Luận văn thạc sĩ tổ chức dạy học dự Án xử lí Ô nhiễm môi trường Ở làng nghề may mặc xã tam hiệp trong dạy học chương Điện tích Điện trường vật lí 11

Ngoài việc tuyên truyền cho người thân, bạn bẻ, gia đình, các em học sinh còn biết vận dụng các kiến thức học trong chương trình để dưa ra các biện pháp xử lí ô nhiễm môi trường của lan

ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NOT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

DUONG THI THU HA

TÔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN “XỬ IÏ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG

O LANG NGIDE MAY MAC XA TAM IDEP”TRONG DAY

HỌCCHƯƠNG ĐIỆN TÍCH — DIEN TRUONG — VAT Li 11

LUẬN VĂN THAC Si SU PHAM VAT Li

IIA NOI - 2017

PAT HOC QUOC GIA HA NOT TRUONG BAI HOC GIÁO DỤC

DUONG THI THU HA

TO CIIUC DAY IIQC DY AN “xU Li 6 NIIÊM MÔI TRƯỜNG

G@ LANG NGHE MAY MAC XA TAM HIEP”TRONG DAY

TIỌCCHƯƠNG ĐIỆN TÍCII— ĐIỆN TRƯỜNG - VẶT LÍ 11

LUẬN VĂN THẠC Si SU PHAM VAT Li Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Vat li

Mã số: 8.14.01.11

Người hưởng dẫn khoa học: TS Phạm Kim Chung

IIA NQI - 2017

LOI CAM ON

Em xin chân thành các thầy cô trường Dại học Giáo dục, Dại học Quốc gia Ilà Nội đã tận tỉnh truyền đạt những kiến thức quý báu cũng như

tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho cm trong suốt quả trình học tập

nghiên cứu và thực hiện đề tài luận văn

Em xin chân thành bày tỏ lòng biế ơn đến thầy T8.Phạm Kim Chungđã hết lòng giúp đỡ và tao moi điều kiện tốt nhất cho em hoản

thành luận văn nảy

Tìm xin chân thành bày tổ lỏng biết ơn đến cáo thầy cô giáo trường

THPT Ngọc Tảo — Phúc Thọ - Hà Nội dã hỗ trợ vả tạo mọi điều kiện tốt

nhất cho em trong suốt thời gian nghiên cứu và thực hiện luận văn

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn đến gia đình, các anh chị và

các bạn đồng nghiệp đã hỗ trợ cho tôi rất nhiều trong suối quá trình hoe

tập, nghiên cứu vả thực hiện đề tải luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh

Hà Nội, tháng 10 năm 2017

Học viên thực hiện

Dương Thị Thu Hà

MUC LUC

1.1.2 Năng lực giải quyết vẫn đề

1.1.4 Dạy học dựa trên dự án

1.2 Tổ chức dạy học dự án nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho

12.1 Các thành tổ của năng lực giải quyết vấn đề - 9

1.2.4 Danh giá năng lực giải quyết vấn để trong day học dự án 18 1.3 Điều tra thực tiễn vẻ dạy học dự án ở trường TIIPT - 24

G VÀ TÔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN “XỬ TÍ Ô NHIỄM MỖI TRƯỜNG Ở LÀNG NGHỀ MAY MẶC XÃ TAM HIỆP”30 CHƯƠNG 2 XÂY DỰ"

2.1.2 Thue trang 6 nhiém môi trường tại làng nghề may mặc Tam Hiệp 34 2.2 Phân tích chương trình, nội dung đạy học chương diện tích, diệntrường,

liên quan đến xử 1ý ô nhiễm môi trường ở làng nghề may mac 38 2.2.1 Chương trình, nội dung dạy học chương diện tich, digntrudmg 38 2.3 Xây dựng dự án học tập “Xử lí ô nhiễm môi trường ở làng nghề may mặc

2.2.2 Xác định cdc van dé trong dy an“Xir li 6 nhiém mdi trudng 6 lang nghé

2.3.3 Xác định các kiến thức cần thiết để giải quyết vẫn đề AB

2.3.5 Lỗ chức các hoạt đồng day học của chủ để theo dự án 44

2.3.6 Xây dựng kế hoạch dạy học d ự án “Xử lí ô nhiễm môi trường ở làng,

2.3.7 Kiểm tra đánh giá trong đ ay hoc theo chú đề “Xử lí ô nhiễm môi

3.2 Thời gian vả kế hoạch thực nghiệm sw pham 58

3.3.2 Dánh giá định lượng kết quả của việc phát triển năng lực giải quyết vân

đồ của học sinh sau khi học chủ đề - 69

3.4 Đánh giá chunghiệu quả của biên pháp dạy học dự án“Xử li ö nhiễm môi trường ở làng nghề may mặc xã Tam Hiệp trong dạy học chương điện tích,

3.5 Kết luận chương 3

KET LUAN VA KIEN NGI

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANII MYC CAC BANG

Bang 1.1: CAu tric ctia ning lực giải quyết vẫn dé va các chí số hành vi 10

ï số hanh vi cla nang luc GQVD 21

Bảng 3.1: Kế hoạch thực nghiệm sư phạm

Băng 3.2 Kết quả dánh giá năng lực GQVĐ của HS khi dạy học nội dung “Ti

68

thuyết về điện tích - điện trường, thí nghiệm về sự nhiễm điện

vì

DANII MUC CAC TNII VA SO DO

Hình 2.1: Máy cất vải tự động

Hình 2.2: Hình ảnh chụp tại 1 xướng may của xã Lam Hiệp

Hình 2.3: Hình ảnh người công nhân đang là quần áo

Hình 2.4: Săn xuất thú nhỗi bông

Hình 2.5: Hình ảnh ô nhiễm bụi đo nhiều xe di chuyển ra vào làng nghề

Tĩình 2.6: Ảnh chụp rác là vải vụn thừa Tình 2.7.8ơ đỗ kiến thức chương “Điện tích — Điện trường”

Hinh 4.1 Một số hình ảnh học sinh làm việc †ại các nhóm

Tinh 4.3 Một sé hình ảnh bảo cáo dự án

So dé 2.1 Quy trinh san xuất hàng may mặc

So dé 3.1 Nguyén tic hé thống xử lí ô nhiễm bụi

Sơ dỗ 3.2 Quy trình công nghề xứ lý ô nhiễm bụi ở xưởng may

vii

MG DAU

1.Ly do chon dé tài

Sự phát triển khoa học kĩ thuật đời hỏi những cơn người lao động năng

động, tự tin, sáng tạo, lĩnh hoạt, sẵn sảng thích ứng với những đổi mới diễn ra hằng ngày.Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 về đổi mới căn

bắn toàn diện Giáo dục và Đào tao đã chỉ rõ; “Đổi mới chương trình nhằm

phát triển năng lực và phẩm chất người học, hài hỏa đức, trí, thể, mỹ; dạy người dạy chữ và dạy nghề Đôi mới nội dung giáo dục theo hướng tỉnh giản,

hiện dại, thiết thực, phủ hợp với lửa Luỗi, trình độ và ngành nghề; lăng thực

thành, vận dung kiến thức vào thực tiễn” và “Chuyển mạnh quá trinh giáo duc

từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất

người học Học đi đôi với hành; lí luận gắn với thực tiễn; piáo dục nhà trưởng

kết hợp với giáo dục gia đỉnh và giáo dục xã hội”

Việc đổi mới pido dục cần phải dỗi mới các phương pháp dạy học

hướng tới hoạt động học tập chủ động tích cực, sáng tạo, biết cách làm việc độc

lập và làm việc hợp tae

Học theo dự ánlà một phương pháp học tập tạo cơ hội cho học sinh tổng

hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập và áp dụng một cách sảng Lạo vào thực

tế cuộc sống, kết nối kĨ năng và kiến thức từ nhiều nguén vá kinh nghiệm da

đạng, áp đụng kĩ năng và thực hành đa dạng

Linh vuc giáo dục Khoa học Tự nhiễncó ưu thể hình thánh và phát triển

cho học sinh các phẩm chất như tự tin, trung thực; các năng lực tìm hiểu và

khám phá thế giới tự nhiên qua quan sát và thực nghiệm: năng lực vận dụng

tổng hợp kiến thức khoa học để giải quyết vẫn dễ trong cuộc sống, ứng xử với

tự nhiên phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững xã hội và môi trường Tuy

Việc tổ chức dạy họcdự án cần có những nghiên cứu tổ chức dạy học các chủ dễ thông qua các hoạt động ngoại khóa, hoạt dộng trái nghiệm nhằm

phát huy được tính tích cực, chủ động và vận đụng kiến thức vào thực tiễn

La giáo viên dạy học Vật lí ở xã Tam Hiệp, thuộc huyện Phúc Tho, thành phổ Hà Nội,đây là làng nghề may mặc nỗi tiếng với các sản phẩm may mặc được bán đi khắp cả nước Các sản phẩm may của làng nghề khá đa

dang: quần áo, gẫu bông, chăn ga gối đêm, sắn xuất các phụ kiện may mặc,

đệt vải Sự phát triển của làng nghề đã mang lại cuộc sống đầy đủ cho nhân dân của xã cũng như các xã bên cạnh, mang lại sự phát triển kinh tê của địa

phương cũng như của đất nước 'Irong thời pian gần đây, tỉnh trạng 6 nhiễm

môi trường xây ra đo lượng bụi vải thải ra hàng ngày, thuốc nhuộm đệt thải ra môi trường, vải thừa, tiếng ồn ảo từ các loại máy móơ đang trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống của người dân Học sinh của trường THPT Ngọc Tảo sống tập trung tại các xã gần làng nghề, là những những người sé

trở thành nạn nhân trực tiếp của sự ö nhiễm dé, vi vay giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường để bản thân các em tự ý thức,các em tuyên truyền cho gia đình và những người hàng xóm cùng chung lay giữ gìn vệ sinh môi trường

sẽ phần nào hạn chế sự ô nhiễm đó Ngoài việc tuyên truyền cho người thân,

bạn bẻ, gia đình, các em học sinh còn biết vận dụng các kiến thức học trong

chương trình để dưa ra các biện pháp xử lí ô nhiễm môi trường của lang nghé

từ đó có thế giúp học sinh phát triển năng lực giải quyết vấn đề

Với các li do trên, tôi chọn dễ tải luận văn là: TẾ chức dạy học dự án

“Xử 1Í â nhiễm mài trường ở làng nghề may mặc xã Tam Hiệp ” trong dạy hoc

chương điện tích — điện trường — Vật ÏÝ 11

2 Mục dích nghiên cứu

Tổ chức đạy học dự án nhằm nâng cao năng lực vận dụng kiến thức của

chương “Điện tích — Điện trường — Vật lí 11” để giái quyết các vấn đề thực

tiển cho học sinh trong day hoc Vật lí ở trường phổ thông

3 Khách thể và dối tượng nghiên cứu

-_ Khách thể: Giáo viên, học sinh ở trường THPT' Ngọc Táo,Phúc Thọ,Hà

Nội

-_ Đối lượng nghiên cứu: Hoạt động dạy học, kiểm tra đánh giả chủ đề đạy học dự án: “Xử lí ô nhiễm môi trường ở làng nghề may mặc xã Tam Hiệp

” ở trường TIIPT

4 Giả thuyết khoa học

Tựa trên cơ sở lí luận về đạy học đự án, dạy học phát triển năng lực

củng với việc phân tích nội đung kiến thức chương “Điện tích — Điện trường "kết hợp với việc phân tích đặc điểm về kinh tế và lao động sản xuất ở địa phương để xây đựng và tổ chức đạy học dự án để phát triển năng lực giải quyết vẫn để cho học sinh trong dạy học ở trường phé thông

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

-_ Nghiên cứu lí luận

“_ Nghiên cứu về dạy học dự án

» _ Nghiên cứu về đạy học phát triển năng lực

» Nghiên cứu kiến thức trong chương trình TIIPT biện nay liên

-_ Xây dựng chủ đề va dé xuất tiến trình tổ chức dạy học dự án chủ đề

Xử lí ô nhiễm môi trường ở làng nghề may mặc xã Tam Hiệp ở trường THPT nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn của học

sinh

-_ Tiến hành thực nghiệm sư phạm

6 Giới hạn phạm vỉ nghiên cứu

-_ Nội dungdạy học dự án: “Xử lí ô nhiễm môi trường ở làng nghề may

mặc xã Tam IIiệp ”

- Pia ban nghiên cứu: Một số lớp ở trường THPT Ngọu Tảo trên dịa bàn

thành phố Hà Nội

7.Phương pháp nghiên cứu

-_ Phương pháp nghiền cửu lí luận

« Nghiên cứu cơ sở lí luận về dạy học dự án ở trường 'HP'T, mục tiêu dạy học môn Vật lí, năng lực giải quyết vẫn để thực tiễn của

học sinh

« Nghiên cứu các tải liệu về các quan điểm, sự định hướng việc

day vá học tích cực cũng như đổi mới PPIDH; về lí luân day học

nỏi chung và lí luận đạy học môn Vật lí nói riêng

s Nghiên cứu nội dung, chương trình SGK, sách giáo viên, sách

bài tập và các Lải liệu kháo liên quan

= St dụng các phương pháp phân tích, tông hợp, hệ thống hỏa,

khái quát hỏa hệ thống lý luận của để tài

-_ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Điều tra thực trạng về đ ạy học dự án các môn khoa học tự nhiên ở

trường trung học phổ thông , phóng vấn thu thập thông tm về thực trạng:

phương pháp thực nghiệm để kiểm chứng kết quả nghiên cứu; phương pháp chuyên gia

-_ Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Tién hanh thực nghiệm sư phạm tại trường THPT với tiến trình tổ chứo day học dự án đã dưa ra Phân tích kết quả thu được trong quá trình thực nghiệm sư phạm, đối chiếu với mục đích nghiên cứu vả rút ra kết luận của đề

tải

- Phương pháp thống kê toán học

Xử lí các số liệu thống kê thu được từ phiếu điều tra và các kết quả thực nghiệm sư phạm

8 Dự kiến đóng góp của luận văn

-_ Góp phần hệ thống hóa cơ sớ lí luận về day học dự án và tổ chức hoại

động ngoại khóa nhằm góp phân phát triển năng lực giải quyết vân đề

thực tiễn cho học sinh THPT

-_ Xây dựng tiến trình tổ chức hoạt động dạy học dự án: “Xứ lí ö nhiễm mồi trưởng ở làng nghề may mặc xã lam Hiệp "trong day học chương điện tích điện trườngở trường THET nhằm góp phần phát triển năng

lực giải quyết vấn để thực tiễn của học sinh THPT

9, Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luân vả thực tiễn của dạy học dự án

Chương 2:Xây dựng và tổ chức dạy học dự án “Xử lí ô nhiễm môi

trường ở làng nghề may mặc xãTam Hiệp” trong DH chương Điện tích - Điện trường

Chương 3: Thực nghiệm sư pham

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA ĐÈ TÀI

1.1.Một số khái niệm co ban

1.1.1 Khải niệm măng lực

Năng lực hiểu theo nghĩa chung nhất là khá năng mà cá nhân thể hiện

khi tham gia một hoạt động náo đó ở một thời điểm nhất định Chẳng hạn, khả năng giải toán, khả năng nói Tiếng Anh thường được đánh giá bằng các trắc nghiệm trí tuệ

Năng lực là khả năng thực hiện hiệu quả một nhiệm vụ/một hành động

ên quan đến một lĩnh vực nhất định dựa trên cơ sở

Người học có năng lực hành động về một loạilĩnh vực hoạt động nào

đó cần hội đủ các đấu hiệu cơ bản sau

- Có kiến thức, hiểu biết hệ théng/chuyén sâu về loại/lĩnh vực hoạt

động,

- Biết tiến hành hoạt động hiệu quả vá đạt kết quả phủ hẹp với mục dích

- Hanh động có kết quả, ứng phó linh hoạt, hiệu quả trong những điều

kiên mới, không quen thuộc

Từ đó ta có thể đưa ra một định nghĩa về năng lực hành động, đỏ là

Năng lực lả khả năng huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và các

thuộc tỉnh tâm lí cá nhân khác như hửng thủ, niềm tin, ý chỉ dễ thực hiện

thành công một loại công việc trong một bối cảnh nhất định

1.1.2 Năng lực giải quyét vin dé

Năng lực giải quyết vấn đề lả khả năng huy động kiên thức , kĩ năng,

thái độ và các thuộc tính cả nhân khác nhằm thực hiện có hi gu quả những vấn

dé nay sinh hay những tỉnh huống có vấn dễ trong học tập, cuộc sống

manh dén giai quyél cdc van đề nảy sinh trong tình huồng thực tiễn, ma dd

* ‘lrong tiếng Anh thuật ngữ “dự án” là “project”, có nguồn gốc từ

tiếng Latinh là “proicere” : được hiểu là một để án, dự thảo hay kể hoạch oần

thực hiên để đạt mục đích đặt ra Khái niệm dự án được sử dụng trong sản xuât, kinh doanh,nghiền cứu khoa học cũng như trong quản lỷ xã hội và được

sử dụng trong lĩnh vực giáo dục — dào tạo như một phương pháp dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ phức hợp, có sự kết hợp giữa lý

thuyết và thực tiễn, thực hiện thực hành

Có thể nói, khái niêm dự án được hiểu là một kế hoạch, trong dó cần

xác định rõ mục tiêu, thời gian, phương tiện tài chính, vật chất, nhân lực vả cần được thực hiện nhằm đạt mục tiéu dé ra Dự án được thực hiện trong

những diều kiện xác định và có tính phức hợp, liên quan dến nhiều yếu tố khác nhau

1.14 Dạy học dựa trên âự án

“từ đầu thế kỉ 20, các nhà sư phạm Mỹ đã xây dựng cơ sở lý luận cho phương pháp dự án ( Project method ) Ban đầu nó chỉ được áp dụng khi day học môn kĩ thuật ở các trường Đại học và Cao ding In dần, nó dược chủ ý

đặc biệt trong nên giáo dục của nhiêu nước trên thế giới và sử dụng rộng rãi trong các môn học khác ở trường phổ thông và trở nên phố biến, nhất là các nước phát triển Có thể kế đến một số quốc gia co nén giáo dục tiên tiến như:

Mỹ, Dức, Dan Mạch đều có nhiều công trinh có giá trị về lý luận cũng như

thực tiển đổi với phương phapnay

Cách học dựa trên dự án là một mô hình học tập khác với mô hình học

tập truyền thống với nội dung bải giảng ngắn, tách biệt và lấy giáo viên làm trung tâm Các hoạt động học tập dựa trên dự án được thực hiện một cách cần

thận, mang tính lâu dài, liên quan đến nhiều giá trị học thuật, lấy học sinh làm

trung tâm và hòa nhập với những vẫn đề và thực tiễn của thể giới thựo tzi|9]

Học theo dự án là một mô hình dạy học lấy học sinh làm trung tâm

Cách học nảy phát triển kiến thúc và kỹ năng của học sinh thông qua một

nhiém vu mo réng, déi héi hoe sinh phải nghiên cứu vả thể hiện kết quả học

tp của mình thông qua cả sản phẩm lẫn phương thức thực hiện.[2]

Dạy học theo đự án là một hình thức dạy học, trong đó người học thực

hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, gắn với thực tiễn, kết hợp li thuyết với

thực hành, lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá kết quả Ilình thức làm việc

chủ yêu là theo nhóm, kết quả đự án là những sản phẩm hành động có thể giới

thiệu được

Dạy học theo dự án là giúp phát triển kiến thức và các kĩ năng liên quan

thông qua những nhiệm vụ mang Lính mỡ, khuyến khích học sinh tìm tồi, hện

thực hóa những kiến thức đã học trong quá trình thưc hiện và tạo ra sản phẩm

của chính mình Chương trình dạy học theo dự án được xây dựng dựa trên

những câu hỏi dịnh hướng quan trọng, lồng ghớp các chuẩn nội dưng và tư

duy bac cao trong những bối cảnh thực tế Bài học thiết kế theo đự án chứa

dựng nhiều kĩ thuật đạy học khác nhau, có thể lôi cuốn được mọi đối tượng

học sinh không phụ thuộc vào cách học của họ Lhông thường học sinh sẽ được làm việc với chuyển gia và những thành viên trong cộng đồng để giải

quyết vấn để, hiểu nội dung sâu hơn Các phương tiên kĩ thuật cũng dược sứ

dung để hỗ trợ việc học Trong quá trình thực hiện dự án có thể vận dụng

nhiễu các đánh giá khác nhau để giúp IIS tạo ra những sản phẩm có chất lượng Quả trình giảng dạy luôn định hướng vao các khái niệm cơ bản của môn học nhưng gắn liền với thực tế Theo phương pháp này, người học phải

o nhiệm vụ có liên quan khác để có được

tự mình giải quyết các vấn dé

kiến thức, khả năng giải quyết vẫn đề và cho ra những kết quả thực tế [6]

Tóm lại:

- Dạy học theo đự án là phương pháp đạy học lấy hoạt động của học

sinh lảm trung tâm, học sinh tiếp thu những kiến thức thông qua tình huông,

thự tế mà cái chính là người thực hiện theo sự hướng dẫn của giáoviễn Học

sinh tiếp thu kiến thức và kĩ năng thông qua việc đóng một hay nhiễu vai trỏ

để giải quyết vấn để (goi là đự án) mê phỏng những hoạt động có thật của xã

hội chúng ta Những hoạt động này giúp học sinh thầy kiến thức cần học có ý

nghĩa hơn Người học phải tự mình giải quyết các vấn để vàcác nhiệm vụ có

liên quan khác để có được kiến thức, khã năng giải quyết vấn đề thựctể

1.2 Tổ chức đạy học dự án nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn để

cho học sinh trang dạy học vật lí

van dé

1.2.1 Các thành tô của năng lực giải quyết

1 vấn đề dưa ra định nghĩa rất chung chung của việc giải quyết vấn đề Cụ thể hơn, để phân tích

Những khải niệm về năng lực và năng lực giải quyế

năng lực giải quyết vẫn để dựa trên quá trình giải quyết một vẫn dé Ming lực giải quyết vấn đề một người thể hiện bởi hiệu suất trong việc xác định một

van dé, tim kiém thông tin cá liên quan, đánh giá khó khăn, phức tạp của vẫn

đổ, vạch ra một kế hoạch với hành động thích hợp và thực hiện dũa nó

Qua nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm các nước phát triển, đối chiếu

với yêu cầu và diễu kiện giáo dục trong nước những näm sắp tới, các nhà

khoa học giáo dục Việt Nam đã để xuất định hướng chuẩn đầu ra về phẩm chất và năng lực của chương trình giáo dục trung họu những năm sắp tới, trong đó có đề cập tới năng lực giải quyết vẫn để như sau:

4) Phát hiện và làm rõ vấn đê: Phân tích được tình huỗng trong học tập, trong cuộc sống: phát hiện và nêu được tỉnh huống có vẫn để trong học tập,

trong cuộc sống

hb) Đề xuất

quan đến vẫn đề, để xuất và phân tích được một sô giải pháp giải quyết van

„ lựa chọn giải pháp: thu thập và làm rõ gác thông tin có liên

đề: lựa chọn được giải pháp phủ hợp nhất

e) Thực hiện và đánh giá giải pháp giải quyết vẫn để: Thu thập và làm

rõ các (hông tin có liên quan đến vấn đề, đề xuất và phân tích được một số

giải pháp giải quyết vẫn để, lựa chọn được giải pháp phủ hợp nhấL

Cấu trúc của năng lực giải quyết vấn để _ và các chỉ số hành vi mô tả

trong bang 1.1

Bang 1.1: Cầu trúc của năng lực giải quyết vẫn đề và các chỉ số hành vi

~ Mô tả được các hiện tượng trong tự nhiên , kĩ

thuật

~ Đặt ra những câu hỏi về một đổi tượng hay quả

trình trong tự nhiên, kĩ thuật

- Phát biêu vân đề cân giai quyết,

~ Xác định mục đích

~ Xác định thời gian, nguồn lực

~ Phân công công việc

- Dự kiến sản phẩm

~ Xây dựng tiên trình thực hiện

~ Thực hiện giải pháp đã lựa chọn

~ Trình bày kết quả của việc thực hiện giải

pháp

1.2.2 Tô chức dạy học dự án

Đặc điểm của dạy học dự án

Có hai thành phần quan trọng của học tập qua dự án

“Thứ nhất, người học yêu cầu một câu hỏi hay một vấn đề phục vụ cho

việc tổ chức và hoạt động của dự án, và các hoạt động này dẫn đến các sản

phẩm cuối củng để giải quyết vấn đề

Thứ hai, học qua dự án cũng đặt người học vào những bối cảnh thực tế

để giải quyết vấn để Các dự án được thiết kế có các hoạt đông khác nhau dé

10

giúp người học có được những thông tín trong một cam kết, Các hoạt đồng có

thể không hoàn toàn liên quan đến nhau nhưng có thể giúp người học tim hiểu

nội dung chương trình giảng đạy, tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề, họ có cơ

hội có được một sự hiểu biết về các nưuyên tắc và các khái niệm cơ bản Khi

thực hiện điều ay, các dự án xây dựng cầu nỗi giữa các sự việc trong lớp học với thực tế đời sống, các cầu hỏi và các câu trả lời phát sinh trong các doanh nghiệp hàng ngày mở ra cho người học những giá trị nhất định Cbính vì vậy, học tập qua dự án lả phương pháp đôi hỏi sự nỗ lực tham gia tích cực của

người học trong thời gian đài

* Dạy học thông qua các hoạt động thực tiễn của một tự án

- Trong quá trình thực hiện dự án, người học tiếp thu kiến thức và hình

thành kỹ năng thông qua các hoạt động thực tiễn

- Chú đề của dự án luôn gắn liền với những tỉnh huéng của thực tiễn xã hội, với những nghề nghiệp cụ thể, đời sống có thực

- Người học thường dóng một vai gì dó khi thực hiện dự án

- Các dự án học tập góp phần gắn liền nhả trường với thực tiễn đời

sống xã hội, với địa phương, với môi trường và có thể mang lại những tác

động tích cực đối với xã hội

* Hoạt động học tập phong phá và da dang

- Nội dung dự án nó sự kết hợp tr thức của nhiều lĩnh vực hoặc môn hoc khac nhau nhằm giải quyết một vấn đề có thực mang tính thách đố Dự án

có tính liên môn, có nghĩa là nhiều môn học liên kết với nhau Một đự án dù

là của mỗn nảo, cũng phải dòi hối kiến thức của nhiều môn học dễ giải quyết

Dac diém nay giúp dự án gần với thực tế hơn vì trong cuộc sông ta cần kiến thức tổng hợp để làm việc

- Trong quả trình thực hiện dự án có sự kết hợp giữa nghiên cứu và vận dụng lý thuyết vào trong hoạt động thực tiễn, thực hành Thông qua đó, kiểm

tra, cũng cố, mở rộng hiểu biết về lý thuyết cũng như rẻn luyện kỹ năng hành đông, tích läy kinh nghiệm thực tiễn

11

- Trong day học dự án, việc kiểm tra đánh giá đa dạng hơn, kiểm tra qua hoạt động nhiều hơn, nên piảm kiểm tra kiến thức thuần túy và kiểm tra viết

- Trong day học dự án, phương tiện học tập dã dạng hơn, công nghệ thông tin được tích hợp váo quá trình học tập

* Kết hợp làm việc theo nhóm và làm việc cá nhân

- Các dự án thường dược thực hiện theo nhóm, trong đó có sự phân công và cộng tác làm việc giữa các thành viên

- Làm việc theo nhóm giúp cho sẵn phẩm chất lượng hơn, tốn íL thời

gian hơn vỉ nó kết hợp vả phát huy được sở trường của mỗi cá nhân

- Các dự án đòi hỏi kỹ năng cộng tác làm việc giữa các thành viên, giữa

học viên và giáo viên cũng như với các lực lượng xã hội khác củng tham gia

trong dự án Nhờ đó, hoạt động trong dạy học dự án có tỉnh xã hội cao

“Quan tâm đến sân phẩm của hoạt lộng

- Trong quá trình thực hiện dự án, người ta quan tâm nhiều đến các sẵn

phẩm được tạo ra Sản phẩm có thể la vật chất, hoặc phi vật chất, một bản

thối kế hoặc một kế hoạch

~ Các sản phẩm không chỉ là những thu hoạch thuần túy về lí thuyết mà trong đa số trường hợp, các dự án còn tạo ra những sẵn phẩm vật chất mang

tính xã hội

- Dễ có một sản phâm tốt do người học tự làm, Giáo viên phải khéo léo

điều chính dự án sao cho sản phẩm của dự án là kết quả của quá trình thực hiện một công việc thực tế chứ không chỉ là trình bảy lại các thông tin thu thập được

- Giáo viên cùng với người học đánh giá sản phẩm dựa trên tính thực

tế, tính hữu ích của sản phẩm và kết hợp làm việc giữa các thành viên trong

nhóm

- Những sản phẩm đem lại nhiễu ích lợi đối với xã hội thường được đánh giá cao Chủng có thể được công bố, giới thiệu rồng rãi và đưa vào sử

12

dung trong thực tế

Tỏc đụng của dạy học dự ỏn

*Day học dự ỏn làm cho nội dưng học lập trở nờn cú ÿ nghĩu bơn

- lrong dạy học dự ỏn, nội dung học tập trở nờn cú ý nghĩa hơn bởi vỡ

nú được tớch hợp với cỏc vẫn đề của đời sống thực, từ đú kớch thớch hửng thỳ

học tập của người học

- Dạy học dự ỏn gắn lý thuyết với thực hành, tư duy vả hành động, nhỏ

trường và xó hội, giỳp việc học tập trong nhà trường giống hơn với việc học

†ập trong thể giới thật

- Người học cú cơ hội thực hành và phỏt triển khả năng của mỡnh để

hoạt động trong một mụi trường phức tạp giống như sau nảy họ sẽ gặp phải

trong cuộc sống

* Dạy học dự ỏn gúp phõn đỗi mới phương phỏp dạy học, thạy đối

phương thức đào lạo

- Học tập dự ỏn chuyển giảng dạy từ "Giỏo viờn núi" thành "học viờn

làm" Người học trở thành người giải quyết vấn đề, ra quyết định chứ khụng

phải là người nghe thụ đụng Họ hợp tỏc theo nhúm, tổ chức hoạt đụng, tiễn thành nghiờn cứu, giải quyết vấn đề, tổng hợp thụng tin, tế chức thời gian và

phan anh về

 hoc ea minh

- Dạy học dự ỏn tạo điều kiện cho nhiều phong cỏch học tập khỏc nhau,

sử dụng thụng tin của những mụn học khỏc nhau độ giỳp người học với củng một nội dung nhưng cú thể thực hiện theo những cỏch khỏc nhau

Day học dự ỏn yờu cầu học viờn sự tư duy tớch cực để giải quyết vẫn đề, kớch thớch động cơ, hứng thủ học tập

- Dạy học dự ỏn khuyến khớch việc sử dụng cỏc kỹ năng tư duy bậc cao, giỳp cho người học hiểu biết sõu sắc hơn nội dung học tập

Dạy học dự ỏn là hỡnh thức quan trọng để thực hiện phương thức đảo tạo con

người phỏt triển toàn diện, học đi đụi với hành, kết hợp giữa học tập và

nghiờn cứu khoa học

13

* Day học dự án lạo ra môi trường thuận lợi chủ người học rèn luyện

và phát triển

- Dạy học dự án giúp người học học được nhiều hơn vỉ trong hau hét

các dự án, học viễn phải làm những bải Lập liên quan đến nhiều lĩnh vực

Học viên nảo cũng có cơ hội để hoạt động vi nhiệm vụ học tập đến được với tất cả mọi người Lọc viền có cơ hội để thử các năng lực khác nhau của bản than khi tham gia vao mot du an

- Ilọc viên được rèn khả năng tư đuy, suy nghĩ sâu sắc khi gặp những vấn đề phức tạp Iọc viên có điều kiện để khám phả, đánh giá, giải thích và

tống hợp thông tin

- lọc viên được rẻn khả năng vận dụng những gì đã học, đặc biệt các

kiến thức về khoa học, sông nghệ

- Khi lập đề cương cho dự án, người học phải tưởng tượng, phác họa những dự kiến, kế hoạch hành động, vì vậy trí tưởng Lượng củng với tính tích

cực, sáng tạo của họ dược rên luyện và phát triển

- Phát triển năng lực đánh giá Dạy hợc dự án đòi hỏi nhiều dạng đảnh

giá khác nhau vá thường xuyên, bao gầm đánh giá của Giáo viên, đánh giá lẫn nhau của học viên, tự đánh giả và phản hồi

- Học viên có cơ hội lựa chọn và kiểm soát việc học của chính minh,

cũng như cơ hội công tác với các bạn cùng lớp làm lăng hứng thú học tập

Day hee du án giúp học viên tự tín hơn khi ra trường do họ được phát triển

những kỹ năng sống cần thiết: khả năng đưa ra những quyết định chính xác;

khã năng giải quyết những vẫn để phức tạp: khã năng làm việc tốt với người

khác; sự chủ động, linh hoạt và sáng tao

* Dạy bọc dự án phát bay tính tích cực, tự lực, chủ động, xắng tạo

của người học

- Người học là trung tâm của dạy học dự án, từ vị trí thụ động chuyển

sang chú động, vì vậy dạy học dự án vừa tạo điều kiện, vừa buộc người học

phải làm việc tích cực hơn

14

- Day hoo dự án cho phép người học tự chủ nhiều hơn trong ông việc,

từ xây dựng kế hoạch dến việc thực hiện dự án, tạo ra các sản phẩm Nhở thể

đạy học dự án phát huy tính tích cực, tự lực, tính trách nhiệm, năng lực sáng

tạo, năng lực giải quyết các vẫn để của người học

* Day hoc dw án giấp người hạc phát triển khả năng giao Gấp

- Dạy học dự án không chỉ giúp người học tiếp thu kiến thức, mà còn giúp họ

nâng cao năng lực hợp tác, khả năng giao tiếp với người khác

- Dạy học dự án thúc đây sự cộng tác giữa các học viên và Giáo viên,

giữa các học viên với nhau, nhiều khi mở rộng đến cong ding

Yêu cầu của đạy học đự én

1 Nhiệm vụ của dự án phù hợp với khả năng thực hiện của người học

2 I3ự án tập trung vào những nội dung học tập quan trọng, cốt lỗi của

$ Phát huy tối đa năng lực cá nhân của người học khi họ đảm nhận

những vai trả khác nhau và hợp tác lâm việc trong các nhóm

6 Dự án phải gắn với đời sống thực tế của người học Người học có

điều kiện để tiếp xúc với những đối tượng thực tổ, các nguồn lực cộng đằng, tham khảo các chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứn

7 Kết quả của dự án được thể hiện kết tỉnh trong sản phẩm của người học Ngay từ khi triển khai dự án, các kết quả dự kiến phải được làm rõ và luồn được rà soát nhiều lần

8 Người học có điều kiện thể hiện sự hiểu biết của minh thông qua báo

cáo và sản phẩm

9 Iự án có các hình thức đánh giá đa dạng và thường xuyên

10 Dự án có sự tham gia của công nghệ hiện đại Người học được tiếp cận

1§

với nhiều công nghệ khác nhau để hỗ trợ việc phát triển kỹ năng tư duy va tao

ra san phẩm có chất lượng tốt

Cúc bước tỗ chức dạy học theo dự án

bé day hoc theo dy án, cần thực hiện các bước sau đây:

Tước 1: Chon dé tai, chia nhóm

~ Tìm trong chương trình học tập các nội dung cơ bản có liên quan hoặc

có thể ứng dựng vào thực tế

- Phát hiện những gì tương ứng đã và đang xây ra trong cuộc sống Chú

ý vào những vấn để lớn mà xã hội và thể piới dang quan tâm

- Giáo viên phân chia lớp học thành các nhóm, hướng dẫn người học đề xuất, xác định tên đề tải Đỏ là một dự án chứa đựng một nhiệm vụ cần giải

quyết, phủ hợp với các em, trong đó có sự liên hệ nội dung học tập với hoàn cảnh thực tiễn đời sống xã hội Giáo viên cũng có thể giới thiệu một số hưởng

để tại để người học lựa chọn

Hước 2: Xây dựng đề cương dự án

- Giáo viên hướng đẫn người học xác định mục đích, nhiệm vụ, cách

tiến hành, kế hoạch thực hiện dự án; xác định những công việc cân lảm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí

- Xáu định mục tiêu học tập cụ thể bằng cách dựa vào chuẩn kiển thức

và kĩ năng của bài học/chương trình, những kĩ năng tư đuy bậc cao cần đạt được

- Việc xây dựng để cương cho một dự án là công việc hết sức quan trọng vì

nó mang tính định hướng hành động cho cả quá trinh thục hiện, thu thập kết

quả và đánh giá dự án

Bước 3: Thue hiện dự án

- Các nhóm phân công nhiệm vụ cho mỗi thành viên

- Cáo thành viên trong nhóm thực hiện kế hoạch đã đề ra Khi thực hiện

dự án, các hoạt động trí tuệ và hoạt đông thực hành, thực tiễn xen kế và tác động qua lại với nhau; kết quả là tạo ra sản phẩm của đự án

16

- Học viên thu thập di ligu ur nhiéu ngudn khác nhau rỗi tổng hợp, phân tích và tích ly kiến thức thu được qua quả trinh làm việc Như vây, các kiến thức mà người học tích lũy được thử nghiệm qua thực tiễn

ước 4: Thu thập kết quá

- Kết quả thực hiện dự án có thể được viết dưới đạng dạng ấn phẩm (bản tin, báo, áp phích, thu hoạch, báo cáo ) và cõ thể được trình bảy trên

Power Point, hoặc thiết kế thành trang Web

- TÂt cả học viên cần được tạo điều kiện để trinh bảy kết quả cùng với

kiến thức mới mà họ đã tích lũy thông qua dự án (theo nhóm heặc cá nhân)

- Bản phẩm của dự án có thể được trình bảy giữa các nhóm người học, giới thiệu trước lớp, trong trường hay ngoài xã hội

ước 5: Đánh giá dự án, rút kinh nghiệm

- Giáo viên và người học đánh giá quá trình thực hiện vả kết quả dự án dựa trên những sản phẩm thu được, tính khúc chiết và hợp lý trong cách thức

trình bảy của các cm

- Giáo viên hưởng dẫn người học rút ra những kinh nghiệm cho việc thực hiện cáo đự án tiến thco

~ Kết quả dự án có thế được đánh giá từ bên ngoài

1.3.3 Xây dựng để cương cho một dự án

+ Mội bản dự án có các phần chính như sau:

3.Diéu kién thuc hién du an

- Thực hiện các công việc dược giao

- Thu thập số liệu, báo cáo kết quả

- Các tài liệu học tập và tham khảo

- Bài học liên quan đến dự án

- Câu hỏi định hướng người học

+ Các tiêu chí đánh giá dự án

1LÐễ đánh giả một dự án, có thể dựa vào 10 tiêu chí:

Những kiến thức, kĩ năng thu được sau dự án

Lượng kiển thức gắn với môn học trong dự án

hủ

Tao điều kiện cho moi thành viên tham gia

Chỉ rõ những công việc người học cần làm

‘Tinh hap dẫn với người học của dự án

Phù hợp với điều kiện thực tế Phủ hợp với năng lực của người học

Đánh giá kết qua học tập vả hoạt động giáo duc ở mỗi lớp và sau cấp

học là biện phát chủ yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu dạy học _„

có vai trò quan trọng trong việc cải thiện kết quả học tập của HS Hay nói

18

cách khác, đánh giá theo năng lực là đánh giá kiến thức _, kĩ năng và thái độ

trong bối cảnh có ý nghĩa Theo quan diém dạy học phát triển năng lực , việc đánh giá kết quá học tập chu trong kha nang van dung sang tao tri thức trong nhimg tinh huống ứng dụng khác nhau

— Đánh giả kết quả và đánh giá quá trình

- Danh giá kết quả thường được sử d ung vào khi kết thúc một chủ đề

hạc tập hoặc cuỗi một học kì , một năm, một cấp học Cách đánh giá này

thưởng sử dụng hình thức cho điểm và nó giúp cho người học biết được khả

năng họo tập của mình

- Đánh giả quá trình được sử dựng trong suốt thởi gian học lập của môn

học Cách đánh giá này lả việc ŒV hoặc HS cung cấp th ông tin phản hổi về hoạt động học của người học, giäp (ïV điều chính hoạt đông dạy phù hợp hơn, giúp HS có được các thông tin về hoạt động học va tir dé cai thiên những

tổn tal

Việc đánh giá quá trinh có thể thực hiện thông qua xây dựng và sử

dung hé so hoc tap 114 so học tập lả bộ sưu tập có hệ thông các hoạt động

học tập của IIS trong thời gian liền bạc Nó giúp GV và IIS đánh giá sự phát

triển và trưởng thành của HS Thông qua hỗ sơ học tập , HS hình thánh ý thức

sở hữu hỗ sơ học tập của bản thần „ tử đó biết được bản thân tiển bộ dến dâu ,

can hoản thiển ở mặt nảo

* Nội dung hồ sợ học tập khác nhau ứng với cập độ của HS và phụ

thuộc vào nhiệm vụ của môn hoc ma IIS duge giao TIồ sơ học Tập không nên

chữa quá nhiều thông tin, GV và HS cẩn thống nhất các mục chính và tiêu chỉ

lựa chọn các muc dé dura sản phẩm vảo hỗ sơ một cách hợp lí

* Việc dánh giá hỗ sơ học tập được thực hiện ở 3 đối tượng

- Bản thân HS: Mô tả ngắn gọn mỗi nội dung trong hé so , nêu rõ lí do

chọn nội dung đó, nội dung nảo đã học được, mục tiêu tương lai cia minh va

đánh giả tổng thế hổ sơ học tập của bẩn thân

- Bạn củng lớp tham gia đánh giá hỗ sơ, chỉ ra những diểm mạnh „ những câu hỏi cho hỗ sơ và đề xuất một số công việc tiếp theo cho han minh

- GV đánh giá hỗ sơ học tập dựa trên chính các đánh giá của HS và hạn hoc Mặc đủ GV hoản toản có quyển cho điểm hỗ sơ học tập của HS, nhưng

19

quan trọng hơn là GV thảo luận với HS để tìm được tiếng nói chung cho mục dich tương lại

— Đánh giá theo chuẩn và đánh giá theo tiêu chí

- Dánh giá theo tiêu chí, người học được đánh giá đựa trên các tiêu chi

đã dịnh rỡ về thánh tích , thay vì dược xếp hạng trên cơ sở kết qua thu dược

Khi đánh giá theo tiêu chí, chất lượng thành tích không phụ thuộc vào mức độ

cao thập về năng lực của người khác mả phụ thuộc vảo chỉnh mức độ cao thập

về năng lực của ngưởi được đánh giả so với tiêu chí dã để ra Thông thường, đánh giá theo tiêu chí đùng để xác lập mức độ năng lực của một cá nhân

- Đánh giá theo tiêu chuẩn lả hình thức đánh giá đưa ra những nhận xét

về mức độ cao thẬp trong năng lực của cá nhân so với những người khác củng

làm bài thị Đây là hình thức dánh giả kết hợp với đương cong phân bố chuẩn,

trong đó giả định rằng một số ít sẽ lắm bài rất tốt, một số rất kém, số còn lại mãi

ở khoảng giữa được đánh giá trung bình Trên cơ số các thành tế và chỉ

số hành vi của năng lực giải quyết vẫn đề được mô tả trong bãng 1.1 và bãng

12, có thể xác dịnh các mức độ phát triển năng lực piãi quyết vẫn dễ của học

sinh ở bầng 1.3

20

Bang 1.2: Tiêu chí chất lượng của các chỉ số hành vì của năng lực giải quyết vẫn đê

giải pháp khi được

hướng dẫn Để xuất đượợm ột

số giải pháp Nếu được cơ sở ng

Hỗ trợ, hướng dẫn |

các thành viên khác

niêu mục đích thực

hiện giải pháp

Lập được thời gian

biểu về thời gian, dia điểm và thành

Lập được thời gian

biểu về thời gian, địa điểm và thành

tiết và hiệu quả

Phân công nhiệm vụ | Phân công nhiệm vụ | Phân công nhiệm vụ

chưa rõ ràng hoặc |tương đổi rõ ràng |và phân bố tài

không thích hợp với | thích hợp, biết cách | nguyên tương đối

cá nhân phan bo tai nguyên | hiệu quả (phủ hợp

(tài liệu, vật liệu |với đặc điểm , sở kinh phô) trường của cá nhân)

Có nêu được sản|- Nêu được các cách | Nêu được cách thiết

thiết kể , trình bày | kế, trìnhbàys ản

Có xây dựng tiến | Xây dựng tiến trình | Xây dựng tiến trình

trình thực hiên |thực hiên rõ ràng, |thực hiện rõ rảng,

nhưng không rõ|cụ thể từng bước |cụ thể từng bước va rang, cu thé timg | nhung chưa đạt hiệu | có phương án mới

bước quả tốt về thời gian, | khí BặP, phải khó

nguồn lực khăn để đạt hiệu

Trinh bay được kết | Sử dụng phương Hoi dap câuhỏi _, Tổ chức hoạt động

a tiện khác nhau khi | câu trả lời của giáo | để người nghe tham

trình bày kết quả viên vả cácthảnh |gia vào bài trình

Nhận xét được sự | Giải thích được phủ hợp hay không _ | nguyên nhân

Với mục tiêu

Đưa ra cách điều Đưa ra các cách Đưa ra cách điệu Dua ra va giải thích

chỉnh điều chỉnh: chỉnh và giải thích | các cách điều chỉnh,

1.3 Điều tra thực tiễn về day hoc dy an ử trường TIIPT

1.3.1 Mục ích điều tra

Tim hiểu tình hình dạy học dự án một số trường THPTở huyện Phúc

Thọ - Thành phố TIả Nội, để phát hiện ra điểm còn hạn chế về về việc xây

dựng nội đụng vả tổ chức dạy học dự án cùng với việc vận dụng các phương

pháp, phương tiện dạy học hiện đại cũng như phương thức kiểm tra đánh giá ;

từ đó phát hiện ra n hững chỗ không phủ hợp , hạn chế của Giáo viên vả học

sinh khi dạy học dự án Từ đó tìm hiểu nguyên nhân làm cơ sở dể xây dựng

1.3.3 Đổi tượng điều tra

Giáo viên và học sinh Trưởng TIIPT Ngọc Tảo, Phúc Thọ, 1à Nội

1.34 Kết quả điều tra

a Nội dung chương trình giảng dạy

Nội dung chương trình THPT hiện nay có sự sắp xếp trình tự học tập

chưa hợp lí một số kiển thức còn lặp lại ở các môn học ít có tính ứng dụng

thực tiễn

Mục tiêu dạy học Irong các môn học Vật H, Hóa học, Sình học chủ yếu

là mục tiêu về kiến thức, chưa thực sự chú trọng đến mục tiêu về năng lực cân hình hành và phát triển cho học sinh

Nội dụng trong sách giáo khoa nón thiếu tính logic giữa các môn học, it

24

liên hệ thực tiễn

b Phương pháp day học

- Tình hình Giáo viên: Các GV đều được đảo tạo chính qui tập trung tại

các trường Đại học Sư phạm Tắt cả các V dều dạy dùng bộ môn được đảo tao và nhiệt huyết với công việc giảng day

- Tỉnh hình học tập của học sinh

+ 'rường 'THPT' Ngọc Tảo — Phúc ‘Tho - Ha N6i là một ngôi trường có truyền thống lâu năm, được xây dựng trên địa bản đần cư có kinh tế khá én định, oác em có điều kiện học tập tương đối thuận lợi Tuy nhiên, chúng tôi nhân thay kĩ năng giải quyét van để, kĩ năng thao tác thí nghiêm, kĩ năng hợp tic trong giải quyết vấn để còn nhiều hạn chế

+ Tình hình học tập của H8 liên quan dến nội dung kiến thức về điện tích điện trường: Qua điều tra học sinh của lở p 11 THPT Ngọc Tảo Phúc

Thọ - Hà Nộichúng tôi thấy

To pid hoc chính khóa còn năng nề, chủ yếu vẫn là phương pháp day

hoc truyền thông truyền thụ kiến thức một chiều nên không gây được hứng thi hoc ap cho HS Do vay, HS thường ngại suy nghĩ , ngài hoạt dộng „ thưởng chỉ lả ngồi nghe thấy giáng bài vả ghi chép lại những nội dung chính

mà ŒV nhắc nhớ, ít IIS mạnh dạn trao đổi với GV va bạn học về những kiến

thức đã học hoặc những vẫn dé ma chia time giải quyết

Các em cho ring kiến thức môn khoa học như Vậtlí Hóa học, Sinh

học là hoàn Loàn tách biệt với nhau

Mặt khác, các nhiệm vụ học tận mà GV giao cho HS lại năng về kĩ

năng toán hoc, ít tỉnh thực tiễn khiển HS khó xâu chuỗi được vấn đề , do đó không có gái nhìn toàn diện về nội dung hụo tập được giao

Kĩ năng vân dụng kiến thức đã học, đặc biệt là việc vận đụng kiến thức liên môn vào giải thích các hiện tượng và giải quyết vẫn đề còn hạn chế

Hoạt động chủ yếu của HS là học thuộc lý thuyết và luyện lập các bài tập tính toàn, HS thường chỉ được quan sát ŒV mô tả thí nghiệm qua hình vẽ

25

hoje video, it duoc tham gia thuc hanh thi nghiém hay chủ yếu dược thực

hanh thi nghiém trong các tiết thực hành Do dé, cơ hội để các các em hiểu sâu kiên thức, rẻn luyện kĩ năng thực nhiệm vả phát triển năng lực giải quyết vấn dễ vả sáng tạo gặp nhiễu hạn chế

- Phương pháp dạy học

Qua kết quả Lỗng hợp các điều tra ý kiến của ŒV, phỏng vấn trực tiếp,

tham khảo giáo án, dự giờ giảng dạy của các giáo ŒV học hiện đại (dạy học

phân hóa, dạy học gắn với thực tiễn ) như day hoc theo tram, theo góc va day

học theo dự án vào tổ chức giăng dạy để phát huy tỉnh tự lực , tích cực và phát

triển các năng lực của họ c sinh do một số nguyên nhân khách quan va chú

quan như: thời gian bó hẹp với một thời lượng nhất định; áp lực về thì đua, thi

cử của học sinh „ chí tiêu về thành tích dễ học sinh dạt điểm trên trung bình

cuối năm học; GV chưa được tập huấn về các phương pháp dạy học hiện đại

Hầu hết các GV vẫn thưởng xuyên vận dụng phương pháp đạy học truyền thống lả truyền thụ một chiểu Các giáo án của ŒV chủ yếu lả tôm tắt nội dung kiến thức ở sách giáo khoa, chưa phân rõ các hoạt động và các hoạt động chưa theo tiển trình của kiểu đạy học giải quyết vấn để Vai trỏ tổ chức,

định hướng của ŒV chưa thể hiện rõ 1rong quả trỉnh giảng day , nhiêu khi

GV van lam thay II5 trong các nhiệm vụ học tập như giảng giải , thuyết trình,

giải thích, nhân mạnh những kiến thức cơ bản, trọng tim cho HS, ngay cả phần ứng dụng thực tiễn GV cũng trỉnh bảy sơ sài do kiến thức đó không vận

dụng nhiều trong việc giải bài tập Như vậy GV hậu như truyền đạt kiên thức

một chiêu, H5 là người tiếp nhận kiến thức một cách thụ động _ lrong quá

trình học tập, HS ít được quan sát và tiến hành thí nghiệm do ŒV ngại lam thi

nghiệm ho ặc do khá năng sử dụng thiết bị thí nghiệm của GV cén hạn chế

Điều đó làm cho kĩ năng thực hành vả sự sáng tạo cúa HS khong duoc rén

luyện vả phát triển

Trong quá trình dạy học, GV dưa ra các cầu hỏi hay tỉnh huống có vấn

để cho HS Tuy nhiên những câu hỏi lắm nấy sinh vấn để , hay những câu hỏi

26

phải biểu vẫn dễ còn rời rạc , làm cho H5 không thấy duge cai nhin tng quái

về vấn để cân giải quyết I3o đó khả năng tư duy logic sẽ bị hạn chế

11âu hết các GV không chế tạo thêm đụng cụ thí nghiệm, chưa tận dung Tiết dụng cụ thí nghiệm có sẵn vì ngại sử dụng vả khả năng sử dụng thí

nghiệm trong giáng day còn hạn chế Mặt khác về phía H5 GV cũng chưa tận dụng được sự sáng lạo của các em để khuyến khích các em trong việc thiết kế

và chế tạo các dựng cụ thí nghiệm

Hau hết các GV đều chưa vận dụng phương pháp day hoc hiện đại như day học theo góc „ theo trạm, day hoc theo dy an, day học dựa trên vấn để kiến thức về điện tích — điện trường cũng như các kiển thức khác GVcho

rằng, nguyên nhân do thời gì an không cho phép và chưa biết qui trình, cách

thức tô chức như thê nảo Khi hỏi GV về việc đạy nội dung kiến thức về ứng dụng của nội đung chương điện tích điện trường trong xử lí ô nhiễm bụi vải

tai lang nghễ may mặc họ cho rằng, nội dung kiến thức khá nhiễu Miặc đủ, kiến thức về ứng dụng thực tế cũng nhiều nhưng thời lượng và thởi gian cho

đạy học chính khóa là ít nên họ ưu tiên những kiến thức hàn lâm giúp cho HS

có thÊ giải được những bài lập nặng về Loán học để có thể vượt qua các bài

kiểm tra kiển thức I2o đó, kĩ năng giải quyết vẫn dề đặc biệt là những vẫn dé

thực tiễn của IIS không được phát triển

e Cách thức kiểm tra đánh giá học sinh

Về cách thức kiểm tra đánh giá HS, hầu hết GV vẫn kiểm tra đánh giá

kết quả của việo thu nhận kiến thức hàn lâm của H8mả kiến thức thì nhanh

chóng lạc hậu, vả khả năng thu nhận kiến thức của các đối tượng H8 là khác

nhau, mặt khác c hỉ chủ trọng đến các kĩ năng toản học _, Ít coi trong đến kĩ

năng vận dụng kiến thức để giải quyết vác vẫn để thực Liễn

d Tinh hinh thiét bị thí nghiệm

Trang thiết bị thí nghiệm cho mỗi bải dạy lả tương đối đẩy để, Lluy

nhiền do nhiều yếu tổ khác nhau mà GV: íL sử dụng thiết bị thí nghiệm trong

27

day hov, khi sie dung thi gap khé khăn đo không kịp với thời lượng của mỗi

tiết học Mặt khác do việc kiểm tra đánh giá vẫn là kiếm tra kết quả thu nhận

kiến thức bằng các bài kiểm tra ở mỗi kì thi nên GV va IIS đều cho rằng việc

sử dụng thí nghiệm trong mỗi tiết dạy là không cần thiết _ Đẳng thời thiết bi thí nghiệm được GV chế tạo thêm Ia rit it

ø MộI sô giải pháp đề xuất

~ Thiết kế lại nội dụng chương trình dạy học dự án

- Dỗi mới phương pháp đạy học theo hưởng nâng cao tính tích cực và phải triển năng lực giải quyết vấn đề cho HS

- 'Lhay đối cách kiểm tra đánh giá HS thay vi danh giá kết quả tiếp thu

kiến thức của HS bằng đánh giá theo định hướng phát triển năng lực (đánh giá

quả trình và đánh giá kết quả)

- Tận dụng các giở học tự chọn để tổ chức các hoạt động dự án cho

phép HS thiết kế thí nghiệm hoặc sử dụng triệt để các thiết bị có sẵn trong nhà trường nhằm kích thích hứng thú học tập , phát huy tỉnh tích cực vả phát triển

năng lực giải quyết vân đề của HS,

hướng bồi đưỡng năng lực tự học cho IIS ở các trường TIIPT hiện nay Làm

rõ dược các khái niêm dạy học dự an, day hoc dự án nhằm phát triển năng lực

cho H8, kĩ năng tự học, hệ thống các kĩ năng lảm việc nhóm trong day hoc

28

Vật lí Day học dự án là hoạt động dộc lập chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng, kĩ

xảo , kinh nghiệm lịch sử xã hội loài người nói chung và của chính bản thân người học; đỏ là hoạt động nhận thức mang tính tích cực, chủ động, tự giác,

phát huy cao đô vai trỏ của người học với sự hợp tác của thầy cô, ban bẻ và

các điểu kiện học tập.Dồng thời, nó cũng giúp cho HS mạnh dạn hơn, tự tin

hơn, rèn luyện kĩ năng phát biểu trước đám đông, đặc biệt nó giúp cho các em

làm quen với nghiên cứu khoa học, tạo ra một tiền đề tốt trong quả trình học tập, nghiên cứu saunày

Kết hợp toản bộ cơ sở lí luận mà Lôi đã nghiên cứu, cùng với việc

nghiền cứu các nô ¡ dung kiến thức về điện tích điền trường, tôi thấy có thể

vận dụng đạy học theo dự án nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề của

HS

29

CHƯƠNG 2

XÂY DỰNG VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN “XỬ LÍ Ô NHIỄM

MOITRUONG G LANG NGHE MAY MAC XÃ TAM HIỆP”

2.1 Thục trạng và biện pháp xử lí ô nhiễm môi trường ở lang nghé may

mặc xã Tam Iliệp

2.1.1 Giới thiệu về làng nghề may mặc xã Tam liiệp

Tam Hiệp là một xã thuộc huyện Phúc The, thành phố Hà Nội Xã có điện tích 5,6 km?, dân số năm 1999 là 9.154 người,mật độ dân số đạt 1.635 người/km? Cá xã Tam Hiệp có 3.200 hộ dân thì có trên 2.000 hệ tham gia

sẵn xuất hàng may mặc Nghề phát triển ở cả 5/5 làng, trong đỏ làng Thượng, Tiệp đã được công nhận làng nghề truyền thẳng Năm 2014, nghề may mặc ở 'Tam Hiệp mang về cho địa phương gần 300 tỷ đồng, đóng góp vào 90% cơ

cầu thu ngân sách của xã; thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 30 triệu

đẳng, tăng 6,5 triệu dồng so với năm 2013: tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn khoảng 1,8%, thấp nhất trong số 23 xã, thị trấn trên địa bàn huyện Theo UBND xã

Tam Tiệp, bình quân mỗi hộ làm nghề thu nhập đạt trên 100 triệu đồng/năm, thu nhập của người lao động làm thuê trưng bình 2 - 3 triệu đổng/tháng Nhờ

có các ngành nghề, thu nhập của người đân trong xã được nâng lên, năm 2011 đạt 16 triệu đổng/ngườinăm, tăng 17% so với năm 2010 Tý lệ hộ nghẻa

giấm xuống chỉ còn 2,2% Quy trinh sản xuất hàng may mặc chung của các cơ

sở ở sơ đồ 2.1

Tựa vào sơ đồ công nghệ may ta nhận thấy ö nhiễm chủ yếu gây nên

bởi bụi và tiếng én Cy thé nhw sau:

+ Chuẩn bị nguyễn liệu: Nguyên liệu vải sử dụng dược nhập khẩu bằng

những cuộn có khổ thường là khoảng 1,5m (hay 59”), có chiều đài tủy

thco từng cuộn Vải sử dụng chi yéu la vai cotton va polyester, trong

quá trình chuẩn bị nguyên liệu để rải sơ dé có rất nhiều các loại bụi,

chủ yêu là bụi vải và bụi do nguyên liệu bô trong kho đưa ra sử dụng bị

30

bảm bụi trong quá trình đi chuyén va i dong

Tiếng ồn bụi

Tiếng ồn, bụi

Nước thải, bụi

Bui, mui vải

Bu

Bui, tiếng

Sơ đề 2.1 Quy trình sẵn xuất hàng may mặc

* Rai so dé: Mai một kiểu mẫu quần áo sẽ có những bản vẽ kỹ thuật kèm

theo, một số khách hàng còn gỗi kèm nguyên phụ liệu những suôn mẫu

giấy là những sơ đồ bản vẽ cho mẫu quần áo đỏ Mỗi cuộn mẫu giấy có

hình vẽ những mảnh của sản phẩm Công nhân dùng hình vẽ trên cuộn mẫu giây hoặc là hình vẽ trong tài liêu kỹ thuật để rãi lên bản cất đã rải vải trong quá trình chuẩn bị nguyên liệu Quá trình này sẽ sinh ra rất

31