đoạn

2005 - 2010, theo đó tăng thẩm quyền cho 'Tòa án nhân dân cắp huyện, Tỏa án nhân dân Tối cao chủ yếu thực hiện việc xét xử Giám dốc thẩm, 'Iái thẩm bán

20

án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân cấp dưới bị

kháng nghị, tập trung vào việc tổng kết thực tiễn, hướng dẫn việc xét xử của

"Tòa án các cấp

‘Tham gia vào quá trình giải quyết doanh nghiệp lâm vao tinh trang phá sản, Tòa án có vị trí trung tâm, có vai trỏ chủ đạo và là người trực tiếp

giải quyết loại công việc này của xã hội Thủ tục giải quyếL yêu cầu doanh

nghiệp tuyên bố lâm vào tình trạng phá sản được mở đầu bằng việc Tòa án nhận đơn, thụ lý đơn yêu cầu tuyển bố phá sẵn doanh nghiệp, Tòa án quyết định việc mở hay không mở thủ tục phá sản Vai trỏ của Tòa án không chỉ

dừng lại ở việc quyết dịnh những vấn dễ thuộc về tổ tụng pha sản mà nó còn

can thiệp vào cá hoạt dộng sản xuất kinh đoanh của doanh nghiệp trong quá

trình giải quyết yêu cầu tuyên bố pha sản, quyết định áp dụng các biện pháp

khẩn cap tam thời nhằm bắp đám tài sẵn của doanh nghiệp

khi giải quyết yêu cầu mở thủ tục phá sản doanh nghiệp, Tòa án củng với các bên phải phân tích, đánh giá khả năng phục hồi hoạt động kinh doanh của đoanh nghiệp để trên cơ sở đó mà ra quyết định áp đụng thủ tục phục hồi hoạt đông kinh đoanh của đoanh nghiệp Thủ tục phục hồi chỉ được tiến hành

khi có sự đồng ý của chủ nợ Đối với những doanh nghiệp mắc nợ rõ ràng là không thé có được khả năng thanh toán sau khi được áp dụng thủ tục phục hồi

doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản thì pháp luật cho phép Téa án ra

quyết định tuyên bố phá sản và tiến hành ngay thể tục thanh lý doanh nghiệp

mà không cần lảm bất cử một thũ tục pháp lý nào khác

Khác với hệ thống chung nảy, pháp luật phá sản Việt Nam mả cụ thể

là Luật phá sân doanh nghiệp lần đầu tiên được ban hành năm 1993 lại quy

định mà theo đó bất cứ một đoanh nghiệp nảo bi Téa dn ra quyết định mở thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sẵn đều phải trải qua giải đoạn xây dựng

phương án hòa giải và giải pháp tổ chức lại hoạt động kinh doanh, họp Hội nghị chủ nợ để bàn bạc xem xét phương án phục héi hoat động sẵn xuất kinh

21

và sau đó nêu không được chấp nhân của Hội nghị chủ nợ, 1:

mới ra quyết định tuyên bố phá sản đoanh nghiệp đó Quy định này dẫn tới

hậu quả là, mặc đủ tải sản của doanh nghiệp mắc nợ trên thực tế đã không con

gì đáng kế, bản thân chủ doanh nghiệp hoặc người quản lý doanh nghiệp và các chủ nợ không muốn doanh nghiệp phục hồi nhưng đoanh nghiệp đó vẫn

bắt buộc phải thực hiện đầy đũ các bước như trên Như thế việc tổ chức lại

hoạt dộng kinh doanh của đoanh nghiệp trong trường hợp này rõ rằng là

+không chỉ không có kết quả mà còn trái ý muốn của các đương sự

Dễ khắc phục tỉnh trạng nảy, Luật phá sân năm 2004 đã đi theo hướng

quy định nhiều thủ tục khác nhau trong thủ tục phá sẵn tại Điều 5 - Luật phá sẵn 2004 bao gằm: Thú tục phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, thú tục thanh lý tải sản, thủ tục tuyên bố phá sản, căn cứ vào tình trạng thực tế

của đoanh nghiệp có thể có khả năng áp đụng thủ tục phục hỗi hoạt động kinh

doanh thi Téa 4n ra quyết định doanh nghiệp được tiến hành thực hiện

phương án phục hồi hoạt động kinh doanh khi được 2/3 số chủ nợ không có

bảo đấm tham gia lội nghị chủ nợ đồng ¥ Ban chất của thủ tục này là khi một doanh nghiệp lam vao Linh trạng mắt khá năng thanh toán nợ đến hạn thì doanh nghiệp đó dược Tòa an dành cho một thời gian "Đêm" nhất định nhằm

tao co hội để doanh nghiệp bằng các nỗ lực của chính mình với sự giúp đỡ

của các chủ nợ mả khôi phục lại hoạt động kinh đoanh của minh Xiục đích

của cơ chế nay cua Tòa án nhằm lạo cơ hội cho doanh nghiệp mắc nợ vượt

qua tinh trang mat khả năng thanh toán nợ đến hạn, khôi phục lại hoạt đông

kinh doanh bình thường, hạn chế đến mức thấp nhảt việc giải thế doanh

nghiệp khi cỏn có hy vọng phục hồi nó.Nhưng trong quá trinh thực hiển thủ

tục phục hổi hoạt động kinh doanh nếu doanh nghiệp thực hiện không đúng,

khéng day đú hoặc không thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh đoanh thì Téa án cũng có thể quyết định chuyển từ thủ tục phục hồi sang áp dụng

thủ tục thanh lý tài sản.

1.4 QUA TRÌNH TIÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỀN CHẾ ĐỊNH PHÁP

LUẬT VẺ THỦ TỤC PHỤC HỎI DOANH NGHIỆP LÂM VÀO 1Ì

iH TRẠNG

PHA SAN GO VIỆT NAM

Trên thế giới, vào thời kỳ La Mã, các thương gia thường họp nhau lại

và đưa ra một quy định chung lả: Người nào không trả được nợ thì bắt làm nô

lệ và mất luôn quyền tham gia đại hội thương gia và do đó chiếc ghế ngôi của

người dó bị dem ra khôi hội trường, da dó ở la Mã thời đá có nhiều con nợ

thấy rằng nếu không trả được nợ thi "Chuẩn là hon", nên ho thường bö trốn

Để ổn định trật tự xã hội, nhà nước La Mã phải đứng ra cưỡng chế tải sản của

con nợ để trả cho chủ nợ Cách làm này cũng thích hợp đối với trường hợp

con nợ chỉ mắc nợ một người Nhưng khi củng một lúc con nợ phải trả cho

nhiều người chủ nợ thì dễ xảy ra ranh chấp Dỡi thế người ta thấy rằng để các

chủ nợ đều được trả nợ một cách đâm bảo công bằng và hợp lý, tốt nhất Tòa

án địa phương đứng ra quân lý số tài sản rồi phân chia số tài sẵn này cho các

chủ nợ theo vốn và lãi của mỗi người

Sau đó, vào thời Trung cổ, các quốc gia Châu Âu cũng ban hành luật phá sẵn Luật phá sẵn đầu tiên của Anh da vua Ilerry VIII ky vao nim 1542

Đây là đạo luật chống lại cá nhân gây ra phá sản Năm 1905 Nam Tư ban

hành "Luật cưỡng chế hòa giải phá sản" theo luật này giữa các chú nợ va con

nợ có thể áp dụng phương pháp hòa giải để phục hồi lại hoạt động sản xuất

kinh đoanh của con ng

Còn ở Việt Nam, trước giải phóng cũng có hai đạo luật điều chỉnh phá

sẵn đã được ban hành là Luật phá sắn trong Luật thương mại trung phần tại

Miền Trung Việt Nam ngày 02/06/1942 và Luật phá sắn trong Luật thương

mại Miễn Nam Việt Nam năm 1972 Từ sau giải phóng Miễn Nam, chúng ta

đi theo mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung, không khuyến khích cạnh

tranh nên khái niệm phả sản hầu như không có khi chuyển đối sang nền kinh

tế thị trường thì vẫn dễ phá sản vả giải quyết phá săn mới được đặt ra Ngày

23

30/12/1993, Quốc hội đã thông qua Luật phá sản doanh nghiệp Tuy nhiên luật này hầu hết chỉ thiên về bảo vệ quyên lợi của chủ nợ và hầu như ít đặt ra

mục tiêu tái tạo lại hoạt động kinh đoanh của đoanh nghiệp Vì vậy, sau 1]

năm thực hiện luật phá sản năm 1993 thấy có nhiều vẫn để bắt cập, chưa tạo diều kiện cho chủ nợ có thể phục hồi lại hoạt đông kinh doanh nên ngày

15/6/2004, Quốc hội khóa XI kỳ họp thứ 5 đã thông qua luật phá sân năm

2004 là đã có 10 điều quy định về thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh của

doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sẵn

1.5 PHÁP LUẬT VE THU TỤC PHỤC HÓI DOANH NGHIỆP LÂM VÀO

TÌNH TRẠNG PHÁ SÂN CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẺ GIÓI

1.5.1 Thủ tục phục hãi doanh nghiệp lâm vào tình trạng nhá sản của Estonia

Khi các nước Dông Âu từ bổ các cơ cầu kinh tế chủ nghĩa xã hội của quá khứ, họ đã nhanh chóng ban hành Luật phá sản mới Thật đáng kinh ngạc

và đã có quá nhiều nước đã ưu tiên cho việc xây dựng luật phá sản mới Đa

Lan năm 1990, Hungari năm 1991, Cộng hòa 8ec và Estonia năm 1992, Nga

năm 1993 Tuy nhiên rất nhiều trong số Luật phá sân này được soạn thảo một

cách vội vã Một số nước hy vọng phá sản là giải pháp cho việc giải thể các

doanh nghiệp nhà nước công kênh, kém hiệu quả

T.uật phá sẵn Bstonia dường như là đạo luật tốt nhất trong số các nước

nảy, nó là một luật toàn điện, được tổ chức chặt chẽ và rõ rang do giáo sư

Paul Varul trường dai hoc Tartu soạn tháo chính, cùng với các ý kiến đóng góp và tư vấn rộng rãi của các luật sư Hrtonia và nước ngoài, Iuật phá sản đã

dược thông qua trước hiến pháp cải cách Ertonia Luật nảy áp dụng đổi với

các công ty tư nhân và không có những quy định áp dụng đặc biệt đối với các

thực thể nhà nước Taật này trao hầu hết các quyết dịnh quan trọng cho chủ

nợ và người quản lý tài sản độc lầp, từ đó giấm thiêu vai trò của các quan

chức Nhà nước Là một vấn đề chính sách, bộ luật chủ yếu bảo vệ quyền của

24

chủ nợ, chẳng hạn như cho phép các chủ nợ không hài lòng có quyển khởi

kiện Mục đích là nhằm thúc đấy đầu tư bằng cách giảm bớt rủi ro thua lỗ của

chủ nợ

Thục hồi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sắn của Erionia là mit

trong những vẫn dé được quan tâm vả được quy định rõ rảng trong luật phả

sắn.trong giai đoạn phục hồi, luật quy định một cách rõ rằng người quản lý tài

sẵn có quyền thu hồi các khoắn tiền cho chủ nợ ngay trong giải đoạn phục hồi

doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản phải thúc đẩy nhanh việc thanh toán

nợ cho các chủ nợ là những người thân cận của bên mắc nợ (chẳng hạn các

cán bộ hoặc họ hàng) Kế hoạch thỏa hiệp và thanh toán nợ sẽ có hiệu lực thị

hành nêu dược các chủ nợ biểu quyết thông qua (thông thường dại diễn cho

2/3 khoản nợ không có bảo đảm có khiếu nại và sẽ là mức 3⁄4 khoản nợ

không có bảo đảm khiếu kiện nếu các chủ nợ đó được thanh toán 1⁄2 khoản

nợ khiếu kiện của mình) Với những quy định như vậy, luật này oó thể khiển

việc phục hỏi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản trở nên qua dé ding

khi nó trở thành công cụ ép buộc của các chủ nợ cá nhân đối với bên mắc nợ

có khả năng thanh toán Và van để phục hồi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trang

onia da tạo ra chuân mực cho việc cải cách luật thương mại ở

phá sân của H;

các nước mới nỗi

1.5.2 Thú tục phục hồi duanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản cia Hoa Ky

Vấn để phục hỗi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sân theo Luật

phá san M¥ nim 2005 đã được Quốc hội của nước này xác định thuộc về

thấm quyền riêng oủa nhà nước liên bang, có nghĩa là một vụ việc phục hồi doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phả sẵn không thể được thụ lý bởi tỏa án tiểu

bang Trong hoàn cảnh hàng triệu người thật nghiệp do hậu quả của việc khủng, hoảng tài chính hiện nay, ớ Mỹ hắn phải có hàng chục ngàn doanh nghiệp lãm

vảo tình trạng phá sản hoặc giải thể, Để cửu vớt những doanh nghiệp này,

25

thông qua thú tạc phục hồi doanh nghiệp lâm vào tình trang phá sản các cá nhân hay doanh nghiệp không có khả năng chỉ trả cho chủ nợ có thể tìm ra cơ

hội để trở lại thương trưởng bằng cách ho củ thể tổ chức lại hoạt động tài

chính và thực hiện kế hoạch trả hết các khoản nợ của mình, Mục đích cơ bán của luật phá sản IMỹ là cho con nợ lương thiện một cơ hội làm lại từ đầu bằng

cách lâm nhẹ gánh năng cho con nợ đối với hầu hết các khoắn nợ, và giúp họ tuần tự trả cho các chủ nợ bằng tài sản có sẵn cho việc chỉ trả Van dé nay

được quy định tạt chương l1 của luật phá sản XIÿ, đây thực sự là một cú hích

để cho con nợ muốn bất đầu kinh doanh lai, néu con nợ vẫn đang còn lại một

chút tải sán nào đỏ thì nó có thể khôi phục lại hoạt động kinh doanh của mình

26

Chương 2

THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VẺ THỦ TỤC PHỤC HOL DOANH NGHIEP LAM VAO TINH TRANG PHA SAN

TIIEO LUAT PHA SAN VIET NAM 2004

24 THU TUC PHUC HOI DOANH NGHIEP LAM VAO TINH TRANG PHA SAN THEO QUY DINH CUA LUAT PHA SAN NAM 2004

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế hiện nay, sự cạnh tranh giữa các

doanh nghiệp trên thị trường diỄn ra ngày cảng khốc liệt, sự rút lưi, lâm vào tinh trạng phá sản của một bộ phân doanh nghiệp lả điều không thể tránh

khổi Khi nhận thay đoanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản thì chủ nợ, đại

diện công đoàn hay chỉnh doanh nghiệp mắc nợ có thể đệ đơn lên Tòa án yêu cầu tuyên bố phá sản doanh nghiệp

2.1.1 Hội nghị chủ nợ Trong vụ phá sản, chủ nợ là những người có quyền lợi gắn bó chặt chẽ nhất với doanh nghiệp, họ là những nha đầu tứ, những dối tác Chính vi vay

họ có quyền được tham gia vào quá trỉnh quản lý, xử lý tài sản của doanh nghiệp lầm vào tinh trang phá sản trên nguyên tắc công khai và công bằng

Luật quy định có nhiều loại chủ nợ: chủ nợ có bảo đảm, chủ nợ không có bảo

đấm, chủ nợ có bảo đám một phần, chủ nợ lả người lao động trong trưởng, hop doanh nghiệp còn nợ họ tiền công, tiền lương và chủ nợ là Nhà nước

trong trường hợp doanh nghiệp nợ thuế của Nhà nước Do đó pháp luật đã tạo

nhiều cơ hội cho chủ nợ bảo vệ quyền lợi của mỉnh, đặc biệt là trong việc

quản lý tài sân của doanh nghiệp mắc nợ

2.1.1.1 Triệu tập liội nghị chủ nợ

Theo quy định tại Điều 61 - Luật phá sẩn 2004 việc triệu tập Hội nghị

chủ nợ dược quy định như sau:

27

1 Trường hợp việc kiểm kê tài sản của doanh nghiệp, Hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản kết thúc trước ngày lập xong danh sách chủ nợ thì trong thời hạn 30 ngày, kế từ ngày lập xong danh sách chủ nợ, Thâm phán

phải triệu tập hội nghị chủ nợ

2 Các hội nghị chủ nợ tiếp theo có thể được thẩm phản triệu tập vào bat kỳ ngày làm việc nào trong quá trình tiên hảnh thể tục phá sản theo đề

nghị của tễ quản lý, thanh lý tải sản hoặc của các chủ nợ dại diện cho ít nhất

một phân ba tông số nợ không có bảo đảm

3 Giấy triệu tập hội nghị phải được gửi cho người có quyền tham gia

hội nghị chủ nợ và người có nghĩa vụ tham gia hội nghị chủ nợ

4 Hội nghị chủ nợ do thẩm phản phụ trách tiến hành thủ tục phá sẵn

chủ tri

Với quy định tại điều luật nảy thì chúng ta thấy được rằng, ở đây Tỏa

án chỉ định Thẫm phán phụ trách thủ tục giải quyết phá sản đoanh nghiệp và Tham phan khéng phải là người có quyền yêu cầu tuyên bế phá sẵn, nhưng do

tính chất phức tạp của hiện tượng phá sản Thẩm phản phải lả người trung

gian nhân danh Nhà nước đứng ra giúp các chủ nợ doanh nghiệp mắc nợ và những người có liên quan đạt được những thỏa thuận nhất định Trong trường hợp có thể được, Thâm phán cũng là người đứng ra tạo cơ hội cho đoanh

nghiệp mắc nợ tự cứu vấn mình Cho nên khi nhận được đơn yêu cầu Luyên

bố phá sản đoanh nghiệp mắc nợ, xét thấy nội dung dưn hop 1é thi Tham phan

được giao phụ trách giải quyết vụ phá sản phải ra quyết định thông báo triệu Tập hội nghị chủ nợ

Hội nghị chủ nợ được Luật phá sản thiết kế như là thiết chế để thông qua

dé các bên có liên quan trong vụ phá sắn củng nhau tìm kiểm, thỏa thuận

phương án phục hỗi để cứu văn doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản [41,

†r 66] Bên cạnh đó, hội nghị chủ nợ cũng là nơi để các chủ nợ có thể thể hiện

hết ý chí và quan điểm của mình liên quan đến tài sản của mình Luật phá sắn

28

quy định rất rõ về thẩm quyền bởi đây là cơ sở để các chủ nợ thực hiện đúng,

chức năng và nhiệm vụ của mình

2.1.1.2 Quyên hạn Hội nghị chủ nợ

Hội nghị chủ nợ là nơi tập hợp tất cả các chủ nợ cũng như người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan không phân biệt họ có nộp đơn hay không

nộp đưn yêu oầu mở thủ tục phá sản Để thực hiện tốt điều này, hội nghị chủ

nợ cũng cần phải có các thâm quyền nhất định bởi vỉ chính sự quy dịnh về thẩm quyền là cơ sở để hội nghị chủ nợ thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của

mình Hội nghị chủ nợ có các quyển sau:

- Quyền để nghị Thắm phán ra quyết định cử người quản lý và điều hành hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Dễ bảo vệ tốt quyển, lợi ích của các chủ nợ, Luật phá sẵn quy định trong trường hợp xét thấy người quân

lý không cỏ khả năng diều hành hoặc tiếp tục điều hành hoạt động kinh doanh

sẽ không cú lợt cho việc bảo toàn tài sản cho doanh nghiệp Thắm quyền này

chính là biện pháp bảo đảm cho những quyết định của Hội nghị chủ nợ đạt được hiệu quả khi thực hiện trên tế [4], tr 67]

- Xây dựng phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh

nghiệp trình hội nghị ché ng xem xé, quyết định Một trong những mạc đích

lớn nhất của việc áp dụng thủ tục phục hồi đoanh nghiệp lâm vào tình trạng

phá sẵn là tìm mọi biên pháp để cứu văn đoanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá

sắn Thông qua việc thực hiện nội dung phương án phục hồi các chủ nợ có thể tao điều kiện giúp doanh nghiệp hoạt động kinh đoanh trở lại bình thường,

phục hồi khả năng thanh toán nợ cho chú nợ Do vậy, phương án phục hồi

hoạt động kinh doznh cho doanh nghiệp có vai trỏ quyết định to lớn đến sự

thành công hay thất bại của việc áp dựng thủ tục phục hồi hoạt động kinh

doanh của doanh nghiệp lâm vào tỉnh trang pha san

Bất kỳ chủ nợ nào cũng đều có quyền xây dựng phương án phục hồi

hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và nộp cho Tòa án Đây là quyền mới

29

được Luật phá sản năm 2004 ghi nhân nhằm tạo điều kiện cho các chủ nợ tham gia một cách tích cực và chủ động hơn vào quá trinh phục hồi hoạt động

kinh doanh của doanh nghiệp Với quy định nay cho thấy, vai trò chủ đông

của chủ nợ đã được nhân mạnh, thông qua đó các chủ nợ có thêm cơ hội, tự

mình đề xuất phương án phục hồi hoạt động kinh đoanh nào cho phù hợp dé

cửu văn doanh nghiệp, nhưng Ihực chất ý định này là nhằm mục đích cứu

mình trước nguy cơ doanh nghiệp mắc nợ không có khả năng thanh toán nợ

cho minh

- Giám sát việc thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh đoanh của đoanh nghiệp được quy định: "Sau khi Thẩm phán ra quyết định công nhận nghị

quyết của IIôi nghị chủ nợ về phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của

doanh nghiệp lâm vào tình trang phá sẵn Chú nợ có nghĩa vụ giám sát thực hiện

phương án phục hồi hoạt động kinh đoanh của doanh nghiệp" |30, Điều 73|

G day, việc giám sát phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh

nghiệp là giám sát doanh nghiệp thục hiện hoạt động quản lý và hoạt đông

kinh đoanh "Do vậy, việc quy định giám sát thực hiện phương án phục hồi

hoạt động kinh doanh trao cho cáo chủ nợ với tư cách cá nhân chi không phải

nhân danh tập thể chủ nợ" [41, tr 68] Chủ nợ thực hiện việc giám sát nhằm

buộc doanh nghiệp mắc nợ phải thực hiện theo ding nội dung phương án

phục hồi được thông qua tại hội nghị chủ nợ Khi thực hiện quyền giám sat

néu xét thấy doanh nghiệp thực hiện có hiệu quả về phương án phục hỗi nghĩa

là doanh nghiệp đã thực hiện tốt việc quán lý và thanh toán hết các khoản nợ

cho chủ nợ thi “Thâm phán có quyền đồng ý đình chỉ thủ tục phục hồi và sự

đồng ý của chủ nợ được coi là hợp lệ khi được quả nửa số chủ nợ không 06 bao dam dai diện cho tử hai phần ba tổng số nợ không có bảo dảm trở lên chưa thanh toán nhất trí" [30, Điều 76] trong trường hợp nếu phát hiện

doanh nghiệp thực hiện không đúng hoặc không thực hiện được phương án phục hồi và có khả năng làm cho khối tài sản phá sản giảm sút hoặc bị mắt

mát và quyền lợi của các chủ nợ không được bảo đầm, chủ nợ có quyền yêu

30

cầu Tòa án ra quyết định áp dụng thủ tục thanh lý đối với tài sân của doanh nghiệp mắc nợ theo [15, tr 118]

- Quyền được thanh toán các khoản nợ từ tài sản doanh nghiệp Trong

trường hợp doanh nghiệp thực hiện được phương án phục hồi đã được Hội

nghị chủ nợ nhất trí thông qua thì các chủ nợ sẽ được thanh toán các khoản nợ

theo nội dung đã đề ra trang phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của

doanh nghiệp

- Quyền của doanh nghiệp mắc nợ: Xây dựng phương án phục hồi

hoạt déng kinh doanh của daanh nghiệp dễ trình ra Hội nghị chủ nợ xem xét, thông qua

'Theo quy dịnh tại Luật phá sản năm 2004 thi phương án phục hỗồi hoạt

động kính doanh của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản phải nêu rõ các biện pháp cần thiết để phục hồi hoạt động kinh doanh như: IIuy động vốn

mới, thay đổi mặt hang sin xuất, đổi mới công nghệ sản xuất, tổ chức lại bộ

máy quản lý, sáp nhập hay chia tách bộ phận sản xuất nhằm nẵng cao chat lượng sắn xuất lIrong phương án phục hồi hoạt động kinh doanh doanh

nghiệp cũng phải nêu rõ thời hạn, kế hoạch thanh toán các khoản nợ cho các

chủ nợ Phương án phục hỗi hoại động kinh doanh không được hội nghị thông

qua là một trong những cần cử để Tỏa án ra quyết định mở thủ tục thanh lý tải

sẵn của doanh nghiệp [15, tr 110]

3.1.1.3 Nghĩa vụ tham gia hội nghị chủ nợ

Theo quy định của Luật phá sản doanh nghiệp năm 1993, trong quá

trinh doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản thực hiện giải pháp tổ chức lại

hoạt động kính doanh, các chủ nợ có nghĩa vụ thực hiện các thỏa thuận tại hội

nghị chũ nợ và thco đối đoanh nghiệp thực hiện thỏa thuận đó Để các chủ nợ

thực hiện tốt quyền giám sát của mình, đòi hỏi phải có sự phối hợp thường

xuyên, chặt chẽ giữa các chủ nợ với nhau Bởi lẽ trong quá trình thực hiện

phương án phục hồi hoạt động kinh đoanh, doanh nghiệp vừa phải tiến hành

31

thưc hiện các giải pháp phục hồi, vừa phải thanh toán các khoắn nợ cho các chủ nợ theo kế hoạch, thời gian được ghi nhận trong phương án phục hồi Vì

vậy, sự liên hệ, phối hợp giữa các chủ nợ sẽ giúp các chủ nợ kiểm tra doanh

nghiệp có thực hiện đúng thời gian vả thanh toán đầy đủ các khoản nợ cho các chủ nợ hay không điều này được thé hiện ở những vấn đề cơ bản sau:

Thứ nhất Nghĩa vụ tham gia hội nghị chủ nợ của đoanh nghiệp mắc

nợ: Có thể thấy chủ doanh nphiệp lâm vào tình trạng phá sản là chủ thể đuy

nhất có nghĩa vụ xây dựng các giải pháp tổ chức lại hoạt động kinh doanh, kế

hoạch thanh toán nợ cho các chủ nợ nếu muốn được áp dụng thủ tục phục hồi Tởi lẽ vào thời điểm này chỉ có doanh nghiệp mắc nợ mới là người hiểu rõ

tỉnh trạng tài chỉnh, tỉnh hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp minh

Do vậy, chủ doanh nghiệp sẽ đưa ra được các giải pháp tổ chức lại hoạt động

kimh đoanh của doanh nghiệp phủ hợp và hiệu quả nhất Điều đó không những

giúp doanh nghiệp có thể thực hiện được những cam kết thanh toán nợ cho

các chủ nợ mà côn là quyền lợi của chính bán thân lâm vảo tình trạng phá sắn

Thứ hai: Nghĩa vụ thực hiện phương án phục hồi hoạt đông kinh

doanh sau khi Iiội nghị chủ nợ thông qua và được Tòa án công nhận: Doanh

nghiệp mắc nợ là chủ thể oó nghĩa vụ thực hiện phương án phục hồi hoại

động kinh doanh được thông qua hội nghị chủ nợ nhưng phải chịu sự kiểm

tra, giám sát chặt chẽ của Tòa án và chủ nợ trong quá trình thực hiện Nghị

quyết của Hội nghị chủ nợ thông qua phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiện được Thấm phán công nhận sẽ có hiệu lực đối với doanh nghiệp mắc nợ cũng như tất cả các bên liên quan 2oanh nghiệp mắc

nợ có trách nhiệm thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh theo

đúng thời hạn, nội dung Theo quy định tại Khoản 2 - Diễu 73 - Luật phá sản

năm 2004 thì định kỳ 6 tháng một lần doanh nghiệp có trách nhiệm báo cáo

với Tòa án về tình hình thực hiện phương án phục hải hoạt động kinh doanh

'Thời hạn thực hiện phương án phục hồi hoạt đông kinh đoanh của

doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản lả 3 năm, kể từ ngày cuỗi củng đăng

báo về quyết định của lòa án công nhận Nghị quyết của Hôi nghị chủ nợ về phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Trong quá trình

thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh, các chủ nợ và doanh

nghiệp có quyển thỏa thuận về việc sửa đổi, bé sung phương án phục hỗi hoạt

động kinh doanh

2.1.2 Điều kiện áp dụng thú tục phục hồi hoạt động kinh doanh

của doanh nghiệp lâm vào tình trang phú sản

Xuất phát từ sự nhận thức việc cho doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng,

phá sẵn là nhằm mục đích hướng tới quyền và lợi ích pháp của các chủ thể

trong xã hội cũng như mong muốn của các cơ quan nhà nước có thấm quyển

rong việc xác định sự ẩn định và phát triển nền kinh tế cho đất nước Luật

phá sản của hầu hết các nước trên thế giới rất chủ trọng tới việc xác định điều

kiện áp dụng thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh cứa doanh nghiệp lâm

vào tình trạng phá sản là nhằm củng cỗ và thúc đẩy hoạt đông kinh đoanh của

các đoanh nghiệp để đảm bảo quyền đỏi nợ cho các chủ nợ một cách có hiệu

quả và tối ưu nhất

Thẩm phán có trách nhiệm triệu tập và chủ trì Hội nghị chủ nợ lần thứ nhất để lẫy ý kiến của các chủ nợ về việc cần phải áp dụng thủ tục nào (thủ tục phục hỗi hay thanh lý tải sản) đối với doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá

sắn Ở đây chúng ta có thể nhận thay rằng thành phần tham gia Hội nghị chủ

nợ chính là các chử nợ mặc đủ tính chất các khoản nợ có thể khác nhau, vị trí

của các chủ có thể không giếng nhau thế nhưng trong việc tham gia Hội nghị

chủ nợ nói riêng và thủ Lục tố tụng phá sản nỏi chung cần phải thể hiện va dâm báo nguyên tắc bình dẵng là lấy ý kiến thống nhất chung của tập thể

'Tại Hội nghị chứ nợ lần thứ nhất, tổ trưởng tổ quán lý, thanh lý tài sản

sẽ báo cáo về tỉnh hình kinh đoanh, thực trạng tài chỉnh của doanh nghiệp lâm

vào tỉnh trạng phá sản, doanh nghiệp phải đề xuất phương án tổ phức lại hoại

dộng kinh doanh của doanh nghiệp, khá năng và thời hạn trả nợ dễ Hội nghị

33

chủ nợ ban bạc, quyết định có cho doanh nghiệp lâm vào tỉnh trang phá sản áp dụng thủ tục phục hồi hay không

Thẩm phán chỉ ra quyết định áp dung thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp sau khi Ilội nghị chủ nợ lần thứ nhất thông qua nghị quyết đồng ý với các giải pháp tổ chức lại hoạt động kinh doanh, kế hoạch thanh toán nợ mà doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản đã đề xuất trong hội nghị chủ nợ

31.21 Nợ của doanh nghiện

Nợ của doanh nghiệp là một trong những điều kiện cần va đủ để có

thé xác định một doanh nghiệp lâm vào tỉnh trạng phá sản Luật phả sản doanh nghiệp mặc dù không quy định doanh nghiệp nợ đối với chủ nợ là bao nhiêu thì lâm vào tình trạng phá sản mà chúng ta chỉ cân hiểu rằng doanh nghiệp chỉ cẩn nợ đối với chủ nợ I.000 đồng mà không có khả năng thanh toán thì lâm vào tỉnh trạng phá sản Nhưng khi chủ nợ nộp đơn yêu cầu tuyên

bố phá sản doanh nghiệp mắc nợ thì một trong những thủ tục mà đoanh nghiệp mắc nợ phải thực hiện khi tỏa án tiễn hành liội nghị chủ nợ để xây

dựng phương án hỏa giải, phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là lập danh sách và bảo cáo về các khoản nợ của mình đối với chú nợ có báo

dam, chủ nợ không có bão đăm, chủ nợ có bảo đảm một phần Mục dich cúa

lệc quy dịnh này là nhằm góp phần bảo vệ quyền lợi cho các chủ nợ va gop

phần tạo thuần lợi cho tổ chức quản lý, thanh lý tài sản thưc hiện gông bằng

bởi nhiệm vụ của mình

Tại Hội nghị chú nợ lần thứ nhật, doanh nghiệp mắc nợ phải cam kết

thanh (oán các khoản nợ dối với chủ nợ khi doanh nghiệp thực hiện thành công phương án phục hồi dã được Hội nghị chủ nợ thông qua thì các chủ nợ

sẽ được thanh toán các khoản nợ theo nội dung đã đề ra trong phương án phục

hỗi, tuy nhiên không phải trong trường hợp nào doanh nghiệp mắc nợ cũng có khả năng phục hỗi được hoạt động kinh doanh của mình Vì vậy, trong nhiều

34