Đề tài tác Động của dòng Điện Đối với cơ thể người xử lí và cấp cứu người bị Điện giật

Điều này phản ánh rõ sự thiếu kiến thức về tác động của dòng điện lên cơ thể người cũng như kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp liên quan đến điện giật trong cộng đồng.. Xuất phát từ thực

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

KHOA CÔNG NGHỆ HÓA

-o0o -TÊN ĐỀ TÀI Tác động của dòng điện đối với cơ thể người

Xử lí và cấp cứu người bị điện giật

Giáo viên hướng dẫn: Trịnh Thị Hải

Mã lớp: 2023DHKTHH_02

Nhóm sinh viên thực hiên: Nhóm 5

Sinh viên thực hiện: Trần Quang Hào MSV: 2023605937

Trần Thị Thu Hiền MSV: 2023606162

Lê Đình Hiếu MSV: 2023604295

Lê Duy Hoàng MSV: 2023601825 Nguyễn Văn Huấn MSV: 2023604496 Hoàng Phi Hùng MSV: 2022602574 Chu Tiến Huy MSV: 2023605452

Hà Nội, ngày tháng năm

Mục Lục

I Mở Đầu 3

1.1 Lý do chọn đề tài 3

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 4

1.3 Phạm vi và phương pháp nghiên cứu 4

II Tác động của dòng điện đối với cơ thể 5

2.1 Tác động về nhiệt (gây bỏng do nhiệt sinh ra): 5

2.2 Tác động về điện phân (phân hủy chất lỏng và mô trong cơ thể): 6

2.3 Tác động về sinh lý (ảnh hưởng đến hoạt động sinh lý của cơ thể): 6

III Biện Pháp xử lý khi có người bị điện giật 7

3.1 Đảm bảo an toàn cho người cấp cứu 7

3.2 Cách tách nạn nhân khỏi nguồn điện 7

3.3 Đánh giá tình trạng cá nhân 7

3.4 Gọi cấp cứu và chuẩn bị thông tin cần thiết 7

IV Cấp cứu người bị điện giật 8

4.1 Hồi sinh tim phổi (CPR) 8

4.2 Xử lý bỏng điện 8

4.3 Theo dõi và chăm sóc sau tai nạn 8

4.4 Các sai lầm thường gặp khi sơ cứu người bị điện giật 8

V Phòng ngừa tai nạn điện trong lao động 10

5.1 Các quy định và tiêu chuẩn an toàn điện 10

5.2 Thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) 10

5.3 Đào tạo và nâng cao ý thức an toàn 11

5.4 Kiểm tra và bảo trì hệ thống điện định kỳ 11

VI Kết luận và kiến nghị 13

6.1.1 Kết luận 13

6.2 Đề xuất biện pháp nâng cao an toàn lao động với thiết bị điện 14

Tài Liệu Tham Khảo 15

I Mở Đầu

1.1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay, điện năng đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt, học tập và sản xuất của con người Từ những thiết bị dân dụng đơn giản như quạt, đèn chiếu sáng, nồi cơm điện… đến các hệ thống máy móc công nghiệp phức tạp trong nhà máy, tất cả đều vận hành nhờ vào điện Chính

vì vậy, con người ngày càng có xu hướng tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với các thiết bị điện một cách thường xuyên Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, điện cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro nếu không được sử dụng và quản lý đúng cách Trong đó, tai nạn điện giật là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng, có thể dẫn đến hậu quả nặng nề, thậm chí gây tử vong nếu không được

xử lý kịp thời

Thực tế đã cho thấy, hàng năm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác trên thế giới vẫn ghi nhận hàng trăm, hàng nghìn vụ tai nạn do điện gây ra, trong đó

có nhiều trường hợp xảy ra trong sinh hoạt đời thường như sạc điện thoại khi đang ngủ, sửa chữa thiết bị điện mà không cắt nguồn, hoặc do chạm phải dây điện rò rỉ khi trời mưa Đáng lo ngại hơn là phần lớn nạn nhân hoặc người xung quanh không biết cách sơ cứu đúng, dẫn đến việc mất thời gian “vàng”

để cứu sống người bị nạn Điều này phản ánh rõ sự thiếu kiến thức về tác động của dòng điện lên cơ thể người cũng như kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp liên quan đến điện giật trong cộng đồng

Xuất phát từ thực tiễn đó, em nhận thấy việc nghiên cứu và tìm hiểu về đề tài

“Tác động của dòng điện đối với cơ thể người – Xử lý và cấp cứu người bị

điện giật” là vô cùng cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc Qua đề tài này,

em mong muốn làm rõ cơ chế dòng điện tác động đến cơ thể, nhận diện các mức độ nguy hiểm theo điện áp, cường độ, thời gian tiếp xúc và loại dòng điện Đồng thời, em cũng muốn tìm hiểu và phổ biến các bước xử lý, sơ cứu

cơ bản đúng kỹ thuật để ứng phó kịp thời khi gặp sự cố điện giật trong thực tế

Không chỉ mang tính chất học thuật, đề tài còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, lan tỏa kiến thức phòng tránh tai nạn điện, từ đó góp phần giảm thiểu rủi ro, bảo vệ sức khỏe và tính mạng con người Đây chính là lý do em lựa chọn đề tài này để nghiên cứu và trình bày trong báo cáo của mình

3

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu này là cung cấp một cái nhìn toàn diện về vấn đề an toàn điện trong lao động, cụ thể là:

- Hiểu rõ cơ chế hoạt động của dòng điện và các dạng tai nạn điện thường gặp

- Đánh giá tác động của dòng điện đối với cơ thể con người

- Hướng dẫn các phương pháp xử lý khi có người bị điện giật

- Đề xuất các biện pháp phòng ngừa tai nạn điện, góp phần giảm thiểu rủi ro trong lao động

1.3 Phạm vi và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào các vấn đề liên quan đến tai nạn điện trong lao động, đặc biệt trong các ngành công nghiệp và xây dựng, nơi sử dụng thiết bị điện thường xuyên

Phạm vi nghiên cứu:

- Tìm hiểu các yếu tố vật lý của dòng điện (cường độ, điện áp, loại dòng điện, tần số ) và mức độ ảnh hưởng của chúng đến cơ thể người

- Phân tích các tác động sinh lý của dòng điện như: rối loạn nhịp tim, ngừng

hô hấp, co giật cơ, tổn thương thần kinh, bỏng điện

- Xác định các nguyên nhân phổ biến gây tai nạn điện trong sinh hoạt và lao động

- Nghiên cứu quy trình xử lý ban đầu khi có người bị điện giật: ngắt nguồn điện an toàn, tách nạn nhân khỏi nguồn điện

- Tìm hiểu và hướng dẫn các kỹ thuật cấp cứu cơ bản (hô hấp nhân tạo, ép tim ngoài lồng ngực) khi nạn nhân bị điện giật

Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

- Tìm kiếm, tổng hợp các thông tin từ sách giáo khoa, giáo trình an toàn điện, tài liệu y học và các bài báo khoa học liên quan đến ảnh hưởng của dòng điện lên cơ thể người

- Tham khảo các hướng dẫn chính thức từ Bộ Y tế, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, và các tổ chức y tế quốc tế (như WHO, OSHA) về xử lý và

sơ cứu người bị điện giật

- Lọc và lựa chọn thông tin đáng tin cậy từ các trang web chính thống, tài liệu học thuật và báo cáo thực tế

- Sử dụng hình ảnh, sơ đồ, bảng thống kê minh họa cho cơ chế điện giật, mức độ nguy hiểm và các bước sơ cứu

II Tác động của dòng điện đối với cơ thể

2.1 Tác động về nhiệt (gây bỏng do nhiệt sinh ra):

- Dòng điện khi đi qua cơ thể có thể tạo ra nhiệt lượng rất lớn tại điểm tiếp xúc và trên đường đi của dòng điện Nhiệt này có thể làm tổn thương mô, gây bỏng nặng tại vùng da tiếp xúc

- Mức độ bỏng có thể từ nhẹ (bỏng cấp độ 1) đến nghiêm trọng (cấp độ 3), thậm chí dẫn đến hoại tử mô Ngoài ra, các nguồn nhiệt từ thiết bị công nghiệp hoặc phản ứng hóa học cũng có thể gây ra tổn thương tương tự Bỏng nhiệt không chỉ gây đau đớn, mất thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng và tử vong nếu không được điều trị kịp thời

5

2.2 Tác động về điện phân (phân hủy chất lỏng và mô trong cơ thể):

- Một số chất hóa học có khả năng ăn mòn mạnh như axit, bazơ hoặc các chất oxy hóa mạnh có thể tác động lên các mô mềm trong cơ thể Khi tiếp xúc trực tiếp, chúng có thể phân hủy lớp biểu bì, phá hủy tế bào và làm mất cân bằng sinh lý trong các cơ quan

- Ngoài ra, khi bị phơi nhiễm với hóa chất qua đường hô hấp, tiêu hóa hoặc tiếp xúc qua da, các chất này có thể hấp thu vào máu, dẫn đến rối loạn chức năng gan, thận, hệ thần kinh và tim mạch

- Đặc biệt, các dung môi hữu cơ hoặc kim loại nặng có thể tích tụ trong cơ thể gây ngộ độc mãn tính

2.3 Tác động về sinh lý (ảnh hưởng đến hoạt động sinh lý của cơ thể):

- Khi đi qua cơ thể người và các động vật, nếu sơ ý để dòng điện đi qua cơ thể người thì dòng điện sẽ làm các cơ co giật, có thể làm tim ngừng đập, ngạt thở

và tê liệt thần kinh

- Tuy nhiên, dòng điện phù hợp đi qua cơ thể có tác dụng chữa một số bệnh, được sử dụng trong y học và sinh học như châm cứu điện, sốc tim ngoài lồng ngực, sử dụng dòng điện nghiên cứu các tác dụng sinh lý trên động vật…

III Biện Pháp xử lý khi có người bị điện giật

Khi có người bị điện giật, việc xử lý nhanh chóng và đúng cách có thể cứu sống nạn nhân Dưới đây là các bước cơ bản

3.1 Đảm bảo an toàn cho người cấp cứu

Trước tiên, người cấp cứu cần đảm bảo an toàn cho bản thân:

- Tắt nguồn điện ngay lập tức nếu có thể

- Sử dụng các vật cách điện như gậy gỗ, nhựa để tách nạn nhân khỏi nguồn điện

- Không chạm trực tiếp vào nạn nhân khi chưa ngắt điện

3.2 Cách tách nạn nhân khỏi nguồn điện

Sử dụng các vật cách điện để di chuyển nạn nhân ra khỏi nguồn điện, như:

- Gậy gỗ, ống nhựa hoặc vải khô

- Điện thoại kêu gọi hỗ trợ nếu cần thiết

3.3 Đánh giá tình trạng cá nhân

- Nếu không thở, tiến hành hồi sinh tim phổi (CPR)

- Nếu còn thở, để nạn nhân nằm nghỉ ở tư thế thoải mái.

3.4 Gọi cấp cứu và chuẩn bị thông tin cần thiết

Gọi ngay cấp cứu và cung cấp các thông tin cần thiết:

- Tình trạng hiện tại của nạn nhân

- Vị trí xảy ra tai nạn

- Loại nguồn điện liên quan

7

IV Cấp cứu người bị điện giật

4.1 Hồi sinh tim phổi (CPR)

Hồi sinh tim phổi (CPR) là bước quan trọng để cứu sống nạn nhân bị điện giật nếu họ ngừng thở hoặc ngừng tim Quy trình thực hiện bao gồm:

1 Kiểm tra phản ứng của nạn nhân bằng cách vỗ nhẹ hoặc gọi lớn

2 Nếu nạn nhân không phản ứng, kiểm tra nhịp thở và mạch

3 Thực hiện ép tim ngoài lồng ngực:

- Đặt hai tay chồng lên nhau ở giữa lồng ngực

- Dùng lực ép mạnh xuống khoảng 5-6 cm, với tần suất 100-120 lần/phút

4 Kết hợp hô hấp nhân tạo (nếu đã được đào tạo): thổi ngạt hai lần sau mỗi

30 lần ép tim

5 Tiếp tục cho đến khi có đội cấp cứu đến hoặc nạn nhân có dấu hiệu phục hồi

4.2 Xử lý bỏng điện

Bỏng điện thường rất nghiêm trọng do dòng điện gây tổn thương sâu vào các

mô bên trong cơ thể Cách xử lý:

- Làm mát vết bỏng bằng nước sạch trong 10-20 phút, nhưng không sử dụng nước đá

- Che phủ vết thương bằng băng sạch hoặc vải không dính

- Không bôi thuốc mỡ hoặc bất kỳ chất gì lên vết bỏng

- Đưa nạn nhân đến cơ sở y tế để xử lý chuyên sâu

4.3 Theo dõi và chăm sóc sau tai nạn

Sau khi nạn nhân qua giai đoạn nguy hiểm, cần theo dõi:

- Nhịp tim, huyết áp và các dấu hiệu sinh tồn

- Các biến chứng như tổn thương nội tạng, bỏng sâu hoặc rối loạn tâm thần

- Đảm bảo nạn nhân được nghỉ ngơi và tái khám định kỳ

4.4 Các sai lầm thường gặp khi sơ cứu người bị điện giật

Một số sai lầm phổ biến cần tránh:

- Chạm trực tiếp vào nạn nhân khi dòng điện chưa được ngắt

- Sử dụng nước để dập nguồn điện hoặc làm mát mà không kiểm tra an toàn

- Không gọi cấp cứu ngay sau khi sơ cứu

- Cố di chuyển nạn nhân có dấu hiệu tổn thương cột sống mà không cố định.

9

V Phòng ngừa tai nạn điện trong lao động

5.1 Các quy định và tiêu chuẩn an toàn điện

Để giảm thiểu tai nạn, cần tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn điện:

- Sử dụng thiết bị điện có chứng nhận an toàn

- Tuân thủ các quy định về kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ

- Trang bị các thiết bị ngắt mạch tự động để bảo vệ người sử dụng

5.2 Thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE)

Thiết bị bảo hộ cá nhân đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ người lao động:

- Găng tay cách điện, giày bảo hộ

- Quần áo chống cháy hoặc chịu nhiệt

- Mũ bảo hộ với tấm chắn mặt

11

5.3 Đào tạo và nâng cao ý thức an toàn

Tổ chức các buổi tập huấn định kỳ để nâng cao nhận thức và kỹ năng:

- Cách nhận diện nguy cơ

- Sơ cứu khi xảy ra tai nạn điện

- Quy trình làm việc an toàn với thiết bị điện

5.4 Kiểm tra và bảo trì hệ thống điện định kỳ

Hệ thống điện cần được kiểm tra thường xuyên để phát hiện các nguy cơ tiềm ẩn:

- Đánh giá tình trạng dây dẫn, công tắc, cầu dao

- Sửa chữa hoặc thay thế các thiết bị hỏng hóc kịp thời

- Đảm bảo tiếp đất tốt cho các thiết bị điện

VI Kết luận và kiến nghị

6.1.1 Kết luận

Trong thời đại công nghiệp hóa – hiện đại hóa, điện năng đóng vai trò then chốt trong hầu hết các hoạt động sản xuất và sinh hoạt Tuy nhiên, song song với lợi ích mà điện mang lại, việc sử dụng thiết bị điện cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro nếu không được kiểm soát và sử dụng đúng cách Tai nạn lao động liên quan đến điện là một trong những nguyên nhân gây thương tích và tử vong hàng đầu trong môi trường làm việc, đặc biệt là tại các nhà máy, công trường xây dựng và xí nghiệp công nghiệp Chính vì thế, việc nâng cao ý thức và triển khai các biện pháp an toàn lao động khi làm việc với thiết bị điện là một yêu cầu cấp thiết đối với mọi tổ chức và cá nhân

Tai nạn điện có thể xảy ra dưới nhiều hình thức khác nhau, trong đó phổ biến nhất là hiện tượng điện giật Khi dòng điện đi qua cơ thể con người,

tùy theo cường độ và thời gian tiếp xúc, nó có thể gây co giật cơ, ngừng tim, bỏng nặng, hoặc dẫn đến tử vong Một số tai nạn khác như cháy nổ do chập điện, bỏng do hồ quang điện, hay ngã khi thao tác trên cao với thiết bị điện cũng thường xuyên xảy ra và để lại hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản Các nguyên nhân gây tai nạn điện thường xuất phát từ sự chủ quan của người lao động, như làm việc khi thiết bị chưa được ngắt điện hoàn toàn, sử dụng dây dẫn hở, không có thiết bị bảo hộ, hoặc thao tác sai kỹ thuật Ngoài ra, một

số trường hợp còn do thiết bị cũ kỹ, không đạt tiêu chuẩn an toàn hoặc do môi trường làm việc ẩm ướt, thiếu cảnh báo nguy hiểm

Để phòng tránh những tai nạn đáng tiếc trên, việc nâng cao an toàn lao động khi sử dụng thiết bị điện cần được thực hiện đồng bộ và toàn diện.

Trước tiên, công tác đào tạo và huấn luyện về an toàn điện cần được tổ chức thường xuyên, bài bản Người lao động phải được trang bị kiến thức đầy đủ

về nguyên lý hoạt động của thiết bị, cách xử lý tình huống khẩn cấp và phải tuyệt đối tuân thủ các quy tắc an toàn trong khi làm việc Tiếp theo, các doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra, bảo trì và thay thế các thiết bị điện cũ, hư hỏng nhằm đảm bảo hệ thống luôn trong tình trạng vận hành ổn định và an toàn

Tóm lại, tai nạn điện là một mối nguy hiểm hiện hữu và luôn tiềm ẩn tại các

cơ sở sản xuất nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ Việc đầu tư cho an toàn lao động, đặc biệt là an toàn khi sử dụng thiết bị điện, không chỉ bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người lao động mà còn góp phần nâng cao năng suất và

uy tín của doanh nghiệp Mỗi cá nhân, mỗi tổ chức cần có trách nhiệm chung tay xây dựng một môi trường làm việc an toàn, lành mạnh và bền vững – nơi

mà điện năng trở thành công cụ phục vụ con người, chứ không phải là mối đe dọa đối với chính họ

6.2 Đề xuất biện pháp nâng cao an toàn lao động với thiết bị điện

Một số kiến nghị cụ thể:

1 Đào tạo và huấn luyện người lao động

 Tổ chức các khóa huấn luyện định kỳ về an toàn điện

 Đảm bảo công nhân hiểu rõ quy trình thao tác an toàn và xử lý sự cố

 Cấp chứng chỉ cho những người đã hoàn thành khóa huấn luyện

2 Kiểm tra thiết bị

 Thiết lập lịch kiểm tra định kỳ đối với toàn bộ thiết bị điện

 Phát hiện sớm các dấu hiệu hư hỏng như dây điện tróc vỏ, mối nốiv lỏng lẻo

 Bảo trì, thay thế thiết bị không đạt chuẩn kịp thời

3 Sư dụng thiết bị đạt tiểu chuẩn an toàn

 Chỉ sử dụng thiết bị, dây dẫn, cầu dao, aptomat có chứng nhận chất lượng (VD: TCVN, IEC )

 Lắp đặt cầu dao chống rò (RCD) và aptomat chống giật ở các vị trí quan trọng

4 Trang bị đồ bảo hộ đúng quy định

 Cung cấp găng tay cách điện, giày cách điện, quần áo bảo hộ phù hợp

 Đảm bảo người lao động sử dụng đúng và đầy đủ trang bị khi làm việc với điện

5 Treo biển cảnh báo và quy định rõ ràng

 Dán nhãn, bảng cảnh báo tại các khu vực có nguy cơ cao

 Có quy định cụ thể về việc ngắt điện khi bảo trì hoặc sửa chữa

 Áp dụng quy tắc "5 không": Không chạm – Không thử – Không tháo

– Không sửa – Không tự ý làm.

6 Kiểm soát truy cập và phân công việc

 Chỉ những người có chuyên môn mới được phép vận hành hoặc sửa chữa thiết bị điện

 Có bảng phân công nhiệm vụ rõ ràng và người chịu trách nhiệm cụ thể

7 Chuẩn bị phương án ứng phó

 Có sơ đồ hệ thống điện và thiết bị cắt điện khẩn cấp

 Huấn luyện sơ cứu tai nạn điện giật

 Trang bị bình chữa cháy phù hợp với cháy do điện

15