Luận văn thạc sĩ tổ chức hoạt Động học tập môn lịch sử cho học sinh lớp 10 trường trung học phổ thông Ở huyện phúc thọ hà nội với sự hỗ trợ của phần mềm dạy học

Một số kết luận về các biện pháp tỏ chức hoạt động học tập môn Lịch sử với sự hỗ trợ của phần mềm dạy học..... day hae vào tổ chức các hoạt động học tập cho hợc sinh là một điển vô củng

DAI HOC QUOC GIA HA NOI TRUONG DAI HOC GIAO DUC

NGUYEN TH] HOA

TÔ CHỨC HOẠT DỌNG HỌC TẬP MÔN LICH SỬ CHO TIỌC STNH LỚP 10 TRƯỜNG TRƯNG TIỌC: PIÓ TIÔNG Ở

HUYỆN PHÚC THỌ - HẢ NỘI VỚI SỰ HỎ TRỢ CỦA

PHÁN MEM DAY HOC

LUAN VAN THAC Si SU PHAM LICH st?

HA NOT —2014

HUYỆN PHÚC THỌ - HÀ NOI VOI SU HO TRO CUA

PHAN MEM DAY HOC

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHAM LICH SỬ

CHUVEN NGANH: LY LUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐẠY HỌC

LOL CAM ON

Tời đâu tiên cho phép em được bày tỏ lòng kinh trọng và biết ơn sâu sắc tới T§ Hoàng Thanh Tú đã tân tỉnh giúp đỡ cm trong quá trùnh học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tâm xin gửi lời căm ơn chân thành tới Ban giảm hiệu, cùng các thầy, cô

và cán bộ cáo Phòng - Ban Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội đã nhiệt tình giảng dạy và tạo điều kiện cho em trong quá trình học tập, nghién cứu và hoàn thành để tải nghiên cửu gũa mình

Tâm xin cám ơn Ban giảm hiệu, các thấy giáo, cô giáo, học sinh trường TIHPT Van Cốc, trường TIIPT Ngọc Táo, trường TIIPT Hiểng Dức huyện Phúc Thọ - Iả Nội đã cộng tác, giúp đỡ và tạo điều kiện giúp em trong quá trink phat phidu khao sat va thực nghiệm tại quý trường

Cuỗi củng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình, người thân, bạn

bè đã chia sẻ, động viên, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện để em hoàn thành luận

ăn của mình

TMặc đù em đã cố gắng rải nhiều trong quá trình học tập, nghiên cửu, song cũng không thể tránh khỏi những thiểu sót Bởi vậy, cm rất mong được

sự quan tâm, chỉ bảo của quý thầy, cô tường Đại học Giáo dục và các dồng,

nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Hà Nội, tháng 11 năm 2014

Tac gia luan van

Nguyễn Thị Hoa

DANH MUC CAC COU VIET TAT

Chương 1: CƠ sở LY LUAN VA THỰC TIÊN CA VIỆC TÔ

CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP MÔN LỊCH SỬ CHO HỌC

SINH LGP 10 TRUNG HOC PHO THONG VỚI SỰ HO TRO CUA

PHAN MEM DAY HOC

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Một số khái niệm và thuật ngữ

1.1.2 Đặc điểm kiến thừc mên LS ở trường THPT và việc tổ chức

hoạt động học tập che học sinh với sự hỗ trợ của phan mém day học

tổ chức hoạt động học tập môn Lịch

sử với sự hễ trợ của phần mềm đạy học -

1.1.4 Một số hình thức tổ chức hoạt động học tp m môn Lịch sử ở

trường THPT với sự hỗ trợ của phân mềm dạy học

1.2 Cơ sở thực tiễn cung nen ưe

với sự hỗ trợ của phần man day học

1.3.2 Thực trạng tổ chức hoại động họo tập xôn T8 ở trường THPT

tmyêu Phúc Thọ với sự hồ trợ của phẩn mềm dạy học

Chương 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỎ CHỨC HOẠT ĐỘNG

HỌC TẬP MÔN LỊCH SỬ CHO HỌC SINH LỚP 10 TRUNG

HOC PHO TIONG 6 IUYEN PITUC TIIỌ VỚI SỰ HỎ TRỢ

cUA PHAN MEM DẠY HỌC

2.1 Vị trí, mục tiêu, nội đưng phẩn các cuộc CMTS (Từ giữa thé ky

XVI dén cudi thẻ kỷ XVII - LSTƠ cận đại lớp 10 chương trình chuẩn)

2.13 Nội dung 51 2.1.4 Một số yên cầu của việc tổ clrùc hoạt động học tập môn lịch sử

ở trường TITPT với sự hỗ trợ của phần mềm đạy học cà 53 2.2, Mat số biện pháp tổ chức hoạt động học tập phần “Các cuộc

CMTS (Tw giữa thẻ kỷ XVI đến cuỗi thế ký XVIT)” cho HS lớp 10

THPT ở huyện Pinte Thọ với sự hễ trợ của phân mẻm dạy học 57 2.21 Thiết kể thẻ nhớ với sự hỗ trợ của phẩn mềm Micrơsoft

332 Xây dụng phúm lái biện L8 với sự hỗ trợ của phần mềm Proliow — 64 Gold

2.3.3 Thiết kế bài thuyết trình hay các bộ sưu tập tranh ánh với su

hỗ trợ của phan mém Microsoft Powerpoint

2.3 Thực nghiệm sư phạm

2.3.1 Mục đích thực nghiệm

2.3.2, Dôi tượng và địa bàn thục nghiệm

2.3.3 Nội dưng và phương pháp thực nghiệm

2.3.5 Một số kết luận về các biện pháp tỏ chức hoạt động học tập

môn Lịch sử với sự hỗ trợ của phần mềm dạy học - 78 KẾT LUẬN VÀ KHUYÉN NGHỊ TH tre wae 83

90

DANH MUC CAC BANG

Trang Bảng 1.1: Kết quả điều tra về các phương pháp giáo viêu thường sử dụng 35

Bảng 1.2: Kết quá điều tra của giáo viên vá học sinh vẻ sự cản thiết

của việc tô chức hoạt động học tập với sự hỗ trợ cúa PMDII 37 Bang 1.3: Kết quả điều tra về cách thức tả chức của giáo viên 40

Bang 21: Bằng tổng hợp điểm kiểm tra ở lớp thực nghiệm và đối chúng 72

Hinh 1.1: Sơ để về cuộc CMTS Pháp năm 1789 - 19

11ình 1.4: Bác Id doe Tuyên ngôn Dộc lập "— 32

Tình 1.6: Biểu đỗ kết quả điều tra vẻ quan niệm của giáo viên 34 Tình 1.7: Biểu đỗ kết quả điều tra về mức độ quan tâm của học snh 38 Tình 2.1 Thẻ nhớ hệ thông các sử kiện chính của các cuộc CMTS 60 { Từ giữa thể kỹ XVT đến cuối thế kỹ XVITT)

THình 2.4: Biểu để so sánh điểm kiếm tra ở lớp thực nghiệm và đối chứng 78

MO DAU

1 Lý đo chọn đề tài

Giáo dục ngày nay được cơi là nên móng của sự phát triển khơa học kỹ thuật và đem lại thịnh vượng cho nén kinh tế quốc dân Vì lẽ đỏ có thể nói

giáo dục đồng nghĩa với sự phát triển và có thể khẳng định rằng không có

giáo dne thì không có bất kỳ sự phát triển nào đối với con người, kinh tế - vẫn hoá Đáng và thả nước ta luôn đặt: "Giáo dục đào tạo là quốc sách hang daw"

để tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhú cầu kinh tế - xã hội Do vậy, chất lượng, giáo dục phải được nảng cao đáp ứng nhu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá

đất nước

Ngày nay, CNTT đang diễn ra rất nhanh và mạnh, nó đã chứng tỏ được vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của các quốc gia trên thể giới

Và đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục nó đang ngày cảng chủng tố ưu thể của

minh, CNTT dang trở thành một phương tiện phổ biến trong quá trình dạy

học nó có khả năng tích hợp cao một số chửc năng của các phương tiện đạy họp truyền thẳng, Đôi với bộ môn Tịch sử, CNTT trở thành một người bạt dic tue không chỉ với giáo viên mà còn là người bạn đồng hành với học sinh

vẻ trao đổi thỏng in, tìm kiếm và xứ lý đữ liệu Trong nên giáo dục hiện đại, CNTT là nhân tổ cỏ vai trỏ rất quan trọng gớp phan đổi mới phương pháp đạy

how nâng gao hiệu quả bài học và tạo hứng thú đàng mê cho học sinh tích cực

chủ động Cũng với các bộ môn khác, môn Tịch sử với chite wang va nhiệm:

vụ của minh đã gớp phần tích cực vào giáo dục con người trong công cuộc đổi

mới Bởi vì trì thức lịch sử là một yêu tế của nên van hoa chung của loài người và không thé coi giáo đục con người hoàn thành day đủ nến không

trang bị cho học sinh những biến biết cần thiết vẻ lịch sử Mhiệm vụ của bộ

môn Lịch sử ở trường THPT nhằm trang bi cho hoe sinh hẻ thống kiến thức

cơ bán vẻ tiến trình phát triển hợp quy luật cúa lịch sứ xã hội loài người và din tộc, trên cơ sở đó giáo dục tư tướng, tình cảm, góp phân phát triển toàn

điên học sinh Tuy nhiên, đo đặc trưng của môn Lịch sử, HS không thể trực

tiếp tri giác được các sự kiện, hiện tượng lịch sử đã xây ra, không thể tái hiện

Tịch sử trong phòng thí nghiệm nêu việc xử dụng CNTT hỗ trợ cho việc dạy và học là một điều vỏ củng cần thiết Với việc sử dụng một số phản mềm hỗ trợ qua trinh day và học như: Microsoft Powerpoint, Microsoft Word, Proshow Gold, TIotPotatoes, T-Learing , không chỉ giúp học sinh thu nhận kiến thức

xả còn phát triển tư duy và giúp học xinh rên luyện các kỹ uững như: đọc, suy nigkf, phân tích, thục bảnh Thực tiểu trong những nắm gầu đây trên giáo dục nước ta đang cở những bước chuyển mỉnh quan trọng Cùng với quả trình đổi mới phương pháp day hoe chung ta đã mạnh dan tmg dụng CNTT vào qua

trinh giảng dạy TTầu như ở mọi cấp hợc, mọi vùng miễn phân lớn giáo viên

đến biết sử đựng CNTT, biết ứng dựng CNTT vào quá trình giảng dạy nhằm gây hứng thủ cho học sink, diéu do da phần nào thay đổi chất lượng dạy và

học Tuy nhiễn, nó mới chi ding lai ở việc ứng dựng CNTT phục vụ cho quá

trinh giáng dạy của giáo viên vá phân lớn là sử dựng để trình chiếu, chưa chú

trọng phục vụ quá trình học tập của học sinh Đỏ là hạn chế chúng ta cần khắc phe dé nang cao hơu nữa liệu quả dạy và học Thực tiến, ở huyện Phúc Thọ-

Hà Nội việc ử dụng CNTT trong quả trình giảng dạy đổ trở nên rất phổ biển

Song nở cững mới chí dừng lại ở việc giáo viên ứng dụng phục vụ bài giảng,

pẩn như chỉ sử dụng để trình chiếu, học sinh ít được tham gia váo việc sử

đụng CMTT phục vụ việc học của mình Trong xu thể đổi mới liền nay tgười thay không còn là lrung tầm nữa đang dần chuyển sang học trò là trưng tâm, giáo viên chỉ là người hướng dẫn điều khiển tổ chức các hoạt động cho hee

sinh, còn học sinh được lãm chủ việc học của mình Bởi vậy, nếu việc img

dụng CNTT mới chỉ đừng lại ở việc phục vụ nhu cầu của giáo viền thì chúng

ta phải thay đổi quan điểm, ỞNTT không chỉ phục vụ bài giảng của giáo viên

Tnả quan trọng hơn phải phục vụ quá trình học tap cla hoe sinh

Thực tiễn việc dạy học nói chung và dạy học Lịch sử nói riêng ở nước ta hiện nay đòi hỏi phái có những biện pháp tổ chức tốt thúc đẩy quả trình nhận

thức tư đuy của học sinh để từng bước bắt nhịp vào sự phát triển của nên giáo

e

due thé giới Bởi vậy việc ứng đụng CNTT ma cu thể là một sổ phần mềm

day hae vào tổ chức các hoạt động học tập cho hợc sinh là một điển vô củng quan trọng và cần thiết để học sinh chú động tích cực chỉnh phục kiến thức và

rèn luyện kỹ nâng,

%Xuất phát từ những yêu cầu vẻ thực tế đạy học nói chưng và dạy học bộ

muôn T.ịch sử nói riêng, chúng tôi quyết định lựa chọn để tài nghiền cửa của mình là: “TÔ chức hoạt động học tập môn Lịch sử cho bọc sinh lớp 10 trường trung học phô thông ở luyện Phúc Thọ - Hà Nội với sự hỄ trợ của phần mềm

day học" làm đề tài nghiên cửu luận văn của mình

Trước hết phải nói tới bai cuốn sách: “Giáo đục hạc” tập 1 của T.A.lna

(NXTGD, Há Nội, 1973), cuốn “Ly ludin day học của nhà tường phố thông”

của M.A.Đianilốp và M.N.Xeatkin (NNB Hà Nội, 1980) Các tác giá đã đề

cập khá chỉ tiết đến bài học, cần trúe gủa bài học và đặc biệt nhân mạnh đến

vai trỏ, ý nghĩa của việc sử đụng đỗ dùng trực quan trong dạy học nó không

chỉ cung cấp kiến thức cho học sinh má côn tạo điều kiện cho học sinh chủ

động, tích cực trong, quá trình học tập

Đặu biệt phối nói đến cudu “Phat huy tink tích cực, độc lập của học xinh như thé nào” (NXBGD Hà Nội, 1970) của LF.Kharlamop tác giả cũng đã

khẳng định vai trò của việc sử dụng đồ dùng trực quan trong đạy học lịch sử ở

trường phố thông: “Việc dạy học trực quan không những làm cho quá trình học tập thêm sinh động, nó còn gúp phẩm rên luyện tư đuy phân tích, tập cho

cáo em nhìn thấy bản chất của sự kiện da sau các hình thức và biểu hiện bêm

ngoài, kích thích tình bam hiểu biết oho các em” [LT, tr 105-106] Hay trong cuốn” (huân bị giờ học lịch sử nhục thể nào” (NX Giáo dục, Hà Nội, 1913) của N.G.Đai-ri đã nêu rõ vai trỏ của việc sứ dụng đỏ dùng trực quan trong, dạy

học” Sử đụng tài liệu trực quan như một nguồn nhận thúc, đem lại tính cụ thể

và hình ảnh của sự kiện, có giá trị lớm lao, vì chúng cñưo pháp học sinh hình dụng lại quả khứ” [ 25, r.25]

Ở trong nước cũng có rất nhiều các nhà giảo dục và giáo đục lịch sử để

cập đến vẫn đề sứ dụng CNTT trong quá trình day hoc Chung †a có thể tìm

hiểu một số tải liệu sau:

“Thứ nhất, là các giáo trình viết về PPDHLS nhu cuốn Đồ đừng rực quan trong DHLS ở tường phố thông cấp 1I” của Phan Ngọc Liên, Phạm Kỳ Tả (NXBGD, Hà Nội, 1975), “Nên luyện kỹ năng nghiệp vụ sư phạm môn lịch sứ” của Nguyễn Thị Côi (chi bién), Trinh Dinh Timg, Lai Die Thy (NXBEHQG, Hà Nội, 1995), “ Phương pháp dạy học LS” tap 1, 2 cia Phan Ngọc Liên (chủ biên), Trinh Binh Ting va Nguyén Thi Coi (NXB DHSP,

2002, 2009, 2010) các tác giá đã trù: bảy mội cách đầy đủ về các phương, pháp dạy học, đặc biệt nhắn mạnh coi trọng tính hình ảnh trực quan trong DIILS va sit dung cic phuong tién ky thuat trong DITLS & trưởng phổ thông, nhát là sử đụng một số phần mềm trong dạy học nó" giữ mOt vai trò quan trong trong DHLS, lam cho việc DHI.S được phong phú, sinh động, kích thích ining thi hoc tip va phát triển khả năng tư duy, bôi dưỡng tình cảm, tr bưởng cho hoc sink” [LO, tr 85]

Tlay trong cuốn “Đổi mới nội đụng và phương pháp dạy học lich ste &

inating phd thông" Phan Ngọc Tiền (chủ biên) (XB ĐHSP, 2008) Trần Quốc Tuần và Đoàn Văn Hưng trong bài viết“ Ứng dựng CNTT và tuyên

thông Một hướng ch cực trong đổi mới dạy học lịch sử ở mường phổ thông” đã khẳng định vai trò quan trọng của việc ứng dụng CNTT vào dạy

học sẽ làm cho kết quá học tập nâng cao, đặc biệt trong DHLS “Prong DHLS

ở tường phẩ thông vấn đề làm chủ CNTT cần được đặc biệt quan tam ding

mite vi dam ban iét yêu cầu sổ glip giáo viên và học xinh vừa có thể khai thác tdi wu cae img dụng của nó, đồng thời trảnh được các biểu biện lệ thuộc, lạm dung kỹ Huuật, thậm chỉ phân tác dụng so với những yêu cầu giáo dục đặt ra

và thông qua đó phát huy nội lực để vượt qua thách Hưức và năm bắt những thời cơ" [22, W465], và trong bài viết các tác giá đã nhắc lại câu nói cia cde

nha giao duc lịch sử nước la đó là:* Việc sử dụng phương tiện kỹ thuật không

bạ thấp vai trò của người giáo viên mà còn góp phần tăng hiệu quả bài học ở các một: thu nhận thông tin, tư dụg, ghỉ nhớ và vận dựng kiến thức" [22, tr 1771

Nếu giáo viên biết tổ chức giờ học lĩnh hoạt mềm đẻo kết hợp với ứng đụng

các chức năng của phương tiện kỹ thuật thì bài học sẽ thu hút sự chủ ý của hoo sink va dom lai hiệu quả cao Trong thực tế hẳu hết giáo viên đã kun được điều đỏ các giờ học có ứng dụng CNTT phân lớn làm cho bởi học sinh động

và lôi kéo được học sinh tham gia vào bài học, đó lá kết quả vô cùng to lớn chủng ta cân phát huy hơn nữa sức mạnh của CNTT để giúp cho quá trình day

va hoe dal két (qui cao

Trong cuén “Đổi mới phương pháp day học, kiêm tra đánh giá kết quả học tập lịch sử và giảng dạy lịch sử địa phương ở trường phô thông" Phan Xgọc Liên (chủ biên), Nguyễn TIãi Châu, Trịnh Dình Tùng, Nguyễn Thị Côi- Nguyễn Xuân Trường (biên sognduyễn chọn) (Tải liệu lưu bánh nội bộ), trởng bài viết “ Mông cao biệu quả bài bọc lịch xử ð trường THPT với xự hỗ

wg cia CNT?” Trinh Đình Tùng và Nguyễn Mạnh Hưởng có dễ cập “ứng dụng

CNTT và truyền thong (ICT) that hiệu quả sẽ góp phẩn quan trọng vào việc

nâng cao hiệu quả bắt học và đổi mới PPTDMHITS ở trường TIỊPT" [73, tr131], cho chúng la cái nhìn khải quát về những tổn tại trong vận để nâng cao hiệu qua bar hoe LS ở trường THPT, nêu ra rất nhiều các biện pháp nàng cao hiệu quá bài học Lịch sứ trong đỏ có việc ứng dụng CNTT váo dạy học Lịch sử

Craig Barrett — Chii tich tap doan Intel cũng cho rằng: “

if su hd ro của công nghệ, giáo viên sẽ rỡ thành những người mở đầu trong công cuộc

cải cdch gido duc trén todn thé gidi” Trong các tài liệu, những cuỗn sách mà

tap doan Titel cho xuất bản đều khẳng định vai trd, y nghia quan trong eda CNTT đổi với quá trinh dạy học [41] Công nghệ thông tin là công cụ hỗ trợ hiệu quả cho việc đỗi mới phương pháp dạy vả học của giáo viên và học sinh Tời sửo mạnh của CNTT lả: “đánh thức trí tưởng tượng của học sinh nhằm

bưởng đến những mục tiêu học tập cao hon" (40, tr.1]

Đặc biệt rong cuốn sách” Phương pháp ôn tập lịch sử ð trường THPT một số vẫn để lý luận và thực tiễn” Hoàng Thanh Tủ đã trình bày khả hệ

thống các vận đề liên quan đến lý luận va thực tiễn cúa DIILS ở trường ph thông, đặc biệt là nội dung ôn tập trong DIILS Dồng thời, tác giả đã cho thấy

vai trò của việc sử dụng phương tiện công nghệ trong đạy học bộ môn Lịch sử

* Việc dạy và học với sự hỗ trợ của phương tiện công nghệ có um thể hơn

nhiều so với cách dạy học truyền thông(trên lớp giáo viên giảng bài là chủ yếu con HS ghi chép” [36, tr 60] Quan trong hơn tác giá côn nhẫn mạnh đến

việc giáo viên hưởng dẫn học sinh sử dụng một số phan mém day hoc dé hd trợ cho việc hoe lập của học smh, đây là một nội dung khá mới mẻ mà hầu Tuy ÍL có tài liệu để cập đến Đây cũng lả một trong rửtững điểm rời mà để tài

của chúng tôi muốn đi sâu nghiên cứu

Ngoài ra, chúng tôi còn Uham khâo một số bài viết trên che tap chỉ về vấn để ứng dựng CNTT trong dạy học Lịch sử ở trường phổ thông như

- Hoàng Thanh Tú với bái viết: “Vận dụng mô hình tiếp cận công nghệ

(TAM) trong day hoc mén lich st ở tường THPT" (Tạp chí khoa học

ĐHQGHN, khoa học xã hội và nhân văn tập 25, số 1, 2009, tr 155-160), tác giả đã khẳng định một hưởng đi khá mới mẻ so với trước:" Giáo viên là người

thiết kế nguần tài liệu hỗ trợ, thiết kế câu hỏi, bàt tập tương tác vào bài giảng

để tâ chức dạy học trên lớp, đồng thời hướng dẫn học xinh vẽ sơ đồ , thiét ké thẻ nhớ nhân vật, sự kiện, khái niệm lịch sử và tạo ra sẵn phẩm học tập với sự

hỗ trợ của phần mm thông dụng”, điều đó hoàn toàn đi đúng với quan điểm

“lắp người học lâm trung tâm” của ngành giáo dục trong những năm gắn

đây, giáo viên chỉ là người tổ chức hưởng dẫn côn hoe sinh phải trực tiếp

tham gia vào quả trình học như vậy mới phái túy được tĩnh chủ động tích

cực của các em

- Trịnh Định Tùng: “đấy biện pháp nâng cao biệu quả giáo dục qua xmột bài học lịch sử", Tựp chỉ nghiên cửu giáo due, thang 5-1998

- Nguyễn Thị Côi: “Kênh himh-một nguồn cung cấp kiến thức quan

trọng trong DHT.8”, Tạp chú nghiền cửu giáo dục, số 2, 2002

- Nguyễn Mạnh Hưởng: “Sứ đụng CMTT và truyần thông vào DHI 8 ở trường phê thông ”, Tạp chú giào dục, số 133, tr 26-28, 2006

- Nguyễn Mạnh Iuởng: “CATT và truyền thông với vẫn đề đỗi mới phuong phép DELS ở trường phổ thông”, Tạp chỉ giáo dục, số 183, tr41-13,

2008 Và: “Đặc trưng của việc dạy — học T8 và con đường hình thành kiến thức chơ Hồ với sự hỗ trợ của CNTT” Tap chỉ giáo dục, số 235, tr41-44,

2010 TIầu hết các bài viết trên đều đề cập tới vai trò, ý nghĩa cúa việc sử dựng,

đồ dùng trực quan nói chung và ứng dụng CNTT nói riêng trong DIILS nhằm

niâng cao hiệu quả bài học

Tgoài ra, chúng tôi còn than khảo một số luận ám, luận văn có hiểu quan đến ứng dụng CNTT và sử dụng một số phần mén wong DHLS ul

Luận ản tiến sĩ giáo duc hoe: “Nang cao chất lượng DĨI man LS & trưởng

THPT với sự hỗ trợ của CNTT“ (Nguyễn Mạnh Hưởng, ĐHSP, 2011), đã đi sâu ngÌuên cửu ruột cách đây đủ sề vai trò ý nghữa của vẫn để ứng dung CNTT

vào dạy học Đặc biệt tác giá đã để xuất khả nhiều gác biện pháp ứng dụng, CNTT trong DHLS nhằm góp phần nâng cao hiéu qua DHLS

Luan van thes si khoa hoc gido duc: “Lfiréng din hoc sinh hoc tập môn

lịch sử với sự hỗ we cia phan mém Mindmap”, (4 Minh Dic, DIISP, 2012),

tác giả đã phân tích khá chủ tiết về thực tiễn ứng dụng CNTT trong DHT.8 ở trường phê thông và đề xuất một số biện pháp cho GV khi sử dụng phần mềm Mindmap trong DHLS.

‘Luan vin thac sĩ khoa học giáo dục: “Củng cố kiến thức cho học sinh với

xự hỗ trợ của một sỗ phần mềm dạy hoc trong dụy học lịch xữ thỄ giới (1917-

1043) lớp 11 THPT- chương trình chuẩn”, (Nguyễn Thị Xuân Mui, DHSP, 2013), đã trình bảy khải quát về vai trỏ, vị trí, ý nghña của một sẻ PMDH trong, DIILS ở trường TIIPT Ngoài ra, tác giả còn đưa ra một số biện pháp sử dựng, một số PMDH đề củng cổ kiến thức cho H5 trong DHI.5

TNhư vậy, hầu hết các tài liệu trên đều khẳng định gái trò quấn trọng của việc sử đụng dé dùng trực quan nỏi chung vả một số phẩm mềm dạy học nói riêng trong quá trình giảng dạy cúa giáo viên và họo tập của học sinh llơn

nữa các tác giả còn cho thay ý nghĩa vô củng quan trọng của nó trong quá

trinh dạy học là phát triển tư duy vả tỉnh tích cực chủ động của học sinh Bởi Vậy, các công trình nghiên cứu trêu là một nguồn tải liệu quý giá phục vụ cho việc nghiên cứu để tải của chứng tôi

Tuy nhiên, các công trình này mới để cập tới việc ứng đụng CNTT vào day học, chủ yến là phục vụ bài giảng của giáo viên, mặc đà đã đạt được rất nhiều kết quả đảng khách lệ Nhưng dường như chưa có công trình nào dé cập sâu tới việc sử dụng CNTT làmu công cụ học tập phù hợp cho học sinh Phúc Thọ cũng như cách thức giảo viên hướng dẫn học sinh sử dụng CNTT

để thực hiện nhiệm vụ hẹc tập của mình Vì vậy, chúng tôi chọn hưởng,

3 Dỗi tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối trợng nghiên cứu: ĐỀ lại lập tung nghiên cửu về quả trình tổ chức các hoạt đồng học tập nội dung phần Các cuộc CMTS (từ giữa thể kỷ XVI đến

cuỗi thê ký XVII) Lịch sử lớp 10 (chương trình chuẩn) với sự hỗ trợ của phản mềm dạy học

3.2 Pham vi nghién cra: Vé néi dung, dé tai tap trung tim hiểu việc tổ chức

các hoạt động học tập cho học sinh lớp TÔ với sự hỗ trợ của phần mềm dạy học (phân Các cuộc CMTS (ti giita thé ky XVI đến cuối thể ký XVID

Về hình thức tổ chức đạy học: tập trung vào bái học nội khỏa

Về phạm vi điều tra, khảo sát thực trạng và thực nghiệm: tiền hành tại 3

trường THPT trên địa bàn huyện Phúc Thọ gồm: THPT Ngọc Tảo, THPT Van Gốu, THPT Hồng Đức

4 Mục địch, nhiệm vụ nghiÊn cửu

41 Mục đích nghiên cứu

“Trên cơ sở khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức các hoạt động,

học tập môn Lịch sử cho học sinh lớp 10 nói chung, để tài để xuất một số hình thức, biện pháp tổ chức hoạt động học lập cho HS lớp 10 THPT trêu địa bàn

huyện Phúc Thọ với sự hỗ trợ của phần mềm dạy học theo hướng day học tích cực, nhằm gớp phẩn nâng cao chất lượng dạy và học môn Lịch sử ở trường,

trưng học phả thông hiện nay

42 Nhiêm vụ nghiên cứu

~ Tìm hiểu cơ sở lý luận việu tổ chức các hoạt động học tập mỗn T.ịch sử cho HS ở trường phổ thông

- Khảo sát, đảnh giá thực trạng dạy học LS nói chung, thực trạng tổ chức hoạt động học tập với sự hỗ trợ của phan méin day học nói niểng

- Nghiên cứu nội dung phản Lịch sử thẻ giới cận đại lớp 10 và để xuất một sẻ biện pháp tổ chức hoạt động học tập môn LS cho HS với sự hỗ trợ của phần mễm dạy học

- Thực nghiệm và đánh giá tỉnh hiệu quả, khả thị của để tài

5 Cơ sử phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

%1 Cơ sỡ phương pháp luận: dựa trên những quan điểm của chủ nghĩa Mác Lénin, tư tưởng Hồ Chỉ Mmnh, quan điểm đường lỗi của Đăng va Nha nude ta

về lịch sử, giáo đục

%3 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lí thuyết: đọc và phân tích, tổng hợp tài liệu sách bảo, tap

chi, intemet vé tam ly hoc, pido duc học, phương pháp day hoc LS, phân tích nội dung chương trình, SGK lớp 10 và cáo tải liệu phục vụ cho dạy học phần lịch sử thể giới cận đại lớp 10 chương bình chuận Nghiên cứu việu ứng, dụng các phần mềm dạy học trong quá trình tổ chức các hoạt động học tập xnên Lịch sử cho học sinh ở trường, TIIPT

~ Nghiên cứu thực tiễn: quan sát, die gid, trao đổi với giáo viên, học sinh, điều tra xã hội học để đánh giá về thực trạng ứng dụng CNTT nói chung va

việc tổ chức hoạt động học tập với sự hỗ trợ của phân mềm dạy học trong day học Lịch sử ả trường TIIPT; Thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm tra, đối chứng

kết quả nghiên cứ của luận văn, đánh giá tỉnh khả thì của việc tổ chức hoạt đông học tập môn Lịch sử với sự hỗ trợ của phần mễm dạy học nhằm phát huy tính otrú động tích cực của học sinh, nàng cao hiệu quá bài học

6 Giả thuyết khoa hục

Trong quả trình đạy học lịch sử nêu giáo viên tiến hành tô chức hoạt

động học tập cho học ainh với sụ hỗ trợ của phần mêm đạy học theo những, biên pháp luận văn nghiên cứu và để xuất sẽ pỏp phân phát huy tinh chủ động, tích cực của học sinh, nâng cao chất lượng dạy học môn L8 ở trường THPT

7 Đông góp của đề tài

“Thực hiện tốt những nhiệm vụ đẻ ra, luận văn góp phần:

- Khẳng định vai tò, ý nghĩa, sự cân thiết của vẫn đề tô chức hoạt động,

học tập cho học sinh với sự hỗ trợ của phần mềm đạy học trong môn Lịch sử ở

trường THPT

- Đánh giá dược thực trạng dạy học L§ nói chung, thực trạng tổ chức

hoạt động học tập với sự hỗ trợ của phần mềm trong dạy học L5 nói riêng

~ Đề xuất một số biên pháp tô chức hoạt động học tập cho học sinh với sự

hế trợ của phần mềm đạy học nhằm góp phân nâng, cao hiệu quả bài học cũng,

10

như chất lượng đạy hạc bộ môn qua phần lịch sử thể giới cận đại lớp 10

(Chương trình chuẩn, phần Các cuộc CMTS từ giữa thể kỹ XVT đến cuối thể

ky XVID

8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: làm phong, phú thêm lý luận PPDHLS nói chung và van đẻ tả chức hoạt động học tập với sự hỗ trợ của phản mẻm dạy học trong xôn Tịch sử ở trường THPT nói riêng,

- Ý nghĩa thực tiễn: là nguồn tài liệu tham khảo cho sinh viên các trường,

Cao ding, Dai học Sư phạm, Dai hoc Giáo dục, GV môn LS va ban than tac giả luận văn vận dụng trong quá trình DHTL8 ở trường THPT,

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phân mở đâu, kết luận và khuyến nghị, tải liệu tham kháo, phụ lục, nội dụng chính của luận văn được trình bày trong 2 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tổ chúc hoạt động học tập xôn Tách sử cho học sinh lớp 10 trung học phổ thông với sự hỗ trợ của phẩn

mềm dạy học

Chương 2 Một số biện pháp tô chức hoạt động học tập môn Lịch sứ cho học sinh lớp 1Ù trung học phổ thông ở huyện Phúc The - Hà Nội với sự hỗ rg

của phần mém day học

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIÊN CỦA VIỆC TÓ CHỨC

HOAT ĐỘNG HỌC TẬP MÔN TỊCH SỬ CHO HỌC SINH LỚP 10

TRUNG HOC PHO THÔNG VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA PHẦN MÈM DẠY HỌC

Trong quá trình dạy học việc tổ chức các hoạt động dạy học của giáo viên

được hiểu là: giáo viên thiết kế các hoạt động học tập phủ hợp với các đổi

tượng học sinh, định hướng để người học thực hiện nhiệm vụ, giải quyết được

vấn để đưởi sự điểu khiển hướng dẫn của giáo viên và tự đảnh giả quá trình thực hiện cũng như kết quả đáp ứng ruục tiêu

®_ 1Toạt động học tập

Tay học là một bộ phân của quá nình giáo dục và nó chính là một trong những con đường quan trọng nhất đẻ thực hiện mye dich giao duc “Hoat động đạy học là hoạt động chuyên biệt của người dạy (người được đảo tạo nghề

day học), là quá trình tô chức và điều khiến hoạt động học của trẻ nhằm giúp

họ lĩnh hội nền văn hóa xã hội, tạo ra sự phái triển tâm Ùj, hình thành và hoàn thiện nhân cách bản thân trẻ” [24, tr 39]

Trước đây, dạy học là quá trình truyền thụ và thông báo nội dung kiến

thức là chính, ninmg ngày nay dạy học hiện đại là sự phối hợp giữa hoạt động của giáo viên và học sinh theo hướng giêi quyết vẫn để, định hướng để học

12

sinh lĩnh hội thu nhận kiến thức Hầu hết các nhà tâm lý học đều nhất trí với

quan điểm học tập là quả trình lĩnh hội những kìh nghiệm và kinh nghiệm đủ

ây ra sự thay đôi mạnh mẽ trong kiến thức và hành ví của con người Các nhà tâm lý học cũng đưa ra khái niệm hoạt động học tập dựa trên nguyên tắc phân tích khái niệm hoạt động và khải niệm học như sau: “ffoar động học là hoạt

động đặc thù của con người được điều khiên bởi mục đích tự giác để lĩnh hội

những trí thức, kỹ năng, kỹ xảo mới, những hình thúc hành vi và những dạng hoạt động nhất định nhằm phát triển nhân cách của chính mình” [24, tr 71] Tiểu đó có nghĩa là học sinh phải huôn chú động lĩnh hội kiển thức, khám phá

những điều mới nhằm hoàn thiện bản thân mình đưới sự hướng dẫn điều khiển

của giáo viên

loạt động học tập rất phong phủ đa dạng như: hoạt động cả nhân, hoạt đông nhóm, hoạt động lớp, quan sát, nghe/nhìn/đọc/viết hoặc kết hợp các hoạt động đó với nhau PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa eting cho ring: “Hoat động học lập là hoại động bưởng trực tiếp vào việc lĩnh hội tí thức và kỹ

nang và do đó làm thay đỗi chủ thê của hoạt động đó [9, tr 171

© Céng nghệ thông tin và phần mém dạy học

Cuộc cách mạng khoahọc kĩ thuật vả công nghệ phát triển như vũ bão, nhiều lĩnh vực khoa học kĩ thuật mới, nhiều ngành nghẻ đang dẫn hình thành

trong đó có CNTT CMTT ngày cảng được ứng dựng mạnh mẽ trong nhiều

Tĩnh vực như kinh tế, giảo đục, y tế Từ nhữmg năm 80 của thập kỹ XẦX các xước Ánh, Pháp, Mỹ đã đại được nhiều thánh tựu trong việc ứng dụng ƠNTT vào giảng dạy Đến những năm 90 của thể kỉ XX thì CNTT trở thánh một

thuật ngữ được sứ dụng một cách phỏ biến trên thể giới

Trong cuốn “Phương pháp dạy học chuyên ngành môn Tin học” của tác giả Lê Khắc Thành cũng nều rõ tin học gồm hai phan là: phản cứng và phân mém.

“Phân cứng (bardware) là toàn bộ các thiết bị vật lý, kỹ thuật Phần mỗm

(sdfbuare) là các chương brình có chức năng điều khiển, khai thảo phân cứng

và đề thực hiện yêu cầu của người sử dụng “ ]30, tr 34]

Trong cuốn từ điển giáo dục học phẩn mềm có nghũa là: "đập hợp những

an

chuong trink, quy winh, guy tie va su cung cdp tu héu hé tro, liên quan đến s

hành của một máy tink va dén những nhiệm vụ phải hoàn thành " (12, tr 244]

Phau mém may tinh hay goi tat 14 phan mểm được hiểu là: một lập hợp các câu lệnh hoặc chỉ thị được việt bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trinh theo một trật tự xác định và các dữ liệu hay tài liệu liên quan nhằm tự động

thực hiện một số nhiệm vụ hay chức năng hoặc giải quyết một vấn đề cụ thé

nao do, nó thực hiện các chức năng bằng cách gửi các chỉ thị trực tiếp đến phan cứng Phần cứng là sản phẩm thiết bị số hoàn chỉnh, cụm linh kiện,

lĩnh kiện Dễ có thể thực hiện được phản mềm thi bit buộc phái có phần cứng

Tém lai, phân mềm là chương trình máy tỉnh được mê tá bằng hệ thống,

ký hiện, mã hoặc ngôn ngữ để điều khiển thiết bị số thực hiện các chức năng nhát định Có rất nbién các phần mềm được ứng dụng trong đời sống nhì phdu mét văn phòng, phần mềm doanh nghiệp, phần mềm giáo dục, phân

mém quan ly nguén nhân lực, cơ sở đữ liệu, phần mêm trò chơi, chương trình tiên ích hay các loại phan mềm độc hại khảo

Có nhiều phần mễm đã được xử đụng hiệu quả trong dạy học nói chưng,

day hoe lich sit ndi riêng Trong đó, việc tổ chức các hoạt động học lập với sự

hỗ trợ của PMDH có một số phan mềm phê biến sau:

-Mierasaft Word

Microsoft Word, con duge biét đến với tên khác là Wimword, là một công

cụ soạn thảo văn bản khá phổ biển hiện nay cua cong ty phan mềm nôi tiếng, Microsoft, Nó cho phép người dùng làm việc với văn bản thỏ (/ex2), các hiệu img nh phòng chữ, màu sắc, củng với hình anh dé hoa (graphics) va nhieu hiểu ứng da phương tiện khác @mdfenedia) dai âm thank, video khién cho

việc soạn thảo văn bản được thuận tiền hơn Ngoài ra cũng, có các công cụ như

1

kiém tra chính tả, ngữ pháp của nhiều ngôn ngít khác nhau để hỗ trợ người sử

dụng Các phiên bản của Word thường lưu lên lập tin với đuôi là doc hay docx déi voi Word 2007 Hầu hết các phiên bản của Word đều có thế mở được các tập tin văn bến thô (.txf) và cũng có thể làm việc với các định dạng,

khác, chẳng hạn như xử lý siêu văn băn (html), thiết kế trang web Tóm lại,

Miqxosoft Word là tuột chương trình xử lý văn bản được ứng chung rộng rãi hiện tay, với chương trình này người sử dụng có thể soạn thảo và trình bày vin bản một cách thuận tiện, nhanh chóng và hiệu quả nhờ vào các câu lệnh, các công cụ trợ giúp có sẵn trong Microsoft Word,

- Microsoft PowerPoint

Microsoft PowerPoint la mét chương trình ứng đựng trang bộ sản phẩm

của Mierosoft Office Hiện nay, phẩn mềm này được ứng dụng thiểu trong các co quan, văn phòng, công sở và trường học với nhiều mục địch khác nlnau

Tây là một phần mềm chuyên dụng để trình chiều và nó được thực hiện thông qua các slide Thông qua các tranh ảnh, sơ đồ, lược đỏ, bản đỏ, các đoạn phim

lịch sử làm cho bức tranh quá khứ trở lên sống động hơn, thêng qua đó PowerPoint rèn luyện cho ede em ting lue quan sat, de fu duy tưởng tượng,

PowerPoint cho phép thiết kế ở diện rộng phù hợp với tất cá các môn

học Trong khi sử dựng phân mềm nảy, GV có thể dùng hình ảnh, âm thanh, cùng với chữ viết dưới dạng câu hỏi, bài tập để hướng dim HS tim biểu kiến

thức Các vẫn để cự thể được trình bảy trên phông nên có máu sắc hài hòa, không gian ba chiều kèm theo hình ảnh, âm thanh sống động, đề gây ấn tượng,

manh tới HS PowerPoint có nhiều khả năng hé tro vide DELS, nw sử dụng, trơng việc cung cấp sự kiện, lạo biểu Lượng lịch sử, xây dựng tỉnh huỗng có vấn dé, kiểm tra đánh giá kết qua học tập của H3, tổ chức hoạt động, ngoại khóa, GV hướng dẫn hợc sinh sứ dụng các phản mềm để tạo ra các sản phẩm

học tập như bài thuyết trình, các bộ sưu tập tranh ảnh

Song han chế lớn nhất của Powerpoint là chưa cỏ tính năng chèn câu hỏi,

bải tập lương lác lên bài trình chiếu, tính nẵng này phôi sử dụng bằng ngôn ngữ lập trình nhưng it người có thể làm được

Tóm lại, phần mềm dạy học lả: "phẩn mầu máy tính được quan niệm và

xử dụng cho những mục đích giáo dục 8 dạy hoặc học cô sự hỗ trợ của máy

tính Phần mầm dẹu học này có nội dung, cách tiển cận, giao điện với người

xử đụng và cụng cấp tài liệu đều phải tính đến nhu câu của xinh viên dang được đảo tạo” [12, tr 244] Trong quá trình đạy học nêu như phương pháp

dạy học được coi là cách chiếm lĩnh mục tiếu dạy hoc thi phan mêm dạy học

lại đảm bảo cho cách đó được thực hiện hiệu quả

Đổi vậy, phương pháp dạy học và phản mềm dạy học cỏ mỗi quan hệ mật thiết hễ trợ cho nhau, đổi xuới PPDH nói chúng và đổi mới PPDHLS nói riềng,

cần phải có sự tích hợp của công nghệ để đem lại hiệu quá cao phủ hợp với sự phát triển của xã hội trong giai đoạn hiện nay

© TỔ chức học động học tập với sự hỗ trụ của phần mém day học

liiện nay, ngành giáo dục nước ta đang tiến hảnh đổi mới PPDH, tuy nhiên bản chất của nó chính la việc chuyển từ mô hình dạy học truyền théng-

lây giáo viên làm trung tâm sang mô hinh day học hiện đại-lấy học sinh làm trung lâm Với quan điểm đó thủ trong mỏ hành dạy học hiện đại: người dạy

đưa ra các tình huống cỏ vẫn đề và chi din các công cụ giứp học sinh giải quyết van dé, là người điều khiến tư vẫn và củng tổ chức quá trinh học tập;

còn học sinh giữ vai trò chủ động tích cực [9]

Quá trình dạy là quá tình tô chức, điểu khiển, hướng đấn , côn qua trìni học là kiểu tạo Heh cực, mang tính khám pha eda mdi ed nha, Chink trong tâm lý học hoạt động cng cho thấy chỉ bằng hoạt động của chỉnh mình, tâm lý mới được hình thành và phát triển Bởi vậy cho nên học sinh phải là

người tham gia trực tiếp vào quá trinh học tập thì mới biến trí thức của nhân

loại tưnnh của bận tiềm min, tỏi tực sự lain chi ban thàn và xã hội

Từ những quan điểm trên, vấn để tổ chức hoạt động học tập với sự hỗ trợ

của phân mềm đạy học có thể liễu: Öä việc giáo viên thiết kẾ cáo hoạt động học tập phù hợp với trình độ học sinh và hướng dẫn bọc sinh thực hiện nhiệm

vụ qua việc sử dựng phần mềm nhằm dat được mục tiêu đề ra

1.12 Đặc điểm kiển thức môn Lš ở trường THPT và việc tô chức hoạt động học tập cho học sinh với sự hỗ trợ của phan mém day học

Mỗi một môn học ở trường THPT dù ở lĩnh vực nào nó cũng góp phẩn thực hiện mục hẻu giáo dục toàn diện cho thể hệ trẻ, đề trở thành những con

người năng động tích cực làm chủ đất nước Nền tảng của sự phái triển là tổng hòa kiến thức của các bộ môn, kiến thức về mọi mặt đời sông xã hội Nhiệm

vụ của môn Lịch sử nhằm trang bị cho học sinh hệ thông kiến thức cơ bân về tiễn trình phát triển hợp quy luật của lịch sử xã hội loài người và đân tộc, trêu

cơ sở đó giáo dục tư tưởng, tình cảm, góp phân phát triển toàn diện học sinh

Kiến thức lịch sử phán ảnh hiểu biết của cơn người về quá trình phát triển

của xã hội loài người và dần tôc từ xưa đến nay được khoa học lịch sử xác nhận, nó biểu hiện thông, quá ruột hệ thống các sự kiện lịch sử, không cô sự

kiện thì không có nhận thức lịch sử Hơn nữa, Đất cứ một sự kiện lịch sử mảo

cũng gắn với thời gian, không, gian, nhân vật, diễn biên, két quả sự kiện tạo nên tính cụ thế của lịch sử, giúp học sinh biết được lịch sử điễn ra một cách

clứnh xác, là cơ sở để học sinh hiểu được bản chát của lịch sử và vận dụng, kiển thức, biết rút từ quá khứ những bài học kimh nghiêm cho hiển lại và tương lai Nếu như quá trình nhận thức cúa loài người diễn ra theo con đường,

tu “md mdm” và “thử sai”, tức là kham pha tìm kiểm những nguồn trị thức mới những điều mà con người có thể chưa biết đến để tim ra chân lí mới cho

keài người thí việu đạy và học muôn Tịch gử của giáo viên và học sinh lại hoàn toàn khác, Đởi day và học Lịch sử là tái hiện những kiến thức đã được khoa

học thừa nhận và khôi phục lại bức tranh quá khứ Vì vậy, kiến thức lịch sử là

giáo dục tư tưởng chính trị, hình thành thể giới quan

yêu tố quan trợng nhất

khoa học, là một công cụ có hiệu quá trong hoạt động thực tiễn Kỏ không chỉ

1

Ja phương tiện nhận thức xã hôi mà còn là vũ khí đấu tranh để cải tạo xã hội

Trong dạy học lịch sử, không thể cúng cấp và tiếp thủ tuọi kiến thức gủa khoa học lịch sử ma chỉ có thể giúp cho học sinh thu nhận những, kiến thức cơ bản

Tử những phân tích trên có thể đi đến một số nội dung khái quát vẻ đặc

điểm kiến thức bộ mên Lịch sử ở trường phê thông như sau:

Lich sit vii ban chat la sự thật phân ánh hiện thực khách quan, tuy nhiên kiến thức bộ môn Lich sit lai hoàn toàn khác các môn học khác, nó không thế trực tiếp “cẩm, nấm” hay quan sát được ma thông qua quá trình cảm nhận và

nhận thửc sự kiện lịch sứ để cỏ những suy luận đánh giá về hiện thực khách

quan đỏ Tuy nhiên, việc giúp học sinh nhận thức những gì trong quá khứ luôn

là một bài toán khó đổi với mỗi lớp giáo viên bôi những đặc điểm riêng biệt cửa bộ môu: [22, tr 329-334]

© Tính hệ thông (tinh ldgic)

Những nội dung trị thức lịch sử có mỏi quan hệ chẳng chịt, phức tạp Bới

khoa học lịch sử vừa bao gồm các sự kiện, hiện tượng về kinh tế, đầu tranh xã

hội, vừa bao hàm cả nội dung kiến trúc thượng tẳng, tỉnh hình sản xuất và quan hệ săn xuất Vì vậy, nội dung trì thức lịch sử rất phong phú, đề cập đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội loài người bao gốm cá chính trị, quân sự, kinh tế, vấn hóa, nghệ thuật, khoa học kĩ thuật Môi quan hệ giữa các sự kiện

đó tạo hệ thắng kiến thức hợp quy luật lịch sử Dặc biệt giáo viên phải tuyệt

đổi tránh việc cung cap cho hoe sinh su kiện rời rạc ma phải có sự liên kết liệ

thống, phải biết chọn lọc sự kiện tử sự kiện quan trọng đến không quan trọng,

để học sinh tiếp thu không chỉ khái quát mả còn hệ thống Với đặc điểm kiến

thức lịch sử mang tính hệ thống như vậy giáo viên nên hướng dẫn học sinh sử

đụng phân mễm thiết kế các sơ đổ chuỗi, sơ đổ cày, thẻ nhớ thi học sinh có thể

Tiên kết cáo sự kiên một cách dé nhớ, để hiểu và hệ thông

Ví dụ Ki dạy về “Cuộc cách mạng he sén Pháp cuối thể kỹ XƯNT' giáo viên phái giúp học sinh nhận thức được nguyên nhân của cuộc cách mạng tư

sản Pháp sau đó đến diễn biến, kết quá và ý nghĩa; những cả nhân có ảnh

18

hưởng tới cuộc cách mạng đó Với nội dung kiến thức nảy giáo viên cỏ the hướng dẫn học sinh thiết kế sơ đổ cây hoặc thẻ nhớ nhân vật

© Tinh qua khie

Tắt cả những sự kiện và hiện tượng lịch sử được chúng ta nhắc đến đều

là những chuyên đã xảy ra, nó luôn mang trong mình tính quả khứ Đây là

điều khác biệt giữa hiện tượng lịch sử với những hiện tượng tự nhiên khác

Cho nên việc dạy học Lịch sử cũng hoàn toàn khác biệt với các môn khoa học

tự nhiên Bởi chúng ta không thẻ trực tiếp quan sát được lịch sử quá khử mả

chỉ nhận thức được chúng một cách gián tiếp thông qua các tải liêu được lưu

lại Vi vậy, trong việc dạy học lịch sử có những khó khăn nhất định, song

nó mang lại những ưru thế mả các bộ môn khác không thê có, chẳng hạn nó

rất có ích trong việc chúng ta bỏi dưỡng vả phát triển trí tưởng tượng tái tạo

của học sinh

Ví dụ: sự kiện ngày 14/7/1789 quản chúng nhân dân Pháp tan công ngục

Ba-xti mở đầu cuộc CMTS Pháp Mặc dù sự kiện này đã xây ra cách đây gần 2

the ky hoe sinh sé rat khó hình dung, nhưng nếu giảo viên tổ chức hoạt động học

tập cho học sinh với sự hỗ trợ của phần mềm day học thông qua các hình ảnh

minh hoa, tỉnh huồng, phim tư liệu học sinh có thẻ tải hiện lại lịch sử một cách sinh động thông qua trí tưởng tượng của các em với các hình ảnh cụ thẻ

» Tink không lặp lại và tình cụ thể

Mỗi sự kiện, hiện tượng lịch sử chỉ xây ra trong một thời gian và không

gian nhất định, trong những thời gian và không gian khác nhau Không có một

sự kiện, hiện tượng lịch sử nào xây ra củng thời điểm

Lich sir li một khoa học nghiên cứu về lịch sử cụ thể vũa mỗi quốc gia và

quy luật sinh tên, phát triển của nó Mặt khác, các quốc gia, các dân tộc khác nhau sống trên những khu vực khác nhau, tuy bị tác động của những quy định: chung, trải qua quả trình phát triển, trình độ sản xuất không ngimg nâng cao, đời

sông văn hóa linh thần của cơn người ngày cảng phong phủ, đã đăng nhưng tiên trình phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc không hoàn toàn giồng nhau

Vi vậy, khi tìm hiểu một sụ kiện, hiện tượng nào đó trong lịch sử GV

phải hướng dẫn IIS xem xét về cả thời gian và không gian làm nảy sinh sự

kiên, hiện Lượng đó đề học sinh thấy được tỉnh cụ thể của sự kiên vả nó không, thể có sự lặp lại vào đúng ngày tháng năm đó Để lắm được điều đó nêu giáo viên chỉ đạy theo cách thuyết trình mà không cỏ hình ảnh minh họa sẽ không,

có sức thuyết phục với học sinh, nhưng nếu giáo viên sử đựng các phân mém dạy học trình chiếu hình ảnh, phim tư liệu thì sẽ giúp học sinh nhận thức được

bản chất của sự kiện lịch sử

Ví dụ: Sự kiện ngày 2/9/1945 Nguyễn Ái Quốc đọc bản Tuyêu ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Dây là một sự kiện vô

cùng quan trong và không thé dién ra Jan thir bai trong lịch sử, để giúp học

sinh thấy được tỉnh cụ thẻ của sụ kiện giáo viên nên sử đụng đoạn phim tư liệu

để học sinh nhận thức được sự kiện đó chỉ diễn ra mội lần và chỉ có ở Việt

Nam tim 1945 với những hìmh ảnh có thật

Hình 1.4: Bác Hỗ đọc Tuyên ngôn Độc lập (ngày 2/9/1943)

(Nguồn: m.youtube.eom/Avatch2v=a4uw-cCnRQo)

© Tinh théng nhất giữa “sử” và “luận”

Sử là những sự kiện gắn với thời gian, không gian, nhân vật còn phần

luận là những quy luật, bài học, ý nghĩa của sự kiện vận dụng vảo cuộc sông

Vi vay, trong giảng day lich sit, giáo viên phải đảm bao su thong nhật giữa

trình bảy sự kiện với giải thích bình luận Mọi giải thích, bình luận đều phải xuất phát từ sự kiện lịch sử cụ thê chỉnh xác, đáng tin cậy Bởi vậy, trong quả trình day học nêu giáo viên hưởng dân học sinh sử dụng các phan mem dé thiết kể các bộ sưu tập tranh ảnh củng với bình luân thì học sinh sẽ thấy rõ

được sự gắn kết, mi liên hệ giữa sử và luận

Ví dụ: Khi noi về sự kiện ngày 21/1/1793 của cuộc CMTS Pháp, giáo viên sử dụng hình ảnh vua Lu-T XVI bị xử chém cùng với những lời bình chèn trên tranh học sinh sẽ thây rõ được sự kiện và ý nghĩa của sự kiên đỏ

Hình 1.5: Vua Lu-I XEI bị xử chém (Nguồn: Hình 59 SGK Lịch sử 10 trang 156)

© Tinh trơng đối

Mặc dù lịch sử mang tỉnh cụ thẻ, thông nhất nhưng chúng ta không thẻ

phủ nhận tính tương đổi của nhận thức lịch sử Thực tế cho thấy có các sự kiện lịch sử do các nhà khoa học nhân thức chưa đủ căn cứ, chưa phải dựa trên tài

liệu gốc nên khi đã có đủ chứng cở và tải liệu thỉ sự kiện sẽ được đính chỉnh lại cho chỉnh xác

Trên cơ sở của việc xác định những đặc điểm của tri thức lịch sử, chúng

ta có thể tìm ra các phương pháp, con đường phủ hợp cho việc dạy học lịch sử

ở trường phố thông Do đặc trưng của bộ môn lịch sử, không thẻ trực tiếp trí

giác được các sự kiện, hiện tượng lịch sử đã xảy ra, không thể tái hiện lịch sử trong phòng thí ngiệm cho nên việc dạy học Lịch sử cỏ sự hỗ trợ của CNTT là

một điều vô cùng cân thiết, nó không chỉ giúp học sinh chú ý tập trung mả con làm phong phú trí tưởng tượng và phát triền trí thông minh cho học sinh

Tẻ chức hoạt động học tập với sự hỗ trợ của PMDH là một điều vô cùng,

can tnét giúp học simh chủ động lnh hội thu nhận kiến thức trong thời đại CMNTT như hiện nay Với những đặc điểm trên của kiến thức bộ môn Lịch sử thi việc ứng dụng CNTT nói chúng vả một số phân mềm vào dạy học Lịch sử

có rất nhiều lợi thế giúp học sinh cỏ thể tái hiện lịch sử một cách đễ đàng, nhận thức đẳng về lịch sử và không gầy nhàn chắn ong quá hình học lập

1.1.3 Vai tra, ý nghĩu cũ việc tà chức hoạt động hạc tập môn Lich siz

sự hỗ trự cña phần mẫm day hoc

“Trong những năm gân đây yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học trở nên

bức thiết, CNTT trở thành một cổng cụ vô cùng quan trọng Với việc ứng dụng một số phần mẻm dạy học vào quả trình giảng dạy, nó đã gớp phần đổi 1uới căn bản, toàn diệu nên giáo dục nước la

Gitta giao dục và khoa học có mỗi quan hệ rất chặt chẽ và hỗ trợ cho nhau: “Dạy học trước hết là một quá trình truyền tỉn, thu nhận và xứ lý thông

tà giữa giáo viên và học sinh thông qua các phương tiện dạy học Thông tín

về sự kiện lịch vữ càng chỉnh xác, phong phú, xinh động và vừa xúc tủ nhận thức lịch xữ của học sinh càng sâu sẵo và bên vững Lới nói có hình Ảnh cũng

như các loại đồ dùng trực quan hiện vật, ranh ảnh, ban dé, sơ để, biểu đồ, miên biểu, bảng so sánh và các phương tiện kỹ thuật niur radio, dén chiêu

slide, video, livi, cde logi bang đầa, là những phương tiện dạy hạc có khả năng chứa hoặc truyền thông tin ấu dạng và phong phú Cáo phương tiện nàp đóng vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo tính trực quan và tao biểu tượng lịch sử chân thực cha học sinh” [22, tr 163] CNTT có khả năng tích

hợp cao các phương tiện đạy học truyền thông nó vừa tiết kiệm thời gian vừa

làm cho Hết đạy phong phú sinh động, Ngoài ra, trong quá trình day hoc néu

có ứng dụng CNTT thì nó cờn tao ra một môi trường tương tác rất phong phú,

hap dẫn giữa giáo viên và học sinh, học sinh với học sinh và giữa học sinh với môi trường bên ngoài mà người học có thể học ở mọi nơi mọi lúc Tế chức

UNESCO coi văn để dạy học với sự hỗ trợ của phân mềm dạy học là một chủ

để lớn và chính thức đưa ra thành chương trình hành động trước ngưỡng cửa thể kỉ XXT, và nó sẽ lạo ra những bước đội phá mới trong quá trình phải triển của nên giáo dục ” với tác động của CNTT sẽ có sự thay đỖi nên giáo dục một

cách cân bản vào đầu thể lú XXT " [22, tr 464]

'Việc tổ chức hoạt động học tập với sự hỗ trợ của phần mềm đạy học cỏ vai

trỏ rất quan trong trong qua trinh day hoc Lich str ở trường trung học phổ thông:

TH tổ chức các hoại động học lập với sự hỗ trợ của phân muên không chỉ siúp giáo viên thực hiện bài giảng trên lớp một cách đơn giãn dễ hiểu, thư hút

học trò mà nó còn cho phép giáo viên có thể sửa chữa bản thiết kế theo ý thy thích trong những thời điểm khác nhau, đặc biệt có thể dạy theo hướng phân hóa

đổi tượng học sinh một cách để dàng, Đây là một lợi thế với môn Lịch sử bởi tùy từng đối tượng học sinh giáo viên có thể thay đổi những cách tổ chức khác nhau,

sử dụng những phân mềm khác nhau tủy theo năng lực của học sinh

Với tính trực quan, khoa học, chính xác khi tổ chức các hoạt động học

tập với sự hỗ trợ cửa phần mẫm sẽ giúp cho kiển thức lịch sử được cụ thể hóa bằng sơ đủ, bản đổ, mỏ lnh kiến thức uốn T.ịch sử số không còn nặng nề bởi những sự kiên, cơn sổ Ngoài ra, nó cờn giúp cho việc dạy của giáo viên

và việc học của học sinh trở nền nhẹ nhảng,, dễ hiểu

PMDII lam cho bai giảng trở nên sinh động phong phú, gép phản phát

ác nội đụng trong

triển tự dny của họp sinh, học sinh không còn thụ động vì

SGK mà só thé tim kiểm nội dụng kiến [hức ở muợi nơi muội lúc và được làm chủ kiến thức khi chỉnh các em là người tạo ra các sản phẩm học tập

Tới vậy có thể nói việc ứng dụng CNTT nói chung, các PMDIT nói riêng

đã góp phân to lớn vào quá trình đổi mới phương pháp đạy học, nâng, cao chất

lượng hiệu quả dạy lọc không chỉ đối với riêng bộ môn Tách sử mà nó hiệu quả với tất cả các bộ môn khác

Ngoài vai trỏ quan trọng như đã phân tích trên thì việc tô chức các hoạt

động học tập với sự hỗ trợ của PMDII còn có ÿ nghĩa vỗ cùng to lớn trong qua

trình dạy học Lịch sử ở trường THPT trên cào mặt cưng cấp kiến thức, phát triển

kỹ rằng và giáo dục [hái độ cho học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy học

Về kiến thức: đối với bất kỳ một môn hợc nảo mục dich chỉnh cũng là cưng cấp kiến thức khoa học, hình thành thẻ giới quan, phâm chất đạo đức cho

học sinh Việc tổ chức hoạt động học tập môn Lịch sử với sự hỗ trợ của

PMDH sẽ giúp học sinh dễ đàng nhận thức các sự kiện hiện lượng lịch sử hơn

là chỉ đồng lời nói, giúp học sinh khôi phục lại các hình ảnh của quá khử để hiểu được sự phát triển hợp quy luật, tất yêu của lịch sử xã hội loài người, từ

đỏ có thể vận dụng một cách sáng tạo những hiểu biết cứa mình vào đời sống thực tiễn Ngoài ra, nó còn gdp phan quan trong vào việc tạo biểu tượng cho

học sinh, thông qua quá trình chủ động tìm kiếm lĩnh hội kiến thức và quan sát cóc linh ảnh sự kiệu thi biểu lượng lịch sử sẽ được hình thành rõ nét và sâu sắc hơn là việc giáo viên sử dụng ngôn từ bởi "Hình ảnh được giữ lại đặc biệt vững chắc trong trí nhớ của chứng ta là những hình dình mã chúng ta mu nhận

được bing trực quan ” [1§, tr 13]

Về kỹ năng: Trong Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 Đăng và nhà nước tạ xúc định phải: “Biện đại hóa trang thiết bị giẳng dạy và học lập, phòng thí nghiệm, cơ sở thực hành Nhanh chúng áp dụng CNTT vào giáo đục

đổi mới phương pháp giáo đục và quản bi” Vi vậy, việc tổ chức các hoạt

động học tập với sự hỗ trợ của PMDH không chỉ trang bị cho học sinh những, kiển Hiức cơ bau Hien quan đến một số PMDH, mà còn rên luyện kỹ năng sử dụng các PMDH đỏ để thiết kế bái thuyết trình trước lớp, các sắn phẩm phong,

phú như: các bộ sưu tập, thiết kế bản tin, làm trang web Ngoai ra, con ren

các kỹ năng làm việc nhóm, làm việc độc lập, chủ động tích cực, phát triển trí tưởng tượng, tư duy hệ thống Từ đỏ giúp học siử: luôn chủ động, tích cục không chỉ trong học tập mả cả trong cuộc sống hảng ngày

Về từ tưởng, tỉnh căm: Với những hiệu ứng hình ảnh sinh động, âm thanh

chân thực, đa dạng và phong phú sẽ tác động lớn tới tư tưởng, tình cảm đạo đức của học sinh, giúp học sinh có những đánh giá chân thục, khách quan về

các sự kiện, hiện tượng lịch sử Ngoài ra, còn giứp cáo em gắn bó hơn với môn Lich sit Ti tinh yên đổi với miên Lich str cae em sé din biết tân trọng mọi thử của quá khứ, từ đỏ sẽ có gắng, học tập, phản đâu xây dựng quê hương giau đẹp góp phan lam hung thịnh đất nước

1.14 Một số hình thức tỄ chức hoạt động học tập môn Lịch sử ở trường TUPT véi sw hé trợ của phần mỗm day hoc

Huh thite 18 chite day hoc cd indi quan h mat thiết gắn bộ với nội dung, phương pháp và kiểm tra đánh giá bởi nó là một thành tổ của quả trình dạy

học [Linh thức tổ chức dạy học được hình thành và phát triển cùng với sự thay đổi của điều kiện kinh tế, xã hội, khoa học kỹ thuật

Có nhiều hình thức tổ chức dạy học, tuy nhiên cần phải cần cử vào thời gian, địa đhêm, đối tượng học sinh, cơ sở vật chất và cách thức hoạt động của

giáo viên va hoc sinh để xác định bình thức tổ chức dạy học cho phủ hợp Trong dạy học Lịch sử ở trường TIIPT, tổ chức hoạt động học tập môn Lịch

sử với sự hỗ trợ của PMDH có thể được tiền hành theo hai hình thức cơ bản: dạy học trên lớp và tự học ở nhà với sự hướng đầu của giáo viêu

> Dạy học trên lắp

Day hoe lich sit trên lớp là hình thức tổ chức dạy học cơ bản ở trường phổ thông, tuy nhiên nỏ không phải là hình thức duy nhất mà giáo viên có thể

tiến hành Là hình thức dạy học cỏ sự quy định cụ thể, mang đặc điểm riêng

được tiền hành trên lớp chung cho tất cả học sinh Giáo viên chỉ đạo hoạt động nhận thức có tính tập thẻ, đồng thời chú ý đến đắc điểm của từng học sinh để

sử dụng phương pháp, phương tiên cu thé tao điệu kiện cho học sinh nhận

thức kiên thức, rèn huyện kỹ rững kỹ xão

Câu trúc thông thường của mỗi giờ học lên lớp gồm 5 bước sau: Ôn định

lớp, kiếm tra bài cũ, tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh lĩnh hội

m"

thức mới, củng cổ kiến thức, hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị bài xuới Thy nhiên, cáo bước đó có thể thực hiện một cách mềm dêo chứ không

can cimg nhắc Với hình thức day hoc trên lớp giáo viên có thể tiến hành

nhiều dạng tổ chức hoạt động học tập rửmr toàn lớp, gác nhân, nhóm:

-_ Dạng tễ chức toàn lớp: nỏ mang tình tập thể dưới sự chỉ dạo, quản lý, tễ

chức của giáo viên, tương ứng với mục tiêu chung của lớp học và học

sinh phải hoàn thành mục tiêu nhận thức Với dạng tổ chức toàn lớp tập thể như vậy sẽ đâm bảo cho học sinh tiếp thú đồng đến, Hết kiệm thời

kiệm thời gian khi hướng dẫn

-_ Đạng tổ chức từng học sinh nhận thức Nò mang tính độc lập cá nhân

tuy nhién vẫn trong phạm vi lớp học do giảo viên quản lý, điều khiển các hoạt động lọc, tạo điện kiện cho học sinh tự lập, chủ động l nh hội kiến thức Tuy nhiên, nó mắt nhiều thời giám, không tác động đến tỉnh

thân thí đua học tập của học sinh Dạng tổ chrức nảy giảo viên có thể tướng dẫn cho học sinh thiết kế thẻ nhớ, khái niệm, phiếu học tập với

sự hỗ lrợ của phâu mềm Microsoft Word

-_ Dạng hoại động tổ nhóm: giáo viên giao nhiệm vụ trên cơ sở tự họ của mỗi học sinh Nội dung làm việc nhóm có thê theo hai cách: nhóm đồng

việc (nhiệm vụ giữa các nhóm thống nhất cửng 1 nội dưng); nhóm khác

việc (nhiệm vụ giữa các nhỏm khác nhau) Ta điểm là tạo sự thí đua hợp tác trong nhỏ, học sinh có thể phát triển nhiều kỹ năng, phủ hợp chơ giáo viên tổ chức các hoạt dòng hướng dẫn học sinh thiết kế các bộ

sưu tập tranh ánh hay bài thuyết trình với sự hỗ trợ của phần mềm Microsoft Powerpoint, hoặc thiết kế bán tỉn với sự hỗ trợ của phân mềm

Microsoft Word

Mỗi một dạng tổ chức hoại động lại mang những ưu và nhược điểm khác nhau Bởi vậy trong quá trình tổ chức gác hoạt động học tập với sự hễ hợ của cáo PMDH giảo viên phải biết cách kết hợp lĩnh hoạt mềm déo giữa các dạng hoạt động, nhằm phát huy những ưu điểm và hạn chế những nhược điểm của nó

» Tự hạc ê nhà

Phương pháp dạy học là một khái niệm bao bảm cả phương pháp dạy của giáo viên và phương pháp học của học sinh Bởi trong một tiết học giáo viên

không thé day được tất cả mọi nội đưng kiến thức cho học sinh, ma giảo viên

chí có thể hướng dẫn học sinh giúp học ainh phải huy tính tích cực chủ đồng của mình vả tự nghiên cứu tùm tòi kiển thức Vì chỉnh phương pháp học của học sinh quyết định sự thành công của các em trong, quả trih học tập

Theo các nhà nghiên cứu, tự học là một hoạt động độc lập ata hoc sinh

có thể điển ra ở trên lứp hoặc ở nhà để hoàn thành nhiệm vụ học lập với sự thưởng dẫn kiểm tra của giáo viên Thực lẻ ở trường phổ thông hiện may hậu như giáo viên chưa chủ ý đến phương pháp học của học sinh mả chỉ mới quan

tâm đến đổi mới phương pháp dạy của giáo viên Trên thẻ giới hầu hết các nước quan tâm đến cách học của học sinh chứ ít quan tâm học sinh học cải gì

Ho để cao việc tự học va sáng tạo nhằm phát huy cao độ tính chủ động tích cực của học xinh [11]

Với hình thức tự học ở nhà giáo viền có thẻ hướng dẫn học sinh học tập

theo nhóm hoặc tự học của từng học sinh để hoàn thành các nhiệm vụ mà giáo viên giao chuẩn bị cho bải học mới hcäo nội dung học của bài cũ chưa hoàn

dung CNTT noi chung và PMTH tôi riêng

thành Với hình thức này thì v

số nưng lại nhiều lợi thể cho cả thấy và trỏ, giáo viên sẽ hướng dẫn học ginh học trực tiếp thông qua mạng internet và kiểm tra kết quá của học sinh Ngược lại học

sinh có thể tạo ra nhiều săn phẩm học tập phong phủ, đa dang Dé cé thé giúp

việc tự học của học sinh đạt hiệu quả giáo viên phải giao nhiệm vụ rõ ràng, có Thưởng dẫn cụ thể, ngoài ra cần thiết kế các công cụ hưởng dẫn học sinh học tập như: phiêu học tập, thẻ nhở hay phiếu giao việc, biên bản nhóm, hợp đồng hoc

tập đề học sinh chủ động học tập và hoàn thành nhiệm vụ Tuy nhiên cân dua trên trình độ và điều kiện cụ thê của học sinh để giao nhiệm vụ

Với hai hình thức tổ chức trên giảo viên cản định hướng, hướng dẫn cho học sinh trong việc sử dụng phương tiện công nghệ nhằm hoàn thành nhiệm

vụ học tập được giao Dé cdc em tự minh chỉnh phục kiến thức và làm nên

tửimg sản phẩm mang lính sáng lạo của các em, như vậy mới là đổi mới phương pháp đạy học - lây người học làm trưng tầm

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.21 Thực trạng tổ chức boạt động học tập môn LS ð trường THPT với

sự hỗ tre cia phan mén day hoc

Như chúng Ta biết chất lượng day hoc được tạo nên bởi nhiều yêu tố chứ Xông chú căn cử vào phương pháp dạy học xả phụ thuộc vào cả chương trình,

SGK, phương tiện - kỹ thuật, cơ sở vật chất với những vai trò khác nhau các yếu tổ đỏ sẽ tạo nên chất lượng giáo dục Từ đó có thể đánh giá chính xác thực

trạng đạy học lịch sử nói chung và thực trạng tổ chức hoạt động học tập môn T.ịch sử ở trường THPT với sự hỗ trợ của phần mềm nói riêng,

Qua quá trình giảng dạy thực tế ở trường THPT chúng tôi rút ra rột số

đánh giá về ưu điểm và hạn chế của thực tiễn dạy học nói chung và dạy học

Lịch sử nói riêng như sau:

Về tà điểm: Đội ngũ giáo viên phần lớn đều đạt chuẩn đảo lao, nhiệt tỉnh

và năng nỗ Nội dụng, chương trình môn Tach sử được thực hiện đầy dit Co kha nhiều học sinh yêu thích và ham học môn Lịch sử thể hiện qua các kì thí

học sinh giõi, các cuộc thi tầm hiểu kiến thức lịch sử trên truyền hình Tuy nhiên, vẫn còn khá nhiêu những hạn chế yếu kém nhĩ:

Sự bằng nó thông tìn đã làm mục tiêu giáo dục tuyển thông chủ yếu đảo tạo kiến thức và kỹ năng sống chuyển sang đảo tạo nhân lưc, bổi dưỡng nguồn

chất xám Bên cạnh đó, sự phát triển của khoa học kỹ thuật cuối thẻ ký XÂX đã lam bùng nỗ về giao dục cúa các nước trên thế giới như: công nghệ điện tứ, sinh học lâm phong phú các hình thức truyền tin ngoài sách báo còn có

én thoai, intemet Thtr hai, hién nay xu hướng toàn cầu hóa trên thế giới đã

dim vac mde xích lại gần nhau hơn, các riển văn hóa gũng theo đỏ cần phải tim sự tương thích từ nhau nên con người phải có học thức toàn diện Ở nước

ta với chính sách hội nhập khu vực và thê giới đã tạo điều kiện cho người lao động được hoàn thiện mình Miuốn làm được điều đó không có con đường nao khác là đây nạnh phát triển giáo dục

Đặc biệt, môn Tịch sử trong những rổnn quá mặc dù có nhiều tiến bộ về nhận thức nội dung và phương pháp đạy học song vẫn cởn nhiều bất cập Tình

trạng hoc sinh thi dai học bị điểm dưới trung bình chiếm con số rất cao, bên cạnh đó số lượng các em học sinh yêu thích môn Lịch sử ngày cảng giảm sút

Cỏ nhiều nguyên nhàn đưa ra như: giáo viên chưa nhận thức được hết tằm quan ưrọng của đổi mới phương pháp dạy học Lịch sử, việc úp dụng cúc

phương pháp chưa có sự kết hợp đa dạng thường giáo viên chỉ đổi mới bằng cách đặt nhiều câu hỏi biến giờ học thánh giờ hỏi - đáp khô khen, ở một số

vững nông thôn vừng xa vai trò của người thây không hé duoc thay đổi, sách giáo khoa đổi mới nhưng phương pháp dạy cũa giáo viên

phưa theo kịp, giáo viên chỉ tập trung giờ lên lớp chưa quan tâm các hoạt động ngoại khỏa nên

chất lượng môn Lịch sử vẫn yêu kém Báo điện tử Vietnamnet viét “Kp thi

vào đại học và cao đẳng năm 2006 có 38,396 bài ti môn lịch sử chỉ đạt ï

diém trở xuống Điều ra 4 trường đại họo lớn: ĐHSP Hà Nội, ĐHSP Đà Tại,

ĐHSP Thành phố Hồ Chỉ Minh, ĐHSP Đẳng Tháp co ting số thí xinh thì khối

e là 23.58 thì số bài được trên 5 điểm là 2.206 chiêm 9,739 Sang năm 2006

điểm trưng bình các bài Ủu lịch sử là 1,96 điểm, thấp nhất trong các môn” [42] Tất cả những minh chứng đỏ bảo động cho chứng ta một điểu chất lượng

giáo đục môn T.ich sử đang đi xuống muột cách nghiệm trọng Bởi vậy, những năm gần day nganh giáo dục luôn chủ trong đổi mới PPDH trong đó có việc ứng dụng CNTT vào dạy học

Ở nước ta đầu những năm 90 của thể kí XX, truyền thông đã được đưa

vào trường phố thông thử nghiệm với tư cách là một môn học — Tin hoe Đến

31

những năm cuối của thể kỷ 5% thì CMTT mới được đưa vào ứng dung trong day hae các bộ môn Riêng đối với bộ muôn T.ịch sử thì điển này còn khả mới xnẻ Phần lớn giảo viên ngại tiếp cận với CNTT vi mất thời gian và cho rằng, khó thục thì trong nhà tường THPT Một sổ it giáo viên khi tiếp cận với CNTT thì lại tuyệt đối hóa nó, sử dựng CNTT thay các phương pháp dạy học khác, phần lớu là sử đụng CNTT để trình chiến các hình ảnh, nội dụng của bải học, chua chú ý nhiều đến vai rò của học sinh

Trong những năm gân đây phần lớn giáo viên biết sử dụng: “phẩn mẫm công cụ để biên soạn giáo ứn hay xy dung bài giảng điện từ ở trên lớp

Ngoài ra, một số giáo viên đã bước đầu biết khai thác, sử dựng cde CD te liệu, trternet đễ tìm kiêm thông tin tư liệu lịch sử hoặc sử dụng một số phần mâm (hông dụng để xử lí, xưa tập tứ liệu hay hỗ trợ hoạt động ngoại khóa lịch sứ ” [22, tr 4701 Nhưng vẫn chỉ han ché 6 các thánh phê lớn, trường,

chuyên, trường điểm chứ chưa phỏ biến rộng rãi và gần như là giáo viên sử

đụng phần mềm để hỗ trợ việc giảng dạy, còn học sinh Ít được tham gia

hoạt động

ấu hết trong các giờ học có ứng dụng ƠNTT của giáo viên các HoạL

động học tập khá đơn điệu vẫn chí là hỏi đáp, làm việc nhỏm với những tư liệu

it 6i trong sách giáo khoa, đa phần học sinh chưa biết ứng dựng CMTT để

khái thác tư liệu tim kiểm thông tin phục vụ các nhiệm vụ học lập của mừnÏt Mặc dù, việc giáo viên ứng dụng CNTT vào giảng dạy đã đạt được muội số kết quá đáng khích lệ song nó chưa phát huy được vai trò chú động của học sinh,

việc tổ chức các hoạt động học tập với sự hỗ trợ của các PMDIT sòn hạn chế, giáo viên vẫn là người gi vai trỏ trưng tâm trong qua trinh day hoc

1.22 Thực trụng tÄ chức hoạt động học tập môn LS ä trường THPT

huyện Phúc Thọ với sự bỗ trợ của nhẫn mém day hoc

Trong những năm gản đây thực trạng dạy học Lịch sử là chú để được toàn xã hội quan tàm Dỗi mới PPDII thực chất không phải là loại bỏ các

phương pháp cũ thay bằng các phương pháp mới mả thực chất là việc giáo

32