Bởi kỷ luật lao động giúp các doanh nghiệp duy trì được một trật tự, kỷ cương, nề nếp trong công việc, qua đó, Wao lap được môi trường lảm việc với tỉnh thần, ÿ thức trách nhiệm cao củ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUAT
HOANG THI HUYEN
KY LUAT LAO DONG VA TRACH NHIEM
KY LUAT LAO DONG TRONG PIIAP LUAT VIET NAM
LUAN VAN THAC Si LUAT HOC
Ha NGi— 2017
Trang 2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUAT
TIOANG TIT WUYEN
KY LUAT LAO DONG VA TRACH NHIEM
KY LUAT LAO DONG TRONG PHAP LUAT VIET NAM
Chuyên ngành — : Tuật kinh tế
Mã số : 60 38 01 07
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Cân bộ hướng dẫn khaa học: PGS.TS Trần Thị Thay Lam
Hã Nội — 2017
Trang 3
LOI CAM DOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tãi
Các kết quả nêu trong Luận vẫn chưa dược công bộ trong bat } công trình
nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đâm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tắt cả các môn học và đã thanh toán tắt cả các nghiia vu tai chinh theo quy định của Khoa luật Đại học Quốc
gia Hà Nội
Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét đễ tôi có thể
báo vệ luận văn
Tài xin chân thành câm ơn!
NGUOI CAM DOAN
lloàng Thị Iuyền
Trang 41.1 Khái niệm, vai trò kỹ luật lao động - - 7
1.1.1 Khải niệm kỷ luật lao động a7
1.2 Khái niệm, căn cứ áp dụng trách nhiệm kỹ luật lao đông vả hậu quả pháp
lý của việc áp dụng trách nhiệm kỷ luật lao động 16
1.2.1 Khái mệm trách nhiệm kỹ luật lao động - 16
1.3.2 Căn củ áp dụng trách nhiệm kỷ luật lao động 17
1.2.3 Hậu quả pháp lý của việc áp dụng trách nhiệm kì luật lao động 20
1.3 Điều chỉnh pháp luật vỀ kỹ luật lao dộng vả trách nhiệm kỹ luật lao
ỒN cu Lọ cn Dú nén nh nh nh Đi nh KH ke hà KH irene
1.3.1 Sự can thiết điều chính pháp luật về kỷ luật lao động vỏ Irách nhiệm lg;
1.3.2 Nội dung pháp luật về ký luật lao động và trách nhiệm lợi luật lao động 23
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM THỆN TIẢNIT
VE KY LUAT LAO BONG, TRACH NHIEM KY LUAT LAO DONG
VẢ THỰC TIẾN TIIỰC THẸN 25 22 S2 sessee 34
2.1 Thực trạng pháp luật về kỹ luật lao động vả thực tiễn thực hiện 33
2.1.1 Thực trạng quy dinh ctta pháp luậi về kỹ luật lao động 33
2.1.2 Thực tiễn thực hiện pháp luậi về lạ luật lao động 46
22 Thực trạng pháp luật về trách nhiệm kỷ luật lao động và thực tiễn thực
Trang 52.2.1 Tice trang quy dinh cita phap ludt-vé trach nhiém ky} ual kao ding 50
2.2.2 Thực tiễn thực hiện pháp luật về trách nhiệm kỷ luật lao động 66
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NIIAM HOÀN TIHỆN PHÁP
VE KY LUẬT LAO DONG VA TRACH NHIEM KY LUATLAO DONG &
VIET NAM ecco seeesetretscsessercrenieeitestentesns center ns 2
LUẬT VÀ NÂNG CAO THỆU QUÁ TIIỰC HIỆN PHÁP LUẬT
3.1 Hoàn thiện pháp luật về kỹ luật lao động và trách nhiệm kỹ luật lao
3.1.1 Yéu cau hodn thiện pháp luậi về kỹ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật
3.1.2 Một số kiên nghị nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật về lại luật
lao động và trách nhiệm kỳ luật lao động - 80
3.2 Các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về kỷ luật lao
3.2.1 Đây mạnh công tác tuyên truyền, phố biến giáa đục pháp luật lao động
cho người lao động và người sử dụng lao đỘNG cài BF
3.2.2 Nâng cao vai trò của lễ chức công đoàn trong các doanh nghiệp 89
3.2.3 Từng cường hoạt dộng thanh trở, giám sát và xứ bp vi pham pháp luật
trong lĩnh vực kỷ luật lao HỘHà ác co con nen nh nà heeeeoeeiece.Ð]
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 98
Trang 6LOL NOI DAU
1 Tính cấp thiết của dé tai Trong xu hướng toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, nền kinh tế nước ta đã đạt được những thành tựu nhất định lâm cho hoạt động sản
xuất kinh đoanh ngày càng được mở rộng và phát triển Cùng với dé la su ra
đời của hàng loạt các doanh nphiệp hoạt động trên mọi lĩnh vực, ngành nghề
với quy mô lớn, nhỏ khác nhau Các doanh nghiệp muốn duy trì sự 6n định và
phát triển bên vững thì phải có những chỉnh sách, chiến lược phát triển đúng dan, pha hop với hoàn cảnh thực tiển, đồng thời phải biết nắm bắt cơ hội, tận
đụng mọi nguồn lực cỏ được Mà một trong các nguồn lực quan trọng góp
phần tạo nên sự phát triển thành công cũ cáo doanh nghiệp đó chính là yêu tố
người lao động Quy mô doanh nghiệp cảng lớn thì vai trò của người lao động
cảng cao Chỉnh vì vậy, việc phái huy trình độ, chuyên môn, kinh nghiệm,
cũng như nâng cao ý thức chấp hành kỷ luật lao động của người lao động rất
cần được quan tâm, chú trọng Bởi kỷ luật lao động giúp các doanh nghiệp
duy trì được một trật tự, kỷ cương, nề nếp trong công việc, qua đó, Wao lap được môi trường lảm việc với tỉnh thần, ÿ thức trách nhiệm cao của cả người
sử dụng lao động lẫn người lao động, góp phần tăng năng suất, chất lượng
hiệu quá sắn xuất — kinh doanh
Tuy nhiên hiện nay, tỉnh trạng người lao động v1 phạm kỷ luật lao động diễn ra không hề ít Bên cạnh đó, việc xử lý vi phạm kỷ luật lao động
dối với người lao đông tại các doanh nghiệp không phải lắc nào cũng nghiêm
túc, đúng pháp luật, người sử dụng lao động thường ký luật người lao động
một cách về cần cứ, không tuân theo đứng trình tự, thủ tục được pháp luật
định sẵn Hệ quả của tình trạng xử lý vi phạm kỷ luật lao động trái với các
quy định của pháp luật không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới quyển lợi của người
Trang 7lao động, ma cén la nguyén nhan gay ra inh trang tranh chap, khiếu kiện giữa người lao động và người sử đụng lao động, nghiêm trong hơn có thể din đến
tranh chấp lao động tập thể, đình công, bãi công, làm cho hoạt động sản xuất
kinh đoanh bị gián doan, doanh nghiệp chịu nhiễu tốn hại, nền kinh tế của đất nước không phát triển n định Ðiều này, cho thấy ký luật lao động và trách
nhiệm kỷ luật lao động đóng một vai trò rất quan trọng đối với các đoanh
nghiệp Bởi vậy, rất cần thiết phải có sự nghiên cửu, tìm hiểu một cách khoa
học và đúng đắn về ký luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động theo quy
định của pháp luật và thực trạng của nó, đề để ra các giải pháp sửa đổi, hoàn
thiện Ví vậy, tôi đã lựa chọn đề tài: “Kỹ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật
lao đậng trong pháp luật Việt Nam ” làm luận văn thạc sĩ cia minh
2 Tình hình nghiên cứu
Kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động là yếu tố quan trọng
không thể thiểu của hoại động sẵn xuất, kinh doanh Do vậy, trong khoa học pháp lý hiện nay dã có khá nhiều công trình dễ cập dến vấn dễ này
Giáo trình Luật lao động của một số trường đại học như: Giáo trình
Luật lao động của Trường đại học Luật Hà Nội năm 2013; Cháo trình Luật lao
đông của Khoa luật, Đại học Quốc gia 1999, Các piáo trình nay đã dé cập
đến một số vấn đề cơ bản nhất như khái niệm, vai trò ký luật lao động và các
quy dnnh hiên hành của pháp luật về ký luật lao động
Ngoài ra, nhiều cuén sách tham khảo cũng đề cập đến van để kỷ luật
lao động, trách nhiệm kỷ luật lao động như: “Tìm hiểu Bộ luật lao động Việt
Nam” (2002) của Phạm Công Hảy, NXH Chính trị quốc gia, Hà Nội; “Bình
luận khoa học Bộ luật lao động nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”
(2015), Tiến sĩ Lưu Bình Nhưỡng, NXE Lao động Trên các tạp chí, cũng
có nhiều bài viết phân tích, nghiên cứu vấn đề nảy tiêu hiểu như: “Miột số vấn
đề về kỷ luật lao động trong Bộ luật lao động” của Thạc sĩ Nguyễn IIữu Chí
W
Trang 8đăng trên tạp chỉ Luật học số 2 năm 1998, “Sự khác nhau cơ bản giữa kỹ luật lao động và ký luật công chức” của Thạc sĩ Trần Thị Thủy Lâm đăng trên tạp chí
Luật học số 3 năm 2005; “Khái niệm và bản chất pháp lý của kỷ luật lao động”
của Thạc sĩ Trần Thị Thúy T.âm đăng trên Tạp chí T.uật học số 9 năm 2006,
kỷ luật lao động, trách nhiệm kỷ luật lao động cũng trở thành để tài
nghiên cứu trong nhiều luận án, luận văn như:
- Một số vẫn dễ phán lý cơ bản và kỹ luật lao động theo pháp luật Việt
am, Luận văn thạc sĩ của tác giá Nguyễn 1luy Khoa, năm 2005
- Trách nhiệm kỹ luật trong luật lao động Việt Nam, Luận văn thạc sĩ của tác giá Cao Thị Nhung, năm 2008
- Pháp luật về ký luật lao động ở Việt Nam — Thực trạng và phương
hướng hoàn thiện, Luận án tiễn sĩ luật học của tác giã Trần Thị Thúy Lâm,
nam 2007
- Pháp luật về quyền quản lý lao động của người sử dụng lao động ở Việt Nam, Luận án liễn sĩ luật học của tác giá Đỗ Thị Dung, năm 2014
Các công trình nghiên cứu trên đã nêu ra nhiễu vấn đề cơ bản cả về lý
luận và thực tiễn liên quan đến kỹ luật lao động va trách nhiệm kỹ luật lao
động Song do phần lớn các công trình này dều tập trung nghiên cứu, phân
tích các quy định của pháp luật theo Bộ luật lao động năm 1994 sửa đổi bỗ
sung năm 2002, 2006 và 2007 Do đó, khi Bộ luật lao động 2012 ra đời kẻm
theo nhiều văn bản mới hướng dẫn đã khiển các quy định về kỹ luật lao động
cũng như trách nhiệm kỷ luật lao động có nhiều thay đối so với trước đây MIặc khác, trong bối cảnh tỉnh hình kinh tế, xã hội, chính trị của dất nước liền tục vận động, biến đổi thì việc các quy định của pháp luật dần bộc lộ những han chế, bất cập, tổ ra không cỏn phủ hợp với hoàn cảnh thực tế là điều khá
tránh khỏi Vỉ vậy, việc nghiên cứu để tài kỹ luật lao động và trách nhiệm lcÿ
luật lao động vẫn luôn cần thiết, nhằm liên tục đề ra các giải pháp để hoàn
Trang 9thiện các quy định của pháp luật lao đông kịp thời, đáp ứng được yêu cầu phát
triển thực tiễn của dất nước
3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Mục dich nghiên cửu của để tải là lảm sáng tỏ lý luận cơ bắn và thực
trạng pháp luật về kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động Đẳng
thời, dựa trên việc phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật cũng như
thực trạng của vấn dé ký luật lao đông, trách nhiệm kỷ luật lao động rút ra
được những ưu điểm, hạn chế của pháp luật hiện hành trong lĩnh vực nảy, từ
đó, đề ra các giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật
Để thực hiện được mục đích trên, luận văn cần phải thực hiện được
những nhiệm vụ sau:
- Thứ nhất, luận giải làm sáng tố những vẫn đề lý luận cơ bản liên
quan tới kỷ luật lao động lao động và trách nhiệm ký luật lao động như: khái miệm, nội dung, vai trỏ,
- Thử hai, phân tích và đánh giá một cách có hệ thông và khoa học
thực trạng các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về ký luật lao động
và trách nhiêm ký luật lao động vũng như thực tiễn áp dụng Từ đó, chí ra
được các ưu diểm, bạn chế cần sửa dỗi của pháp luật lao động
- Thứ ba, đề ra phương hưởng và giải pháp hoàn thiện các quy định
của pháp luật về kỷ luật lao dộng vả trách nhiễm kỷ luật lao đồng nhằm khắc
phục những hạn chế, vướng mắc còn tên tại trong quá trình thực thị
- Thứ tư, để ra các giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả thực thi
pháp luật lao dộng về kỷ luật lao đông và trách nhiệm kỷ luật lao động,
4 Phạm vi và phương pháp nghiên cứu
Tới góc độ khoa học pháp lý, luận văn lập trung vào việc nghiên cứu
hệ thông các quy định của pháp luật lao động, Việt Nam hiện hành về ký luật
lao động va trách nhiệm kỷ luật lao động trong mối quan hệ giữa người lao
Trang 10động và người sử dụng lao động, được thiết lập trên cơ sở hợp đồng lao động
Cu thể, luận văn nghiên cứu các vấn dễ liên quan trực tiếp tới ký luật lao động
vả trách nhiệm kỷ lật lao đông như: Nội quy lao động, hình thức kỷ luật lao
đông, căn cử xứ lý ký luật, Những vẫn dé như xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp về kỷ luật không nằm trong phạm vì nghiên cứu của luận văn
Việc nghiên cứu luận văn được dựa trên phương pháp luận phép duy vật
biên chứng và duy vật lịch sứ của Chủ nghĩa Mác — l.ênin xem xét, dánh giá
từng vẫn đề cụ thể trong méi tương quan với tỉnh hình kinh tế, chính trị, xã hội
của đất nước Đồng thời, luận văn cũng được nghiên cứu dựa trên các quan
điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của khà nước về vấn để kỷ luật
lao động, trách nhiệm kỷ luật lao động và các chính sách có liên quan khác
Ngoài ra, để đám bảo tính khách quan và thực tế, đồ tài đã sử dụng
các phương pháp nghiên cứu khác như: thống kê, phân tích, tổng hợp, so
sánh, kết hợp nghiên cứu lý luận với khảo sát thực tiễn, trên cư sử thu thập
thông tin từ các nguồn như: Báo chỉ, internet, truyễn hình Qua đó, làm sang
†ỏ những vân để cần nghiên cứu trong dé tai
5 Điểm mới của luận văn
Trên cơ sở kế thửa vả phát huy những nghiễn cứu của các công trình
trước đây, luận văn đã tiếp tục hoàn thiện và đóng góp thêm những điểm mới
sau dây:
- Hệ thẳng hóa và làm rõ hơn những vấn đề lý luận cơ bản về kỹ luật
lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động
- Phân tích làm sáng tỏ các quy định của pháp luật về kỷ luật lao đông
và trách nhiệm kỷ luật lao động theo pháp luật lao động Việt Nam hiện hành Đồng thời, đánh giá đúng thực trạng thực thí kỹ luật lao động và trách nhiệm
kỷ luật lao đông ở nước ta hiện nay, trên cơ sở đó chỉ ra những điểm tích cực
cũng như những điểm còn tồn tại trong lĩnh vực nảy
Trang 11- Đưa ra được một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng
cao hiệu quả thi hành pháp luật về kỷ luật lao dộng vả trách nhiệm ký luật lao
động ở Việt Nam
6 Kết cầu của luận văn Ngoài phần mở đầu kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
nội đưng luận văn được kết cấu thành 3 chương sau
Chương 1: Một số vẫn dễ lý luận về kỷ luật lao động và trách nhiệm
về kỷ luật lao động
Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt Nam hiện hành về kỷ luật lao động, trách nhiệm kỷ luật lao động và thực tiễn thực hiện
Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao
hiệu quả thực hiện pháp luật về ký luật lao động và trách nhiệm kỹ luật lao
động ở Việt Nam
Trang 12CHƯƠNG 1
MỘT SỐ VẤN ĐẺ LÝ LUẬN VẺ KỶ LUẬT LAO ĐỘNG VÀ
TRACI NIDEM KY LUAT LAO ĐỘNG
1.1 Khai niệm, vai trò kỷ luật lao động
1.1.1 Khải niệm kÿ luật lao động
Quá trình lao déng của tập thể luôn đòi hỗi người lao động phải tuân
theo một trật tự, nễ nếp nhất định để hướng hoạt động của từng cá nhân theo
kế hoạch chung nhằm đạt được hiệu quả cao trong công việc Nề nếp, trật tự
rnả chúng ta đang nói tới chính là sự biểu hiện của “#ÿ iuật lao động” l2o đó,
*ký luật lao động trở thành yếu tố khách quan và tắt yếu đối với mọi don vi sin
xuất, kinh đoanh nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi mà trình độ phân công,
tố chức lao động trong xã hội ngảy cảng cao, sự cạnh tranh giữa các doanh
nghiệp đề tổn tại ngày càng lớn
1.ê — nin từng nói: “TỔ chức lao động xã hội chủ nghĩa thì dựa vào và
ngày cảng dựa vào kỷ luật tự nguyện tự giác của chính ngay những người lao
động” |14| Câu nói nảy của Lễ — nin đã thể hiện rõ tâm quan trọng đặc biệt
của ký luật lao động dối với sự phát triển của các quốc gia trong công cuộc xây đựng kinh tế xã hội chủ nghĩa, trong đó cá Việt Nam Để hiểu được thé nảo là kỷ luật lao động, trước tiên chúng ta cần tim hiểu kỷ luật là gì?
Theo Từ điển tiếng Việt [25] thì khải niệm kỷ luật có hai nghĩa:
¡ Nghĩa thứ nhất: “Kÿ luật là tổng thế những điều quy định có tính chất bắt buộc dối với hoạt dộng của các thành viên trong một tỖ chức, dễ bão dâm
tỉnh chặt chẽ của tổ chức đó" Các tễ chức muốn xây đựng cho mình mội trật tự,
ký cương làm việc tốt tất yếu phải đặt ra những quy định buộc mọi thành viên
phải tuân theo Các quy định cảng chặt chẽ, khoa học và cụ thể thì tính kỷ luật
cảng cao, tổ chức đó cảng có điều kiện phát triển ổn định, bền vững.
Trang 13+ Nghia thir hai: “Ky luật là bình thức phạt đối với người vì phạm lợi luật” Khi thành viên trong một tổ chức có hành vì vì phạm quy định đã dược
đặt ra thi tùy theo tinh chất, mức đệ thiệt hại và nguyên nhân của vi phạm, tổ
chức đó có thể áp đụng một hình thức phạt nhất định dối với thành viên vi
phạm của minh
Trong xã hội nói chung, kỷ luật là những quy định về hành vị của con
người theo những chuẩn mực do pháp luật, đạo đức quy dịnh tùy theo từng
thời kỳ lịch sử trên cơ sở lợi ích của toàn xã hội hay của một giai cấp nhất
định Kỷ luật mang tính liên bộ khi né bảo đảm sự phát triển của cả cộng đồng và cá nhân, cũng như bảo đảm quyển tự do của cả nhân trong phạm vì hợp lý và thống nhất với lợi ích của cộng đồng Do mang tính tất yếu, khách quan nên trong mỗi gia đình, cơ quan, LỖ chức, trường học, bệnh viện, nơi
nào cũng có sự tôn tại của ký luật, tủy theo các mối quan hệ xã hội khác nhau
xà hình thành nên các dạng kỷ luật khác nhau Trong trường học có kỷ luật
của trường học, quân đội có kỹ luật quân đội, cỏn trong lao dông có ký luật
lao động Vậy kỷ luật lao động lả gì?
Theo Từ điển bách khoa Việt Nam: “Kỹ luật lao động được hiểu là
chế độ làm việc dỡ dược quy định và được sự chấp hành nghiêm túc, đúng
đắn của mỗi cấp, mỗi nhóm người, mỗi người trong quá trình lao động, tao ra
sự hài hòa của tất cả các yêu tô sản xuất, liên kết mợi người vào một quá
trình thông nhất" [26]
Như vậy, theo nghĩa thông thường và đơn giản nhất, kỷ luật lao động là
những quy tắc quy định hành vi cá nhân của người lao dộng ma don vi sé dung
lao động xây dựng dựa trên cơ sở pháp luật hiện hành, chuẩn mực đạo đức xã hội
và yêu cầu đặc thà của hoạt động sản xui, kinh doanh nhằm tạo ra một khuôn khổ, trật tự làm việc nhất định buộc mọi người phải tuân theo trên tỉnh thần hợp tác và nếu có sự vị phạm thì sẽ phải gảnh chịu hình thức kỷ luật tương ứng,
Trang 14Tưởi góc độ pháp lý, với tư cách là một chế định của Bộ Luật lao
động, kỹ luật lao động lả tổng thể những quy phạm pháp luật quy định trách
nhiệm, nghĩa vụ của người lao động đối với cơ quan, don vi ma minh 1am
việc và các biên pháp xử lÿ ký luật, nếu người lao động có hành vi vi phạm nghĩa vụ đã được đặt ra
Điều 118 Bộ luật lao động 2012 cũng đã đưa ra khải niệm kỷ luật lao
động Theo đó, kỹ luật lao dộng được hiểu là: “những quy định về việc tuân
theo thời gian, công nghệ và điều hành sản xuất, kinh doanh trong nội quy
lao động" Về cơ bản khái niệm ký luật lao động này không gó điểm khác biệt
nhiễu so với khái niệm kỷ luật lao động đã được để cập đến trong Hộ luật lao
động 1994
Mặc dù, kỹ luật lao đông và kỹ luật cán bê, công chức thuộc hai phạm
trủ khác nhau nhưng trong thực tế nhiều người thường hiểu nhằm ký luật lao đồng bao gồm cá kỹ luật cản bộ, công chức Sự nhằm lẫn này cũng lá diều dễ
hiểu, bởi suy cho cùng kỷ luật cân bộ, công chức cũng chính là kỹ luật người
lao động Tuy nhiên, ký luật lao động khác với ký luật cán bộ, công chức ở
đối tượng áp dụng Nếu như đối Lượng áp dụng của kỷ luật lao động là những
người lao động làm công ăn lương, quan hệ lao động của họ được thiết lập trên cơ sở hợp đồng thì đối tượng áp dụng của kỷ luật cán bộ, công chức lả những người lao động được Nhà nước tuyển dựng vào biên chế Kgoài ra, trong kỷ luật lao động, người lao động bị coi là vi phạm kỷ luật khi họ có hành vi vi phạm các quy định trong nội quy lao động Còn trong kỷ luật cản
bộ, công chức thì mỗi cán bô, công chức bị coi là vi pham kỷ luật khi có hành
vị vi phạm các quy định của luật cán bô, công chức và các văn bán pháp luật khác có liên quan Nếu như người lao động vi phạm kỷ luật phái chịu trách nhiệm với người sử dụng lao đồng về hành vi vi phạm của mình thì cán bộ,
công chức lại phải chịu trách nhiệm trước nhả nước về hành vi vì phạm Mặt
9
Trang 15khác, các hình thức kỹ luật được áp dụng trong ký luật lao động vả kỹ luật cán
bộ, oông chứu vững số sự khác nhau, trong ký luật lao động số không có cdc hình thức kỷ luật như: cảnh cáo, bãi nhiệm, giáng chức, giống như kỷ luật
cắn bộ, công chức Do đó, kỷ luật lao động vả ký luật cán bệ công chức là hai
khái niệm khác nhau, không thể đẳng nhất coi kỷ luật cán bộ, công chức là
một phần của kỷ luật lao động
Như vậy, từ quá trinh phân tích trên chúng ta có thể đưa ra khái niệm
về kỷ luật lao động như sau: Kỷ luật lao động là những tiêu chuẳn quy định hành vì cá nhân của người lao động dựa trên ý chí của người sử dựng lao
động và pháp luật hiện hành, người lao động có nghĩa vụ phải tuân thủ, nếu
có vi phạm xảy ra người lao động phải chịu trách nhiệm trước người sử dụng
lao dộng về hành vì vì phạm cita minh
động” [11] Nếu như không có hoạt động quản lý thì năng suất, chất lượng
lao động không thé dat được hiệu quá cao như mong muốn
Mặt khác, trong quan hệ lao động quyền quản lý lao động thuộc về người sử dụng lao đông, bởi họ là người nắm giữ các tư liệu sản xuất chủ yếu
Đồng thời, với tư cách lả người mua sức lao déng của người lao dộng nên
người sử dụng lao dộng có quyền quản lý dỗi với quả trình làm việc của người lao động nhằm dam bao đem lại hiệu quá cao nhất cho quá trình sẵn xuất, kinh đoanh Còn người lao động có nghĩa vụ phải tuân thco sự sắp xếp, điều hành của người sứ dụng lao động
Trang 16Người sử dụng lao động cỏ nhiều cách thức để thực hiện tốt quyền
quản lý lao động của mình, song một trong những cách thức quan trọng không
thể không nhắc tới đó chính là thiết lập kỷ luật lao động Thông qua việc thiết
lập và duy trì kỹ luật lao động, người sử dụng lao động cé thé dé dang quan
lý, điều hành quả trình lao déng trong đơn vị bằng cách đặt ra các quy tắc,
quy chế lâm việc đựa trên ý chí của bản thân và quy định của pháp luật buộc
người lao động phải tuân theo Đồng thời, dé đảm bảo cho việc nâng cao ý
thức chấp hành kỷ luật lao động, người sử dụng lao động có quyền áp dụng
các ghế tải kỷ luật đối với người lao động có hành vi vi phạm kỷ luật lao động
và khen thưởng đối với những người chấp hành tốt 'Iừ đó, tạo ra một trật tự,
nễ nếp trong lao động sẵn xuất, kinh doanh, làm thỏa mãn không chỉ lợi ích
của người sử dụng lao đông mả còn đấm bảo cho cả quyền và lại ích hợp
pháp của người lao động, gớp phan duy trì quan hệ lao động én định, hải hòa,
1ạo động lực cho sự phát triển bên vững của doanh nghiệp
Như vậy, dưới góc đô lý luận, kỹ luật lao dộng lả một nội dung quan
trọng trong quyên quản lý của người sử đụng lao động Việc thiết lập và duy
trị ký luật lao động là nhụ cầu tất yếu, khách quan trong quá trình tổ chức lao
động xã hội
1.1.2 Vai trò của kỷ luật lao động
Kỹ luật lao động có vai trò rất to lớn trong sẵn xuất, phát triển kinh tế Bắt kỳ một nền kinh tế nào cũng không thể thiểu được kỷ luật lao động Tại
những quốc gia phát triển, người lao động có tính kỷ luật cao chinh 14 chia
khóa của thành công Còn ở Việt Nam, kỷ luật lao đông cũng có ý nghĩa đặc
biệt quan trọng trong công cuộc đổi mới phát triển kinh tế, đưa đất nước tiến
lên xã hội chủ nghĩa Nhất là khi nước la vốn là một nước nông nghiệp lạc
hậu, người lao động chủ yếu xuất thân từ nông thôn nên tác phong lao động
công nghiệp chưa cao, tùy tiện trong công việc, Thực hiện tốt kỷ luật lao
11
Trang 17động sẽ mang lại cho nước ta những lợi ích cả ở lầm v mô lrên các phương,
diện kinh tế, chính trị, xã hội và & tam vi mé la loi ich đối với người sử dụng
lao động và người lao động Cụ thể:
Vai tro ctia ky ludt lao dang voi Nha nude:
Mục đích của kể luật lao đông là nhằm đảm bảo hành vi của người lao
động được đúng đấn, phủ hợp với quy định của doanh nghiệp Do vậy, việc
xây dựng va duy trì kỷ luật lao dộng không chỉ mang lại sự phát triển Ổn định
cho doanh nghiệp, mà quan trọng hơn nó còn mang lại sự phát triển ôn định
cho đất nước trên nhiều phương điện khác nhau
"trên phương diễn kinh tế, ký luật lao động được chấp hành tốt sẽ làm
cho thời gian lao động hữu ích tăng lên kéo theo đó là sự phát triển của các
doanh nghiệp Bởi lẽ , nguồn lực quan trọng hàng đầu cho sự phát triển kinh
tế- người lao động được sử dụng, phân bê một cách hợp lý, khoa học phục vụ
tốt hơn trong hoạt động sẵn xuất kinh doanh Cụ thể, người lao động với trinh
đô, chuyên môn và tỉnh kỷ luật cao sẽ dâm báo cho quá trình vận hành các
máy móc, thiết bị của doanh nghiệp được liên tục, ẩn định, giảm nguy cơ xây
za su cé, lai nan lao động, qua đó góp phần lâm tăng năng suất, chất lượng
sẵn phẩm, tránh lãng phi nguyên nhiên vật liêu vả làm tăng khá năng cạnh
tranh của sản phẩm trên thị trường trong nước và quấc tế Đặc biệt, đối với
những ngành, lĩnh vực liên quan đến an ninh quốc gia, dễn cuộc sống của mọi
người dân trong cả nước như: nhiệt điện, thủy điện, cấu, đường, hàng không,
hầm lò, vấn để kỷ luật lao động càng có ý nghĩa quan trọng Sự chấp hành
nghiêm chỉnh kỹ luật lao động sẽ đầm bảo cho các ngành trọng yêu này dược
phát triển ổn định, làm cơ sở cho sự phát triển chung của các ngành khác
trong xã hội, thúc đây nên kinh tế đất nước không ngừng tăng trưởng
Ngoài ra, việc tuân thủ kỷ luật lao động cỏn là một trong các yếu tố
thu hút sự đầu tư của nước ngoài vào trong nước góp phần thúc đấy tăng
12
Trang 18trưởng kimh tế Đồng thời, tận dụng được nguồn lực khoa học, kỹ thuật tiền tiến của các nước trên thế giới vào trong sẵn xuất, lảm xuất hiện nhiều ngành
nghề đòi hỏi hàm lượng công nghệ cao Việc xuất hiện của các ngành nghề
nay lam cho nén cơ cấu kinh tế của nước ta có sự chuyển dịch mạnh mế từ
khu vực nông nghiệp sang khu vực công nghiệp, đẩy mạnh quá trình công
nghiệp hóa — hiện đại hóa, tạo dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật dần đưa nước ta
trở thành một nước công nghiệp phát triển
Trên phương điện xã hội, ký luật lao động gián tiếp góp phần quan trọng làm cho đời sống của mọi người dân nỏi chung và người lao động nói
riêng được nâng cao, cải thiên cả về mặt vật chất lẫn tình thần Bởi khi, các
đoanh nghiệp duy trì cho mình được một né nép lâm việc khoa học, hiệu quả
thì theo lẽ tự nhiên các doanh nghiệp đó sẽ phát triển ổn định, nền kinh tế của
đất nước cũng theo đó mà tăng trưởng đi lên, ngân sách nhà nước sẽ déi dao
và có nhiều điều kiện hơn để thực hiện các chính sách phúc lợi xã hội như: xây dựng trường học, bệnh viên, cầu dường, khu vui chơi giải trí, phụu vụ
dan sinh
Không những thế, việc thi hảnh tốt ký luật lao động con vai trò không
nhố trong việc duy trì hải hòa mối quan hệ giữa người lao động vả người sứ
dung lao động, hạn chế xảy ra tỉnh trạng tranh chắp, kiện tụng, qua đó phần
nao én định tỉnh hình kinh tế, chỉnh trị, xã hội của đất nước
Vai trò của kỷ luật lao động với người sử dụng lao động:
Ky luật lao động là phương thức để người sử đụng lao động thiết lập
kỷ cương, nề nếp làm việc trong doanh nghiệp, duy trì mỗi quan hệ lao déng
ẩn định, hải hỏa, tạo cơ sở vững chắc cho sự phát triển lâu dài của doanh
nghiệp Thông qua ký luật lao động, hành vi của người lao động sẽ bị điều
chỉnh bởi những quy tắc nhất định, nội dung của các quy tắc nảy thường chứa
đựng những quy định về thời gian làm việc, nghĩ ngơi, chế độ an toàn, vệ sinh
13
Trang 19lao đông Do vậy, kỹ luật lao động được đặt ra sẽ có vai trỏ hữu hiệu trong
việc ngăn chặn hảnh vi tủy tiện, vô tổ chức, không tồn trọng mệnh lệnh, diéu
hành của cấp trên trong quá trình làm việc của người lao động, hướng người
lao đông vào khuốn khổ trật tự mà người sử dụng lao động mong muốn để có thể đạt được hiệu quả công việc một tối ưu Mỗi một hành vi mà người lao
động thực hiện đều không được phép trái với quy định của kỷ luật lao động
hay nói cách khác, mỗi cá nhân người lao déng sé phải có trách nhiệm thực
hiện nghiêm túc chê độ kỷ luật lao động do người sử dụng lao động ban hành, bắt kỳ hành vị vì phạm nào gũng có thể bị xử phạt tùy thuộc mức độ nghiêm
trọng và lỗi đã thực hiện
Tiên cạnh đó, kỹ luật lao động cũng là cách thức quan trọng để người
sử dụng lao động thực hiện quyền quản lý của minh trong việc lỗ chức, điều
hành hoạt động của doanh nghiệp Theo đó, người sử dụng lao động sẽ có
quyền tự chủ trong việc đề ra các mệnh lệnh, yêu cầu buộc người lao động phải Luân theo nhằm dạt dược những lợi ích mà họ mong muốn và Ất nhiên,
các yêu cầu, mệnh lệnh này không được trái với quy định của pháp luật,
không được xâm phạm tới các quyền lợi cơ bản của con người Mắc dù, các quy dinh về kỹ luật lao động không phải là các quy pham pháp luật nhưng
chúng lại có giá trị pháp lý buộc người lao động phải tuân theo Do vậy, nếu
như người lao động có hành vi vi phạm kỷ luật lao động, người sử dụng lao
động sẽ có quyền xử lý kỷ luật đối với họ Quyền xử lý ký luật lao động là
một trong các quyển quản lý quan trọng của người sử dụng lao động được
pháp luật phi nhận nhằm dảm bảo duy trì trật tự, nễ nếp trong doanh nghiệp,
hỗ trợ người sử dụng lao động điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh một cách hiệu quả
Lai trò của lọ) luật laa động đối với người lao động:
Chấp hành tốt kỷ luật lao động không chỉ bảo vệ lợi ích của doanh
14
Trang 20nghiệp mà còn bảo vệ lợi ích của chính bản thân người lao động Thực tế đã
chứng mình, khi người lao dộng chấp hành tốt kỷ luật lao dông, hiệu quả,
năng suất lao động của họ sẽ tăng lên, mục tiêu công việc đặt ra sẽ được hoàn
thành tốt, cơ hội thăng tiến của người lao động cũng dẫn rông mở hơn Bỡi khi đã đưa mỉnh vào kỷ luật, người lao động có thể kiểm soát được suy nghĩ
và hành động của mình, họ có thể sẵn sảng từ chối những lời mời vui chơi hoặc một số thú vui dể tập trung vào công việc Mật khác, đối với những công việc có độ nguy hiểm cao thì việc tuân thủ kỷ luật lao động nhất lả trong việc phải sử dụng các thiết bị bảo hộ như mũ, găng tay, quan áo, sẽ giúp họ được đảm bảo an toàn về sức khỏe va tinh mang
Ngoài ra, kỷ luật lao động và các hình thức kỷ luật kèm theo còn là
động lực thúc đấy người lao động hoàn thiện chính bán thân mình, cúng cố thái độ, tỉnh thần tự giác làm việc Không những thế, kỷ luật lao động cỏn
khiến họ trở thành những người lao động có tác phong công nghiệp luôn có
trách nhiềm phần dấu hoàn thành công việc trong mọi trường hợp họ phải
hoan thành, chứ không phải khi họ cảm thấy thích hoàn thành chủng Bởi nếu
như không hoản thánh tốt nghĩa vụ lao động của mình họ sẽ phái gánh chịu
các chế tải nhất định dược quy dịnh trong nội quy lao động Do vậy, có thể
nói kỷ luật lao động là một biện pháp quan trọng để giáo dục và rẻn luyện
người lao déng, giúp họ nâng cao tình thần, ý thức tự giác, trách nhiệm dối
với công việc, loại bả dần những thỏi hư tật xấu, sự vô ký luật trong quá trình
lao động
Với những vai trỏ quan trọng như trên, cần thiết phải dễ cao hơn nữa
việc tuần thủ ký luật lao động Đằng thời, việc xử lý ký luật lao động cũng
phải được tiễn hành một cách hop Unh, hợp lý, đúng pháp luật Nếu áp dụng
và thi hành kỷ luật không tốt sẽ dễ dẫn đến tỉnh trạng tiêu cực ảnh hưởng xâu
đến sự phát triển của doanh nghiệp và lợi ích hợp pháp của người lao động
15