Kháng nghị phúc thẩm vụ án hình sự sẽ góp phần không nhỏ vào việc thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tổ và kiêm sát các hoạt động tr pháp trang giai doạn xét xứ Error!. Định
Trang 1
DAI HOC QUOC GIA HA NOL
KHOA LUAT
NGUYEN TI] THU WA
KHẲNG NGIIỊ PHÚC THẤM VỤ ÁN HÌNH SỰ THEO LUẬT
TO TUNG HINH SY VIET NAM
{Trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bản tỉnh IIà Giang)
LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC
Trang 2TO TUNG MINIT SU VIET NAM
{Trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bản tỉnh Hà Giang)
Chuyên ngành: Luật hình sự và tổ tạng hình sự
Mã số: 60 38 01 Ud
LUẬN VĂN THẠC S¥ LUAT HOC
Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKII Lé Van Cảm
Ha N@i - 2016
Trang 3MUC LUC Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mue luc
4
Error! Bookmark not defined
MOT S6 VAN DE LY LUAN.VE KHANG NGHT PHUC THAM VU AN HINH SU THEO LUAT TO TUNG HINH SU VIET NAMError! Bookmark
not defined
1.1 Khái niêm, căn cứ và ý nghĩa của kháng nghị phúc thẩm vụ án hình sự Error!
Bookmark not defined
1.1.1 Khái niệm không nghị phúc thâm vu dn hinh syErrort Bookmark not dciined
1.1.2 Các luận cử về căn cử kháng nghị phúc thấm vụ án bình sự trong khoa
tựng hình sự Việt Nam Error! Bookmark not defined
LL3.¥ ng]ĩa của kháng nghị phúc thậm vụ dn hình sựErrort Bookmark not
defined
1.2 Các đặc điểm chủ yêu của kháng nghị phúc thẫm vụ án hình sự của Viên kiểm
1.2.1 Kháng nghị phúc thẩm vụ án hình sự thể hiện quyên năng phdp by dặc
biệt và duy nhất mà Nhà nước chỉ trao cha Viện kiếm sát Error! Bookmark not defined
1.2.2 Kháng nghị phúc thẩm vụ án hình sự của Viện kiểm sát là một trong
những diều kiện pháp lý dễ vụ án dược xét xử lại ở cấp thứ hai Ñvror!
Buvkmark not defined
1.23 Hệ quả của kháng nghị phúc thâm vụ ứn hình sự của Viện kiếm sat
nhân dân là để tiễn hành một phiên tòa xêt xử cấp thứ hai (cấp phúc thâm) 45
Trang 41.24 Kháng nghị phúc thẩm vụ dn hình sự là công cụ đặc biệt của Viện kiểm
sát, ¬— KH nghe Error! Bookmark not defined 1.3 Vai trò của kháng nghị phúc thẩm vụ án hình sự của Viện kiểm sát ở Việt Nam
trong giai đoạn hiện nay Error! Bookmark not defined
1.3.1 Kháng nghị phác thẩm vu dn hinh sw là công cụ hữu hiệu để bão đảm
pháp chế xã hội chủ nghĩa Irong hoại động xót xứ của Toà an Error!
Bookmark not defined
1.32 Kháng nghị phúc thẩm vụ án hình sự sẽ góp phần không nhỏ vào việc
thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tổ và kiêm sát các hoạt động tr
pháp trang giai doạn xét xứ Error! Bookmark not defined 1.3.3 Kháng nghị phúc thậm vụ án hình sự góp phần bdo vé quyén con người trong việc xét xứ các vụ án hình sự Error! Bookmark not defined 1.4 Phân biệt kháng nghị phúc thấm vụ án hình sự với kháng nghị giám đốc
thẩm, tái thẩm vụ án hình sự của Viện kiểmr sát - 51
Chương 2: THỰC TRẠNG CÁC QUI DỊNH TRONG BỘ LUAT TO TUNG TINH SỰ NÄM2003 VẺ KIIÂNG NGIIỊ PHÚC THẢM VỤ ÁN HÌNII SỰ
VA THUC TIEN AP DUNG CAC QUY DINH NAY TREN DIA BAN
Enor! Bookmark not defined
2.1 Thực trạng các qui dịnh trong Hộ luật tổ tung hình sự năm 2003 về kháng nghị
phúc thấm vụ án hỉnh sự Brror! Hookmark not defined
3.1.1 Thâm quyên kháng nghị phúc thẩm vụ đn hình sựRrror! — Bookmark
Trang 52.14 Thủ tục Đỗ sung, thay đối, rúi kháng nghị phúc thẩm vụ án hành sự
Errurt Boukmark not defined
2.2 Thực tiễn áp dụng các qui định pháp luật trong kháng nghị phúc thẫm vụ án
*ình sự trên địa bản tỉnh Hà Giang (những năm 2010 -2014)Errort Bookmark not defmed
2.2.1 Thực trạng kháng nghị phic tham vu án hình sự trên địa ban tinh Ha
2.22 Két quả đạt được Error! Bookmark not defined
2.2.3 Một số tấn tại trong kháng nghị phúc thẩm trên địa ban tinh Ha Giang
và nguyên nhân của những tôn tại dó Errort Bookmark not detined Chương 3: ĐỊNH IIƯỚNG HOÀN TIIỆN CÁC QUY ĐẸXH CỦA PHÁP LUẬT TÓ TỤNG HÌNII S[ VIỆT NAM VẼ KHÁNG NGHỊ PHÚC THÂM VYỤ ẤN HỈNH SỰ VÀ GIẢI PHÁP NẴNG CAO HIỆU QUÁ ÁP DỤNG
mrorl Bookmark not defined
3.1 Sự cần thiết của việc hoàn thiện các quy phạm pháp luật tố tụng hình sự về
kháng nghị phúc thấm vụ án hình sự Error! Bookmark not defined
3.1.1 Về mại lập pháp Error! Bookmark not defined 3.1.2 Về mặt lý luận - Errort Bookmark not defined
3.1.3 Vẻ mặt thực tiễn Rfrort Bookmark not defined
3.2 Định hướng hoản thiện các quy phạm pháp luật Tổ tụng hình sự Việu Nam
biện hành có liên quan đến công tác kháng nghị phúc thẩm vụ án hình sự Error!
Bookmark not defined
KET LUAN CHUNG - cưa Error! Bookmark not defined
Trang 6
MỞ ĐẦU
1 'Tĩnh cấp thiết của đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, khi mà Thén pháp nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam mới sửa đổi năm 2013 và luật tổ chức Viện kiểm sát nhân đân (VKSND) mới sửa đổi năm 2014 đã thay thể Iliến pháp năm 1992 và Luft ti chức VKSND năm 2002, thì Viện kiểm sát (VKS) vẫn thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp Mục đích
hoạt động của VKS trong tô tụng hình sự (TTI18) là nhằm bảo đấm mọi hành
vi phạm tội dều phải được khởi tố, diều tra, xử lý kịp thời; việc truy tổ,
thi bảnh án đảng người, đúng tdi, ding pháp luật, không để lọt tội phạm vả
người phạm tội, không làm oan người vô lội
Theo khoan 1 Điều 107 Hiến pháp năm 2013 và Điều 2 Luật tổ chức VKSND năm 2014, VKSND có chức năng thực hành quyển công tô và kiểm
sát hoạt động tư pháp, có nhiệm vụ báo vệ Hiển pháp và pháp luậk, bảo vệ
quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tế chức, cá nhân, góp phần
bio dam phap luật được chấp hành nghiềm chỉnh và thống nhất VKSND tôi
cao thực hành quyền công tổ, kiếm sát hoạt động tư pháp, góp phần bao dam
pháp luật dược chấp hành nghiêm chính và thống nhất VESND cắp cao thựu hành quyển công tế, kiểm sát hoạt động tư pháp đối với các vụ án, vụ viée
thuộc thẩm quyền giải quyết của Tỏa án nhân dân (TAND) cấp cao VKSND
cấp tính, VE8SND cấp huyện (thành phế thuộc tỉnh) thực hành quyển công tổ,
kiểm sát hoạt đông tư pháp trong phạm vỉ địa phương mình Theo quy định
tại điểm ¡ khoản 2 Điều 36 Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTII8) năm 2003 và điểm o khoản 2 Điều 41 BI/THE năm 2015 thì, khi thực hành quyền công tổ
và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng đối với vụ án hình sự (VAIIS), Viện trưởng VKS có những nhiệm vụ và quyền han “khang
4
Trang 7nghị theo thủ tục phúc thẩm, giảm đốc thấm, tải (thẳm các bản án, quyết định của Toà án theo quy định của HỘ luật này”
kháng nghị phúc thẩm VAHS lả quyền năng pháp lý xuất phát từ chức
xiăng thựo hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong lĩnh vực
hình sự của VK§ và xuất phát từ nguyên tắc cơ bản trong ''TH5 nước ta, đó
là bảo đảm hai cấp xót xử VKS có nhiệm vụ kháng nghị các bản án (quyết định) sơ thẩm hình sự của Tỏa an cing cap (hoặc cấp dưới trực tiếp) chưa có
hiệu lực pháp luật nhưng xét thay không đúng pháp luật để yêu cầu Tòa án
cấp phúc thẩm xét xử lại vụ án mà Toả ản cấp sơ thẩm dã xót xứ, nhằm bão
dam việc áp dụng đúng pháp luật
"Thực tiễn kháng nghị phúc thẳm V.AT1S cho thầy, bên cạnh những kết quả
đã dạt dược trong công tác kháng nghị phúc thâm VAHS và chất lượng kháng
nghị của VKSNI2 từng bước đã được nâng lên, về cơ bản các quyết định khang
nghị phúc thâm VAIIS của VKSND đã đảm bảo về hình thức, nội dung, tỷ lệ
kháng nghị được ‘I'6a 4n cap phúc thẩm chấp nhận ngày một tăng cao thì vẫn
còn nhiều bất cập, quy định không rõ rảng, không qui định về hệ thống các căn
cứ kháng nghị phúc thẩm VAIIS, không qui định đối tượng và nội dung của
kháng nghị phúc thấm Một mặt, do nhận thức của một số cần bộ, kiểm sát viên
không đầy đủ, nên đã có nhiều quyết định kháng nghị phúc thắm VAIIS của
VKSND không đúng luật, không nêu được lý do kháng nghi ma chi néu một
cách chung chung như, không thỏa đáng, không dam bảo tính nghiêm mình,
không công bằng để yêu sầu xét xử phúc thẩm, điều đó đã xâm phạm đến quyền và lợi ich hợp pháp của người tham gia tổ tụng, ánh hưởng đến hoạt
động xét xử của Tòa án cấp sơ thẩm và Téa án cắp phúc thẩm
Trong một vải năm trở lại dây, việc các bản án (quyết dịnh) hình sự sơ
thẩm chưa có hiệu lực pháp luật bị xét xử theo thủ tục phúc thẩm có chiều
hướng gia tăng về số lượng và mức độ phức tạp Việc nội dung để nghị xem
Trang 8xét lại theo thủ Lục phúc thấm VAIIS được chấp nhận cũng có nghĩa là số
lượng bản án (quyết định) chưa có hiệu lực bị kháng cáo, kháng nghị nhiễu
hơn, các VAHS sơ thẩm được xét xử lại một cách khách quan hơn nhằm đảm
bảo quyền vả lợi ích hợp pháp cho những người (ham gia 1 lụng, nhưng cũng
có những vụ việc bị xử đi, xử lại nhiều lần dẫn đến tốn kém về cả thời gian,
công sức và tiên bạc của cả Nhả nước và công dan, lam cho người dân mất
lỏng tin vào các cơ quan bảo về pháp luật
Cùng với xu hướng chung của công cuộc cải cách tư pháp mà Dáng và
nhà nước t4 dang dat ra theo tỉnh thần của Nghị quyết 48-NQ/TW ngày 05/20056 của Bộ chính trị Ban chấp hành 'Irưng ương (GCH'LW) Đăng về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 1a
Cải cách mạnh mẽ các thủ tục tÖ tung tư pháp theo hướng dân
chủ, bình đẳng, công khai, minh bạch, chặt chế nhưng thuận tiện,
bảo dâm sự tham gia và giám sắt của nhân dân đổi với hoạt dộng,
tư pháp: báo đâm chất lượng tranh tụng tại các phiên tỏa xét xử,
lấy kết quả tranh tụng tại tòa làm căn cứ quan trọng để phán
quyết bản án, coi đây là khâu đột phá để nâng cao chất lượng,
hoạt động tư pháp [4, tr.3]
Chiến lược cãi cách tư pháp đến năm 2020 được thể hiện tại Nghị quy
số 49-NQ/TW ngày 2-6-2005 của HCHTW Dáng đó là:
TIoàn thiện chính sách, pháp luật hình sự va dan sy pha hợp với
nên kinh tế thị trường dịnh hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân,
do nhân dân, vi nhân dân; hoàn thiện các thủ tục tố tụng lư pháp, dâm bảo tính đồng bộ, dân chủ, công khai, minh bạch, tôn trọng
và bảo vệ quyền con người [5, tr.2-3]
6
Trang 9và “Xây dựng nên tự pháp trong sach, vững mạnh, dân chủ, nghiệm mình, bảo
vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự TỔ quắc Liệt
Nam xã hội chủ nghĩa; hoạt động tú pháp mà trọng tâm là hoạt động xét xử
được tiền hành hiệu quả và hiệu lực cao” |5, tr.2]
Thực hiện Chỉ thị số 03/⁄2008/GT-VKSIC-VPTI ngây 19-6-2008 về
"Tổng cường công lác kháng nghị phúc thậm hành sự" của Viên trưởng
VK§ND tối cao Trong những năm 2010 dến 2014, công tác kháng nghị phúc thẫm VAHS đối với bản án (quyết định) sơ thấm hình sự của TAND đã đạt dược những kết quả nhất dịnh Đền cạnh những kết quả đã đạt dược, công tác kháng nghị phúc thẩm VAHS cỏn không it bat cập do xuất phát từ nguyên
nhân chú quan cũng như nguyên nhần khách quan, tuy ít nhiều ở mức độ khác
nhau Điều đỏ cho thấy sự cần thiết phải nghiên cửu và phân tích sâu sắc tất
cả những vấn đề về kháng nghị phúc thẩm VAH, từ khái niệm cho đến
những đạng thức, nguyên nhân tồn tại và hiệu quả của nó, để thể chế hóa
thành những quy dịnh của HI.FTHẤS, tạo cơ sở pháp lý nâng cao chất lượng,
kháng nghị phúc thẳm VAHS, việc tìm hiểu quy định của BL.I'IHS năm 2003
và BLTTIIS năm 2015 về kháng nghị phúc thẩm VAIIS, làm rõ một số bất
cập của qui định về công tác này, từ đó nêu lên các định hưởng hoản thiện
nhằm góp phần làm cho các quy định của BLTTIIS năm 2003 và BLTTII§
năm 2015 sát với thực tiễn, nâng cao công tác kháng nghị phúc thẩm VAH8
của VKS
Chính vì vậy, việc lựa chọn đề tải “Kháng nghị phúc thâm vụ ân hình
sự theo Luật tô tạng hình sự Liệt Nam (Trên cơ sở số liệu thực Gẫn địa bàn
tỉnh Hà Giang)” làm luận văn thạc sỹ luật học là có tính cấp tách và cần thiết
trong thời điểm hiện nay
Thông qua việc nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân của hạn ché va tin
tại, đẳng thời đưa ra định nghĩa pháp lý của khái niệm kháng nghị phúc thẩm
7
Trang 10VAIIS va dinh huéng hoan thién BLTTIIS năm 2015 (gầm 510 Điều) chưa
có, nhằm nâng cao chất lượng kháng nghị các VAHS ở cấp phúc thẩm, đáp ứng yêu cầu công cuộc cải cách tư pháp trong tình hình mới
2 Tình hình nghiên cửu
rong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyên hiện nay, công tác
kháng nghị phủo thắm VAHS đã được ngành Kiểm sát quan lâm, đầu tư đúng
xnức, thể hiện thông qua Chi thi 03/2008/CT-VKSTC-VPT1 ngay 19-06-2008
của Viện trưởng VKSND tối cao, thể hiện thông qua việc tổ chức các hội
thảo, hội nghị, tổng kết rút kinh nghiệm của ngành kiểm sát Ngoài ra, công tác kháng nghị phúc thẩm VAHS của VKSNID can được một số nhà khoa hoc
- Luật gia hình sự quan tâm nghiên cứu, thể hiện ở một số sách chuyên khảo,
tham khảo, bình luận và giáo trình dại học, trong đó phải kế đến các công trình ở những cấp độ khác nhau
2.1 Các sách (sách chuyên khảo, sách tham khảo, sách hướng dẫn}
và các giáo trình:
1) GS-TSKH Lé Vin Cam (2009), “Uệ thông tr pháp hình sự trong
giải đoạn xây dựng Nhà nước phúp quyền”, Sách chuyên khảo, Khoa luật - Đại học Quốc gia, NXB Đại học Quốc gia, Hả Nội
2) Kỷ yêu (2009), “Dối mới cơ cẩu tổ chức cơ quan kiểm sat trong tién trình cải cách tự pháp tại Việt Nam (Kinh nghiệm quốc lễ và thực tiễn trong
nước)”, NXB 1 ư pháp, Việt Nam, Hà Nội
3) PGS.TS Võ Khánh Vĩnh (2004), “Bình luận khoa học Bộ luật tố
tung hinh se”, NXB Céng an nhan dân, Hà Nội
4) Dinh Vin Qué (2011), “Trình tự thủ tuc gidt quyết các vụ an hình sự”, Nxb Hải Phòng
5) Nguyễn Ngọc Chí (Chủ biên) “Giáo trình Iuuất tổ tụng hình sự Việt
Nam”, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Ilã Nội LIả Nội 2015.