Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn, nhóm tác giả lựa chọn đề tài "Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trước yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên huyện Củ Ch
Trang 1HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH VÀ QUẢN TRỊ CÔNG
KHOA KHOA HỌC LIÊN NGÀNH – NGOẠI NGỮ - TIN HỌC
BÁO CÁO TỔNG HỢP
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN
VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN
HỒ CHÍ MINH TRƯỚC YÊU CẦU KHƠI DẬY KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CHO THANH NIÊN
HUYỆN CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Trang 2HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH VÀ QUẢN TRỊ CÔNG
KHOA KHOA HỌC LIÊN NGÀNH – NGOẠI NGỮ - TIN HỌC
BÁO CÁO TỔNG HỢP
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN
VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN
HỒ CHÍ MINH TRƯỚC YÊU CẦU KHƠI DẬY KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CHO THANH NIÊN
HUYỆN CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Lê Quang Huy : 2305TCBA
Hà Nội, tháng 4 năm 2025
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Chúng em xin cam đoan đề tài Nghiên cứu khoa học “Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trước yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh” là sản phẩm
nghiên cứu riêng của nhóm, dưới sự hướng dẫn của Ths Phan Thị Hải Hà và
dựa trên sự cố gắng, nỗ lực của các thành viên nhóm Các tư liệu và kết quả nghiên cứu của đề tài đảm bảo tính trung thực, chính xác, được trích dẫn rõ ràng, đầy đủ và là kết quả chưa từng được công bố trong bất kỳ đề tài nào Nhóm tác giả xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này
Hà Nội, ngày tháng năm 2025
Nhóm tác giả
Trang 4
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện công trình nghiên cứu khoa học, nhóm tác giả đã nhận được sự động viên và tạo điều kiện của các thầy, cô giáo Học viện và các cán bộ, chuyên viên, đoàn viên của địa bàn nghiên cứu Nhóm tác giả bày tỏ sự biết ơn đối với thầy, cô giáo Học viện Hành chính
và Quản trị công, nhất là các thầy, cô giáo của Khoa Khoa học liên ngành – Ngoại ngữ - Tin học
Đặc biệt, nhóm tác giả xin gửi lời cảm ơn tới cô giáo Ths Phan Thị Hải
Hà - người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ nhóm tác giả thực
hiện các hoạt động nghiên cứu để hoàn thành công trình nghiên cứu khoa học này Với thời gian và năng lực nghiên cứu còn hạn chế, công trình nghiên cứu không tránh khỏi những thiếu sót; nhóm tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp chân thành từ thầy, cô giáo, bạn bè
Cuối cùng, nhóm tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến những quý thầy, cô Học viện Hành chính và Quản trị công đã luôn tạo điều kiện tốt nhất trong suốt quá trình tham gia học tập và nghiên cứu
Kính chúc quý thầy, cô thật nhiều sức khoẻ, hạnh phúc và thành công trong sự nghiệp dạy học
Nhóm tác giả trân trọng cảm ơn!
Nhóm tác giả
Trang 5
DANH MỤC VIẾT TẮT
Đoàn TNCS Đoàn Thanh niên Cộng sản
Trang 6
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Mức độ quan trọng của đoàn TNCS Hồ Chí Minh Huyện Củ Chi trong việc giáo dục lý tưởng, khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên 61 Biểu đồ 2.2: Đánh giá về các hoạt động, chương trình được tổ chức cho thanh niên của Huyện Đoàn Củ Chi trong thời gian qua 63 Biểu đồ 2.3: Mức độ nhận biết các hoạt động của Huyện Đoàn Củ Chi đối với thanh niên 65 Biểu đồ 2.4: Đánh giá các hình thức triển khai các chương trình, hoạt động của Huyện Đoàn Củ Chi 67 Biểu đồ 2.5: Các hình thức triển khai chương trình, hoạt động được Đoàn viên tiếp cận nhiều nhất 69
Trang 7MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC VIẾT TẮT
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu 3
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 6
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7
5 Phương pháp nghiên cứu 7
6 Ý nghĩa của đề tài 8
7 Cấu trúc đề tài 9
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRONG KHƠI DẬY KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CHO THANH NIÊN 10
1.1 Một số khái niệm cơ bản 10
1.1.1 Thanh niên 10
1.1.2 Đoàn Thanh niên 12
1.1.3 Khát vọng sống cống hiến 13
1.1.4 Sự cần thiết và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên 14
1.2 Vai trò của Đoàn Thanh niên trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên 17
1.2.1 Đề xuất tham mưu việc thực hiện các chương trình trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên 17
1.2.2 Tổ chức thực hiện các chương trình, hoạt động trong khơi dậy khát vọng sống cống hiến cho thanh niên 19
1.2.3 Hướng dẫn thực hiện, tổ chức kiểm tra các chương trình, hoạt động trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên 21
Trang 81.2.4 Việc sơ kết, tổng kết các chương trình, kế hoạch hoạt động trước yêu
cầu khơi dậy khát vọng cống hiến 22
1.3 Yêu cầu phát huy vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên 23
Tiểu kết chương 1 26
CHƯƠNG 2 VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRƯỚC YÊU CẦU KHƠI DẬY KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CHO THANH NIÊN HUYỆN CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - THỰC TRẠNG, ĐÁNH GIÁ 27
2.1 Khái quát về Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh 27
2.1.1 Đoàn thanh niên huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh 27
2.1.2 Đặc điểm của thanh niên huyện Củ Chi, thành Phố Hồ Chí Minh 28
2.2 Giới thiệu chương trình “Khát vọng cống hiến – Lẽ sống thanh niên” năm 2022 33
2.2.1 Hoàn cảnh ra đời 33
2.2.2 Nội dung của chương trình 33
2.3 Thực trạng vai trò của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh trong khơi dậy khát vọng sống cống hiến cho thanh niên hiện nay 35
2.3.1 Công tác đề xuất, tham mưu 35
2.3.2 Công tác tổ chức, thực hiện 37
2.3.3 Công tác hướng dẫn, kiểm tra 45
2.3.4 Công tác sơ kết, tổng kết 54
2.4 Đánh giá chung 60
2.4.1 Ưu điểm, nguyên nhân 60
2.4.2 Hạn chế, nguyên nhân 74
Tiểu kết chương 2 77
Trang 9CHƯƠNG 3 BỐI CẢNH MỚI CỦA VẤN ĐỀ VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN HUYỆN CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỚC YÊU CẦU KHƠI DẬY
KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CỦA THANH NIÊN TRONG THỜI GIAN
TỚI 78
3.1 Bối cảnh mới của vấn đề 78
3.2 Giải pháp chủ yếu nhằm phát huy vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Củ Chi trước yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến của thanh niên 79 3.2.1 Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên theo đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của nhà nước 79
3.2.2 Phát huy và kế thừa những giá trị truyền thống tốt đẹp, thành quả trong công tác vận động và giáo dục thanh niên 82
3.2.3 Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ Đoàn nhằm đáp ứng yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến trong công tác giáo dục thanh niên giai đoạn mới 84 3.2.4 Đổi mới phương thức tổ chức hoạt động phù hợp với yêu cầu phát triển của thời đại, góp phần khơi dậy khát vọng sống cống hiến trong thanh niên 86
3.2.5 Bồi dưỡng lý tưởng sống cao đẹp và khát vọng cống hiến trong thanh niên đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước 87
3.2.6 Phát huy giá trị các mô hình hay, cách làm hiệu quả và nhân rộng điển hình tiên tiến trong giáo dục lý tưởng sống cho thanh niên 89
Tiểu kết chương 3 92
KẾT LUẬN 93
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95
PHỤ LỤC 98
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thanh niên là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển chung của xã hội, là lực lượng mang trong mình xung kích, bản lĩnh, luôn tiên phong, đi đầu trong các hoạt động, phong trào từ thời chiến đến thời bình Dưới ngọn Đảng quang vinh, đoàn viên, thanh niên Việt Nam đã cùng toàn quân
và toàn dân viết nên những trang sử hào hùng, họ đã sống, học tập, lao động và chiến đấu góp sức vào công cuộc giải phóng dân tộc, đổi mới đất nước, xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, công bằng, văn minh Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh được Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo, trong hơn 90 năm qua, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã không ngừng lớn mạnh, hoàn thành tốt các nhiệm tập hợp, giáo dục thanh niên Việt Nam, trở thành đội dự bị tin cậy của Đảng
Trong giai đoạn hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tăng cường hội nhập Quốc tế sâu rộng đã mở ra cho thanh niên nhiều cơ hội nhưng cũng đối mặt với không ít khó khăn, thách thức Với sự biến động đầy phức tạp, khó lường của thế giới; sự xâm nhập của “Diễn biến hòa bình”, “Cách mạng màu”; những vấn đề liên quan đến văn hóa - chính trị đã và đang dấy lên sự lo ngại ở nhân dân, tác động mạnh mẽ đến tư tưởng của các tầng lớp nhân dân, trong đó đối tượng lo ngại nhất là thanh niên Sự thay đổi về nhận thức xã hội hội đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, định hình tư tưởng, phát huy tinh thần sống cống hiến cho thanh niên
Huyện Đoàn Củ Chi là tổ chức chính trị xã hội luôn đồng hành, giúp đỡ, bảo vệ và thúc đẩy sự phát triển của đoàn viên, thanh thiếu niên trên địa bàn huyện Củ Chi Huyện Củ Chi là một trong những địa chỉ đỏ về truyền thống yêu nước, đấu tranh giành độc lập, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước Người dân Củ Chi từ khi sinh ra lớn lên đều thấm nhuần những câu chuyện lịch sử hào hùng với những hầm địa đạo, những bà mẹ Việt Nam anh hùng nuôi quân,
Trang 11những người anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống để mang lại hòa bình cho nhân dân Với bề dày truyền thống yêu nước, tổ chức Đoàn ở huyện Củ Chi không chỉ đơn thuần là tổ chức tập hợp thanh niên, Huyện Đoàn Củ Chi đã và đang đồng hành cùng thanh niên, khơi dậy tinh thần yêu nước, hỗ trợ khởi nghiệp, lập nghiệp, phát triển nghề truyền thống và luôn đổi mới sáng tạo bằng những hành động, việc làm thiết thực Đối tượng đoàn viên, thanh niên trên địa bàn Huyện luôn là đối tượng nhận được sự quan tập đặc biệt trong việc giáo dục về truyền thống lịch sử, từ đó khơi dậy được tinh thần yêu nước, yêu quê hương, sẵn sàng phụng
sự tổ quốc
Tuy nhiên, trong tình hình đời sống xã hội ngày càng được nâng cao càng
có nhiều thách thức đặt ra, vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh sẽ có những tác động nhất định bởi sự thay đổi của xã hội kéo theo thay đổi về nhận thức của nhân dân Tại Huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh cũng sẽ nhận nhiều thách thức bởi sự phát triển nhanh chóng của xã hội và công nghệ, một bộ phận thanh niên có thể bị ảnh hưởng tiêu cực, phai nhạt lý tưởng, xa rời truyền thống văn hóa dẫn đến công tác tổ chức phong trào hành động cách mạng cũng bị tác động khiến cho sự phát triển của tổ chức Đoàn và sự định hình tư tưởng của đoàn viên, thanh niên nơi đây không đồng đều, có nhiều bất cập và sẽ mang đến những hậu quả nghiêm trọng Do đó, công tác giáo dục, khơi gợi tình yêu quê hương đất nước của Đoàn viên cần được đẩy mạnh hơn nữa, đặc biệt trong việc thực hiện Kết luận 21 Hội nghị Trung ương 4 Khóa XIII của Đảng về việc thực hiện hóa Khát vọng sống cống hiến và Lẽ sống thanh niên với tinh thần đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" Bên cạnh đó, vai trò Đoàn TNCS Hồ Chí Minh còn
là giúp đỡ cho thanh niên thực hiện đúng trách nhiệm của người thanh niên Việt Nam được quy định tại Luật Thanh niên năm 2020 Vì vậy, vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh không chỉ là tổ chức phong trào mà còn phải định hướng, bồi dưỡng thế hệ trẻ trong việc giáo dục tinh thần yêu nước, giúp thanh niên
Trang 12nhận thức đúng đắn về trách nhiệm với quê hương, đất nước là nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay
Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn, nhóm tác giả lựa chọn đề tài "Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trước yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh" là
cơ sở để đề xuất những giải pháp phù hợp, khắc phục những hạn chế tồn đọng
và đưa ra những gợi mở để giải quyết các vấn đề tại địa phương bên cạnh đó nhóm nghiên cứu mong muốn hướng đến kinh nghiệm thực tiễn qua việc truyền thông về trách nhiệm của thanh niên
2 Tình hình nghiên cứu
Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đề tài đã được nhiều nhà nghiên cứu chỉ ra, tuy nhiên các đề tài chưa đề cập sâu vào Vai trò của ĐTN trong việc khơi dậy khát vọng sống cho thanh niên Dưới đây là một số kết quả nghiên cứu:
*Các tác phẩm sách liên quan đến thanh niên và vai trò của Đoàn Thanh niên
- Văn Tùng, (2008), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức và giáo dục
thanh niên”, Cuốn sách tập trung nghiên cứu về Tư tưởng Hồ Chí Minh với các
vấn đề giáo dục thanh niên, những nhận định của Bác về tình hình thanh niên đầu thế kỉ 20 và sự ra đời của Đoàn Thanh niên Cộng sản Qua đó thể hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí, khả năng cách mạng, về xây dựng, củng cố
tổ chức đoàn, giáo dục và đào tạo thanh niên
- Nguyễn Văn Huyên (2010), "Giáo dục thanh niên và trách nhiệm của
Đoàn Thanh niên" Tác phẩm tập trung vào vấn đề giáo dục thanh niên trong
giai đoạn hiện đại, nhấn mạnh sự đóng góp của Đoàn Thanh niên trong việc định hướng lý tưởng, giáo dục chính trị và phát triển kỹ năng cho thế hệ trẻ
- Trần Thị Minh Đức (2020), "Vai trò của Đoàn Thanh niên trong việc
xây dựng nhân cách thanh niên Việt Nam" Cuốn sách nghiên cứu về tác động
của Đoàn Thanh niên trong việc hình thành nhân cách thanh niên Việt Nam hiện
Trang 13nay Tác giả đưa ra các dẫn chứng thực tiễn về những hoạt động, chương trình
mà Đoàn Thanh niên triển khai nhằm hỗ trợ thanh niên phát triển toàn diện
*Các bài báo, tạp chí liên quan đến thanh niên và vai trò của Đoàn Thanh niên
- Lê Thị Chiên, (2021), “Phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh trong việc đoàn kết, tập hợp thanh niên tham gia bảo vệ nền tảng
tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch”, Tạp chí Cộng sản Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục lý tưởng
cách mạng, truyền thống văn hóa, lịch sử cho thanh niên, đồng thời đề cập đến việc thanh niên Việt Nam luôn có tinh thần nhiệt huyết, tiên phong và ham học hỏi
- Nguyễn Hải Đăng, (2021), “Vai trò của Thanh niên trong thời kỳ mới”,
Tạp chí Quản lý nhà nước Bài viết nêu lên vai trò của thanh niên, đặc biệt là
trong thời kỳ phát triển mới thanh niên càng giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển đất nước và tương lai
- Nguyễn Anh Tuấn, (2022), “Khơi dậy khát vọng cống hiến, thực hiện lẽ
sống cao đẹp và quét sạch chủ nghĩa cá nhân trong thanh niên Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Cộng sản Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khơi dậy
khát vọng cống hiến và lẽ sống cao đẹp trong thanh niên Việt Nam, kêu gọi thanh niên phải nâng cao đạo đức cách mạng, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích
cá nhân và kiên quyết loại bỏ các hành vi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống
- Nguyễn Thị Khánh Linh, (2022), “Phát huy vai trò của thanh niên trong
thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc” Một trong
những điểm nhấn quan trọng của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng là ngay trong chủ đề của Đại hội và trong Báo cáo chính trị đều nêu rõ mục tiêu phát triển đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc Muốn thực hiện mục tiêu cao đẹp đó, cần có sự chung tay, góp sức của tất cả các tầng lớp nhân dân, trong đó có thế hệ trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước
Trang 14- Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, Nguyễn Văn Quý, Nguyễn Thị Hoà, (2024),
“Quan điểm và giải pháp nâng cao vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh về bảo tồn, phát huy văn hoá truyền thống trong bối cảnh chuyển đổi số”, Tạp chí Mặt trận Bài viết đưa ra những quan điểm về nâng cao nhận thức
về văn hoá truyền thống cho thanh niên và quan điểm thúc đẩy thanh niên tham gia bảo tồn, phát huy văn hoá truyền thống trong bối cảnh chuyển đổi số Từ đó đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh về bảo tồn, phát huy văn hoá truyền thống trong bối cảnh chuyển đổi số
*Các đề tài nghiên cứu liên quan đến thanh niên và vai trò của Đoàn Thanh niên:
- Thiều Thị Tuyết Trinh, (2015), “Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh trong xây dựng ý thức pháp luật cho thanh niên ở Việt Nam hiện nay” Đề tài đã khái quan lý luận về thanh niên, ý thức pháp luật; hệ thống hóa
những vấn đề cơ bản về vai trò của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong việc xây dựng ý thức pháp luật cho thanh niên
- Trịnh Lý, (2022), “Khơi dậy khát vọng cống hiến của tuổi trẻ Việt
Nam” Bài viết đề cập đến các cuộc thảo luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ XII của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tập trung vào việc truyền cảm hứng cho thanh niên đóng góp cho xã hội và xây dựng lối sống cao đẹp Diễn đàn nhấn mạnh nhu cầu về các hoạt động sáng tạo và đa dạng để nuôi dưỡng khát vọng trong thanh niên, thúc đẩy họ vượt qua thách thức và sống có trách nhiệm Mối quan tâm đã được nêu ra về một số xu hướng tiêu cực trong thanh niên và tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đã được nhấn mạnh
- Trần Thị Phúc An và Nguyễn Thị Kim Dung, (2024), “Giáo dục tinh
thần dân tộc cho sinh viên hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” Đề tài nghiên
cứu thông qua các phương pháp phân tích, tổng hợp đã phân tích những khái niệm và sự cần thiết của việc giáo dục tinh thần dân tộc cho sinh viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 15Qua quá trình tìm hiểu nhóm tác giả nhận thấy rằng, đã có các công trình nghiên cứu về vấn đề liên quan, tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu nào nhấn mạnh về vai của trò Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trước yêu cầu khơi dậy khát vọng sống cống hiến cho thanh niên huyện Củ Chi, TPHCM Chính vì vậy nhóm
tác giả đã lựa chọn: "Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trước yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh" làm đề tài nghiên cứu
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trước yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên nói riêng Từ đó, đề tài đánh giá được mức độ hiệu quả của tổ chức Đoàn trong việc thực hiện lời kêu gọi của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh qua việc tìm hiểu thực trạng tổ chức các chương trình, hoạt động nhằm khơi gợi khát vọng cống hiến cho thanh niên ở huyện Củ Chi, đánh giá ưu và nhược điểm Đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả vai trò của Đoàn thanh niên trong việc thực hiện yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên tại huyện
Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh đặc biệt trong tình hình, bối cảnh mới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Một là: Làm rõ cơ sở lý luận, khẳng định vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trước yêu cầu khơi dây khát vọng cống hiến cho thanh niên
Hai là: Đánh giá thực trạng vai trò của Đoàn thanh niên trong việc khơi gợi khát vọng cống hiến cho thanh niên tại huyện Củ Chi, TPHCM
Ba là: Đề ra một số giải pháp góp phần phát huy vai trò của Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh trong việc thực hiện khơi gợi khát vọng cống hiến cho thanh niên huyện Củ Chi, TPHCM
Trang 164 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong việc khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian: trên địa bàn huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh Phạm vi thời gian: bắt đầu từ năm 2022 đến nay
5 Phương pháp nghiên cứu
Ngoài việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp thu thập thông tin, phương pháp phân tích, tổng hợp đề tài còn sử dụng chuyên sâu vào hai phương pháp là phương pháp khảo sát và phỏng vấn sâu Thông qua các phương pháp này nhóm tác giả có được những thông tin phục vụ cho việc chứng minh những luận điểm trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài
5.1 Phương pháp điều tra xã hội học
Phương pháp điều tra xã hội học là cách thu thập thông tin từ quần chúng thông qua các phiếu hỏi giúp cho việc nhìn nhận, đánh giá về những vấn đề, sự kiện, diễn biến của đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội; đồng thời là một phương pháp thường được dùng trong công tác nghiên cứu
Trong dư luận và phản ánh của quần chúng có cái đúng, cái sai; do cách tiến hành điều tra xã hội học mà trong các thông tin thu thập được có cái thật, cái giả Trong đề tài nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp này để điều tra thông qua ứng dụng Google Form và sau quá trình điều tra thu được 115 phiếu trả lời
5.2 Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Được áp dụng trong việc nghiên cứu nguồn tài liệu, văn bản, sách báo, Có liên quan đến nội dung chủ đề nghiên cứu Thực hiện phương pháp nghiên cứu, luận văn đã thực hiện thu thập, phân tích, đánh giá nguồn tài liệu thứ cấp từ các nguồn như: văn bản quy định của pháp luật, các báo cáo của cấp bộ, ngành, tạp chí, sách báo, các kết quả nghiên cứu của các tác giả, các báo cáo khoa học có liên quan tới nội dung nghiên cứu
Trang 17Nguồn tài liệu thứ cấp cũng được thu thập thông qua các báo cáo, các tài liệu thống kê chính thức của cơ quan, đơn vị và các ban chuyên môn của đơn vị tại địa phương
5.3 Phương pháp khảo sát - thống kê
Phương pháp khảo sát - thống kê: Được nhóm tác giả vận dụng để khảo sát và thống kê các chương trình, hoạt động cụ thể đã được thực hiện trong thời gian qua và những số liệu đưa ra liên quan đến các nội dung nghiên cứu
5.4 Phương pháp phân tích, tổng hợp
Phương pháp phân tích, tổng hợp: Được sử dụng để đánh giá các nghiên cứu, nguồn tài liệu, dữ liệu liên quan, kết quả khảo sát từ đó rút ra những luận điểm khoa học
5.5 Phương pháp phỏng vấn
Phương pháp sử dụng các câu hỏi trực tiếp để thu thập dữ liệu giữa nhà nghiên cứu và người tham gia Trong đề tài này nhóm tác giả đã tiến hành khảo sát cán bộ đoàn đang làm việc tại Huyện Đoàn Củ Chi và một số thanh niên trên địa bàn huyện
6 Ý nghĩa của đề tài
Ba là, đề xuất giải pháp để phát huy, nhân rộng những mô hình, việc làm hiệu quả và đề ra những ý tưởng, gợi ý mới cho công tác Đoàn và phong trào thanh niên đặc biệt là trong việc khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên huyện Củ Chi
*Ý nghĩa thực tiễn
Đánh giá vai trò của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Củ Chi trong việc khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên trên địa bàn huyện Từ
Trang 18đó đưa ra các giải pháp để làm tốt hơn nữa công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục tư tưởng, đạo đức cho thanh niên trên địa bàn và khu vực
Các giải pháp của đề tài góp phần tích cực vào việc phát huy vai trò của tổ chức Đoàn, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tuyên truyền của Đoàn thanh niên trong việc khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên, đặc biệt là trong tình hình mới Thông qua đề tài cũng giúp cho thanh niên nhận thức rõ hơn về vai trò và trách nhiệm, xác định rõ vị thế của mình đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước trong thời đại mới
Chương 3: Bối cảnh mới và giải pháp chủ yếu nhằm phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh trước yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến của thanh niên trong thời gian tới
Trang 19Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN
HỒ CHÍ MINH TRONG KHƠI DẬY KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CHO
THANH NIÊN 1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Thanh niên
Thanh niên là một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày cũng như trong các lĩnh vực khoa học [27] Trong cuộc sống, chúng ta thường bắt gặp hình ảnh của thanh niên gắn liền với sức trẻ, lòng nhiệt huyết và khát vọng vươn lên Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về thanh niên không chỉ qua vẻ ngoài năng động mà còn dưới góc nhìn khoa học cần phải tiếp cận từ nhiều phương diện khác nhau Thanh niên là một bộ phận rất quan trọng của xã hội, giữ vị trí và vai trò hàng đầu trong dựng nước và giữ nước C.Mác, Ph.Ăngghen
và V.I.Lênin đều coi thanh niên là một lực lượng cách mạng hùng hậu, có vai trò quan trọng trong cách mạng và xem xét vấn đề thanh niên luôn gắn bó với giai cấp công nhân và đảng tiên phong C.Mác gắn nó với sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, với sự phát triển của toàn thể xã hội “Do những quy luật phát triển khách quan của xã hội, thanh niên bao giờ cũng giữ vai trò quan trọng trong việc kế thừa và phát triển những thành tựu của người đi trước” [10, tr.23] V.I Lênin phát triển quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen, coi thanh niên là
“Nguồn sinh lực chiến đấu của sự nghiệp giải phóng dân tộc và công cuộc xây dựng xã hội mới” và “Sớm muộn thanh niên sẽ đến với chủ nghĩa xã hội bằng những con đường khác với cha anh họ” [28, tr.231]
Từ góc độ tâm lý học, thanh niên là giai đoạn chuyển tiếp từ tuổi thơ sang hoạt động độc lập với tư cách là một công dân có trách nhiệm Ở giai đoạn này,
sự phát triển về thể chất đạt đến đỉnh cao trong khi các yếu tố tâm lý mới được
định hình và ổn định một cách tương đối Điều này cho thấy thanh niên là lứa
tuổi đầy tiềm năng nhưng cũng đối mặt với nhiều biến động về tâm lý, đòi hỏi
sự quan tâm, định hướng đúng đắn từ gia đình, nhà trường và xã hội Dưới góc
độ pháp luật, khái niệm “thanh niên” được quy định rõ ràng, theo Điều 1 Luật
Trang 20Thanh niên năm 2020 quy định: “Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi” [24] Quy định này không chỉ mang tính pháp lý mà còn là cơ
sở để các tổ chức chính trị – xã hội định hướng hoạt động dành cho thanh niên Theo Điều lệ Đoàn Thanh niên và Điều lệ Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam,
cả hai đều xác định độ tuổi thanh niên từ đủ 16 đến 30, cho thấy sự thống nhất trong cách tiếp cận và nhìn nhận về lứa tuổi này trong các văn bản chính thức
Từ góc độ kinh tế học, thanh niên là một lực lượng lao động xã hội trẻ, nguồn bổ sung cho đội ngũ lao động trên tất cả các lĩnh vực Bộ luật Lao động
2019, khoản 1 Điều 3 quy định: “Người lao động là người làm việc cho người sử
dụng lao động theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động Độ tuổi lao động tối thiểu của người lao động là đủ 15 tuổi” [25] Tùy theo đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội, mỗi quốc gia có quy định độ tuổi thanh niên khác nhau Thông thường, độ tuổi thanh niên được xác định bắt đầu từ 15 hoặc 16 đến ơ tuổi; có nơi đến 30 tuổi, thậm chí có quốc gia xác định đến 40 tuổi Tuy nhiên, xu hướng chung là nâng dần giới kết thúc của tuổi thanh xuân
Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên chính là sự tiếp thu và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin về thanh niên Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm sâu sắc
đến thanh niên và Người từng căn dặn: “Thanh niên là người chủ tương lai của
nước nhà Phải luyện rèn cho xứng đáng với vai trò ấy” [14] Với người thanh
niên là một lực lượng xã hội quan trọng, đóng vai trò quyết định tới sự nghiệp thành công hay thất bại của cách mạng Vì vậy, việc giáo dục đạo đức cách mạng, đưa thanh niên vào các tổ chức hoạt động cách mạng do Đảng lãnh đạo là hết sức cần thiết
Quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ta luôn coi trọng vấn đề thanh niên, đánh giá cao vai trò của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng Các kỳ Đại hội Đảngđều đánh giá cao vị trí, vai trò của thanh niên, xem phát triển và hoàn thiện lực lượng thanh niên là thực hiện mục tiêu phát triển và hoàn thiện giá trị con người Việt Nam Nghị quyết Trung ương 7, khóa X của Đảng khẳng định: “Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn,
Trang 21một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc… Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc” Đồng thời, tiếp tục nhấn mạnh: “Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người.” [1]
Từ những cơ sở trên, thanh niên là một nhóm xã hội trong cơ cấu dân số
từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi được gắn với mọi giai cấp, dân tộc, mọi tầng lớp xã hội Đây là lứa tuổi phát triển mạnh mẽ về thể chất, tinh thần, trí tuệ, nhân cách
và phẩm chất của con người; là giai đoạn hình thành, hoàn thiện thế giới quan
và lý tưởng trong cuộc sống
1.1.2 Đoàn Thanh niên
Theo Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh: “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục đích, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” [3] Tổ chức này tập hợp những thanh niên tiên tiến, có lý tưởng sống cao đẹp, biết phấn đấu vì mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, hướng đến xây dựng một đất nước dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Điều 44, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam cũng khẳng định: "Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, thường xuyên
bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng
và Chủ tịch Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt trong phong trào thanh niên; là trường học xã hội chủ nghĩa; đại diện quyền lợi của thanh niên; phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh” [11]
Được xây dựng, rèn luyện và trưởng thành qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng, Đoàn đã tập hợp đông đảo thanh niên phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Với vai trò là cầu nối giữa thanh niên và các thiết chế chính trị – xã hội, Đoàn thiết lập mối quan hệ phối hợp chặt chẽ với các cơ
Trang 22quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức đoàn thể, kinh tế, xã hội, các cộng đồng lao động và gia đình nhằm triển khai hiệu quả công tác giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi Bên cạnh đó, tổ chức Đoàn còn đóng vai trò thúc đẩy sự tham gia chủ động, có trách nhiệm của đoàn viên, thanh niên vào các quá trình quản lý nhà nước và đời sống xã hội, qua đó góp phần khẳng định
vị trí trung tâm của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Bước vào thời kỳ mới, tổ chức Đoàn tiếp tục phát huy những truyền thống quý báu của dân tộc và bản chất tốt đẹp của mình, xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hoá, vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khoẻ, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể, trở thành những công dân tốt của đất nước; xung kích, sáng tạo làm chủ khoa học công nghệ tiên tiến, vươn lên ngang tầm thời đại Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh kế tục trung thành, xuất sắc sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng
và Chủ tịch Hồ Chí Minh; thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng; tổ chức động viên đoàn viên, thanh niên cả nước đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập quốc tế và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của thanh niên, vừa là trường học để rèn luyện lý tưởng cách mạng, vừa là lực lượng nòng cốt, kế tục sự nghiệp vẻ vang của Đảng và dân tộc
1.1.3 Khát vọng sống cống hiến
Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn vàn kính yêu và Đảng ta từng nhiều lần khẳng định vai trò quan trọng của thanh niên đối với vận mệnh của quốc gia, dân tộc, Người luôn xem khát vọng cống hiến là phẩm chất cốt lõi của thanh
niên cách mạng Người từng viết: “Thanh niên phải là người xung phong trong
mọi công việc, phải đặt lợi ích Tổ quốc, lợi ích nhân dân lên trên hết, trước hết” [15, tr.327]
Trang 23Tinh thần cống hiến, biết hi sinh được tiếp nối từ truyền thống lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc, bắt đầu từ khí phách của Hai Bà Trưng, Mai Thúc Loan, Trần Quốc Toản, Những năm đầu của thế kỷ XX, hành trình ra đi tìm đường cứu nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành, đến khi trở thành một
vị lãnh tụ - Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu của biết bao thế hệ nhân dân Việt Nam Chính những thanh niên ngày ấy dám cống hiến, dám quên đi bản thân mình để vì một mục tiêu tìm kiếm độc lập cho dân tộc đã kiến tạo nên ánh sáng soi đường, soi cả thời đại vào thế hệ thanh niên ngày nay Và những cống hiến, những đóng góp ấy đã được hiện thực hóa bằng những thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam, và được trao truyền cho những người trẻ thế hệ sau tiếp bước, với những cái tên đã đi vào sử sách hào hùng của dân tộc, như Lý Tự
Trọng, Võ Thị Sáu, Trần Văn Ơn, Nguyễn Văn Trỗi, Đặng Thùy Trâm
Thanh niên được xác định với vị trí đại diện cho lớp người trẻ, trí thức và sẵn sàng ra sức bảo vệ quê hương đất nước Thanh niên Việt Nam luôn nêu cao tinh thần đấu tranh bảo vệ nền hòa bình, độc lập dân tộc từ xưa đến nay, từ thời chiến đến thời bình Có thể nói lực lượng thanh niên ngày nay ngày càng đông đảo về số lượng và chất lượng, mang đầy hứa hẹn về một thế hệ tương lai tươi sáng có thể cống hiến cho đất nước về trí, về lực
Khát vọng sống cống hiến là tinh thần tận hiến vì quê hương, đất nước phát triển giàu mạnh Khát vọng và nỗ lực của thanh niên trong học tập, lao động chính là những cống hiến, góp phần dựng xây đất nước giàu mạnh, hùng cường [22]
1.1.4 Sự cần thiết và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, có vai trò quan trọng trong việc định hướng lý tưởng, hun đúc tinh thần trách nhiệm và khơi dậy khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, Đoàn đã luôn đồng hành cùng thanh niên, tạo điều kiện để họ phát huy tài năng, trí tuệ và sức trẻ, đóng góp vào sự phát triển của đất nước Trong bối cảnh hội nhập và phát triển hiện nay, vai trò của Đoàn càng
Trang 24trở nên quan trọng hơn trong việc nuôi dưỡng hoài bão, thúc đẩy tinh thần sáng tạo và cống hiến không ngừng của thanh niên
Giáo dục thanh niên là trách nhiệm của toàn xã hội: từ gia đình - nhà trường - xã hội, bởi vì giáo dục trong nhà trường chỉ là một phần, cần có sự giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn Giáo dục nhà trường dù có giỏi mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn”[16, tr.394] Trong đó cǎn cứ vào chức nǎng, nhiệm vụ của tổ chức Đoàn là "cánh tay đắc lực và đội hậu bị quân của Đảng, là người phụ trách, dìu dắt các cháu nhi đồng" nên nhiều lần Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh đến vai trò của Đoàn thanh niên, Người khẳng định "Đoàn thanh niên lao động phải là cánh tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức và giáo dục thế hệ thanh niên và nhi đồng thành những chiến sĩ tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản” [18, tr.380, 248, 415]
Theo Hồ Chí Minh, tương lai của đất nước, của dân tộc nằm ngay trong tay các thế hệ thanh niên Người khẳng định, thanh niên là lực lượng cách mạng hùng hậu, bộ phận quan trọng của dân tộc, là lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng của cha anh Khi đất nước còn chìm trong nô lệ, thì năm 1925 trong thư Gửi thanh niên Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc đã chỉ rõ, đất nước không còn nếu thanh niên không "sớm hồi sinh” [21, tr.175, 180] Thư gửi các bạn thanh niên,
Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc chuẩn bị cái tương lai đó” [17, tr.278, 279]
Báo cáo Chính trị tại Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ XIII của Đảng
đã chỉ rõ: "Tăng cường giáo dục thế hệ trẻ lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hoá, nâng cao lòng yêu nước, tự hào dân tộc, nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, khát vọng vươn lên; nêu cao tinh thần trách nhiệm đối với đất nước, với xã hội; xây dựng môi trường, điều kiện học tập, lao động, giải trí, rèn luyện để phát
Trang 25triển lành mạnh, toàn diện, hài hoà cả về trí tuệ, thể chất và giá trị thẩm mỹ Tạo động lực cho thanh niên xung kích trong học tập, lao động, sáng tạo, khởi nghiệp, lập nghiệp; làm chủ các kiến thức khoa học, công nghệ hiện đại, phát huy vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [12, tr.168]
Trước hết, Đoàn Thanh niên đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục
tư tưởng, chính trị cho thanh niên Thông qua các chương trình, hoạt động tuyên truyền, Đoàn giúp thanh niên hiểu rõ hơn về lịch sử dân tộc, truyền thống yêu nước và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Những phong trào như “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” đã góp phần nâng cao nhận thức chính trị, bồi đắp lý tưởng cách mạng, từ đó khơi dậy tinh thần cống hiến, sẵn sàng dấn thân vì lợi ích chung Khi có nền tảng tư tưởng vững chắc, thanh niên sẽ có động lực để nỗ lực, phấn đấu và đóng góp tích cực cho xã hội
Bên cạnh đó, Đoàn còn tổ chức nhiều phong trào hành động cách mạng, tạo cơ hội để thanh niên rèn luyện, thể hiện tinh thần trách nhiệm và đóng góp cho cộng đồng Các phong trào như “Thanh niên tình nguyện”, “Tuổi trẻ sáng tạo”, “Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc” đã trở thành môi trường để thanh niên thể hiện tinh thần xung kích, dám nghĩ, dám làm Qua những hoạt động này, họ không chỉ rèn luyện bản thân mà còn trực tiếp đóng góp sức lực vào các lĩnh vực như giáo dục, bảo vệ môi trường, hỗ trợ người nghèo, phát triển kinh tế - xã hội Những chương trình như “Mùa hè xanh”, “Xuân tình nguyện” đã để lại nhiều dấu ấn đẹp, thể hiện rõ tinh thần cống hiến vì cộng đồng của thanh niên Việt Nam Không chỉ dừng lại ở các hoạt động xã hội, Đoàn còn thúc đẩy thanh niên phát huy tinh thần sáng tạo, nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp đổi mới Với các chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, các cuộc thi sáng tạo trẻ, nhiều bạn trẻ đã có cơ hội hiện thực hóa ý tưởng, phát triển dự án có ích cho cộng đồng Đặc biệt, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, Đoàn đã tạo điều kiện để thanh niên tiếp cận khoa học công nghệ, nâng cao năng lực bản thân, từ
đó có những đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước
Trang 26Đoàn Thanh niên còn là cầu nối giữa thanh niên với các tổ chức, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, giúp thanh niên có thêm cơ hội phát triển bản thân
và thể hiện năng lực Những diễn đàn, hội nghị thanh niên hay các chương trình giao lưu quốc tế do Đoàn tổ chức đã giúp thanh niên mở rộng tầm nhìn, học hỏi kinh nghiệm, từ đó nuôi dưỡng khát vọng lớn lao và ý chí vươn lên trong cuộc sống
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có vai trò to lớn trong việc khơi dậy khát vọng cống hiến của thanh niên Việt Nam Khơi dậy khát vọng cống hiến trong thanh niên không chỉ là sứ mệnh của Đoàn mà còn là chiến lược phát triển nguồn lực con người, nhất là nguồn lực trẻ – động lực then chốt của sự phát triển đất nước trong tương lai Khi thanh niên có khát vọng vươn lên, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung, họ sẽ trở thành lực lượng tiên phong trên mọi mặt trận: từ lao động, học tập, nghiên cứu khoa học, sáng tạo khởi nghiệp đến bảo vệ tổ quốc, giữ gìn bản sắc văn hóa và tham gia xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Vì vậy, việc xây dựng môi trường xã hội tích cực, khuyến khích đổi mới, công nhận đóng góp và tạo điều kiện để thanh niên phát triển toàn diện là điều kiện quan trọng để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc
Thông qua các hoạt động giáo dục, phong trào tình nguyện, hỗ trợ sáng tạo và kết nối cơ hội phát triển, Đoàn đã góp phần định hướng, tạo động lực để thanh niên không ngừng học tập, rèn luyện và đóng góp tích cực cho xã hội Trong tương lai, để tiếp tục phát huy vai trò của mình, Đoàn cần không ngừng đổi mới, thích ứng với thời đại, từ đó giúp thanh niên Việt Nam có thêm động lực và niềm tin để cống hiến hết mình vì sự nghiệp phát triển đất nước
1.2 Vai trò của Đoàn Thanh niên trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên
1.2.1 Đề xuất tham mưu việc thực hiện các chương trình trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên
Đoàn Thanh niên có vai trò rất quan trọng trong việc đề xuất, tham mưu
vì đây là lực lượng nòng cốt trong việc phát triển xã hội và quốc gia Các vai trò
Trang 27cụ thể của Đoàn Thanh niên trong vấn đề này bao gồm:
Tham mưu cho cấp uỷ đảng xây dựng chương trình công tác thanh niên định kỳ theo tháng, quý, năm và nhiệm kỳ [29] Tham mưu để cấp uỷ đảng phân công cấp ủy viên phụ trách công tác thanh niên
Tham mưu để cấp ủy đảng chỉ đạo chính quyền, các cấp, các ngành thực hiện nội dung công tác thanh niên [29] Các cấp, ngành phải cụ thể hóa nghị quyết của Đảng về thanh niên trong chương trình, nhiệm vụ công tác, xác định trách nhiệm của mình trong công tác thanh niên dưới góc độ thanh niên vừa là đối tượng tác động vừa là nhân lực trực tiếp của các cấp, ngành ; quan tâm, tạo điều kiện cho tổ chức đoàn thể hiện vai trò xung kích trong tham gia phát triển kinh tế, xã hội, giữ gìn quốc phòng, an ninh ở địa phương
Tham mưu cho cấp ủy đảng kiểm tra việc thực hiện các chủ trương về công tác thanh niên, trong đó chú trọng kiểm tra công tác phát triển Đảng từ đoàn viên [29] Tham mưu cho cấp ủy đảng xây dựng quy chế, lề lối làm việc với cấp bộ đoàn và các ngành về công tác thanh niên như quy định về lề lối làm việc với tập thể Ban thường vụ đoàn, chế độ kiểm tra, nghe báo cáo tình hình thanh niên và công tác đoàn, làm việc về công tác tổ chức, cán bộ, công tác tư tưởng
Tham mưu cho cấp ủy đảng xây dựng các nội dung, yêu cầu công tác đối với cấp ủy đảng cấp dưới và đảng viên trong việc nêu cao tính kỷ luật đảng trong công tác thanh niên; mỗi đảng viên cần đi vào phong trào của tuổi trẻ, tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước: sống mẫu mực, là tấm gương cho thanh niên noi theo; đồng thời tham gia bồi dưỡng, giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp Cấp ủy đảng cấp trên cần giao nhiệm vụ cho cấp ủy đảng cấp dưới và mỗi đảng viên trong việc chăm lo công tác thanh niên, gắn việc bình xét danh hiệu đảng viên và cấp ủy đảng với kết quả công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi ở địa bàn, đơn vị công tác
Đoàn Thanh niên có cần tham mưu với các cơ quan chức năng, chính quyền các chính sách hỗ trợ thanh niên về học tập, khởi nghiệp, tìm việc làm và phát triển nghề nghiệp Những chính sách này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho
Trang 28thanh niên phát huy hết năng lực, khơi dậy khát vọng cống hiến cho xã hội Đoàn Thanh niên luôn làm gương mẫu trong việc định hướng thanh niên hướng đến những giá trị tốt đẹp như lòng yêu nước, tinh thần sáng tạo, ý chí vươn lên,
và trách nhiệm với cộng đồng Những hoạt động này không chỉ giúp thanh niên tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống mà còn khơi dậy khát vọng cống hiến và phấn đấu vì sự nghiệp chung
Những đóng góp này giúp thanh niên không chỉ nhận thức rõ hơn về vai trò của mình mà còn nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, góp phần tạo ra thế hệ thanh niên sống có trách nhiệm, sáng tạo và đầy nhiệt huyết, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước
1.2.2 Tổ chức thực hiện các chương trình, hoạt động trong khơi dậy khát vọng sống cống hiến cho thanh niên
Khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên là việc truyền cảm hứng, tạo động lực để thế hệ trẻ nhận thức được tầm quan trọng của việc đóng góp, hy sinh và phục vụ cộng đồng, xã hội Điều này không chỉ giúp thanh niên tìm ra mục tiêu sống ý nghĩa, mà còn giúp họ phát triển bản thân, trưởng thành về mặt đạo đức, tinh thần, và đóng góp vào sự phát triển của đất nước
Các hoạt động như chia sẻ những câu chuyện truyền cảm hứng, tổ chức các chương trình giáo dục về giá trị cống hiến, hoặc cung cấp cơ hội để thanh niên tham gia vào các hoạt động tình nguyện, công tác xã hội đều là những cách thức hiệu quả để khơi dậy khát vọng cống hiến cho họ Việc này sẽ giúp thanh niên nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mình đối với xã hội và thúc đẩy họ phát huy những khả năng tiềm ẩn để làm lợi cho cộng đồng
Trong bối cảnh hiện nay, Đoàn Thanh niên có vai trò quan trọng trong việc tổ chức và thực hiện các hoạt động nhằm khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên Cụ thể, Đoàn Thanh niên có thể thực hiện các vai trò sau để thúc đẩy
và khơi dậy tinh thần cống hiến của thanh niên:
Đoàn Thanh niên thường xuyên tổ chức các phong trào tình nguyện, hoạt động xã hội như "Ngày hội hiến máu tình nguyện", "Chung tay bảo vệ môi trường", "Tình nguyện mùa Đông" hay "Xuân tình nguyện",… giúp thanh niên
Trang 29có cơ hội tham gia đóng góp trực tiếp vào các công việc cộng đồng Các chương trình này không chỉ giúp thanh niên có cơ hội cống hiến mà còn khơi gợi niềm
tự hào về những hành động có ích cho xã hội Bên cạnh đó, một trong những vai trò quan trọng của Đoàn Thanh niên là tổ chức các hoạt động giáo dục tư tưởng,
lý tưởng sống và khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ Các buổi tọa đàm, hội thảo, diễn đàn về các vấn đề xã hội, lịch sử truyền thống, hay các chủ đề về phát triển đất nước sẽ giúp thanh niên nhận thức rõ về vai trò và trách nhiệm của mình trong xã hội Qua đó, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tinh thần cống hiến cho đất nước
Đoàn Thanh niên cần tổ chức các chương trình đào tạo kỹ năng mềm, kỹ năng nghề nghiệp, khởi nghiệp sáng tạo, giúp thanh niên phát triển năng lực và chuẩn bị tốt hơn cho công việc và cuộc sống Những chương trình này không chỉ giúp thanh niên nâng cao khả năng đóng góp mà còn kích thích họ phấn đấu không ngừng góp vào sự phát triển chung Trong môi trường hiện đại, Đoàn Thanh niên tổ chức các cuộc thi, các cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo dành cho thanh niên, hỗ trợ các ý tưởng khởi nghiệp và sáng tạo Đoàn cũng cần kết nối thanh niên với các chuyên gia, nhà đầu tư để giúp họ biến những sáng kiến, ý tưởng thành hiện thực Việc này không chỉ khơi gợi khát vọng cống hiến mà còn khuyến khích tinh thần đổi mới sáng tạo trong thanh niên
Đoàn Thanh niên tổ chức các chương trình giao lưu, kết nối thanh niên trong và ngoài nước, các chương trình hợp tác quốc tế, qua đó giúp thanh niên
mở rộng tầm nhìn, học hỏi kinh nghiệm và chia sẻ những câu chuyện cống hiến của mình Những hoạt động này giúp thanh niên nâng cao ý thức trách nhiệm, tự tin hơn trong việc đóng góp cho cộng đồng và xã hội
Đoàn Thanh niên đóng vai trò cấp thiết trong việc tổ chức các hoạt động nhằm phát huy khát vọng cống hiến cho thanh niên Đoàn không chỉ là người dẫn dắt, tổ chức để tập hợp thanh niên mà còn là cầu nối giữa thanh niên và những cơ hội phát triển bản thân của cá nhân từ đó có những đóng góp cho cộng đồng và xã hội
Trang 301.2.3 Hướng dẫn thực hiện, tổ chức kiểm tra các chương trình, hoạt động trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên
Đoàn Thanh niên có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hướng dẫn, kiểm tra việc tổ chức thực thực hiện các chủ trương, nghị quyết, chương trình công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên; các chương trình phối hợp, các nghị quyết liên tịch của Đoàn với các bộ, ngành, đoàn thể, các tổ chức kinh tế -
xã hội; tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; các chủ trương, nghị quyết, kế hoạch, chương trình công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên; Tổ chức thực hiện công tác tổng hợp, thông tin về tình hình thanh niên, thiếu niên, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Cấp Ủy địa phương, Ban Bí thư, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đoàn cấp trên
Tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết, kế hoạch, chương trình hành động của thanh niên đã được Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thông qua Các cơ quan Đoàn cơ sở không chỉ có vai trò trong chỉ đạo, điều hành các phong trào hành động cách mạng mà còn trực tiếp tổ chức thực hiện các phong trào diễn ra đồng loạt, đạt hiệu quả cao Đồng thời bám sát vào các chủ trương, nghị quyết Đại hội Đảng và chủ trương, nghị quyết của Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các chương trình hành động nhằm thực hiện các phong trào hành động để khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên
Đặc biệt, trong không khí của đợt thi đua cao điểm chào mừng Đại hội Đoàn các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XII, nhiệm kỳ 2022 - 2027, các tổ chức đoàn đã tập trung triển khai rộng rãi nhiều phong trào hành động cách mạng thông qua các công trình, phần việc ý nghĩa trong từng nhóm đối tượng nhằm phát huy vai trò xung kích, tình nguyện, sáng tạo của tuổi trẻ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc như “Thanh niên tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc”, các phong trào thiện nguyện… Bên cạnh đó, các tổ chức Đoàn còn tích cực tham gia giải quyết những khó khăn đột xuất nảy sinh mà thực tiễn đang đặt ra, chẳng hạn như: trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh
Trang 31Covid-19, các tổ chức Đoàn đã chủ động thành lập các tổ phản ứng nhanh và tuyên truyền phòng chống dịch bệnh tại các trung tâm y tế; hỗ trợ dung dịch rửa tay, xà phòng diệt khuẩn cho người dân; trao tặng nhiều phần quà cho người dân
có hoàn cảnh khó khăn bị ảnh hưởng do dịch bệnh;… với cách làm hay, sáng tạo, thiết thực, hiệu quả, tổ chức Đoàn đã góp phần cùng với toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị thực hiện các nhiệm vụ chính trị quan trọng của đất nước, qua đó phát huy vai trò xung kích, tình nguyện, thể hiện được sức trẻ sáng tạo, tiên phong, gương mẫu và trách nhiệm của tuổi trẻ trong những vấn đề chung của đất nước [20] Từ đó, nhiều câu chuyện cảm động và hình ảnh đẹp từ màu áo xanh tình nguyện trong đoàn viên, thanh niên đã tạo được hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của Đoàn, về những phẩm chất tốt đẹp, cao quý của con người Việt Nam giàu lòng yêu nước, dũng cảm, đoàn kết và nhân ái, góp phần to lớn vào việc hình thành lớp thanh niên Việt Nam thời kỳ mới, có lý tưởng, có khát vọng, hoài bão, khẳng định vai trò tích cực của tổ chức đoàn trong vận động, đoàn kết, tập hợp, giáo dục đoàn viên, thanh niên nhằm xây dựng tổ chức đoàn ngày càng vững mạnh, bảo vệ Đảng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới [9]
1.2.4 Việc sơ kết, tổng kết các chương trình, kế hoạch hoạt động trước yêu cầu khơi dậy khát vọng cống hiến
Sơ kết, tổng kết là việc kiểm tra và đánh giá đúng mức những thành tích
đã đạt được, chỉ ra những thiếu sót cần khắc phục, phân tích và nêu lên những mâu thuẫn cần giải quyết, vạch ra phương hướng, mục tiêu, kế hoạch phát triển, nhằm tiếp tục đưa các phong trào ngày càng phát triển và đạt hiệu quả tốt hơn
Để công tác sơ kết, tổng kết đạt chất lượng hiệu quả tốt, các tổ chức Đoàn đã ban hành nhiều văn bản, hướng dẫn nhằm đổi mới công tác sơ kết, tổng kết Thông qua đó các phong trào, hành động ngày càng đạt kết quả tốt và đáp ứng đúng nhu cầu cấp thiết của tình hình xã hội
Sau mỗi một chương trình, hoạt động, tổ chức Đoàn thường xuyên làm công tác sơ kết, tổng kết để kiểm chứng tính đúng sai, sự phù hợp của các văn bản, nghị quyết của Đoàn đã ban hành, trên cơ sở đó xây dựng luận cứ khoa học
Trang 32cho những chính sách tiếp theo, đồng thời làm cơ sở để góp phần khắc phục, ngăn ngừa chủ nghĩa kinh nghiệm và bệnh giáo điều, chủ quan duy ý chí Việc
sơ kết, tổng kết còn làm tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các tổ chức Đoàn
và nâng cao tư tưởng, năng lực hành động của đoàn viên Thông qua sơ kết, tổng kết biểu dương những tấm gương người tốt, việc tốt, những tổ chức Đoàn làm tốt các phong trào hành động cho thanh niên; qua đó còn phê phán, đấu tranh với những quan điểm, tư tưởng sai lầm Đây là dịp thuận lợi để tăng cường công tác Đoàn, là hình thức bồi dưỡng và giáo dục nhằm nâng cao trình độ công tác của các tổ chức Đoàn và cán bộ, đoàn viên
Công tác Đoàn và phong trào Đoàn là những công việc phong phú, da dạng, nó tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến thế hệ trẻ của đất nước Vì vậy vai trò của Đoàn thanh niên trong công tác sơ kết, tổng kết là việc làm quan trọng để đánh giá các văn bản, nghị quyết hay các chương trình hành động của Đoàn nhằm để phát triển lý luận, củng cố thực tiễn, đánh giá những kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân, từ đó xác định nhiệm vụ, giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả triển khai thực hiện; đồng thời có những tham mưu, đề xuất, kiến nghị những giải pháp mới phù hợp với tình hình thực tiễn của từng giai đoạn, từng tổ chức đoàn và đoàn viên, thanh niên để từ đó khơi dậy mạnh mẽ khát vọng cống hiến trong mỗi thanh niên
1.3 Yêu cầu phát huy vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên
Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong khơi dậy và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến cho thanh niên được xác định là nhiệm vụ mang tính chiến lược Đặc biệt, với các yêu cầu đặt ra đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong việc khơi dậy khát vọng cống hiến của thanh niên không chỉ là nhiệm vụ chính trị cấp thiết, mà còn là trách nhiệm trong công cuộc xây dựng thế hệ tương lai trong kỷ nguyên vươn mình
Trang 33Thứ nhất, yêu cầu về định hướng tư tưởng chính trị và lý tưởng cách
mạng cho thanh niên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cần làm rõ và kiên định vai trò
là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên dưới sự lãnh đạo của Đảng Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự bùng nổ của công nghệ thông tin, thanh niên
dễ bị tác động bởi các trào lưu tư tưởng phức tạp, đa chiều, kể cả tiêu cực Việc khơi dậy khát vọng cống hiến phải đặt trên nền tảng lý tưởng cách mạng, đạo đức cách mạng, gắn liền với việc quán triệt, tuyên truyền sâu rộng các nghị quyết của Đảng, nhất là các nội dung liên quan đến thanh niên và khát vọng phát triển đất nước Từ đó, định hướng cho thanh niên xác lập mục tiêu sống tích cực,
có trách nhiệm với cộng đồng, với Tổ quốc
Thứ hai, yêu cầu về đổi mới nội dung và phương thức giáo dục, vận động thanh niên Để khơi dậy và phát huy khát vọng cống hiến, tổ chức Đoàn phải không ngừng đổi mới nội dung và phương thức tiếp cận thanh niên theo hướng gần gũi, hấp dẫn và thực tiễn hơn Về nội dung, cần chú trọng các chủ đề mang tính thời sự, thiết thực và gần gũi với đời sống thanh niên như: chuyển đổi số, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, công dân toàn cầu, trách nhiệm xã hội, phát triển bền vững, môi trường sống và phát triển bản thân Về phương thức, cần đa dạng hóa các hình thức truyền thông, giáo dục
Thứ ba, yêu cầu về tạo lập môi trường thuận lợi để thanh niên được cống hiến và trưởng thành Khát vọng cống hiến chỉ thực sự được khơi dậy và duy trì khi thanh niên có môi trường rèn luyện và phát triển phù hợp Do đó, Đoàn cần xây dựng, mở rộng và nâng cao chất lượng các phong trào hành động như:
“Thanh niên tình nguyện”, “Tuổi trẻ sáng tạo”, “Tuổi trẻ khởi nghiệp”, nhằm giúp thanh niên có cơ hội thể hiện năng lực, đóng góp thực tế và được ghi nhận
Thứ tư, Yêu cầu về tăng cường phối hợp liên ngành và xã hội hóa nguồn lực Để phát huy hiệu quả vai trò khơi dậy khát vọng cống hiến, Đoàn cần có sự phối hợp chặt chẽ với các bộ, ban, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp, nhà trường… nhằm huy động tối đa nguồn lực phục vụ thanh niên Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, cần hình thành cơ chế phối hợp ổn định, bền vững, hướng đến việc xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thanh niên học tập, lao động, cống hiến và khởi nghiệp
Trang 34Để khơi dậy hiệu quả khát vọng cống hiến trong thanh niên, tổ chức Đoàn cần chủ động đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động và thực hiện tốt vai trò định hướng, đồng hành với thanh niên trong mọi lĩnh vực của đời sống Đây vừa
là yêu cầu cấp thiết, vừa là điều kiện quan trọng để phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Trang 35Tiểu kết chương 1
Chương 1 đã trình bày những nội dung mang tính nền tảng, làm rõ cơ sở
lý luận của đề tài nghiên cứu Trên cơ sở khái quát một số khái niệm trọng tâm như thanh niên, khát vọng cống hiến, vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và phân tích sâu sắc vai trò của tổ chức Đoàn trong việc định hướng lý tưởng, tạo môi trường rèn luyện và phát huy tinh thần dấn thân, phụng sự của thanh niên Đặc biệt đã chỉ ra Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đóng vai trò then chốt trong việc khơi dậy và phát huy khát vọng cống hiến cho thanh niên và những yêu cầu đặt ra trong việc phát huy vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh hiện nay, bao gồm: định hướng tư tưởng đúng đắn; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; tạo lập môi trường thực tiễn cho thanh niên được cống hiến và trưởng thành; cũng như kết hợp linh hoạt giữa vai trò xung kích và đồng hành Đây là những cơ sở quan trọng để từ đó phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp trong các chương tiếp theo của đề tài
Trang 36CHƯƠNG 2 VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRƯỚC YÊU CẦU KHƠI DẬY KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CHO THANH NIÊN HUYỆN CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - THỰC
TRẠNG, ĐÁNH GIÁ
2.1 Khái quát về Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh
2.1.1 Đoàn thanh niên huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh huyện Củ Chi là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên trên địa bàn huyện Củ Chi, TP.HCM, hoạt động dưới
sự chỉ đạo của Thành Đoàn TP.HCM và Huyện ủy Củ Chi, với nhiệm vụ chính
là tập hợp, đoàn kết, giáo dục và phát huy vai trò của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Củ Chi không chỉ là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với thanh niên mà còn là môi trường để thế
hệ trẻ rèn luyện, cống hiến và trưởng thành, góp phần vào sự phát triển chung của huyện nhà
Huyện Củ Chi với thế mạnh là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, người dân có ý chí trong đấu tranh và trong phát triển quê hương, đất nước Ban chấp hành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Củ Chi nhiệm kỳ 2022 – 2027 gồm
27 đồng chí, trong đó có Ban thường vụ, các Ủy viên Ban chấp hành là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong việc triển khai, thực hiện công tác đoàn tại địa bàn, Ban chấp hành Huyện đoàn không ngừng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, góp phần bồi dưỡng, giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ địa phương
Với vai trò là lực lượng xung kích của Đảng, Đoàn Huyện Củ Chi không ngừng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, góp phần bồi dưỡng, giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ địa phương Thời gian qua, Huyện Đoàn Củ Chi đã triển khai nhiều phong trào lớn như:
“Xung kích xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, “Thanh niên tình nguyện”, “Tuổi trẻ sáng tạo”, gắn với các chương trình hành động cụ thể trên các mặt: giáo dục
Trang 37chính trị tư tưởng, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, hỗ trợ khởi nghiệp, chăm lo đời sống vật chất – tinh thần cho thanh thiếu nhi Tổ chức Đoàn tại Củ Chi gồm nhiều cơ sở Đoàn trực thuộc như 21 Đoàn xã – thị trấn, Đoàn khối trường học, khối công nhân lao động và lực lượng vũ trang Hệ thống tổ chức được củng cố vững mạnh từ cấp Huyện đến cơ sở, với các bộ phận chuyên môn như Ban Tuyên giáo - Tổ chức – Kiểm tra, Văn phòng Huyện Đoàn Đảm bảo triển khai hiệu quả các chương trình trọng tâm
Với tinh thần xung kích, sáng tạo và trách nhiệm, Đoàn Thanh niên huyện
Củ Chi tổ chức nhiều phong trào và chương trình ý nghĩa nhằm khuyến khích thanh niên tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội, kinh tế và quốc phòng Đoàn Thanh niên huyện Củ Chi còn chú trọng đến các hoạt động giáo dục quốc phòng, an ninh, tổ chức tuyên truyền phòng chống tệ nạn xã hội, tham gia giữ gìn trật tự an toàn giao thông và hỗ trợ công tác tuyển quân hàng năm Tổ chức Đoàn tại huyện cũng thường xuyên phối hợp với các đơn vị chức năng để tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng sống, giáo dục đạo đức, lối sống văn minh cho thanh thiếu niên, góp phần xây dựng một thế hệ trẻ bản lĩnh, có tri thức và trách nhiệm với cộng đồng
Trong những năm qua, Đoàn Thanh niên huyện Củ Chi đã đạt nhiều thành tích xuất sắc, ghi dấu ấn với các hoạt động thiết thực, hiệu quả Nhiều tập thể và
cá nhân trong tổ chức đã được trao tặng bằng khen, giấy khen từ Trung ương Đoàn, Thành Đoàn TP.HCM và Huyện ủy Củ Chi Những thành tích này không chỉ thể hiện tinh thần xung kích của tuổi trẻ Củ Chi mà còn khẳng định vai trò quan trọng của tổ chức Đoàn trong việc đồng hành, hỗ trợ thanh niên phát triển toàn diện
2.1.2 Đặc điểm của thanh niên huyện Củ Chi, thành Phố Hồ Chí Minh
Thứ nhất, thanh niên huyện Củ Chi có nguồn lực lớn, có truyền thống yêu quê hương, đất nước sâu đậm
Thanh niên huyện Củ Chi mang những nét đặc trưng riêng gắn với điều kiện địa lý, xã hội, văn hóa và lịch sử của địa phương Theo thống kê của Huyện Đoàn Củ Chi năm 2024 tổng số thanh niên trên địa bàn huyện là 92.226 thanh
Trang 38niên, chiếm tỷ lệ 17,74% so với tổng số dân trên địa bàn huyện là 520.042 người năm 2024 Đây là một nguồn lực dồi dào, đóng vai trò nòng cốt trong xây dựng
và phát triển địa phương Số lượng này không chỉ là nguồn lực quan trọng cho
sự phát triển kinh tế mà còn là một bộ phận xã hội năng động, có tiềm năng đóng góp lớn vào các hoạt động cộng đồng và chính trị
Thanh niên Củ Chi có truyền thống yêu nước, gắn bó với lịch sử cách mạng vùng “Đất thép thành đồng” Là vùng căn cứ địa cách mạng quan trọng trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, nổi tiếng với Địa đạo Củ Chi chính vì vậy thanh niên Củ Chi từ khi sinh ra và lớn lên đã được bồi đắp một nền tảng vững chắc về tinh thần yêu nước, lòng tự hào về quê hương, nơi mình sinh ra và lớn lên Môi trường sống và giáo dục tại địa phương đã giúp cho Tuổi trẻ Củ Chi từ sớm đã hình thành ý thức về trách nhiệm của thế hệ trẻ vùng đất anh hùng Phần lớn thanh niên Củ Chi luôn mang trong mình một niềm tự hào chung và biến niềm tự hào đó thành hành động cụ thể, thành việc làm có ích cho cộng đồng, cho xã hội Một trong số đó là việc chấp hành đúng chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước để xây dựng hình ảnh thanh niên vùng đất thép văn minh, nghĩa tình Bên cạnh đó, các cấp ủy đảng, các tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên cũng đề cao việc tổ chức nhiều chương trình, hoạt động nhằm tập hợp, giáo dục thanh niên để tạo môi trường tích cực cho thanh niên phát triển toàn diện tránh xa những tiêu cực, đẩy lùi tệ nạn xã hội làm ảnh hưởng đến cá nhân thanh niên và cộng đồng Vì vậy đã hình thành ý thức chính trị và sự tham gia vào các hoạt động xã hội để có thể nói rằng thanh niên Củ Chi ngày nay rất được quan tâm cho việc phát triển, chính vì vậy đây chính là đội ngũ sẵn sàng cho việc tiên phong, đi đầu không chỉ mạnh về lượng mà còn mạnh về chất
Thứ hai, thanh niên Củ Chi mang trong mình sự năng động, sáng tạo, không ngại gian khó và khả năng thích ứng tốt
Thanh niên ngày nay là đội ngũ tiên phong, đi đầu trong các hoạt động, dám nghĩ, dám làm, dám dấn thân vì cuộc sống cộng đồng Thanh niên Củ Chi nói riêng và thanh niên Việt Nam nói chung hiện nay đang sống và học tập trong thời đại phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, của toàn cầu hóa và hội
Trang 39nhập quốc tế, nhìn chung đây vẫn là lực lượng lớn mạnh và là niềm tin cho tương lai của dân tộc Trong đợt Kỷ niệm 94 năm Ngày Thành lập Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh (26/03/1931 -26/03/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài viết dành riêng cho thế hệ thanh niên, đồng chí Tổng Bí thư đã gọi tên thế hệ thanh niên là Thế hệ vươn mình
Thanh niên Củ Chi có tinh thần năng động, sáng tạo, thích nghi nhanh với các xu hướng khởi nghiệp mạnh mẽ, chủ động học hỏi và thay đổi để thích ứng với các yêu cầu của xã hội Từng là vùng căn cứ địa trong Kháng chiến chống
Mỹ, từ vùng đất hứng chịu nhiều ảnh hưởng của bom đạn chiến tranh, hiểu rõ nhiều mất mát đau thương chính vì vậy thanh niên Củ Chi từ lâu đã luôn nuôi hi vọng để có những đóng góp làm giàu đẹp cho quê hương Phong trào “Thanh niên khởi nghiệp” đang được triển khai rộng rãi ở các địa phương, thu hút sự quan tâm của nhiều bạn trẻ Từ sau dịch Covid – 19, đời sống của đại đa số các tầng lớp nhân dân đều bị xáo trộn và có nhiều thay đổi, tuy nhiên bộ phận thanh niên vẫn ứng dụng và thích nghi rất tốt, biến những thách thức thành cơ hội Đồng thời, khả năng thích nghi nhanh chóng với môi trường mới, công nghệ mới và phương thức làm việc hiện đại cũng là một trong những điểm mạnh giúp thanh niên Củ Chi từng bước hội nhập với xu thế phát triển chung Đa số thanh niên có điều kiện tiếp cận với các phương tiện công nghệ thông tin hiện đại, đặc biệt là internet và mạng xã hội Đây là lợi thế lớn trong việc học tập, làm việc và
khởi nghiệp trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 “Những năm gần đây,
thế hệ trẻ Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực học thuật, thể thao và văn hóa, góp phần khẳng định vị thế đất nước trên trường quốc tế Thanh niên Việt Nam liên tục giành được các giải thưởng uy tín trong các kỳ thi quốc tế về toán học, vật lý, hóa học, tin học, sáng tạo khoa học kỹ thuật, nghệ thuật… Những thành công này cho thấy trí tuệ và khả năng cạnh tranh mạnh mẽ của thanh niên Việt Nam trong môi trường toàn cầu hóa” [26]
Thứ ba, Thanh niên Củ Chi biết khai thác hiệu quả tiềm năng địa phương, gắn kết, ý thức phát triển ngành nghề truyền thống gắn liền với tăng trưởng kinh
tế và nâng cao đời sống
Trang 40Bên cạnh tinh thần xung kích và sáng tạo, thanh niên Củ Chi còn thể hiện
sự nhạy bén trong việc khai thác các tiềm năng sẵn có của địa phương, đặc biệt
là các ngành nghề truyền thống Việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn bản sắc văn hóa và phát triển kinh tế, thông qua các mô hình như nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thủ công mỹ nghệ, chăn nuôi gia trại, Đã mang lại hiệu quả thiết thực Không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống cá nhân, thanh niên còn góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của cộng đồng và địa phương Huyện Củ Chi có nhiều ngành nghề truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, như trồng trọt các loại cây đặc sản (mía, rau má ), chăn nuôi, và các nghề thủ công mỹ nghệ Thanh niên Củ Chi ngày càng nhận thức rõ giá trị văn hóa và tiềm năng kinh tế của những ngành nghề này Tuổi trẻ Củ Chi không chỉ duy trì mà còn tìm cách đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của thị trường hiện đại
Thay vì giữ nguyên phương thức sản xuất truyền thống, thanh niên Củ Chi đang tích cực ứng dụng khoa học công nghệ vào các khâu sản xuất, chế biến
và tiêu thụ Ví dụ, việc áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến trong nông nghiệp, sử dụng công nghệ thông tin để quảng bá và bán sản phẩm, phát triển du lịch nông nghiệp gắn với các làng nghề truyền thống Tư duy kinh doanh hiện đại giúp xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và tăng tính cạnh tranh cho các sản phẩm truyền thống Mô hình Câu lạc bộ “Thanh niên làm kinh tế” tại huyện Củ Chi đã trở thành nơi tập hợp những thanh niên có ý chí vươn lên, hỗ trợ nhau trong việc phát triển kinh tế Thông qua các hoạt động chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối thị trường, câu lạc bộ đã giúp nhiều thành viên xây dựng mô hình kinh tế hiệu quả Điển hình phải kể đến anh Lương Minh Tùng sinh năm 1985, là thanh niên ấp 4A xã Tân Thạnh Đông Anh đã vay 70.000.000 đồng từ nguồn quỹ hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp để phát triển dịch
vụ sửa xe 2 bánh Đến nay Anh Tùng đã mua thêm máy móc thiết bị để mở rộng dịch vụ sửa xe của mình, từng bước ổn định kinh tế gia đình, thu nhập bình quân mỗi tháng khoảng 9 triệu đồng Ngoài ra anh còn tích cực trao dồi kinh nghiệm nghề nghiệp và không ngại chia sẽ những kinh nghiệm làm ăn của mình cho