Đề tài tổ chức trò chơi học tập cho trẻ rlptk 3 4 tuổi nhằm hình thành những biểu tượng về hình khối tại trường mầm non quang trung

Đề thi hết mônMôn: Bài tập nghiên cứu khoa học GDĐB Lớp: Chứng chỉ Nghiệp vụ GDĐB K19 Hình thức: Bài tập lớn Họ và Tên : Phạm Thị Phương SBD: 31 Tên đề tài: Tổ chức trò chơi học tập cho

Đề thi hết môn

Môn: Bài tập nghiên cứu khoa học GDĐB

Lớp: Chứng chỉ Nghiệp vụ GDĐB K19

Hình thức: Bài tập lớn

Họ và Tên : Phạm Thị Phương

SBD: 31

Tên đề tài: Tổ chức trò chơi học tập cho trẻ RLPTK 3-4 tuổi nhằm hình thành

những biểu tượng về hình khối tại trường Mầm non Quang Trung

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

2 Mục đích nghiên cứu

3 Giả thuyết khoa học

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

5 Khách thể nghiên cứu

6 Giới hạn đề tài

7 Phương pháp nghiên cứu

8 Đóng góp của đề tài

9 Địa bàn nghiên cứu

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN

I/ Cơ sở lý luận

II/ Hoạt động vui chơi và sự hình thành biểu tượng hình khối cho trẻ RLPTK

3-4 tuổi nhằm hình thành những biểu tượng về hình khối

II/ Tổ chức trò chơi học tập

CHƯƠNG II :

THỰC TRẠNG CỦA VIỆC TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP

NHẰM HÌNH THÀNH NHỮNG BIỂU TƯỢNG VỀ HÌNH KHỐI

I/ Vài nét về trường Mầm non Quang Trung

II/ Tổ chức khảo sát thực trạng

III/ Thực trạng về việc tổ chức trò chơi học tập nhằm hình thành biểu

tượng về hình khối cho trẻ RLPTK 3-4 tuổi

CHƯƠNG III: XÂY DỰNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI HỌC TẬP

NHẰM HÌNH THÀNH NHỮNG BIỂU TƯỢNG VỀ HÌNH KHỐI

CHO TRẺ RLPTK 3-4 TUỔI

I/ Mục đích, nội dung, nguyên tắc xây dựng trò chơi học tập và cách thực

hiện

II/ Hệ thống trò chơi học tập

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAMKHẢO

A- PHẦN MỞ ĐẦU

I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

1 Cơ sở khoa học :

Chăm sóc giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non là công việc vô cùng quan trọng nói chung và trẻ đặc biệt nói riêng Nhiều công trình nghiên cứu khoa học

ở Việt nam và trên thế giới đã chứng minh lợi ích lâu dài của việc can thiệp vào các năm ở tuổi mầm non là rất to lớn Trí tuệ, tính cách và hành vi xã hội của đứa trẻ đã được hình thành Chính trong những năm đầucủa cuộc đời con người , những can thiệp khi trẻ còn nhỏ có thể thúc đẩy các em đi học và giảm tỉ lệ bỏ học và lưu ban sau này Trong quá trình giáo dục trẻ em, việc hình thành những biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ có vai trò quan trọng Thông qua dạy trẻ làm quen với biểu tượng toán sẽ giúp trẻ hình thành phát triển năng lực, trí tuệ như cảm giác tư duy, ngôn ngữ đồng thời bồi dưỡng và phát triển khả năng chú

ý, ghi nhớ, tưởng tượng

Với trẻ lứa tuổi mẫu giáo chơi là hoạt động chủ đạo, hoạt động chơi là quyết định sự hình thành, phát triển tâm lý và nhân cách cho trẻ Chơi là hoạt động độc lập , tự do, tự nguyện của trẻ mẫu giáo

Qua trò chơi trẻ rèn luyện được tính độc lập, sáng tạo của trẻ Trò chơi toán học là một dạng của trò chơi học tập Trẻ giải quyết nhiệm vụ học tập dưới hình thức chơi nhẹ nhàng, thoải mái làm trẻ dễ dàng vượt qua những khó khăn trở ngại nhất định Trò chơi toán học giúp trẻ phát triển các nét, các phầm chất của tính cách, các tư duy toán học, tính độc lập, thông minh, linh hoạt, sáng tạo của trẻ

* Cơ sở thực tế :

Ở một số trường mầm non nhất là các trường ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa việc hình thành các biểu tượng về khối cho trẻ mầm non đặc biệt là trẻ RLPTK còn rất hạn chế Giáo viên chưa thấy vai trò và vị trí của nó trong việc dạy học, chưa nắm được các biện pháp tổ chức các trò chơi Toán học Các tiết học tổ chức theo khuôn mẫu cứng nhắc, trẻ ghi nhớ một cách thụ động không phát huy được tính tích cực cho trẻ, trẻ tiếp thu bài chậm, mệt mỏi không thích hoạt động ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng học Toán ở lớp 1 sau này Để chấm dứt tình trạng này chúng ta là những người giáo viên mầm non phải chuẩn

bị cho trẻ hiểu biết về môn Toán, cần phải cải tiến các tiết học xây dựng sáng tạo các trò chơi học tập cho phù hợp với nội dung tiết học, môn học Tổ chức tốt trò chơi nhằm hình thành những biểu tượng về hình khối cho trẻ, giúp trẻ RLPTK tiếp thu bài tốt hơn, giờ học sôi nổi, ít căng thẳng phù hợp với nhận thức của trẻ Giúp trẻ có những hiểu biết đầy đủ, có những tri thức và kỹ năng cần thiết để bước vào lớp 1

- Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài :

"Tổ chức trò chơi học tập cho trẻ RLPTK 3-4 tuổi nhằm hình thành những biểu tượng về hình khối”

2 Mục đích nghiên cứu:

" Tổ chức trò chơi học tập nhằm hình thành những biểu tượng về hình khối cho trẻ RLPTK "

3 Giả thuyết khoa học :

a) Chất lượng hiệu quả của việc hình thành những biểu tượng về hình

khối cho trẻ phụ thuộc vào quá trình tổ chức hoạt động giáo dục của cô giáo mầm non Nếu các trò chơi học tập được thiết kế dựa vào nội dung của các tiết học toán và việc tổ chức trò chơi hấp dẫn phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ thì trò chơi học tập sẽ góp phần tích cực trong việc hình thành những biểu tượng về hình khối cho trẻ RLPTK 3-4 tuổi giúp trẻ học tập thoải mái hơn, hiệu quả hơn

b) Tôi cho rằng việc hình thành những biểu tượng về hình khối cho trẻ

RLPTK 3-4 có thể phát huy trong trò chơi toán học nếu có những biện pháp dạy trẻ hợp lý

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

4.1 Hệ thống một số vấn đề lý luận về tổ chức trò chơi học tập và sự hình thành những biểu tượng về hình khối cho trẻ RLPTK 3-4

4.2 Điều tra thực trạng tổ chức trò chơi học tập cho trẻ RLPTK 3-4 tuổi

ở một số trường mầm non

4.3 Xây dựng một số trò chơi học tập và tổ chức thực hiện nhằm hình thành cho trẻ những biểu tượng hình khối cho trẻ RLPTK 3-4

4.4 Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của việc tổ chức trò chơi học tập cho trẻ

5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu:

5.1 Đối tượng nghiên cứu:

Hình thành những biểu tượng hình khổi cho trẻ RLPTK 3-4

5.2 Khách thể nghiên cứu:

Nghiên cứu số trẻ RLPTK 3-4 tuổi trường mầm Quang Trung

6 Giới hạn của đề tài:

Tổ chức trò chơi học tập cho trẻ nhằm hình thành những biểu tượng về hình khối cho trẻ RLPTK 3-4 trường MN Quang Trung

Số trẻ tham gia : 80 trẻ

Số cô tham gia : 16 cô

7 Phương pháp nghiên cứu :

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận về trò chơi học tập hình thành những

biểu tượng về hình khối cho trẻ RLPTK 3-4

7.2 Phương pháp quan sát tự nhiên để xác định thực trạng việc tổ chức

các trò chơi học tập ở trường mầm non QT

8 Đóng góp của đề tài :

Đề tài này thể hiện sự quan tâm thiết thực đến trẻ em, Quyền của trẻ em khuyết tật Trẻ em khuyết tật được hưởng đầy đủ các quyền của trẻ em và quyền của người khuyết tật theo quy định của pháp luật; được hỗ trợ, chăm sóc, giáo dục đặc biệt để phục hồi chức năng, phát triển khả năng tự lực và hòa nhập xã hội .Đề tài dựa vào quan điểm giáo dục trẻ em phát triển toàn diện dựa vào chương trình dạy trẻ hoạt động với bộ môn Toán và dựa vào đặc điểm sinh lý trẻ

em để xây dựng những trò chơi học tập phản ánh những nội dung cơ bản của tiết học "Toán" đề tài góp phần nhỏ vào đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quả các tiết học "Toán" làm cho giờ học sôi nổi, hấp dẫn, trẻ học tập say mê không mệt mỏi

9 Địa bàn nghiên cứu:

Đề tài này được nghiên cứu ở địa bàn phường Quang Trung - Trường Mầm non

Quang Trung

B - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN :

1 Biểu tượng của trẻ mẫu giáo về thế giới xung quanh và về "Toán học"

1.1 Bản chất của biểu tượng :

Biểu tượng là những hình ảnh của sự vật và hiện tượng nảy sinh ra trong

óc người khi sự vật và hiện tượng ấy không còn đang trực tiếp tác động vào các giác quan của ta

Có nhiều loại biểu tượng nhưng trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, tôi chỉ nghiên cứu biểu tượng trí nhớ của trẻ RLPTK

1.2 Biểu tượng của trẻ RLPTK:

- Theo các nhà nghiên cứu,trẻ tự kỷ có trí nhớ máy móc tuy có những hạn chế

về nhận thức một số lĩnh vực, nhưng trẻ tự kỷ còn cho thấy một số nhận thức vượt trội trong những lĩnh vực sở trường Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ có khả năng đặc biệt về trí nhớ máy móc, nhớ âm thanh, chữ viết, tiết tấu, trí nhớ không gian, thời gian, trí nhớ vận động,… Nhiều trẻ tự kỷ có khả năng Toán học, tin học, ngoại ngữ, hội họa, âm nhạc một cách kỳ diệu Theo Laurent Mottron: ” tự

kỷ là một dạng thông minh khác”

* Tóm lại :

Trẻ tự kỷ có trí nhớ máy móc trong quá trình nhận thức, khi trẻ đã thích sự vật hay sự kiện gì thì trẻ nhớ rất lâu và chi tiết: trẻ có thể nhớ ngõ ngách đường đi một cách chính xác khi chỉ đi qua một lần, có những trẻ nhớ lời bài hát và âm nhạc khi trẻ mới nghe qua, những trẻ khác có thể đọc thuộc lòng một quyển truyện đến mức không thiếu cả dấu chấm, dấu phẩy,… Một số TTK có khả năng biết đọc, biết làm toán khi chưa bao giờ đi học cũng nằm trong trí nhớ loại này

1.3 Nhiệm vụ, nội dung hình thành biểu tượng về hình khối của trẻ RLPTK :

* Nhiệm vụ :

+ Hình thành cho trẻ các biểu tượng về hình khối vật chất và các mối quan hệ của chúng với nhau

+ Bồi dưỡng phát triển khả năng quan sát, tri giác có chủ định, rèn một số thao tác tư duy như so sánh, phân tích tổng hợp và làm chính xác phong phú ngôn ngữ cho trẻ

* Nội dung :

- Dạy trẻ nhận biết mối quan hệ về hình khối - các mặt - các cạnh bằng kỹ

năng so sánh đặt cạnh nhau (hay lăn hình, lăn khối đặt chồng lên nhau )

- Dạy trẻ biết sử dụng đúng các từ diễn đạt các mối quan hệ về hình khối

- Dạy trẻ thao tác đo lường đơn giản - đo các cạnh của hình khối, biết sử dụng phép đo để so sánh kích thước, chiều rộng, hẹp của vật

1.4 Đặc điểm về sự hình thành biểu tượng về hình khối của trẻ RLPTK

- Trẻ em nhận biết về hình khối của các vật là nhờ có sự tham gia tích cực của các giác quan mà chủ yếu là thị giác và xúc giác, sau đó dùng tiếng nói để

khái quát những nhận biết về hình khối, khả năng nhận biết (cảm thụ) hình khối

vật ở các khoảng cách khác nhau và trong các vị trí khác nhau gọi là hệ số cảm thụ Trẻ RLPTK có khả năng phân biệt ba chiều kích thước (dài - rộng - cao) của vật, biết lựa chọn các vật theo chiều dài hoặc chiều rộng Tuy nhiên trẻ rất khó phân tích chiều cao của vật Vì vậy trong quá trình dạy trẻ, giáo viên phải dạy trẻ phân biệt và so sánh các thông số kích thước khác nhau, đồng thời giúp trẻ hiểu nghĩa các từ dài hơn, ngắn hơn, dài, ngắn

- Phát triển ngôn ngữ là rất cần thiết để hình thành biểu tượng toán học nói chung và biểu tượng về hình hoặc khối nói riêng một cách chính xác và có

hệ thống cho trẻ

2 Hoạt động học tập của trẻ RLPTK và sự hình thành biểu tượng về kích thước cho trẻ.

2.1 Hoạt động học tập của trẻ RLPTK:

Hoạt động học tập không phải là hoạt động tự do, tự nguyện mà mang tính chất bắt buộc

Ở lứa tuổi mẫu giáo nhỡ hoạt động học tập chưa thể đầy đủ được, mà sẽ hình thành dần ở tuổi học sinh phổ thông, nhưng trong nhiều hoạt động đặc biệt

là hoạt động vui chơi ở trẻ mẫu giáo đã xuất hiện những yếu tố của hoạt động học tập

Để hình thành những hứng thú bền vững và nảy sinh những kỹ năng hoạt động trí tuệ chuẩn bị cho trẻ vào trường phổ thông Trong truờng mẫu giáo cô giáo dạy trong các hình thức có tổ chức đặc biệt gọi là "Tiết học" đó là khoảng thời gian nhất định được tăng dần theo lứa tuổi

Mẫu giáo bé : 15 - 20 phút Mẫu giáo nhỡ : 20 - 25 phút Mẫu giáo lớn : 25 - 30 phút

2.2 Tổ chức tự học "Toán" cho trẻ RLPTK :

Việc tổ chức dạy trẻ trên tiết học có ý nghĩa quan trọng trong quá trình dạy trẻ làm quen với toán Nhằm hệ thống hóa chính xác hóa các biểu tượng, những kiến thức, kỹ năng cần thiết cho trẻ Phát triển khả năng chú ý có chủ định, rèn luyện và phát triển các thao tác tư duy, khả năng phân tích so sánh tổng hợp, khái quát hoá phát triển ngôn ngữ và tính tích cực, tự giác, chủ động trong học tập góp phần hoàn thiện và phát triển năng lực quan sát thúc đẩy sự ham hiểu biết của trẻ

- Hình thành và rèn luyện cho một số kỹ năng, thói quen trong học tập biết chú ý lắng nghe và thực hiện theo sự hướng dẫn của cô giáo

* Cấu trúc một tiết học toán gồm 3 phần:

+ Phần 1: Ôn tập củng cố kiến thức, kỹ năng đã học có liên quan hỗ trợ

giải quyết yêu cầu của phần 2

+ Phần 2: Hình thành những biểu tượng mới.

+ Phần 3: Vận dụng kiến thức, kỹ năng vừa hình thành vào các hoạt động

khác

II/ HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI VÀ SỰ HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG HÌNH KHỐI CHO TRẺ RLPTK.

1 Hoạt động vui chơi:

Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo, là hoạt động phù hợp với nhu cầu, khả năng và hứng thú của trẻ tạo ra những nét tâm lý đặc trưng cho lứa tuổi mẫu giáo Những phẩm chất tâm lý và những đặc điểm nhân cách của trẻ mẫu giáo được hình thành và phát triên mạnh mẽ nhất trong hoạt động vui chơi tạo nên những biến đổi về chất trong tâm lý trẻ, chuẩn bị cho trẻ chuyển sang một giai đoạn phát triển cao hơn được hình thành chính trong hoạt động này Trong hoạt động vui chơi những yếu tố của hoạt động khác cũng được hình thành như học tập, lao động, giao tiếp Sau này có ý nghĩa độc lập và trở thành hoạt động chủ đạo Hoạt động vui chơi của trẻ em đa dạng phong phú, nó bao gồm các loại trò chơi khác nhau

- Trò chơi đóng vai trò theo chủ đề , lắp ghép, xây dựng, đóng kịch, học tập, trò chơi vận động

Nhưng ở đề tài này phạm vi nghiên cứu giới hạn là trò chơi học tập

2 Trò chơi học tập:

a) Khái niệm về trò chơi học tập:

Trò chơi học tập là trò chơi có luật và có nội dung định trước Là trò chơi của sự nhận thức hướng đến sự mở rộng chính xác hóa, hệ thống hoá biểu tượng của trẻ về thế giới xung quanh, hướng đến sự phát triển các năng lực trí tuệ, giáo dục lòng ham hiểu biết cho trẻ, trong đó nội dung học tập được kết hợp với hình thức chơi

- Trò chơi học tập với đồ vật và tranh ảnh được tiến hành với những đồ vật, đồ chơi khác nhau

- Trò chơi học tập bằng lời nói

- Trò chơi vừa dùng lời nói vừa dùng đồ vật

- Cùng với những trò chơi khác, trò chơi học tập là trò chơi mà luật chơi được quy định cụ thể rõ ràng, trong trò chơi học tập, vui chơi và hoàn cảnh chơi được dấu

- Nội dung giáo dục của trò chơi học tập gắn liền với nhiệm vụ chơi trong các hành động chơi, trong các luật chơi và nó không đặt ra cho trẻ những nhiệm

vụ độc lập

* Cách chơi của trò chơi học tập :

Trò chơi học tập mang một cấu trúc chơi hoặc đặc biệt với các thành phần, nhiệm vụ, nhận thức, luật chơi, hành động chơi và kết quả

Nhiệm vụ nhận thức: Trò chơi học tập đặt ra trước trẻ như một bài toán

mà trẻ phải giải quyết trên những điều kiện đã cho Nó khêu gợi tính hứng thú, tính tích cực, nguyện vọng chơi của trẻ

+ Luật chơi (còn gọi là quy tắc chơi) là những quy định chung mà những

người tham gia phải thực hiện Luật chơi là tiêu chuẩn đánh giá hành động chơi đúng hay sai Nếu luật chơi không được thiết lập sớm thì hành động chơi sẽ tản mạn và có thể không thực hiện được qua việc thực hiện luật chơi ta giáo dục trẻ khả năng định hướng, giáo dục phẩm chất và ý chí tình cảm

+ Hành động chơi: Là hành động mà trẻ thực hiện trong khi chơi, các hành động chơi trong trò chơi học tập chủ yếu là hành động nhận thức để giúp trẻ có được biểu tượng đúng đắn về các đối tượng xung quanh theo những dấu

hiệu bên ngoài (màu sắc, hình dạng )

+ Kết quả chơi: Lúc kết thúc trò chơi trẻ hoàn thành một nhiệm vụ nhận

thức nào đó (Đoán được câu đố, nói đúng tên và đặc điểm của sự vật ) Kết quả

chơi khuyến khích trẻ tích cực tham gia vào những trò chơi tiếp theo

* Đồ chơi trong các trò chơi học tập.

Đồ chơi là công cụ, phương tiện để tiến hành trò chơi học tập, đồ chơi được giáo viên sử dụng với tư cách là phương tiện điều khiển hoạt động nhận thức của trẻ trong trò chơi học tập