Bài thu hoạch tham quan bến nhà rồng – bảo tàng hồ chí minh

Giới thiệu chung Nhằm thực hiện bài thu hoạch cho môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng em đã lựa chọn Bến Nhà Rồng - Bảo tàng Hồ Chí Minh làm điểm đến để tìm hiểu kỹ lưỡng hơn về Chủ tịch Hồ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chất lượng – Sáng tạo – Nhân văn

BÀI THU HOẠCH THAM QUAN BẾN NHÀ RỒNG – BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH

Giảng viên: TS.Nguyễn Tiến Dũng

• Trần Cao Ngọc Thảo

• Võ Huỳnh Thanh Phương

• Nguyễn Hoàng Kim Giang

• Nguyễn Ngọc Phương Nhi

• Võ Nguyễn Thương Thương

• Lại Ngọc Thiên Kim

• Trần Trần Minh Nhật

• Nguyễn Ngọc Hạnh

• Nguyễn Hiếu Hiền

• Lê Hoàng Dung THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, THÁNG 10/2024

1

M C L C Ụ Ụ

I M đ u ở ầ 3

1 Gi i thi u chungớ ệ 3

2 Vài nét v B o tàng H Chí Minh (Chi nhánh TP HCM - B n Nhà R ng)ề ả ồ ế ồ 3

II N i dung chính ộ 4

1 C m nh n chung v không gian c a b o tàngả ậ ề ủ ả 4

2 V cu c đ i và s nghi p c a ch t ch H Chí Minhề ộ ờ ự ệ ủ ủ ị ồ 5

III Nh ng bài h c v l ch s , văn hóa và ý nghĩa c a cu c cách m ng gi i phóng dân ữ ọ ề ị ử ủ ộ ạ ả t c ộ 10 IV T m quan tr ng c a B o tàng H Chí Minh trong vi c gi gìn l ch s ầ ọ ủ ả ồ ệ ữ ị ử 11 1 Các giá trị 11

a Giá tr v m t v t ch t: ị ề ặ ậ ấ 11

b Giá tr v m t tinh th n: ị ề ặ ầ 11

2 Ý nghĩa chuy n tham quan B o tàng H Chí Minh đ i v i nhóm sinh viênế ả ồ ố ớ 13 3 C m nh n v chuy n điả ậ ề ế 13

V K t lu n ế ậ 14

2

I Mở đầu

1 Giới thiệu chung

Nhằm thực hiện bài thu hoạch cho môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng em đã lựa chọn Bến Nhà Rồng - Bảo tàng Hồ Chí Minh làm điểm đến để tìm hiểu kỹ lưỡng hơn về Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại và là người cha kính yêu của dân tộc Khi đến Bảo tàng, khung cảnh yên tĩnh, rợp bóng cây xanh và làn gió mát

từ sông Sài Gòn đã mang lại cho chúng em cảm giác thoải mái, thư giãn Chúng em nhận thức rằng thế hệ trẻ ngày nay chưa có cơ hội được gặp Bác Hồ trực tiếp, nên

có thể khó cảm nhận được trọn vẹn tình yêu nước lớn lao mà Bác đã dành cho dân tộc Việt Nam Tuy nhiên, chuyến tham quan này đã mang đến cho chúng em cơ hội thấu hiểu rõ ràng hơn tình cảm ấy cũng như tư tưởng và sự nghiệp vĩ đại của Bác

Hồ - một vị lãnh tụ sáng ngời của dân tộc

2 Vài nét về Bảo tàng Hồ Chí Minh (Chi nhánh TP HCM - Bến Nhà Rồng)

Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh TP Hồ Chí Minh (còn gọi là Bến Nhà Rồng) nằm ở Số

1, đường Nguyễn Tất Thành, phường 12, quận 4 Đây là một đơn vị thuộc Sở Văn Hoá Thông Tin TP Hồ Chí Minh và là một chi nhánh nằm trong hệ thống các Bảo tàng và Di tích lưu niệm

về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cả nước Trước đây là trụ sở của Tổng công ty vận tải Hoàng Đế (Messageries Imperiales) - một trong những công trình đầu tiên do thực dân Pháp xây dựng sau khi chiếm được Sài Gòn Tòa nhà được xây dựng từ giữa năm 1862 đến cuối 1863 được hoàn thành với lối kiến trúc phương Tây nhưng trên nóc nhà gắn 2 con rồng theo mô típ “lưỡng long chầu nguyệt”, một kiểu trang trí quen thuộc của đền chùa Việt Nam Với kiến trúc độc đáo đó nên toà nhà được gọi là Nhà Rồng và bến cảng mang tên Bến Cảng Nhà Rồng Năm 1955, sau khi thực dân Pháp thất bại ở Đông Dương, hương cảng Sài Gòn được chuyển giao cho chính quyền miền Nam Việt Nam quản lý, họ đã tu sửa lại và trang trí hình rồng trên đỉnh mái được thay đổi hướng ra ngoài

Nơi đây, vào ngày 05/06/1911, người thanh niên Việt Nam yêu nước Nguyễn Tất Thành đã xuống tàu Amiral Latouche Tréville (với tên Văn Ba) ra đi tìm đường cứu nước Sau hơn 30 năm bôn ba ở nước ngoài với biết bao gian khổ khó khăn, nhưng với sự quyết tâm cùng với một tấm lòng nồng nàn yêu nước, Nguyễn Tất Thành đã tìm thấy con đường giúp nước nhà độc lập tự do Trong hơn 20 năm hoạt động, Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh TP Hồ Chí Minh đã

3

đón tiếp gần 20 triệu khách trong và ngoài nước đến tham quan Đặc biệt có hàng trăm đoàn nguyên thủ quốc gia và đoàn cao cấp các nước đến thăm viếng, tìm hiểu, nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh Từ 400 tư liệu, hiện vật (1980) đến nay đã có 11.372 tư liệu, hiện vật và 3300 đầu sách chuyên đề về Chủ tịch Hồ Chí Minh

II Nội dung chính

1 Cảm nhận chung về không gian của bảo tàng

Thoạt đầu, khi vừa bước chân vào khuôn viên bảo tàng, một cảm giác trang nghiêm và tĩnh lặng bao trùm cả không gian Bầu không khí nơi đây vừa thiêng liêng vừa gợi lên những xúc cảm sâu lắng, khiến cả nhóm lặng người trước vẻ đẹp của quá khứ và lịch sử Công trình này được xây dựng bởi người Pháp, mang đậm dấu ấn kiến trúc phương Tây với các cột trụ lớn, cửa sổ được bố trí quanh tòa nhà và không gian rộng lớn, sang trọng Tuy nhiên, trên nóc tòa nhà lại nổi bật với hai con rồng chầu đầu vào mặt trăng theo mô típ "Lưỡng long chầu nguyệt" – một nét trang trí quen thuộc trong các đình chùa Việt Nam Sự kết hợp tinh tế giữa phong cách kiến trúc Pháp cổ điển và nét Á Đông truyền thống tạo nên một không gian hài hòa và độc đáo

Điểm nhấn đặc biệt ngoài tòa nhà chính là bức tượng "Nguyễn Tất Thành ra đi

tìm đường cứu nước" do điêu khắc gia Phạm Mười thực hiện, được đặt giữa sân Bức tượng khắc họa hình ảnh uy nghi, biểu tượng cho ý chí kiên định và lòng yêu nước mãnh liệt Đây cũng

là nơi thầy và các sinh viên trong lớp chụp ảnh lưu niệm, ghi lại khoảnh khắc ý nghĩa bên công trình lịch sử Bên trong bảo tàng, các phòng trưng bày được sắp xếp theo từng chuyên đề, gắn liền với các cột mốc quan trọng trong cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh từ thuở ấu thơ Những hiện vật

và tư liệu được lưu giữ đã mang đến cho nhóm

một cái nhìn chân thực và gần gũi hơn về vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Đặc biệt, đôi dép cao su - người bạn đồng hành của Bác suốt chặng đường giải phóng dân tộc - đã

để lại ấn tượng sâu sắc cho chúng em Khi nhìn thấy hiện vật này, cả nhóm không khỏi bồi hồi, hình dung về hình ảnh một người cha già tận tụy, mộc mạc, giản dị nhưng luôn kiên định cùng nhân dân vượt qua mọi gian khổ Đây cũng là một trong những giá trị cốt lõi của phong cách đạo đức và lối sống Hồ Chí Minh

2 Về cuộc đời và sự nghiệp của chủ tịch Hồ Chí Minh

Tại phòng trưng bày chủ đề đầu tiên, nhóm chúng em được giới thiệu về thời thơ ấu và tuổi thanh niên của Chủ tịch Hồ Chí Minh Người sinh ngày 19/05/1890 tại làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình nhà Nho yêu nước, có gốc nông dân Cha của Bác là cụ Nguyễn Sinh Sắc, và mẹ là

bà Hoàng Thị Loan, đã đặt tên khai sinh cho Người là Nguyễn Sinh Cung

Từ 5 đến 11 tuổi, Nguyễn Sinh Cung sống cùng mẹ tại Huế Sau khi mẹ mất, Người theo cha về lại quê ngoại, làng Hoàng Trù Cũng vào thời điểm này, cụ Nguyễn Sinh Sắc thi đỗ chức Phó bảng (năm 1901) và được dân làng Sen xây tặng một ngôi nhà Khi đó, cậu bé Nguyễn Sinh Cung được cha đổi tên thành Nguyễn Tất Thành, cùng với người anh là Nguyễn Tất Đạt

Từ nhỏ, Nguyễn Tất Thành đã được cha giáo dục về lòng yêu nước và thường nghe những cuộc đàm đạo về vận nước của cha cùng bạn bè Bác cũng được cha gửi gắm học tập với những người thầy giáo, và nhờ trí thông minh cùng tinh thần hiếu học, Người nhanh chóng thành thạo tiếng Pháp Năm 18 tuổi, Bác theo học tại trường Quốc học Huế và trở thành một trong mười học sinh xuất sắc nhất trường Tháng 8/1908, khi phong trào chống thuế ở Trung Kỳ lan đến Huế, Nguyễn Tất Thành tham gia với vai trò thông ngôn

Đến năm 20 tuổi, Người trở thành thầy giáo tại trường Dục Thanh, Phan Thiết

5

Vào đầu tháng 2/1911, Nguyễn Tất Thành rời Phan Thiết, chính thức đến Sài Gòn, khởi đầu cho hành trình tìm đường cứu nước

Ngày 05/06/1911, tại thương cảng Sài Gòn – bến Nhà Rồng, Bác trở thành nhân viên trên con tàu Amiral Latouche Tréville với tên Văn Ba, bắt đầu cuộc hành trình ra đi tìm đường cứu nước

Nguyễn Tất Thành đã đi qua nhiều nơi, từ Châu Á sang Châu Âu, qua Châu Phi rồi đến Châu Mỹ, đi đến đâu Nguyễn Tất Thành cũng để ý xem xét tình hình và suy nghĩ những điều mắt thấy, tai nghe, mong sao thực hiện được hoài bão cao cả của mình

Cuối năm 1917, Bác trở về thủ đô Paris (Pháp) để sinh sống, với sự giúp sức của các nhà yêu nước trong đó có cụ Phan Châu Trinh và luật sư Phan Văn Trường, Bác đã được gia nhập vào Đảng Xã hội Pháp Chính tại thủ đô Paris lúc bấy giờ, Bác

tìm ra con đường cứu nước giải phóng dân tộc Việt Nam qua nghiên cứu Sơ thảo lần

thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I Lênin –

con đường cách mạng vô sản

Tại hội nghị Vécxây ngày 18/06/1919, Người thay mặt những người Việt Nam

yêu nước ở Pháp gửi Yêu sách của nhân dân An Nam đòi quyền tự do, dân chủ với

ký danh là Nguyễn Ái Quốc Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XVIII của Đảng

6

Xã hội Pháp, Người đã bỏ phiếu tán thành tham gia Quốc tế III, trở thành một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Pháp và là người Cộng sản Việt Nam đầu tiên

Từ một người với lý tưởng yêu nước, Người đến với Chủ nghĩa cộng sản và tìm thấy con đường cách mạng đúng đắn cho dân tộc Việt Nam: kết hợp đấu tranh giai cấp với đấu tranh dân tộc, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, tư tưởng yêu nước với chủ nghĩa quốc tế vô sản cao cả

Tiếp tục hành trình tham quan phòng trưng bày chủ đề số 2, báo cáo viên đã chia sẻ với chúng em về quá trình Chủ tịch Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo và kiên quyết bảo vệ đường lối của Lênin, đồng thời sáng lập chính Đảng của giai cấp công nhân Việt Nam Sau nhiều năm hoạt động ở Pháp, đến năm 1923, Bác quyết định rời Pháp để đến Liên Xô, quê hương của Cách mạng Tháng Mười Tại đây, Người tham gia nhiều đại hội quốc tế và được Quốc tế Cộng sản giữ lại làm việc Nhiệm vụ của Bác là truyền bá tư tưởng Mác – Lênin đến các nước phương Đông, trong đó có Việt Nam, mở ra một trang mới cho phong trào cách mạng ở quê hương

Ngày 11/11/1924, Nguyễn Ái Quốc lấy tên Lý Thuỵ sang Quảng Châu (Trung Quốc), tại đây Người chọn một số thanh niên yêu nước vào học tại các lớp huấn luyện chính trị nhằm đào tạo họ trở thành cán bộ cách mạng tại ngôi nhà số 13 và 13/1 đường Văn Minh, Quảng Châu, Trung Quốc

Tháng 04/1927, Nguyễn Ái Quốc rời Quảng Châu trở về Liên Xô, rồi hoạt động

ở nhiều quốc gia, cuối năm 1929, Người từ Thái Lan trở lại Hồng Kông Trong thời gian này, Bác Hồ nhận bản án tử hình vắng mặt tại chính quê nhà Việt Nam của mình và bị quân lính mật thám theo dõi ráo riết

Từ 03/02/1930 đến 07/02/1930, tại Cửu

Long (Hồng Kông), Hội nghị hợp nhất các

tổ chức Cộng sản được tiến hành dưới sự

chủ trì của Nguyễn Ái Quốc, đặt tên là

Đảng Cộng sản Việt Nam Sự ra đời của

Đảng Cộng sản Việt Nam là một tất yếu

lịch sử, là kết quả có được từ những điều

kiện khách quan trong và ngoài nước Sự

kiện ấy đã đưa Việt Nam bước vào con

đường mới Dưới ánh sáng của cách mạng

vô sản – đỉnh cao là phong trào cách mạng

Xô Viết – Nghệ Tĩnh 1930 – 1931

Đến với phòng trưng bày chủ đề số 3, chúng

em được tìm hiểu về hành trình tổ chức - lãnh đạo Cách mạng Tháng Tám thắng lợi và sáng lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đấu tranh giữ vững chính quyền cách mạng và kháng chiến chống

thực dân pháp xâm lược (1930 - 1954)

Tháng 06/1931, đế quốc Anh đã bắt giam Người (lúc ấy lấy tên là Tống Văn Sơ) một cách trái phép tại Hồng Kông Mùa xuân năm 1933, Người ra khỏi nhà lao của đế quốc Anh nhờ sự giúp sức của hai vị luật sư có tư tưởng dân chủ tiến bộ là F.H Loseby và Nowell Pritt rồi trở về Liên Xô

Tháng 10/1938, Nguyễn Ái Quốc rời Liên Xô về Trung Quốc Cuối năm

1940, Người về sát biên giới Việt – Trung, bắt liên lạc với tổ chức Đảng Ngày 28/01/1941, Nguyễn Ái Quốc về nước, chọn Cao Bằng làm căn cứ địa xây dựng tổ chức, phát động phong trào cách mạng và chủ trì Hội nghị lần VIII của Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 05/1941 Tháng 08/1942, lấy tên là Hồ Chí Minh, Người sang Trung Quốc để liên lạc với lực lượng cách mạng của người Việt Nam nhưng bị chính quyền địa phương của Tưởng Giới Thạch bắt 8

giam Tại đây, một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Hồ Chí Minh ra đời, chính là Ngục trung nhật ký (Nhật ký trong tù)

Tháng 09/1944, Người trở lại Cao Bằng, tháng 12/1944 Người ra chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân Tháng 05/1945, Hồ Chí Minh rời Pác Bó về Tân Trào để trực tiếp chỉ đạo phong trào trong cả nước Tháng 08/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Ban Thường vụ Trung ương Đảng quyết định Tổng khởi nghĩa vũ trang trong cả nước

Ngày 02/09/1945 tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Ngày 02/03/1946, Quốc hội khóa I, kỳ họp lần thứ nhất bầu Người làm Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Trước tình hình thực dân Pháp phản bội những Hiệp định đã ký kết với Chính phủ ta, rắp tâm mở rộng chiến tranh xâm lược nước ta một lần nữa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cùng Trung ương Đảng quyết định phát động cuộc kháng chiến trên phạm vi cả nước Người đã lãnh đạo nhân dân Việt Nam thực hiện đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ dựa vào sức mình là chính từng bước giành thắng lợi và tiến tới giành thắng lợi hoàn toàn

Tháng 12/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Bộ Chính trị, Trung ương Đảng thông qua kế hoạch tác chiến của Bộ Tổng Tư lệnh và quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ

Tháng 5/ 1954 chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi, báo hiệu sự tan rã của hệ thống thuộc địa Pháp, mở đầu cho kỷ nguyên giành độc lập trên toàn thế giới Tại phòng trưng bày chủ đề thứ tư, cũng là chủ đề cuối cùng, chúng em được tìm hiểu sâu về cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và đấu tranh chống Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam thống nhất tổ quốc (1954 - 1969) Tháng 01/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở lại thủ đô Hà Nội, cùng toàn dân thi hành đúng Hiệp định Genève về Đông Dương, củng cố hòa bình, đấu tranh để thực hiện thống nhất đất nước

Sau 1954, Mỹ vào miền Nam, xây dựng chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm và tiến hành các chiến lược chiến tranh Tháng 09/1954, tại hội nghị Bộ Chính trị, Người khẳng định: "Đế quốc Mỹ và tay sai đang phá hoại Hiệp định Genève, chia cắt lâu dài đất nước ta" Chủ tịch Hồ Chí Minh đề ra đường lối cho cách mạng miền Nam là khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền Từ đó cách mạng miền Nam tiến lên giành nhiều chiến thắng như phong trào Đồng Khởi Bến Tre

Ngày 20/10/1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh đón Đoàn đại biểu Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam lần đầu tiên ra thăm miền Bắc Đến tháng 11/1964, Hội nghị quốc tế đoàn kết với nhân dân Việt Nam được tổ chức tại Hà Nội là sự cổ

vũ lớn lao cho cuộc đấu tranh giải phóng của nhân dân Việt Nam

Ngày 02/09/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời để lại niềm tiếc thương vô

9

hạn cho dân tộc Việt Nam và bạn bè quốc tế Trước khi ra đi, Người để lại cho toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta lời căn dặn về việc xây dựng chỉnh đốn Đảng, củng cố

an ninh quốc phòng, khôi phục đất nước sau chiến tranh, miễn thuế nông nghiệp cho người dân,… Bác còn đưa ra dự đoán của riêng bản thân mình về kết cục của cuộc kháng chiến: “Cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ,

hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn Đó là một điều chắc chắn.”

5 giờ 30 phút ngày 30/04/1975, Quân đội nhân dân Việt Nam mở đợt tiến công cuối cùng, tiến thẳng vào trung tâm Sài Gòn, đánh chiếm Dinh Độc Lập, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước; 11 giờ 30 phút trưa ngày 30/04/1975 (giờ

Hà Nội, 10 giờ 30 phút giờ Sài Gòn), lá cờ cách mạng tung bay trên dinh luỹ cuối cùng của chính quyền Sài Gòn, làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975 với chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử

Đồng chí Lê Duẩn đọc điếu văn trong lễ truy điệu chủ tịch Hồ Chí Minh

III Những bài học về lịch sử, văn hóa và ý nghĩa của cuộc cách mạng giải

phóng dân tộc.

Chuyến tham quan Bảo tàng Hồ Chí Minh đã mang lại cho chúng em cái nhìn toàn diện hơn về lịch sử, văn hóa, và ý nghĩa của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc

Về lịch sử, chúng em được tiếp cận với những dấu mốc quan trọng trong hành trình đấu tranh giành độc lập của đất nước, cũng như những khó khăn mà Chủ tịch

Hồ Chí Minh và nhân dân phải vượt qua

Về văn hóa, chuyến đi giúp chúng em hiểu thêm về những giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam, từ tinh thần đoàn kết đến lòng yêu nước và sự kiên cường

10