Cản trở bao gồm các hành vi sau đây: a Hủy hoại, lừa dối, thay đổi, che giấu chứng cứ hoặc báo cáo sai sự thật; đe dọa hoặc gợi ý đối với bất kỳ bên nào nhằm ngăn chặn việc làm rõ hành v
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
Hà Nội, 2025
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, nhóm 1 chúng em xin được trân trọng gửi lời cảm ơn đến cô TrầnHạnh Linh - Giảng viên học phần Pháp luật Đấu thầu tại Trường Đại học Thương mại.Xuyên suốt quá trình học, cô luôn giảng dạy tận tình, hướng dẫn chu đáo và sẵn sàng giảiđáp những thắc mắc của chúng em, truyền tải những kiến thức chất lượng và quý báunhất Trong quá trình tìm hiểu môn học, cô đã luôn lấy những ví dụ mang tính thực tếgiúp chúng em có thể định hướng cách tư duy, áp dụng những kiến thức được học vào đờisống
Với sự giúp đỡ của cô và các thành viên trong nhóm, chúng em đã hoàn thành đềtài thảo luận của mình Tuy nhiên do còn tồn tại những hạn chế về kiến thức, bài tiểu luậnchắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, chưa thực sự hoàn hảo, vì vậy kính mong
cô đưa ra nhận xét và góp ý để bài tiểu luận của chúng em được hoàn thiện hơn
Cuối cùng, chúng em xin chúc cô luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công trongcuộc sống
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
Trang 3CHUYÊN ĐỀ THẢO LUẬN Câu 1: Trình bày một ví dụ thực tiễn mà trong đó chủ thể thực hiện một trong số
các hành vi bị cấm theo Luật Đấu thầu 2023 Phân tích các yếu tố cấu thành vi phạmpháp luật trong tình huống đó Chỉ ra chế tài tương ứng được pháp luật đối với hành vi đó
và so sánh với chế tài đã được áp dụng trong thực tiễn
Câu 2: Một doanh nghiệp nhà nước cần thuê một đơn vị cung cấp và triển khai
phần mềm quản lý nhân sự, với tổng giá trị gói thầu 8 tỷ đồng, bên cạnh đó, đơn vị nàycũng được yêu cầu đào tạo cho các chuyên viên của phòng tổ chức nhân sự cách sử dụngphần mềm cho đến khi thuần thục Phần mềm này có thể cũng cần tùy chỉnh theo yêu cầuriêng của doanh nghiệp Căn cứ vào các quy định của Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định
số 24/2024/NĐ-CP, anh/chị hãy cho biết ý kiến của mình về những vấn đề sau:
1 Hình thức lựa chọn nhà thầu nào là thích hợp để áp dụng cho gói thầu? Giảithích vì sao?
2 Phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu nào là thích hợp để áp dụng trong tìnhhuống trên? Giải thích vì sao?
3 Gói thầu nêu trên có thể áp dụng loại hợp đồng nào để ký kết với nhà thầu trúngthầu? Giải thích vì sao?
Trang 4LỜI GIẢI CHUYÊN ĐỀ THẢO LUẬN Câu 1:
1.1 Cơ sở pháp lý có liên quan
1.1.1 Các hành vi bị cấm theo Luật Đấu thầu 2023
Vi phạm các quy định về đấu thầu là hành vi cố ý làm trái các quy định của nhànước về hoạt động đấu thầu gây thiệt hại tài sản cho người khác Các hành vi bị cấmtrong hoạt động đấu thầu được quy định cụ thể tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 như sau:
Điều 16 Các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu
1 Đưa, nhận, môi giới hối lộ.
2 Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để gây ảnh hưởng, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu dưới mọi hình thức.
3 Thông thầu bao gồm các hành vi sau đây:
a) Dàn xếp, thỏa thuận, ép buộc để một hoặc các bên chuẩn bị hồ sơ dự thầu hoặc rút hồ sơ dự thầu để một bên trúng thầu;
b) Dàn xếp, thỏa thuận để từ chối cung cấp hàng hóa, dịch vụ, không ký hợp đồng thầu phụ hoặc thực hiện các hình thức thỏa thuận khác nhằm hạn chế cạnh tranh để một bên trúng thầu;
c) Nhà thầu, nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm đã tham dự thầu và đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng cố ý không cung cấp tài liệu để chứng minh năng lực, kinh nghiệm khi được bên mời thầu yêu cầu làm rõ hồ sơ dự thầu hoặc khi được yêu cầu đối chiếu tài liệu nhằm tạo điều kiện để một bên trúng thầu.
4 Gian lận bao gồm các hành vi sau đây:
a) Làm giả hoặc làm sai lệch thông tin, hồ sơ, tài liệu trong đấu thầu;
Trang 5b) Cố ý cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực, không khách quan trong hồ
sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ đăng ký thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, hồ sơ
dự thầu, hồ sơ đề xuất nhằm làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
5 Cản trở bao gồm các hành vi sau đây:
a) Hủy hoại, lừa dối, thay đổi, che giấu chứng cứ hoặc báo cáo sai sự thật; đe dọa hoặc gợi ý đối với bất kỳ bên nào nhằm ngăn chặn việc làm rõ hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ, gian lận hoặc thông đồng với cơ quan có chức năng, thẩm quyền về giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán;
b) Cản trở người có thẩm quyền, chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, nhà đầu tư trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư;
c) Cản trở cơ quan có thẩm quyền giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán đối với hoạt động đấu thầu;
d) Cố tình khiếu nại, tố cáo, kiến nghị sai sự thật để cản trở hoạt động đấu thầu; đ) Có hành vi vi phạm pháp luật về an toàn, an ninh mạng nhằm can thiệp, cản trở việc đấu thầu qua mạng.
6 Không bảo đảm công bằng, minh bạch bao gồm các hành vi sau đây:
a) Tham dự thầu với tư cách là nhà thầu, nhà đầu tư đối với gói thầu, dự án đầu
tư kinh doanh do mình làm bên mời thầu, chủ đầu tư hoặc thực hiện nhiệm vụ của bên mời thầu, chủ đầu tư không đúng quy định của Luật này;
b) Tham gia lập, đồng thời tham gia thẩm định hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu đối với cùng một gói thầu, dự án đầu tư kinh doanh;
c) Tham gia đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất đồng thời tham gia thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư đối với cùng một gói thầu, dự án đầu tư kinh doanh;
Trang 6d) Cá nhân thuộc bên mời thầu, chủ đầu tư trực tiếp tham gia quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư hoặc tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư hoặc là người có thẩm quyền, người đứng đầu chủ đầu tư, bên mời thầu đối với các gói thầu, dự án đầu tư kinh doanh do người có quan hệ gia đình theo quy định của Luật Doanh nghiệp đứng tên dự thầu hoặc là người đại diện hợp pháp của nhà thầu, nhà đầu tư tham dự thầu;
đ) Nhà thầu tham dự thầu gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn do nhà thầu đó cung cấp dịch vụ tư vấn: lập, thẩm tra, thẩm định dự toán, thiết kế kỹ thuật, thiết
kế bản vẽ thi công, thiết kế kỹ thuật tổng thể (thiết kế FEED); lập, thẩm định hồ sơ mời
sơ tuyển, hồ sơ mời thầu; đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu; kiểm định hàng hóa; thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu; giám sát thực hiện hợp đồng;
e) Đứng tên tham dự thầu gói thầu thuộc dự án, dự án đầu tư kinh doanh do chủ đầu tư, bên mời thầu là cơ quan, tổ chức nơi mình đã công tác và giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý trong thời gian 12 tháng kể từ ngày không còn làm việc tại cơ quan, tổ chức đó;
g) Nhà thầu tư vấn giám sát đồng thời thực hiện tư vấn kiểm định đối với gói thầu
e khoản 3 Điều 10, khoản 2 Điều 44 và khoản 1 Điều 56 của Luật này;
k) Nêu điều kiện trong hồ sơ mời thầu nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu, nhà đầu tư hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu, nhà đầu tư gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng, vi phạm quy định tại khoản 3 Điều 44 và khoản 2 Điều 48 của Luật này;
Trang 7l) Chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm thành các gói thầu nhằm mục đích chỉ định thầu; chia dự án, dự toán mua sắm nhằm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu.
7 Tiết lộ những tài liệu, thông tin về quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, trừ trường hợp cung cấp thông tin theo quy định tại điểm b khoản 8 và điểm g khoản 9 Điều
77, khoản 11 Điều 78, điểm h khoản 1 Điều 79, khoản 4 Điều 80, khoản 4 Điều 81, khoản
2 Điều 82, điểm b khoản 4 Điều 93 của Luật này, bao gồm:
a) Nội dung hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu trước thời điểm phát hành theo quy định;
b) Nội dung hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ đăng ký thực hiện dự án đầu
tư kinh doanh, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất; nội dung yêu cầu làm rõ hồ sơ quan tâm, hồ
sơ dự sơ tuyển, hồ sơ đăng ký thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất của bên mời thầu và trả lời của nhà thầu, nhà đầu tư trong quá trình đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ đăng ký thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất; báo cáo của bên mời thầu, báo cáo của tổ chuyên gia, báo cáo thẩm định, báo cáo của nhà thầu tư vấn, báo cáo của cơ quan chuyên môn có liên quan trong quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; tài liệu ghi chép, biên bản cuộc họp xét thầu, các ý kiến nhận xét, đánh giá đối với từng hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ đăng
ký thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất trước khi được công khai theo quy định;
c) Kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trước khi được công khai theo quy định; d) Các tài liệu khác trong quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư được xác định chứa nội dung bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật.
8 Chuyển nhượng thầu trong trường hợp sau đây:
a) Nhà thầu chuyển nhượng cho nhà thầu khác phần công việc thuộc gói thầu ngoài giá trị tối đa dành cho nhà thầu phụ và khối lượng công việc dành cho nhà thầu phụ đặc biệt đã nêu trong hợp đồng;
Trang 8b) Nhà thầu chuyển nhượng cho nhà thầu khác phần công việc thuộc gói thầu chưa vượt mức tối đa giá trị công việc dành cho nhà thầu phụ nêu trong hợp đồng nhưng ngoài phạm vi công việc dành cho nhà thầu phụ đã đề xuất trong hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất mà không được chủ đầu tư, tư vấn giám sát chấp thuận;
c) Chủ đầu tư, tư vấn giám sát chấp thuận để nhà thầu chuyển nhượng công việc quy định tại điểm a khoản này;
d) Chủ đầu tư, tư vấn giám sát chấp thuận để nhà thầu chuyển nhượng công việc quy định tại điểm b khoản này mà vượt mức tối đa giá trị công việc dành cho nhà thầu phụ nêu trong hợp đồng.
9 Tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn theo quy định tại khoản 3 Điều 39 của Luật này.
1.1.2 Các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật đầu thầu
Trong lĩnh vực đấu thầu, vi phạm pháp luật có thể phát sinh từ nhiều yếu tố khácnhau Các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật trong đấu thầu bao gồm chủ thể, mặt kháchquan, mặt chủ quan và khách thể, tương tự như những yếu tố cấu thành vi phạm pháp luậttrong các lĩnh vực khác
1.1.2.1 Chủ thể
Chủ thể của vi phạm pháp luật là những cá nhân hay tổ chức có năng lực tráchnhiệm pháp lí đã có hành vi vi phạm pháp luật Năng lực trách nhiệm pháp lí của cá nhânđược xác định trên cơ sở độ tuổi và khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của họ.Mọi tổ chức hợp pháp đều có năng lực trách nhiệm pháp lí, năng lực trách nhiệm pháp lícủa tổ chức được xác định trên cơ sở địa vị pháp lí của tổ chức đó Pháp luật của các nhànước khác nhau có thể có quy định khác nhau về năng lực trách nhiệm pháp lí cũng như
cơ cấu chủ thể vi phạm pháp luật Ở một số vi phạm pháp luật, chủ thể phải có những dấuhiệu hay điều kiện riêng Trong những trường hợp này, chủ thể vi phạm pháp luật được
Trang 9gọi là chủ thể đặc biệt Nếu không thỏa mãn những dấu hiệu hay điều kiện này thì chưaphải là vi phạm pháp luật trong trường hợp đó.
Trong đấu thầu, các chủ thể tham gia đều có thể vi phạm pháp luật từ bên mờithầu, chủ đầu tư đến các nhà thầu, nhà đầu tư Bên mời thầu, chủ đầu tư có thể vi phạmcác quy định về kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; vi phạm các quy định trong côngtác chuẩn bị hồ sơ và đánh giá hồ sơ; vi phạm các quy định trong công tác tổ chức lựachọn nhà thầu, nhà đầu tư; vi phạm trong quá trình thương thảo, đàm phán sơ bộ hợpđồng; trong công tác đăng tải thông tin đấu thầu và các vi phạm nếu không đảm bảo côngbằng, minh bạch trong đấu thầu Tương tự, phía nhà thầu, nhà đầu tư cũng có thể vi phạmpháp luật về đấu thầu trong quá trình lập hồ sơ sơ tuyển, hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự thầu;
vi phạm nếu thực hiện các hành vi can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động đấu thầu, thựchiện hành vi thông thầu, gian lận, chuyển nhượng thầu trái phép hoặc không bảo đảmcông bằng, minh bạch trong đấu thầu Có thể thấy với vị thế tham gia vào quan hệ đấuthầu là khác nhau nên bên mời thầu và bên dự thầu cũng có những quy định khác nhau vềcác hành vi vi phạm pháp luật, đa dạng và đặc thù chứ không đơn thuần chỉ là việc viphạm quyền và nghĩa vụ giữa bên mua và bên bán như trong quan hệ dân sự thôngthường
1.1.2.2 Mặt khách quan
Mặt khách quan của vi phạm pháp luật là toàn bộ những biểu hiện ra bên ngoài thếgiới khách quan, bao gồm các hành vi trái pháp luật, hậu quả của hành vi đó và nhữngyếu tố như thời gian, địa điểm, cách thức, thủ đoạn, công cụ, phương tiện vi phạm phápluật Cụ thể trong lĩnh vực đấu thầu như sau:
a Hành vi trái pháp luật trong hoạt động đấu thầu
Hành vi trái pháp luật trong hoạt động đấu thầu là hành vi hoặc sự kiện mà các bênliên quan thực hiện trong quá trình tổ chức đấu thầu, vi phạm các quy định của pháp luật
về đấu thầu Các hành vi vi phạm này được quy định cụ thể tại Điều 16 Luật Đấu thầunăm 2023
Trang 10b Hậu quả của hành vi
Hậu quả là kết quả trực tiếp của hành vi trái pháp luật, đó là những thiệt hại xảy racho xã hội Bất cứ vi phạm pháp luật nào cũng có thể gây ra hoặc đe dọa gây ra nhữnghậu quả nhất định Hậu quả của vi phạm pháp luật được biểu hiện qua sự biến đổi tìnhtrạng bình thường của các quan hệ xã hội bị xâm hại Hậu quả của vi phạm pháp luật cóthể là những thiệt hại cụ thể, có thể định lượng được như thiệt hại về của cải vật chất, vềtính mạng, sức khỏe của con người Nó cũng có thể là những thiệt hại trừu tượng khó cóthể lượng hoá một cách chính xác như thiệt hại về tinh thần của con người, tình trạngnguy hiểm cho đời sống Hậu quả của vi phạm là cơ sở quan trọng để đánh giá mức độnguy hiểm cho xã hội của vi phạm pháp luật
Đấu thầu là giai đoạn tiền hợp đồng, là giai đoạn mang tính chất quan trọng vàquyết định để bên mời thầu lựa chọn được nhà thầu phù hợp nhất, từ đó xác lập một quan
hệ ràng buộc trách nhiệm giữa các chủ thể nên những vi phạm trong đấu thầu sẽ ảnhhưởng không nhỏ tới các quá trình sau đó và cả những vấn đề xung quanh
c Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả
Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả nguy hiểm cho xã hội tức là giữachúng phải có mối quan hệ nội tại và tất yếu với nhau Hành vi đã chứa đựng mầm mốnggây ra hậu quả hoặc là nguyên nhân trực tiếp của hậu quả nên nó phải xảy ra trước hậuquả về mặt thời gian; còn hậu quả phải là kết quả tất yếu của chính hành vi đó mà khôngphải là của một nguyên nhân khác Trong đấu thầu, hành vi vi phạm của bên mời thầu sẽkhiến việc lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư không được minh bạch và rất có thể những nhàthầu, nhà đầu tư xứng đáng hơn lại không được lựa chọn Tương tự vậy, hành vi vi phạmcủa nhà thầu, nhà đầu tư sẽ khiến cho bên mời thầu, chủ đầu tư không lựa chọn được đốitác đúng với mong muốn và nhu cầu của họ Không chỉ ảnh hưởng đến các chủ thể thamgia trong quan hệ đấu thầu, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đấu thầu còn có thể dẫntới hệ quả là chất lượng công trình, hàng hóa không đáp ứng được yêu cầu; chi phí thicông, mua sắm tăng cao
Trang 11Đặc biệt đối với các dự án đầu tư của Chính Phủ, những hành vi phạm trong đấuthầu còn ảnh hưởng trực tiếp tới ngân sách Nhà nước và quyền lợi chính đáng của ngườidân Đối với những dự án có nguồn vốn hỗ trợ từ nước ngoài thì việc vi phạm còn ảnhhưởng xấu tới uy tin và hình ảnh của đất nước, từ đó có thể làm hạn chế những cơ hội đầu
tư từ nước ngoài Ngoài ra, mục đích của hoạt động dấu thầu là dể đảm bảo tính cạnhtranh, minh bạch, công bằng và hiệu quả, góp phần xây dựng và hoàn thiện một môitrường kinh doanh lành mạnh và phát triển Tuy nhiên, việc tồn tại những hành vi viphạm trong lĩnh vực này đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới mục đích hoạt động của nó,khiến hoạt động đấu thầu không còn được thực hiện và ứng dụng đúng với bản chất của
nó là sự cạnh tranh công bằng giữa các “bên bán” Vì lẽ đó, những vi phạm trong lĩnh vựcđấu thầu không chỉ ảnh hưởng xấu tới môi trường đấu thầu mà còn gây ra những tiền lệxấu và làm mất niềm tin của các chủ thể tham gia đấu thầu cũng như của toàn xã hội
d Thời gian, địa điểm, cách thức, thủ đoạn, công cụ, phương tiện vi phạm
Thời gian xảy ra vi phạm là thời điểm hoặc khoảng thời gian vi phạm pháp luậtđược thực hiện Công cụ, phương tiện vi phạm pháp luật được hiểu là cái mà chủ thể sửdụng để thực hiện hành vi vi phạm Phương pháp, thủ đoạn là cách thức thực hiện hành vi
vi phạm, bao gồm cách thức tiến hành hành vi, cách thức sử dụng công cụ phương tiện Những yếu tố này cũng ít nhiều phản ánh tính chất nguy hiểm của vi phạm pháp luật
Các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực đấu thầu có thể xảy ra tại nhiều thờiđiểm khác nhau trong cả quá trình đấu thầu Hành vi vi phạm trong đấu thầu có thể diễn
ra ngay trong giai đoạn đầu trước khi lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; có thểdiễn ra trước khi phê duyệt hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ
sơ yêu cầu Hành vi vi phạm trong đấu thầu cũng có thể diễn ra trong quá trình tiếp nhận
và đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất của nhà thầu,nhà đầu tư; trong quá trình đóng, mở thầu; trong quá trình thẩm định thông báo kết quảlựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư Ngay cả khi đã ra thông báo trúng thầu, nếu bên mời thầukhông hoàn trả hoặc không giải tỏa bảo đảm dự thầu cho nhà thầu, nhà đầu tư thì cũng làhành vi vi phạm pháp luật
Trang 121.1.2.3 Mặt chủ quan
Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật trong đấu thầu bao gồm các yếu tố như lỗi,động cơ và mục đích vi phạm Những yếu tố này phản ánh trạng thái tâm lý và ý thức củacác chủ thể tham gia vào quá trình đấu thầu khi thực hiện hành vi trái pháp luật
a Lỗi trong vi phạm pháp luật đấu thầu
Lỗi là yếu tố chủ quan thể hiện mức độ nhận thức và sự hiểu biết của chủ thể vềhành vi của mình khi thực hiện vi phạm Trong đấu thầu, lỗi có thể được chia thành
“lỗi cố ý” và “lỗi vô ý”, cụ thể:
Lỗi cố ý: Chủ thể biết rõ hành vi của mình là trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện
với mục đích đạt được lợi ích cá nhân hoặc tổ chức Việc làm này thường có chủ đíchnhằm lách các quy định, thông đồng với các bên liên quan, hoặc làm sai lệch kết quả đấuthầu Chẳng hạn, một nhà thầu có thể thông đồng với các nhà thầu khác để tạo ra sự cạnhtranh giả tạo, từ đó thắng thầu một cách không công bằng
Lỗi vô ý: Trong trường hợp này, chủ thể không nhận thức được hành vi của mình
là trái pháp luật, nhưng hành động của họ vẫn dẫn đến vi phạm Lỗi vô ý có thể xuất hiệnkhi một nhà thầu không tuân thủ quy trình đấu thầu do thiếu hiểu biết về pháp luật, hoặc
do sơ suất trong việc chuẩn bị hồ sơ thầu, dẫn đến việc không đáp ứng đầy đủ các yêu cầucủa pháp luật
b Động cơ vi phạm pháp luật đấu thầu
Động cơ là yếu tố thúc đẩy chủ thể thực hiện hành vi vi phạm Trong lĩnh vực đấuthầu, động cơ vi phạm có thể rất đa dạng, bao gồm:
Tham nhũng và hối lộ: Một trong những động cơ phổ biến là tham nhũng hoặc hối
lộ, nơi các cá nhân hoặc tổ chức tham gia đấu thầu tìm cách để giành được hợp đồngthông qua các thỏa thuận bất hợp pháp Ví dụ, một nhà thầu có thể đưa hối lộ cho các cán
bộ đấu thầu hoặc các cơ quan chức năng để nhận được hợp đồng không công bằng
Trang 13Lợi ích cá nhân: Một nhà thầu có thể vi phạm pháp luật trong đấu thầu với mục
đích kiếm lợi cá nhân, chẳng hạn bằng cách giảm giá thầu một cách bất hợp pháp hoặcgian lận trong việc cung cấp thông tin về năng lực của mình, nhằm giành lợi thế trongquá trình đấu thầu
Lợi ích nhóm: Động cơ vi phạm cũng có thể liên quan đến lợi ích nhóm, khi các
bên tham gia đấu thầu (có thể là các nhà thầu, cán bộ đấu thầu, hoặc các tổ chức) phốihợp với nhau để làm sai lệch kết quả đấu thầu, tạo ra một "sân chơi không công bằng"cho các bên khác
Áp lực từ cấp trên: Một số cá nhân có thể vi phạm pháp luật đấu thầu vì bị ép buộc
hoặc chịu áp lực từ cấp trên trong tổ chức của mình Áp lực này có thể khiến họ làm sailệch kết quả đấu thầu, mặc dù họ biết rõ đó là hành vi trái pháp luật
c Mục đích vi phạm pháp luật đấu thầu
Mục đích là yếu tố thể hiện lý do sâu xa và khát vọng của chủ thể khi thực hiệnhành vi vi phạm Trong đấu thầu, mục đích vi phạm có thể được chia thành các loại sau:
Giành hợp đồng bất hợp pháp: Mục đích chính của nhiều vi phạm pháp luật trong
đấu thầu là giành được hợp đồng, bất chấp việc cần phải thực hiện các quy trình côngkhai, minh bạch Các nhà thầu có thể sử dụng thủ đoạn gian lận, thông đồng, hay thaotúng kết quả đấu thầu để đạt được mục tiêu này
Tăng lợi nhuận hoặc giảm chi phí: Một số nhà thầu có thể vi phạm để tối đa hóa
lợi nhuận của mình, chẳng hạn bằng cách cung cấp thông tin sai lệch về năng lực củacông ty hoặc giảm giá thầu để chiến thắng mà không thực sự có khả năng thực hiện dựán
Bảo vệ lợi ích nhóm: Vi phạm pháp luật đấu thầu cũng có thể được thực hiện để
bảo vệ hoặc tăng cường lợi ích cho một nhóm người hoặc tổ chức nào đó Mục đích này
có thể là lợi ích tài chính, quyền lực hay ảnh hưởng trong ngành
Trang 14Tránh rủi ro hoặc trách nhiệm pháp lý: Trong một số trường hợp, cá nhân hoặc tổ
chức có thể vi phạm pháp luật đấu thầu nhằm tránh những rủi ro pháp lý hoặc giảm thiểucác hậu quả tiêu cực nếu không giành được hợp đồng Điều này có thể dẫn đến hành vinhư giả mạo hồ sơ, thỏa thuận với các nhà thầu khác để “giành hợp đồng” thông qua cácthủ đoạn không minh bạch
Mặt chủ quan trong vi phạm pháp luật đấu thầu có thể được hiểu qua ba yếu tố chủyếu là lỗi, động cơ và mục đích vi phạm Những yếu tố này phản ánh trạng thái tâm lý vàhành vi của các chủ thể tham gia đấu thầu, từ đó giúp xác định tính chất và mức độnghiêm trọng của hành vi vi phạm Việc hiểu rõ các yếu tố này không chỉ giúp cải thiệncông tác giám sát và quản lý trong đấu thầu mà còn giúp thiết lập các biện pháp phòngngừa, xử lý vi phạm hiệu quả hơn, tạo ra môi trường đấu thầu công bằng, minh bạch
1.1.2.4 Khách thể
Khách thể của vi phạm pháp luật là những quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệnhưng đã bị hành vi vi phạm pháp luật xâm hại Khách thể là yếu tố quan trọng phản ánhtính chất nguy hiểm của hành vi vi phạm pháp luật Khách thể của vi phạm pháp luậttrong đấu thầu là lợi ích mà pháp luật bảo vệ và bị xâm phạm trong quá trình thực hiệnđấu thầu Trong lĩnh vực đấu thầu, khách thể có thể bao gồm:
Lợi ích công cộng: Việc đấu thầu nhằm đảm bảo việc sử dụng công bằng, hiệu quả
nguồn lực của Nhà nước, nên bất kỳ hành vi vi phạm nào đều xâm phạm lợi ích côngcộng, gây tổn thất cho ngân sách Nhà nước hoặc làm giảm hiệu quả trong việc sử dụngtài sản công
Lợi ích của các bên tham gia đấu thầu: Việc không đảm bảo công bằng trong đấu
thầu cũng ảnh hưởng đến các nhà thầu khác, làm giảm cơ hội cạnh tranh công bằng giữacác nhà thầu, và ảnh hưởng đến việc lựa chọn nhà thầu phù hợp
Lợi ích của tổ chức, cá nhân tham gia đấu thầu: Vi phạm cũng có thể xâm phạm
quyền lợi của tổ chức, cá nhân tham gia đấu thầu khi họ không được lựa chọn công bằnghoặc không được tham gia vào một quy trình đấu thầu minh bạch
Trang 15Các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật trong đấu thầu bao gồm mặt khách quan(hành vi cụ thể vi phạm), chủ thể (cá nhân hoặc tổ chức thực hiện hành vi vi phạm), mặtchủ quan (ý thức và lỗi của chủ thể), và khách thể (lợi ích bị xâm phạm) Các hành vi viphạm pháp luật trong đấu thầu không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn ảnh hưởng đếntính minh bạch, công bằng và hiệu quả của hệ thống đấu thầu, từ đó làm suy giảm niềmtin của công chúng vào hệ thống đấu thầu công
1.1.3 Chế tài xử lý vi phạm trong hoạt động đấu thầu
Các tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về đấu thầu thì tùy theo tính chất, mức độ
vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệmhình sự; trường hợp hành vi vi phạm pháp luật về đấu thầu gây thiệt hại đến lợi ích củaNhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thì phải bồi thường thiệt hạitheo quy định của pháp luật
1.1.3.1 Xử lý kỷ luật
Những cán bộ, công chức vi phạm quy định pháp luật về đấu thầu sẽ bị xử lý kỷluật theo hình thức thích hợp Căn cứ theo Điều 7 Nghị định 112/2020/NĐ-CP về xử lý
kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức quy định như sau:
Điều 7 Các hình thức kỷ luật đối với cán bộ, công chức
Trang 16b) Cảnh cáo.
c) Hạ bậc lương.
d) Buộc thôi việc.
3 Áp dụng đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý
Điều 125 Xử lý vi phạm trong hoạt động đấu thầu
1 Thời gian cấm tham gia hoạt động đấu thầu đối với tổ chức, cá nhân có hành vi
vi phạm, bao gồm cả cá nhân thuộc chủ đầu tư, bên mời thầu:
a) Cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 03 năm đến 05 năm đối với một trong các hành vi vi phạm các khoản 1, 2, 4 và điểm a khoản 3 Điều 16 của Luật Đấu thầu;
b) Cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 01 năm đến 03 năm đối với một trong các hành vi vi phạm điểm b, điểm c khoản 3; khoản 5; điểm g, h, i, k, l khoản 6; khoản 8; khoản 9 Điều 16 của Luật Đấu thầu;
Trang 17c) Cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 06 tháng đến 01 năm đối với một trong các hành vi vi phạm các điểm a, b, c, d, đ, e khoản 6 và khoản 7 Điều 16 của Luật Đấu thầu;
Đối với nhà thầu liên danh, việc cấm tham gia hoạt động đấu thầu áp dụng với tất
cả thành viên liên danh khi một hoặc một số thành viên liên danh vi phạm quy định tại Điều 16 của Luật Đấu thầu, trừ trường hợp: thành viên liên danh vi phạm quy định tại điểm c khoản 3, khoản 4, các điểm b, c, d, đ khoản 5, các điểm a, b, c, d, đ, e, g khoản 6, khoản 7, điểm a, điểm b khoản 8 Điều 16 của Luật Đấu thầu thì chỉ cấm tham gia hoạt động đấu thầu đối với thành viên đó mà không cấm tham gia hoạt động đấu thầu đối với các thành viên còn lại.
2 Trường hợp tổ chức, cá nhân có từ 02 hành vi vi phạm trở lên thuộc cùng phạm
vi quản lý của người có thẩm quyền và các hành vi này chưa bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu thì người có thẩm quyền ban hành quyết định cấm tham gia hoạt động đấu thầu với thời gian cấm được xác định bằng tổng thời gian cấm của các hành vi vi phạm nhưng tối đa không quá 05 năm.
1.1.3.3 Truy cứu trách nhiệm hình sự
Trường hợp nhà thầu vi phạm quy định về đấu thầu mà có đủ các dấu hiệu cấuthành tội phạm thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự Theo Điều 222 Bộ luật Hình sự
2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định:
Điều 222 Tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng
1 Người nào thực hiện một trong những hành vi sau đây, gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị
xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu;
b) Thông thầu;
Trang 18c) Gian lận trong đấu thầu;
d) Cản trở hoạt động đấu thầu;
đ) Vi phạm quy định của pháp luật về bảo đảm công bằng, minh bạch trong hoạt động đấu thầu;
e) Tổ chức lựa chọn nhà thầu khi nguồn vốn cho gói thầu chưa được xác định dẫn đến nợ đọng vốn của nhà thầu;
g) Chuyển nhượng thầu trái phép.
2 Phạm tội thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 12 năm:
a) Vì vụ lợi;
b) Có tổ chức;
c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
d) Dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt;
đ) Gây thiệt hại từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.
3 Phạm tội gây thiệt hại 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến
20 năm.
4 Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
1.1.3.4 Bồi thường thiệt hại
Theo khoản 1 Điều 87 Luật Đấu thầu năm 2023 thì nhà thầu có hành vi vi phạmquy định của pháp luật về đấu thầu thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà gây thiệthại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật Ngoài các hình thức xử lý nêu trên,theo khoản 2 Điều 87 Luật này quy định người có hành vi vi phạm có thể bị cấm tham
Trang 19gia hoạt động đấu thầu từ 06 tháng đến 05 năm, tuỳ theo tính chất và mức độ vi phạm.Quy định cụ thể như sau:
Điều 87 Xử lý vi phạm
1 Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định của pháp luật về đấu thầu thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; trường hợp gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
2 Ngoài việc bị xử lý theo quy định tại khoản 1 Điều này, tùy theo tính chất, mức
độ vi phạm, tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Luật này còn bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 06 tháng đến 05 năm.
Ngoài bị cáo Thái, 5 bị cáo khác đều là cựu lãnh đạo, nhân viên Nhà xuất bảnGiáo dục gồm: Nguyễn Thị Thanh Thủy (cựu Trưởng Ban Kế hoạch Maketing) bị tuyênphạt 24 tháng tù, tổng hợp với bản án 30 tháng tù trước đó là 54 tháng tù; Đinh QuốcKhánh (Phó Trưởng Phòng in, Phát hành Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội) 23 tháng 3ngày tù; Phạm Gia Thạch (thành viên Hội đồng thành viên), Hoàng Lê Bách và Lê HoàngHải (đều là Phó Tổng Giám đốc) đều bị phạt 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo vềcùng tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” Riêng bị cáo ĐinhQuốc Khánh, thời gian phạt tù bằng thời hạn tạm giam nên được xác định là đã chấp hànhxong hình phạt tù, được trả tự do ngay tại Tòa
Trang 20Hai bị cáo: Tô Mỹ Ngọc (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Phùng VĩnhHưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc kinh doanh Công ty CP) bị phạt 5 năm
6 tháng tù và Nguyễn Trí Minh (Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Giấy MinhCường Phát, gọi tắt là Công ty Minh Cường Phát) 36 tháng tù về cùng tội “Đưa hối lộ”
Bản án sơ thẩm đánh giá, tại phiên tòa, các bị cáo đều khai nhận hành vi phạm tộinhư cáo trạng nêu, phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án
Cụ thể, năm 2017, Nguyễn Đức Thái được bổ nhiệm là Chủ tịch Hội đồng thànhviên, đại diện pháp luật của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam Theo đề nghị của Tô MỹNgọc và Nguyễn Trí Minh, bị cáo Nguyễn Đức Thái đã chỉ đạo thực hiện việc đấu thầugiấy in sai quy định; lựa chọn mua sắm giấy in theo phương thức chào hàng cạnh tranhrút gọn, trái quy định của Luật Đấu thầu để hạn chế sự tham gia của các nhà thầu có nănglực…
Trong quá trình thực hiện các gói thầu, Nguyễn Đức Thái đã nhận hối lộ của hainhà thầu Phùng Vĩnh Hưng và Minh Cường Phát tổng số tiền gần 25 tỷ đồng Các bị cáocòn lại đã thực hiện theo chỉ đạo của Nguyễn Đức Thái, tham gia triển khai tổ chức đấuthầu không đảm bảo tính cạnh tranh, minh bạch, vi phạm những quy định của Luật Đấuthầu Hành vi vi phạm của các bị cáo đã gây thiệt hại cho Nhà xuất bản Giáo dục hơn 10
tỷ đồng
Hội đồng xét xử nhận định, đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, được dư luận xãhội quan tâm Các bị cáo đã câu kết với nhau, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thân quenđược cung cấp giấy in cho Nhà xuất bản Giáo dục Do đó, việc đưa các bị cáo ra xét xử làđúng quy định của pháp luật
Xét vai trò của từng bị cáo, Tòa xác định bị cáo Thái giữ vai trò chính trong vụ án,chỉ đạo cấp dưới thực hiện hàng vi trái với Luật Đấu thầu, tạo điều kiện cho 2 doanhnghiệp cung cấp giấy in, gây thiệt hại cho Nhà xuất bản Giáo dục hơn 10 tỷ đồng
Đánh giá các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ của từng bị cáo, Hội đồng Xét xử nhậnthấy bị cáo Thái, Ngọc và Minh phạm tội từ 2 lần trở lên… Tuy nhiên, xét vai trò, tình
Trang 21tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của từng bị cáo, HĐXX nhận thấy các bịcáo đều có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, đã tác động tới gia đình để nộp tiền khắc phụchậu quả, do đó hậu quả của vụ án đã được khắc phục toàn bộ Ngoài ra, các bị cáo cũng
có nhiều thành tích trong công tác, được cơ quan công tác ghi nhận, gia đình có công vớicách mạng, gia đình có hoàn cảnh khó khăn…
Bị cáo Nguyễn Đức Thái, quá trình công tác được tặng thưởng nhiều Huân, huychương lao động, bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác, chủ động khainhận hành vi nhận tiền từ Tô Mỹ Ngọc và Nguyễn Trí Minh trước khi bị phát hiện…
Bị cáo Tô Mỹ Ngọc thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác với cơquan có trách nhiệm trong quá trình giải quyết vụ án, tự nguyện khắc phục hậu quả, cóthành tích xuất sắc trong công tác…
Trên cơ sở đó, Hội đồng Xét xử đã quyết định giảm nhẹ một phần hình phạt chocác bị cáo
1.2.1.2 Tóm tắt vụ án
Nhóm 1 tập trung nghiên cứu về hành vi vi phạm của ông Nguyễn Đức Thái, cựuChủ tịch Nhà xuất bản Giáo dục, là chủ thể chính thực hiện hành vi sai phạm trong vụ ánnày
Vào năm 2017, ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng thành viên, đại diệnpháp luật của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam Nguyễn Đức Thái đã chỉ đạo thực hiệnviệc đấu thầu giấy in sai quy định theo đề nghị của Tô Mỹ Ngọc và Nguyễn Trí Minh.Trong quá trình thực hiện gói thầu được giao với tổng giá trị hơn 452 tỉ đồng, NguyễnĐức Thái đã có hành vi nhận hối lộ của các nhà thầu Công ty Phùng Vĩnh Hưng, Công tyMinh Cường Phát, tổng số tiền hơn 24,9 tỉ đồng Trong đó, Thái nhận hối lộ từ Ngọc 20
tỷ đồng và giúp nhóm công ty của Ngọc trúng 13 gói thầu, tổng trị giá hơn 2.100 tỷ đồng.Còn Minh còn nhiều lần đưa hối lộ cho bị cáo Thái với tổng số tiền hơn 4 tỷ đồng Nhờvậy, Công ty Minh Cường Phát được trúng 5 gói thầu của Nhà xuất bản Giáo dục, tổng trịgiá 210 tỷ đồng Hành vi của ông đã gây thiệt hại cho Nhà xuất bản Giáo dục hơn 10 tỷ
Trang 22đồng Tòa án xác định Thái giữ vai trò chính trong vụ án, trực tiếp chỉ đạo các hành vitrái pháp luật và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cung cấp giấy in cho Nhà xuất bảnGiáo dục Vì thế, Nguyễn Đức Thái bị Tòa tuyên phạt 12 năm tù về tội “Nhận hối lộ”.Tuy nhiên, bị cáo Nguyễn Đức Thái, quá trình công tác được tặng thưởng nhiều Huân,huy chương lao động, bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác, chủ độngkhai nhận hành vi nhận tiền từ Tô Mỹ Ngọc và Nguyễn Trí Minh trước khi bị phát hiện…nên khi lượng hình, Hội đồng Xét xử đã xét đến các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ củatừng bị cáo
1.2.2 Yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật của tình huống
1.2.2.1 Yếu tố chủ thể
Ông Nguyễn Đức Thái (bên mời thầu, nhà đầu tư) - Chủ tịch Hội đồng thành viên,
đại diện pháp luật của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam là cá nhân đầy đủ nănglực năng lực hành vi dân sự và năng lực trách nhiệm pháp lý đã có hành vi viphạm pháp luật
1.2.2.2 Yếu tố khách quan
a Hành vi vi phạm
Căn cứ theo Điều 16 Luật Đấu thầu năm 2023, xác định hành vi vi phạm của ôngNguyễn Đức Thái:
- Đưa, nhận, môi giới hối lộ: Nhận hối lộ của các nhà thầu Công ty Phùng Vĩnh
Hưng, Công ty Minh Cường Phát, tổng số tiền hơn 24,9 tỉ đồng
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để gây ảnh hưởng, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu dưới mọi hình thức: Chủ tịch Hội đồng thành viên, đại diện pháp
luật của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chỉ đạo cấp dưới hợp thức hóa thủ tục
- Thông thầu: đã chỉ đạo thực hiện việc đấu thầu giấy in sai quy định; dàn xếp với
cấp dưới để giúp nhóm Công ty Phùng Vĩnh Hưng trúng 13 gói thầu, tổng trị giáhơn 2.100 tỷ đồng và Công ty Minh Cường Phát được trúng 5 gói thầu, tổng trị giáhơn 200 tỷ đồng
Trang 23- Gian lận: lựa chọn mua sắm giấy in theo phương thức chào hàng cạnh tranh rút
gọn, trái quy định của Luật Đấu thầu để hạn chế sự tham gia của các nhà thầu cónăng lực
- Không đảm bảo công bằng, minh bạch theo điểm h khoản 6 Điều này: Thực hiện
hình thức chào hàng cạnh tranh mà thực tế gói thầu được giao với tổng giá trị hơn
452 tỉ đồng
- Tiết lộ những tài liệu, thông tin về quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư: Ông
Thái còn chỉ đạo cấp dưới đưa hai công ty “thân quen” trên vào “danh sách ngắn”được nhận yêu cầu báo giá để các đơn vị chuẩn bị tham gia thầu Thậm chí trướckhi ký thông báo mời thầu, ông Thái điện cho chủ tịch Công ty Phùng Vĩnh Hưnghỏi trước về giá dự kiến bỏ thầu để đảm bảo chắc chắn không bị “trượt” Kết quả
công ty này trúng ba trên sáu gói thầu
b Hậu quả của hành vi
Hành vi của ông đã gây thiệt hại cho Nhà xuất bản Giáo dục hơn 10 tỷ đồng Dẫnđến mất tính minh bạch trong đấu thầu, gây cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng đến
môi trường kinh doanh Đặc biệt, giảm uy tín của cơ quan Nhà xuất bản Giáo dục và ảnh
hưởng tiêu cực đến hệ thống quản lý giáo dục
c Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả
Hành vi vi phạm của Nguyễn Đức Thái đã trực tiếp dẫn đến hậu quả thiệt hại vềtài sản nhà nước Nếu không có hành vi đó 2 công ty Phùng Vĩnh Hưng và Minh CườngPhát có thể không trúng thầu, hoặc ngân sách nhà nước không bị thất thoát do giá trị thựcthấp hơn giá trúng thầu Hành vi vi phạm của bên mời thầu đã khiến việc lựa chọn nhàthầu, nhà đầu tư không được minh bạch và rất có thể những nhà thầu, nhà đầu tư xứngđáng hơn lại không được lựa chọn
d Thời gian, địa điểm, cách thức, thủ đoạn, công cụ, phương tiện vi phạm
- Thời gian: Diễn ra trong thời gian ông Thái giữ chức Chủ tịch Nhà xuất bản Giáo
dục từ năm 2017
Trang 24- Địa điểm: Hành vi phạm tội chủ yếu diễn ra trong quá trình quản lý và điều hành
đấu thầu của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Mặt chủ quan của hành vi vi phạm thể hiện qua lỗi, động cơ và mục đích phạm tội
- Lỗi: Ông Nguyễn Đức Thái phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp.
Nhận thức rõ hành vi nhận hối lộ là trái pháp luật, vi phạm quy định về đấu thầu
Thấy trước hậu quả nhưng vẫn cố tình thực hiện để hưởng lợi
- Động cơ: Xuất phát từ lòng tham, vụ lợi cá nhân, muốn nhận tiền từ các doanh
nghiệp để tạo điều kiện trúng thầu
Hành vi của ông Nguyễn Đức Thái đã xâm phạm đến:
- Tính minh bạch, công bằng trong đấu thầu: Đấu thầu bị thao túng, vi phạm nguyêntắc cạnh tranh, công khai, minh bạch theo Luật Đấu thầu
- Hoạt động quản lý kinh tế của Nhà nước:
Nhà nước bị thất thoát tài sản do đấu thầu không đúng quy định
Gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của ngành giáo dục
Lợi ích tài chính của Nhà xuất bản Giáo dục:
Trang 25 Nhà xuất bản bị thiệt hại trực tiếp hơn 10 tỷ đồng do sai phạm.
Nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng giấy in sách giáo khoa nếu việc đấu thầukhông đảm bảo đúng tiêu chuẩn
Kết luận, ông Nguyễn Đức Thái đã có đầy đủ các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật, bao gồm:
- Chủ thể: Người có chức vụ, quyền hạn trong quản lý đấu thầu, đủ năng lực pháp
lý
- Mặt khách quan: Chỉ đạo đấu thầu sai quy định, nhận hối lộ hơn 24,9 tỷ đồng.
- Mặt chủ quan: Lỗi cố ý trực tiếp, động cơ vụ lợi, mong muốn hưởng lợi từ hành vi
3 Áp dụng đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý
Trang 26Hành vi nhận hối lộ và đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng vì vậy căn cứtheo khoản 2 Điều 13 Nghị định 112/2020/NĐ-CP về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức,viên chức quy định:
Điều 13 Áp dụng hình thức kỷ luật buộc thôi việc đối với công chức
Hình thức kỷ luật buộc thôi việc áp dụng đối với công chức có hành vi vi phạm thuộc một trong các trường hợp sau đây:
2 Có hành vi vi phạm lần đầu, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 8 Nghị định này;
Vì thế, ông Thái sẽ bị buộc thôi việc khỏi chức vụ và công tác trong ngành nhànước, vì hành vi của ông ảnh hưởng đến uy tín và sự hoạt động bình thường của cơ quannhà nước
→ Hình thức kỷ luật: Buộc thôi việc
1.2.3.2 Xử lý vi phạm hành chính
Căn cứ khoản 2 Điều 125 Nghị định 24/2024/NĐ-CP Quy định chi tiết một số
điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu như sau:
Điều 125 Xử lý vi phạm trong hoạt động đấu thầu
2 Trường hợp tổ chức, cá nhân có từ 02 hành vi vi phạm trở lên thuộc cùng phạm
vi quản lý của người có thẩm quyền và các hành vi này chưa bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu thì người có thẩm quyền ban hành quyết định cấm tham gia hoạt động đấu thầu với thời gian cấm được xác định bằng tổng thời gian cấm của các hành vi vi phạm nhưng tối đa không quá 05 năm.
Theo phân tích về hành vi vi phạm, ông Thái đã có từ 02 hành vi vi phạm trở lênnên thời gian cấm được xác định tối đa không quá 05 năm