Luận văn thạc sĩ thiết kế và sử dụng bài giảng Điện tử theo hướng dạy học tích cực trong môn lịch sử Ở trường trung học phổ thông phần lịch sử thế giới cận Đại lớp 11 chương trình chuẩn

“Phương pháp giáo dục phải phái huy được tính tích cực, tự giác, chủ dộng, tư dụy sáng tạo của người học; bội dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tậ

PAI HOC QUOC GIA HA NOI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOANG TH] HANG

THIET KE VA SU DUNG BAI GLANG BIEN TU THEO HUONG DAY HỌC TÍCH CỰC TRONG MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC

PUG THONG (PITAN LICH SU THE GIOT CAN ĐẠI LÓP 11,

CHUONG TRINH CHUAN)

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM LICH St’

HÀ NỘI — 2012

PAI HOC QUOC GIA HA NOI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOANG THI HANG

THIET KE VA SU DUNG BAI GIANG DIEN TU THEO HUONG DAY HOC TICH CYC TRONG MON LICH SỬ Ở TRƯỜNG

TRUNG HỌC PIG THONG (PIIAN LICH St? THE GIOL CAN ĐẠI

LOP 11, CHUONG TRINH CHUAN)

LUAN VAN THAC Si SU PHAM LICH St’

CHUYEN NGANH: LY LUAN VA PHUONG PHAP DAY HOC

(BO MON LICH SỬ)

Ma sé: 60 14 10

Người hướng dẫn khua học: TS IOÀNG THANII TÚ

HÀ NỘI — 2012

ta

TIIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỪ MÔN LJCI SỬ TIIEO TƯỚNG ĐẠY TIỌC TÍCH

E1 Xu hưởng đi mới phương pháp dạy học hiện nay 12

môn Lịch sử nghĩa của việc sử dung BGDT theo luring day hoe tich ete trong 16

CŨ, SỬ DỤNG BÀI GIẢNG BIEN TỬ PHẢX LICH SỬ, 38

2.1 Vị trí, mục tiêu, nội dụng cơ bản của phần Lịch sử thê giới cân dai ¬ -

2.2.2 Quy trình tuổi kế bài giảng điện từ môn Tịch sa bằng phân mầm Adobe

US SO 23d Xa định hệ thing muuc tbs phân Tịch sử thả giả: $0

2.3.2 Xác định kiến thức ca ban phan Lich sit thé giới 56

dung kich ban céng nghé phan Lich sit thé giéi edn dai Lop 11 chuong

3.3.4 Da phương tiện đom vị kiến thúc phần Lịch sứ thể giới cận đại (L5 lớp 11) $3

23.5 Dong gdi vie chay tut BGDT-

2.4 Sử đụng bai giang điền tứ pin Lich sử thê giới cân dai thea n hướng si học ch one

3 4.2 A{ôt số biên pháp sử dựng BGDT phân Tịch sử thể giải cận đại theo lướng day

3

KỈ! LUẬN VÀ KHUYÊN NGHỊ 86

: Bài giảng điện tử

Công nghệ thông lin

: Phương tiện công nghệ

Phương tiện đạy học

Sách giáo khoa

: rung học phô thông

Tỉnh tích cực

MO DAU

1 Ly do chon dé tai

Sự bùng nỗ của CNTT với nhiều ứng dụng trong ngành giáo dục đã tạo dược những hiệu quả cao trong day học ĐỂ đáp ứng được dỏi hồi cấp thiết của công cuộc công nghiệp hỏa, hiện đại hóa đất nước, ngảnh giáo dục chủ

trương đổi mới PPDII theo hướng sử dụng CNTT và các trang thiết bị dạy

học hiện đại nhằm phát huy mạnh mẽ tư duy sáng tao, năng lực thực hành của

H5, nẵng cao chất lượng dạy học Chỉ thị 29/200 LCT thing 7/2001 của Bộ

trưởng Bộ GD-ĐT chỉ rõ: “CMTT là phương liện để tiễn tới một "xế hội học

tập” Ngày 11/11/2009, Thứ trưởng Bộ GD-I2I' Phạm Vũ Luận đã yêu cầu sở GD-ĐT cả nước triển khai nhiệm vụ ứng dụng CNTT trong năm học 2005-

2010 với tỉnh thần ứng dụng CNTT và dao tạo nguồn nhân lực CNTT là công,

tác thường xuyên và lầu dải của ngành giáo dục Mạc đích của việc lâm nảy chính là để góp phần dỗi mới PPDH, nâng cao tỉnh trực quan sư phạm, phát

huy tiềm năng cá nhân, tạo ra môi trường lí tưởng cho hoat déng day học,

“hướng tới hoạt động học lập chủ động, chống lại thói quen học lập thy động” của Hã

Quan điểm dạy học tích cực đã được khẳng định trong điểu 5, luật giáo

dục (2010) “Phương pháp giáo dục phải phái huy được tính tích cực, tự

giác, chủ dộng, tư dụy sáng tạo của người học; bội dưỡng cho người học

năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chỉ vươn lên ”,

Thực hiện chủ trương đây mạnh phong trào ứng dụng công nghệ thông tin

trong đối mới phương pháp day hoc một cách sáng tạo, hiện đại, tăng cường

TTC va tự học của H5, định hướng cho GV và sinh viên sư phạm tiếp cận

ngay vào công nghệ đạy học hiên đại vả chia sẽ kinh nghiệm ứng dựng công

nghệ thông tin trong cộng đồng giáo dục, Bộ giáo dục và Dào tạo đã triển

khai cuộc thì “Thiết kế bài giảng E-learming” năm học 2011 — 2012

Với sự trợ giúp của công nghệ thông tin, GV có thể tích hợp

multimedia (đa phương tiện) đê xây dụng những bải giảng điện tử giúp HS tự

học hiểu quả Ngoài ra GV còn có thể thiết kế các câu hỏi tương tác, cung cấp

tài liệu, bài tập để HS tự tìm hiểu và tự kiểm tra đánh giá kiến thức của mình

Miền Lịch sử với đặc thù nhiều mốc thời gian, sự kiện, nên I1S dễ nhằm

lẫn hoặc chưa hiết cách phi nhớ, phân tích dễ hiểu bản chất, ý nghĩa của các

sự kiên Bài giảng điện tử trợ giúp hiệu quá việc tái hiên lại các sự kiên, mốc

thời gian bằng hình ảnh, âm thanh, các đoạn phim tư liệu giúp IIS học tập

dễ dàng và hứng thú với môn học

“Lịch sử là thảy đạy của cuộc sống” Môn Lịch sở không đơn thuần cung cấp những con số, những mốc sự kiện, những tắm gương của các nhà lãnh dao tai ba ma con giúp H5 hiểu và lí giải bản chất các sự kiện, giúp các

em rút ra những bài học kinh nghiệm trong cuộc sống Tuy nhiên, vị trí của

môn I.ịch sử ở trường phổ thông vẫn chưa được dánh giá dùng, do đó vấn dé

nâng cao chất lượng đạy học môn Lịch sử chưa thực sự được GV quan tâm và

thưc hiện hiệu quả Thực tế dạy học bộ môn cho thấy nhiều GV vin chon cách dạy “dọc, chép” Ngoài ra cũng có nhiều GŒV sử dụng bài giảng điện tử nhưng hiệu quả chưa cao đo chưa phát huy nhiều được sự tương tác, tính sáng tạo cũng như khá năng định hướng học tập cho HS

Xuất phát những những lý do trên, chúng tôi lựa chọn đề tài “7t kế

và sử dụng bài giảng điện tữ theo bưởng đạp học tích cực trong môn Lịch

sử ở trường THPT (Phần lịch sử thể giới cân đại — lớp 11, chương trình

chuẩn) ” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp của mình

một cach toàn diện về việc ứng dụng CNTT vào dạy học, trước hết phải kế

dén bé giao trinh “Teach to the Future” (Day hoc cha tuong lai) cita Intel va

bé gido trinh “Pariners in Learning” cia Microsoft Tuy nhién, cdc tai liệu

nảy chủ yếu nêu ra các ứng dụng CNTT vào day hoc các môn học nói chưng,

chưa nhân mạnh đến vần đề đặc thủ bộ môn

Ở Việt Nam, CNTT đã được quan tâm nghiên cứu và ứng đựng ở nhiều ngành, trong dó có giáo dục Có thể kế những nhà nghiên cứu nếi bật như GS.VS Pham Minh Hac, GS Hoang ‘Luy, ‘I'S Pham Ngoc Anh, ‘I'S Hoang

Mai Lê Một số công trình nghiên cứu mang tính quốc gia về ứng dụng

CNTT vào dạy học gồm: để án “Giáo dục tin học” do PGS Dinh Gia Phong

chủ trị, để tài cấp Bộ “Tin học và sử dụng máy tính điện tử trong dạy học” do DGS Lê Công Triém chi ii, đề tài “Giáo đực ñm học” đo G5.TS Hồ Ngọc

Dại chủ trì Những nghiên cứu nảy đã tiếp cận và góp phân định hướng rõ hơn

cho việc ứng dụng CNTT vào từng môn học cụ thể

Van dé phat huy TTC trong hoc tập cho HS dang là vấn để dược các nhà giáo đục rất quan tâm Với quan điểm dạy học lấy “HS làm trung tim” hay

hướng vào sự phát Iriển của người học, ŒV là người hướng dẫn, trợ giúp thỉ sự

chủ động trong học tập của H cảng trở nên quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đạy học nói chung, chất lượng đạy và học môn Lịch sử nói riêng,

Để giúp HS phát huy được TTC trong học tập, các nhả giáo dục tập trung nghiên cứu những sản phẩm đạy học ứng dụng công nghệ thông tin như

xây dựng các website điện tử, lâm các bộ phim tư liệu, sách điện tử PGS.TS

Phó Đức Hỏa và IS Ngô Quang Sơn trong cuốn "Ứng dung công nghệ thông, tin trong day học tích cực” đã trình bảy rõ về việc ứng dụng công nghệ thông

tin và truyền thông trong việc đổi mới các phương pháp đạy học oũng như ưu điểm của việc sử dụng công nghệ thông tin trong day hoe để đạt những, mục

tiêu dạy học Dồng thời các tác giả cũng lí giải sự cần thiết của việc thiết kế giáo án điện tứ, cách thức thiết kế và sử dụng giáo án điện tử Đây là những gợi ý quý báu để để tài luận văn vận dụng và để xuất cách thức thiết kế, sử

dựng bài giảng điên tử trong môn L8

Hiện nay việc xây đựng giáo án, bài giáng điện tử cho các môn học dã

trở nên phê biến không chỉ trong các trường đại học mà còn rất phổ biến trong

day học ở phổ thông Tháng 12 năm 2011, Bộ Giáo dục và Đảo tạo dã phát

động cuộc thị “'thiết kế bài giảng K-learning” trong năm học 2011-2012 với

mục đích đây mạnh phong trào ứng dựng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy học một cách sáng tạo, hiện dại, tăng cưởng tính tích cực học tập của Hỗ

Trong cuốn “Rèn luyên kỹ năng nghiệp vụ sư phạm môn Lịch sử”

(GE.1S Nguyễn Thị Côi chủ biên), các tác giả đã cung cấp cho chúng ta quy trình xây dựng bài giảng điện tử, những tiêu chỉ đánh giá một bài giảng điện

tử và còn đưa ra một số vị dụ về cách thiết kế bài giãng mà GV cö thể áp dụng vào từng bài trong môn Lịch sử

Các công trình nghiên cứu kế trên là nguồn tài liệu tham khảo quý giá cho dễ tải nghiên cứu của chúng tôi

3 Đối tượng và phạm ví nghiên cứu

3.1 DÃI tượng nghiên cửu:

Quy trình thiết kế vá những biển pháp sử dụng bai giáng diện tử phần

Lịch sử thê giơi cân đai (Lịch sử lớp 11, chương trỉnh Chuẩn) theo hướng dạy

học tích cực

3.2 Pham vi nghiên cứu:

Về nội dung, để tài tập trung vào thiết kế bài giảng điện tử cho các bài:

Nhật Ban, Ấn Độ, Trung Quốc, Chiên tranh thê giới thư nhật, Nhưng thanh tuu văn hoa thơi cân đai thuốc phần Lich sư thể giơi cân đai lơp — 11- chương

trình chuẩn và để xuất biện pháp sử dụng theo hướng phát huy TTC của TS

Về hỉnh thức tổ chức dạy học: tập trung vào bai học nội khóa

Về phạm vi điều tra, khảo sắt thực trạng và thực nghiệm: tién hành tại

trường THPT Lục Nam (Bắc Giang) và THPT Bắc Duyên Hà (Thái Bình)

4 Mục dích, nhiệm vụ nghiên cứu

44 Muc dich

Trên cơ sở khẳng dinh vai trò, ý nghĩa của bài giảng điện tử, dễ tải lựa chọn nội dung và đề xuất cách thức thiết kế, sử đụng bài giảng điện tử phần

“

T.ịch sử thể giới cân đai (Lớp 11) theo hướng dạy học tích cực, póp phần nâng, cao chất lượng dạy và học môn Lịch sử ở trường trung học phổ thông,

4.2 Nhiệm vụ

- Tìm hiểu cơ sở lý luận của việc thiết kế bài giảng diện tử và những yêu cầu cần thiết khi sử dụng BGD'T vào đạy học môn Lịch sở:

- Khảo sát, đánh giá thực trạng dạy học L8 nói chung, thực trạng thiếU

kế và sử dụng BGĐT trong môn L8 nói riêng

- Nghiên cứu nội dung phan Lịch sử thê giơi cân đai lợp 1 1 và đề xuất quy trình thiết kế bài giăng điện tử (với sự hỗ trợ của phần mềm Adobe Prcscntcr) và

định hưởng biện pháp sử dụng BGDT theo hướng dạy học tích cực

- Thực nghiệm vả đánh giá tính hiệu quả, khả thi của việc thiết kế, sử

dụng BGĐT môn Lịch sử theo hướng đạy học tích cực

5 Cơ sử phương pháp luận và phương nhấp nghiên cứn

31 Cơ sở phương pháp luận

Lựa trên những quan diém của chủ nghĩa Mác Lẻnin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước ta về lịch sử, giáo đục

%3 Phương pháp nghiên cu

- Nghiên cứu lí thuyết: đọc và phân tích, tắng hợp tài liệu sách báo, tạp

chí, internet về tâm lý học, giáo dục học, phương pháp day hoc LS; phin

tích nội dung chương trình, SGK lớp 11

- Nghiên cứu thực tiễn: quan sát, dự giờ, trao đối với GV, HS, diéu tra

để đánh giá về thực trạng ứng dụng CNTT nói chung và việc sử dụng DGĐT

nói riêng trong dạy học Lịch sử ở trường 'THPT; 'Thực nghiệm sư phạm nhằm

kiểm tra, đối chứng kết quả nghiên cứu của luận vần

6 Giá thuyết khoa học

Néu GV thiét ké BGDT va str dung theo hướng dạy học tích cực sẽ đáp

ứng được mục tiêu dạy học lịch sử nói chung, dạy học phần Lịch sử thô giơi

cân đại (lớp 11) nỏi riêng, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Lịch sử

ở trường THPT hiện nay

7 Dong gop cua dé tai

'Thực hiện tốt những nhiệm vụ để ra, luận văn góp phân

- Khẳng định vai trò , ý nghĩa, sự cần thiết của việc thiết kế và sử dụng

bài giảng diện tử trong dạy học L.ịch sử ở trường THET

- Dánh giá được thực trang day hoc L5 nói chưng, thục trang thiết kế vả

sử dụng BGĐT trong môn L5 nói riêng,

- Đề xuất quy trình thiết kế bai giang điên tư phần Lich sư thê giơi cân đai bằng phần mềm Adobe Presenter và các biện pháp sưdu ng BGDT theo

hướng dạy học tích cực

8 Ý nghĩa khoa hạc và thực tiễn của dễ tài:

- Ý nghĩa khoa học: làm phong phú thêm lí luận PPDIILS nói chung và van dé thié ké, sir dung RGPT trong day học lịch sử ở trường THPT nói riéng

- Ý nghĩa thực tiễn: là nguồn tải liệu tham khảo cho sinh viên các

trường Cao ding, Dai học Sư phạm, Đại học Giáo dục; ŒV môn 1.3 và bản

thân tác giả luận văn vận dụng trong quá trinh DIILS ở trường TIIPT

9, Cấu Irúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lạc, nội dung,

chính của luận văn được trình bày trong 2 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc thiết kế và sử dụng, bài giảng điện tử nôn Lịch sử theo hưởng dạy học tích cực ở trường Trung học

phế thông

Chương 2: Thiết kế, sử dụng bài giảng điện tử phần Lich str thé gioi

gần đai (Lớp I1, chương trình Chuẩn) theo hướng đạy học tích cục Thực

nghiệm sư phạm.

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CA VIỆC THIET KE BAI GIANG DIEN TU MON LICH SU’ THEO HUONG DAY HOC TICH CUC G TRUONG TRUNG HOC PHO THONG

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Xu hương đỗi mới phương phap dạy học hiện nay

'Irong thời đại bùng nỗ CN hiên nay, vẫn để đổi mới PPDH ngày

càng được quan tâm, chủ ý Thêm vảo đó, sự phát triển kinh tế - xã hội trong

bối cảnh loan cau héa đã và đang đặt ra những yêu cầu mới đối với người lao động, đó cũng là nhưng yêu cầu mới cho nền giáo dục Giáo đục cần đào tạo những cơn người có năng lực, trình độ để đáp ứng những đòi hỏi mới của xã

hội và thị trưởng lao đông, đặc biệt là những con người cỏ sự nấng dộng, sáng

tao tu lực, trách nhiệm và năng lực cộng tác làm việc cũng như năng lực giải

quyết vấn dễ

Đi mới PPI3H là một trong những nhiệm vụ quan trong dé nang cao chất lượng dạy và học Mục tiêu, chương trình, nội dung dạy học mới đòi hỏi

phải cải tiến vá sử dung các PPIDH hiệu quả Tuy nhiên, trong thực tễ, PPDH

truyền thông vẫn chiếm vai trò chủ đạo trong các trường THPI, điều nảy đã

làm hạn chế việc phát huy TTC, sáng tạo của IIS

Để thực hiện yêu cầu trên dây, có thể coi việc chuyển từ dạy học lấp

GV làm trung tâm của quá trình day học sang day hoc lấy 118 làm trung tâm,

phát huy TTC, tự lực, sáng tạo của IIS lả quan điểm lý luận dạy học có tính

định hướng chung cho việc đổi mới PPI3H

Thứ nhất là kết hợp đa dạng các PP dạy học

Không có một PDH toàn nắng phủ hợp với mọi mục liều và nội dung day

học Mỗi PP và hình thức đạy học có những ưu nhược điểm và giới hạn sử dụng

lộc phối hợp đa dạng các PP và hình thức dạy học trong Loàn bộ quá

trình đạy học là phương hướng quan trọng để phát huy TTC vả nâng cao chất lượng, đạy học Dạy học toàn lớp, dạy học nhóm, cặp đôi và dạy học cá thê là những hình

10

thức tổ chức dạy học cần kết hợp với nhau, mỗi một hình thức có những chức năng

riêng, Lình trạng độc tôn của dạy học toàn lớp và sự lạm dung PP thuyết trình cần

được khắc phục, đặc biệt thông qua làm việc nhóm

'Irang thực tiễn dạy học ở trường trưng học hiện nay, nhiều (†V đã cái tiến bài lên lớp theo hướng kết hợp thuyết trình của GV với hình thức làm việc nhóm,

giúp phần tích cực hoá hoạt động nhận thức của TI8 Tuy nhiên hình thức làm việc

nhóm rất đa dạng, không chỉ giới han ở việc giải quyết các nhiễm vụ học tập nhỏ

xen kế trong bài thuyết trình, mả còn có những hình thức làm việc nhỏm giải quyết

những nhiệm vụ phức hợp, có thể chiếm một hoặc nhiều tiết học, sử dụng những PP chuyên biệt như PP đóng vai, nghiên cửu trường hợp, dự án Mặt khác, việc bố sung dạy học toàn lớp bằng làm việc nhóm xen kế trong một tiết học mới chỉ cho

thấy rõ việc tích cực hoá "bên ngoài” của H8 Muốn đảm bảo việc tích cực hoá

"bên trong” cần chủ ở đến mặt bên trong của PPDH, vận dung dạy học giải quyết

È và các DPDH tích cực khác Sử dụng BGĐT trong dạy học, giúp GV kết hợp

nhuần nhuyễn có hiệu quả các PP dạy học khác nhau Irong giờ học Lịch sử, nhờ

sự trợ giúp của BGĐT, GV có thể kết hợp PP thuyết trình với PP sử dụng đồ dùng

trực quan nhu thuyết trình về một tận dánh, một chiến địch Lich sit vi ban dễ động sẽ gây hứng thủ hơn cho H8 Ngoài ra, nhờ sự tích hợp tài liêu rong BGĐT,

cũng có thể giao bải tập cho IIS hoàn thiện với sự với sự tìm hiểu tài liệu trong bài

giảng kết hợp với SGK

Thứ hai, tăng cường sử dụng phương tiện công nghệ trong dạy học

Phương tiện dạy học có vai trò quan lrọng trong việc đổi mới PPDIIL, nhằm

tăng cường tính trực quan và thực hành trong dạy học Việc sử dụng các PII2H cần phủ hợp với môi quan hệ giữa PTDH và PPDH, việc trang bị các PTDH mới cho các trường học được tăng cường Tuy nhiên các PTDH tự tạo của GV luôn có ý nghĩa quan trọng, cần được phát huy

Đa phương tiện và CNTT vừa là nội dung dạy học vừa là PTDH trong day học hiện đại Đa phương tiện và công nghệ thông tin có nhiều khả năng ứng dụng, trong đạy học Bên cạnh việc sử dụng đa phương tiện như một phương tiện trình

11

diễn, cần tăng cưởng sử dụng các phần mềm dạy học cũng như các DEIDH sử dụng

mạng điện tử (-1.earning) Phương tiện dạy học mới cũng hỗ trợ việc tìm ra và sử

đụng các PPDII mới BGĐT là một ví đụ về PPDH mới với phương tiện mới là dạy

học sử dụng tích hợp multimedia trong dạy học, trong đó H8 dược khám phá trí

thức trên mạng một cách có định hướng

Thit ba, cdi tiễn các PP kiêm tra đánh giá

Đôi mới PPI2H cần gắn liền với đổi mới về đánh giá quá trình dạy học cũng,

như đổi mới việc kiểm tra và đánh giá thành tích học tập của HS Cần bdi dưỡng

cho H8 những kỹ thuật thông tin phán hồi nhằm tạo điều kiện cho HS tham gia đánh giả và cải tiên quá trình dạy học

Trong đánh giả thành tích học tập của I1S không chỉ đánh giá kết quả

mã chủ ý cả quá trình học tập Đánh giá thành tích học tập theo quan điểm

phát triển năng lực không giới hạn vào khả năng tái hiện tri thức mà chứ trọng,

khả năng vận dụng tr thức trong việc giải quyết các nhiệm vụ phức hợp

Cần sử dụng phối hợp các hình thức, PP KTĐG khác nhau Kết hợp giữa kiểm tra miệng, kiểm tra viết và bài tập thực hành Kết hợp giữa trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan Trắc nghiệm khách quan có những ưu điểm riêng cho các kỳ thi này Tuy nhiên trong đào tạo thì không

được lạm đụng hình thức này Vì nhược điểm cơ bản của trắc nghiệm khách

quan là khó dánh giá dược khả năng sáng tạo cũng như năng lực giải quyết

các vẫn để phức hợp Sử dụng BGDT trong hỗ trợ KTDG, GV có thể thiết kế nhiều dạng bài kiếm tra với những công cụ tích hợp trong BGĐT như câu hồi trắc nghiềm, câu hỏi tự luận, bải kiểm tra dưới dạng các trò chơi thông qua

đó HS tự đánh giá được mức độ thu nhận kiến thức của mình dựa vào dap an,

giới hạn thời gian đối với các bài kiểm tra dạng trắc nghiệm và các tiêu chi

đánh giá mả GV đưa ra đổi với mỗi bài tự luận

12

1.1.2 Khải niệm bài giẳng điện tử

* Giáo án: là bản thiết kế của một bài giảng, trong đĩ nêu rõ các bước

chủ yếu của các hoạt động của GV và IS, đồng thời cũng nêu lên những điểm

cơ bản về nội dưng và PP của (ŒV và HS nhằm dạt dược mục dích cụ thể mả người GY xác định trước theo yêu cầu của chương trình học

* Dải giảng: là sự thực thị một giáo án (kể hoạch dạy học) nào đĩ trên

đối tượng HS Nĩi cách khác, một giáo án chỉ cĩ thể trở thành bài giảng khi

nĩ được thục thi

* Bai giáng điện tử

Hiện nay, vẫn chưa cĩ một định nghĩa chỉnh thức, thơng nhật về DGĐT Theo văn bản của Bộ GD&ĐT, “DGĐT e-Learning là bài giảng được

soạn ra từ cáo cơng cụ soạn piáng c - T.oarning, tuân thủ tiêu chuẩn dĩng gĩi

SCORM, AICC BGDT e-Learning tích hợp đa phương tiện một cách đồng

bộ va cĩ thể xuất bản đưới đang trực tuyển (on-linc), ngoại tuyến (olT-line,

như dùng trên dĩa CI2⁄I2VI)) hộc tải liệu theo dinh dang pdf” (Điều 4 -

Quyết định về việc ban hành cuộc thi “Thiết kế bài giảng e-Learning” năm hoc 2011- 2012)

‘Trong cuốn “Rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ sự phạm mơn Lich si”, tic

giả Đồn Văn Ilưng cũng đưa ra một cách hiểu về BGĐT theo nghĩa rộng,

theo dĩ BGĐT là một "sản phẩm diện từ dược số hĩa (giáo trình diện tủ,

giáa án điện tử, hé so day hoc, hoe ligu dién tit ) duge thiết kế, tổ chức theo

ý đồ mục tiêu su phạm nhất định Sản phẩm này cĩ thể được dùng một cách

độc lập hoặc tích hợp vào các bài giảng truyền thơng hiện nay” và là một

“quá tình" đạp học được điện từ hĩa, số hĩa Quá trình dạy học “khơng

iruyén thong” nay cho phép người học, người dạy và nội đụng trí thức lương

tác với nhau trong mơi trường số hĩa (thường la mang Internet, dia CD-Rom)

ở mại nơi mọi láo"[9, tr.148]

Như vậy, cỏ thể hiểu một cách chung nhất vả gần gũi nhất: BGĐT là một hình thúc tổ chức bài lên lớp mà ở đĩ tốn bộ kể hoạch hoạt động đạy

học đều được chương trình hóa do GV diều khiển thông qua mỗi trường

multimedia do may tính tạo ra BGĐT' không phải chỉ đơn thuần là các kiến

thức mà học viên ghi vào vở mà đó là toàn bộ hoạt động dạy và học - tất cá

các tỉnh huồng sẽ xảy ra trong quá trình truyền dạt và tiếp thu kiến thức của học viên BGDT không phải lả công cụ để thay thé bảng đen, phần trắng của

GV trên lớp mà nó đóng vai trở định hướng trong tất cả hoạt động trên lớp

Ở mức độ thấp, GV thực hiện BGĐT đưới sự hỗ trợ của bản trình

chiêu để tổ chức hoạt động đạy học nhằm đấp ứng mục tiêu của bài học Ở mức

độ cao nhất của BGĐT là toàn bộ kịch bản day hoe cla GV được số hóa, lạo nên

một phần mềm dạy học hoàn chỉnh có tương tác và khả năng quản lý Dặc biệt

nó có thể thay thể vai trò của người thầy ở một số thời điểm nhát định

1.1.3 Vai trò, j nghĩa của việc sử dạng RGĐT theo hướng đạy học tích cực trong môn Lich sit

1.1.3.1 Vai rô

'thời dại ngày nay - Thời đại của việc bùng nỗ công nghệ thông tin và

sự phát triển vượt trội của khoa học công nghệ với nhiều lĩnh vực khoa học kỹ

thuật mới, nhiều ngành nghề mới dang hình thành và phát triển, đã đóng gop

nhiều ứng dụng để nâng cao chất lượng giáo dục của mỗi quốc gia Điều nảy

cũng đưa ra yêu cầu cho ngành giáo dục phải có sự đổi mới mọi mặt về mục

tiêu, PP đào tạo và cần có sự cải cách về nội dung, hình thức dào tạo

Nhờ những tiên bộ của khoa học kỹ thuật, việc day hoc sit dung BGDT

da tao hiệu quả cao trong dạy học BGĐT có những vai trỏ như:

- Lâm cho nội dung bài học có nhiều thông tin với số lượng văn bản

phong phú Nếu đạy học truyền thống, không có sự hỗ trợ của công nghệ thông lin, GV và HS sẽ gặp trõ ngại lớn về vẫn để tài liệu, thông tin hạn chế Nội dung của tải liệu được trình bày trên giấy, do đó nội dung cần truyền đạt

cho HS sẽ bị hạn chế Mặt khác, H8 khó tiếp cận được với hình ảnh động, âm

thanh, đoạn phim mã dây lại là những nguồn tư liệu quan trong dể kích thích

sự hứng thú của H5 đối mới môn học nói chung, môn Lịch sử nói riêng

14

- Người học có thể chủ động lựa chọn cấp dé và tiễn dé hoc tap của

mình Irong một lớp học, năng lực học tập của H8 là không đồng đều Với

việc áp dụng công nghệ trong đạy học, với những em có lực học khá, GV có thể cho các em làm các bài tập khó, cần sự sáng tạo, năng lực giải quyết vẫn

đề Với những HS có lực học yêu hơn, GV vẫn có thể cho làm bài tập có cùng

nội dung nhưng ở mức độ dễ hơn Công nghệ thông tin cho phép 118 có thể lựa chọn nhịp độ làm việc phù hợp bằng cách sử dụng đồng hồ đếm ngược để

theo đõi tốc độ làm bài và khống chế thời gian làm bài, từ đó HS có thể định

lượng được tiến độ trong học tập cua minh

- Có thể giúp người học chủ động lựa chẹn thời gian thích hợp cho minh Những ứng dụng của công nghệ thông tin vào môi trường học tập có thể dưa ra dược những phần mềm day học prúp HS có thể lắm việc dộc lập, tự

học, làm cho quá trình học tập của HS không bị lệ thuộc hoàn toàn vào nội

dung GV giảng dạy trên lứp như PPDH truyền thống

- Người hoc có thể chủ động lựa chọn các PP học tập phủ hợp với bản

thân Các nhà giáo dục hoàn toàn có thể sử dung BGDT để đưa ra các hình

thức, PP học tập khác nhau dễ H8 có nhiều sự lựa chọn, HS có thé chon học Lịch sử qua việc làm bài tập, qua tham gia các trò chơi, học qua phim hay học

qua lược đồ, tranh ảnh

'Irong một lớp học, không phải tất cả HS dều sôi nỗi, mạnh dạn dưa ra các ý kiến và đề xuất của mình mà sẽ có những H8 luôn có tâm lý rụt rẻ ít

khi phát biểu ý kiến trước lớp, đây là một trong những lý do làm cho kết quả học tập của các em thấp hơn các Hã khác Với sự trợ giúp của BGĐT, HS vẫn

có thể tự lâm việc và tương tác với bài dạy cả khi không có GV Khi tự học

như vậy, HS sẽ dân làm chủ được kiến thức, đạt được kết quả học lập tốt và đần khắc phục được tâm ly ty ti, rut ré trong học tập

Việc sử dựng BGĐT lạo điều kiện cho GV đổi mới PPDH theo hướng

tích cực hỏa hoạt động nhận thức của I1S Trong giờ học với sự trợ giúp của BGDT HS không chỉ được tiếp xúc với hệ thống các mô hình đưới dang so

dé, bang biểu, mô hình hệ thống bải tập da dạng, phong phú mà thông qua

đó GV còn hướng dẫn và tổ chức cho HS có thế tự tìm hiểu, phân tích, so

sánh, tính toán rồi tự rút ra các kết luận cần thiết Cách làm này tránh cho ƠV

ấp đất ý kiến cả nhân của mình cho HS ma bit bude HS phải động não, tập trung suy nghĩ, chủ động hơn trong việc tiếp thu bài

1.1.3.2 Ý nghĩa của việc sử đụng BGDT theo hướng dạy học tích cực

Việc sử dụng BGĐYT theo hướng DHTC góp phần thực hiện muc tiêu

mỗn học

Thứ nhất, trong việc bình thành kiến thức của HẠ

Sử dụng BGDTI trong dạy học sẽ giúp bai học đảm bảo được kiến thức

cơ bản theo chương trinh và sách giáo khoa BGĐT thường hướng đến các kiến thức trọng tâm của bài học, bên cạnh cũng có phần mở rộng cho HS dé

HS tự tìm hiểu đưới sự hướng din cla GV Với việc sử dung BGDT, HS sé

chủ động trong việc tiếp nhận kiến thức của bai hoc qua những định hướng, chỉ đẫn của GV Sử dụng BŒGĐT trong học tập, HS sẽ dược tiếp nhận tri thức

qua nhiều hình thức: kênh chữ, kênh hình, âm thanh , đo đỏ lượng thông tin

H8 tiếp nhận dược sẽ phong phú hơn, trí thức về bải học của HS dược mở rộng hơn, không phụ thuộc vào kiến thức trong sách giáo khơa

Thứ hai, trong việc định hướng học lập, tạo hứng thú với mn hoe cho HS BGĐT có vai trò quan trọng trong việc dịnh hướng trong học tập của

HS Ở mỗi bài giảng hoặc mỗi chủ đề, GV có thể thiết kế các trang trình chiếu

về mục tiêu cần đạt về kiến thức, kỹ năng cũng như thái độ mà IIS cần dat được sau khi học xong bài học hoặc chủ để đó Điều này giúp HR biết chọn

lọc những kiến thức trọng tâm để tập trung vào những phần kiến thức đó Định hướng mục Liêu cũng giúp cho H§ tự học một cách hiệu quả, không bị

dàn trải và không tốn nhiều thời gian cho một bài học hoặc một môn học

ĐGĐT với việc tích hợp đa phương tiện với âm thanh, hình ảnh sống đông đúng chủ dễ sẽ piúp HS cảm thấy hứng thú với bải học Bên canh do, với mỗi phần kiến thức, GV cũng có thể thiết kế các phần kiểm tra đánh giá

16

các mục tiêu bải học đặt ra với nhiều dang như câu hỏi trắc nghiệm, tự luận,

trò chơi để H8 tự đánh giá việc thu nhận kiến thức của mình cũng góp phần

†ạo nên động lực học tập cho IIS Trong môn học Lịch sử, khi I15 được quan

sát diễn biển của ác trận dánh thông qua bản dỗ đông, kết hợp với hiệu ứng, hình ảnh, âm thanh hay được học các sự kiến thông qua một đoạn phim tư liệu được tích hợp trong BGĐT sẽ giúp 118 hào hứng tham gia vào bài giảng,

Thú ba, trong việc rèn luyện kỹ năng của HS

Với các công cụ hỗ trợ của BGDT, GV có thể tích hợp được nhiều

PPDH trong một bải học như sử dụng đỗ dùng trực quan, phim tư liệu, thảo luận nhóm sẽ giúp H5 được binh thành và rèn luyện nhiễu kỹ năng hơn việc GV chỉ sử dụng thường xuyên một PPDII Với BGĐT, GV có thể cung cấp dầy dủ các kênh chữ, kênh hình, kênh tiếng cho H8 đọc, quan sat trong

quá học tập Do đé, HS không chỉ được rẻn kryện các kỹ năng nghe, đọc, nói,

viết mà cỏn quan sắt được sự kiện, hiện tượng Trong môn Lịch sử, khi GV sử dung PP thảo luận nhóm hay sử đụng tranh anh, ban dé trong gid hoc sé giúp TIS được rên luyện kỹ năng thuyết trình, sử dụng đề dùng trực quan Với các bài giắng tích hợp phan kiểm tra dánh giả ngay trên máy tỉnh sẽ piúp HS rèn luyện được kỹ năng sử dụng công nghệ thông lim trong tự đánh giá kết quả

học tập Với việc tích hợp tài liêu vào BGĐT để IIS tự tìm tỏi kiến thức cơ

bản, phủ hợp với yêu câu của bái học, H§ sẽ được rèn luyện kỹ năng tìm tôi, nghiên cứu tài liệu

1.1.4 Quan niệm về dạy hạc tích cực

1.1.4.1 Khái niệm về tính tích cực, tính tích cực trong học tập

của H§ được chế biến, dược vận dung linh hoạt vào các tình huống khác để

cai tạo hiện thực vả cải tạo cả bản thân người học

Xét dưới góc độ tâm lý học, thì tích cực nhận thức là mô hình tâm lý

hoạt dộng nhận thức Đó là sự kết hợp giữa các chức năng nhân thức, tỉnh

cảm, ý chí, trong đó chủ yếu là nhận thức của H5 Mô hình này luôn luôn biển đối tuỳ theo nhiệm vụ nhận thức cụ thể ma IIS phải thực hiện Chính sự biến

đổi bên trong của mô hình tâm lý hoạt đông nhân thức là đặc trưng của TC nhận thức ở H5 Sự biến đối nay cing năng động bao nhiêu thi cảng thể hiện TTC ở mức độ cao bấy nhiều

'LLC là một phẩm chất của cơn người trong đời sống xã hội Không giống như động vật, con người không chỉ tiêu thụ những gỉ có sẵn trong tự nhiễn mà cỏn chú ding sản xuất ra những của cải vật chất cần thiết cho sự sống, sự tồn tại và phát triển của con người và xã hội loài người Xuất phát từ

đó, con người dược bộc lộ những năng lực sáng tạo, khả năng khám phá, chủ động cải biến môi trường cũng như xã hội Chính vì vậy, thông qua giáo dục,

con người sẽ được đảo tạo sự năng động, sáng tạo, chủ động, tích cực trong

công việc, tạo được khả năng thích ứng với mọi hoản cảnh nhằm cái tạo và

phát triển xã hội

TTC được biểu hiện thêng qua các hoạt động của con người điễn ra

hang ngày, đặc biệt là hoạt đông mang tính chứ dộng của chủ thể Học tập là

hoạt đông chủ đạo ở lứa tuổi đi hoc Thông qua quá trình học tập, con người

nhận thức được, lĩnh hội được những trí thức loài người đã tích lũy được,

đồng thời có thể nghiên cứu và tìm ra những trị thức mới Học tập của H8 la

hoạt động một quá trình nhận thức đặc thủ, diễn ra đưới sự hướng dẫn, định

hưởng của GV để HS chủ động tiếp nhận trị thức

'TLC của HS trong học tập có các biểu hiện chú yếu như:

- Xúc cảm học lập: thể hiện ở niềm vui, sốt sắng (hực hiện yêu cầu của

GV, hãng hái trả lời các câu hỏi của GV, thích phát biển ý kiến của mình

trước vẫn để nêu ra Hay thắc mắc, đỏi hỏi giải thích cặn kế những van dé

18

chưa đú rõ

- Chú ý: 'Thể hiện ở việc tập trung chủ ý học tập, lắng nghe, theo dõi

mọi hành động của GV,

- Sự nỖ lực của ý chỉ: thể hiện ở sự kiên trì, nhẫn nại, vượt khó khăn khi

giải quyết nhiệm vụ nhân thức Kiên trì hoàn thành các bài tập, không nắn

lòng trước những linh huống khó khăn Có quyết (âm, dó ý chỉ vươn lên trong

học tập

- Hành vị: hăng hái tham gia vào mọi hình thức của hoạt động học tập hay gio tay phái biểu ý kiến, bố sung các câu trá lời của bạn, ghi chớp can

thận, đây đủ, cử chỉ khẩn trương khi thực hiện các hành động tư duy

- Kết quả lĩnh hội: nhanh, đúng, tái hiện được khi cần, chủ động vận

dụng dược kiến thức, kỹ năng khi gắp tỉnh huỗng mới để nhận thức những

van đề mới

TIC của HS dược đánh giá qua các cấp độ

-_ BẮt chước, tải hiện: cỗ gắng thực hiện theo các mẫu cho trước, xuất hiện đo tác động kích thích bên ngoài (yêu cầu của GV), nhằm chuyến đối tượng từ ngoái vào trong, nhờ đó kinh nghiệm, hoạt động dược tích lãy thông qua kinh nghiệm của người khác (H§ tích lũy kinh nghiệm thông qua sự

truyền thụ và kinh nghiệm của GV) Tái hiện và bắt chước là TTC ở mức độ

thấp, GV có thể thay đổi một chút yêu cdu, dit kin sé lam HS hing tang va khó thưc hiện được nhiệm vụ được giao Tuy vậy, tái hiện và bắt chước chính

là tiền đề cơ bản giúp 118 nắm được nội dung bài giảng để có điều kiện nâng

‘TTC lên mức cao hơn

- Tìm tài: độc lập giải quyết vẫn dé nêu ra, tìm kiếm cách giải quyết khác nhau về một vẫn đề, xuất hiện cùng với quá trình hình thành khái niệm,

giải quyết các tỉnh huông nhận thức, tìm tòi các phương thức hành động trên

cơ sổ tính lự giác, có sự tham gia của động cơ, như cầu, ý chí và hứng thú của

HS Sư tìm tỏi xuất hiện không chi do yéu cầu, nhiém vu ma GV dit ra ma hoan toan tự phát trong quá trình nhận thức Nó tổn tại không chỉ ở trạng thái,

19

cảm xúc nhất thởi mã thuộc tính bền vững của hoạt đồng Ổ mức độ này, tỉnh

độc lập được thể hiện cao hơn sự sao chép, bắt chước, cho phép HS tiếp nhận

yêu cầu và tự minh hoàn thiện yêu cầu của GV giao

Sự tìm tôi giúp HS say mê trong chỉnh phục kiến thức mới, khai thác

kiến thức cũ theo nhiêu hướng khác nhau Tìm tòi là một phẩm chất đáng quý

của trí tuệ Đó là sự độc lập trong tư duy, tự minh phát hiện ra vẫn đề, tự mình

phát hiện ra phương hướng và tìm cách giải đáp, tự mình kiểm tra, thử lại đánh giá kết quả đạt được Dây là tiền để cơ bản của TTC sáng tạo

- Sang tao: tim ra cách giải quyết mới độc đáo hữu hiểu, được thể hiện

khi chủ thể chủ thể nhận thức tự tìm tỏi kiến thức mới, tự tỉm ra phương thức

hành động riêng và trở thành phẩm chất bền vững của mỗi cá nhân Sáng tạo

là mức độ biểu hién TTC cao nhất HS có sự sáng tạo sẽ có thể tìm dược các kiến thức mới mả không cần nhờ vào sự gợi ý của người khác, HS sẽ thực hiện tốt các yêu cầu do GV đưa ra và có tính sảng lạo trong PP Ở mức độ nảy, HS cũng dã có khả năng tư duy, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa _ dễ

tìm tôi phát hiện kiến thức mới

TTC của HS dược thể hiện qua các biểu hiện cụ thể như: HS tập trung,

chú ý nghe giảng, chứ đông trả lời các câu hồi (ŒïV đưa ra, theo dõi và nhận

xét câu trả lời của bạn, trong giờ học, IIS thưởng đưa ra những thắc mắc và

doi hai GV giải thích kỹ cảng, H8 có thái độ hảo hứng với bài giảng, chủ

đông hoàn thành các nhiệm vụ GV đưa ra một cách sảng tạo có thể nhận

biết được TTC của ITS trong quả trình học tập thông qua nét mặt, ánh mắt, cử

chỉ khi theo đõi bài giảng,

TTC có mối liên hệ nhân quả với các phẩm chất như:

- Tỉnh tự giác: lä sự nhận thức được nhu cầu học tập của minh và có

trị thúc đấy hoạt động có kết quả

- Tỉnh độc lập tư duy: là sự phân tích, tìm hiểu, giải quyết các nhiễm vụ

nhận thức Đây là sự biểu hiện cao cla TTC

- Tỉnh chủ động: lả việc làm chủ các hành dộng trong toàn bộ hoặc

trong từng giai đoạn của quá trình nhận thức như đặt ra nhiệm vụ, lập kế

hoạch thực hiện nhiệm vụ đó, tự đọc thêm, làm thêm các bài tập, tự kiểm tra

‘TTC trong trưởng hợp nảy có vai trò như một tiền dễ dễ cần thiết dễ tiền hành các hoạt động học tấp của người học

- Tỉnh sáng lao: thé hién khi chủ thể nhận thức tìm ra cái mới, cách giải

quyết không bị phụ thuộc vào cái đã có Đây là biểu hiện cao nhất của TC

khi nói về TTC, người ta thường đánh giá nó ở cấp độ cá nhân người

học trong quả trinh thực hiện mục đích đạy học chung Theo một cách khai

quát, LẺ Kharlamop cho ring "77C ong hoạt động nhận thúc là trạng thái

hoạt động của HS, được đặc trưng bằng khải vọng học lập, sự có sng trí luệ

và nghị lực cao trong quả trình năm vững kiến thức cho chính mình” “Tích

cực trong học lập có nghĩa là hình thành một cách chủ động, tự giác, có nghị

lực, có hưởng dịch rõ rội, có sảng kiên và dẫy hào hứng, những hành động trí

ác và tay chân nhằm năm vững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng chúng

tào học tập và thực tiễn "' [19, tr 101-106]

1.1.4.2 Phát hay TTƠ trang học tập lịch sử của HS

Nhờ có TC, tự giác, con người có thể đạt dược nhiều thành tựu, tiền

bộ trong đời sống, lao động và học tập Chính vì vậy, hình thành và phát triển

'TC của xã hội là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo duc dé dao

†ao nên những con người năng đông, luôn thích ứng với sư biển đổi và phát

triển của xã hội

Bản chất của dạy học tích cực là để cao chủ thể nhận thức, chính là phát

huy tính tự giác, chủ động của người học Tâm lý học và lý luận đạy học hiện đại khẳng định: Con đường có hiệu quả nhất để làm cho HS năm vững kiến thức và phát triển được năng lực sáng tạo phải là đưa HS vào vị trí chủ thể

hoạt động nhận thức, thực sự lĩnh hội chúng, cái đó HS phải tự mình làm lấy,

bằng trí tuệ của chỉnh bản thân Chính vì vậy, việc phát huy TTC của HS là

rat quan trong trong việc nâng cao chất lượng dạy và học nói chung, day va

học môn T.ịch sử nói riêng

Phát huy ‘TTC cia HS la lim cho H5 chủ động trong học tập, chủ động,

tim tỏi, khám phá để thu nhận tri thức mới Phát huy TTC của Hỗ là trái với

ệc thày nói gì trỏ nghe đấy, người thảy dóng vai trò chủ dạo, HS thu nhận

kiến thức một cách rap khuôn, máy móc Phát huy TTC của HS là thoát ra hẳn

lỗi truyền thụ kiến thức “thảy đọc - trò chép”, là chuyển từ cách đạy “lấy

người thảy làm trung tâm” sang cách day lay “học trỏ làm trung tâm” Người học đóng vai trỏ chính, người thày chỉ lâm nhiệm vụ hướng dẫn và định hướng cho người học Thực chất đây là quả trình tổ chức, hướng dẫn HS tìm

hiểu, phát hiện vả giả quyết vấn để trên cơ sở tính tự giác và được tự do, được

tao khả năng và điều kiện để chủ động trong hoạt động

Day và học tích cực tạo điều kiện rèn luyện cho HS củ những phẩm

chất, năng lực để thích tng với thời đại Làm cho H5 ý thức được mục đích

của việc học và sẽ lu nguyện, Lự giác học tập và chủ đông tự hợc, tự đánh giá Day học Lịch sử ở trường THET' là phải tạo diều kiên cho H5 làm việc độc

lập, tích cực suy nghĩ về các sự kiện lịch sử, không ép 1IS chấp nhận những

kết luận có sẵn Trong học tập bộ môn Lịch sử, GV cần luôn luôn khuyến

khích sự mạnh dạn của HS như nêu lên những câu hỏi, những thắc mặc để cùng cả lớp thảo luận Việc tổ chức các hoạt động học tập tập thể như làm

việc nhớm, thảo luận nhóm sẽ giúp HR biết cách háo vệ ý kiến của mình và biết lắng nghe, tiếp thu ý kiến của ban bẻ, thầy cô Nhiêm vụ truyền thống của

GV trước đây là chuyến giao thông tin thì nay, với hướng day học tích cực, nhiệm vụ của GV được mở rộng thành tạo ra các điểu kiện học tập và hỗ trợ

quá trinh học tập của HS H5 được tham gia một cách tích cực trong xây dung

sự hiểu biẾt (tự suy nghĩ và tìm hiểu bên cạnh việc chăm chú nghc giảng, làm

bài tập và ghi nhớ thông tin) Bản chất của dạy học tích cực năm trong khải

niệm học như một quả trình tích cực và kiến tạo, thông qua đó người học xây

dựng mối liên hệ giữa kiến thức mới và vẫn kiến thức, kỹ năng sẵn có

Bang 1.1 So sánh dạy học thụ động và đạy hục tích cực

Tay học thụ động Phản lớn hoạt động trêu lớp là của GV

GV sử dụng chủ yếu là PP thuyết trình

Phan lớn hoạt động trên lớp là của HS

GV tổ chức các hoạt động học tập cho

ITS, định hướng, hướng dẫn cho IIS

tham gia các hoạt động học tập

GV truyền dạt kiến thức trong sách

giáo khoa và kinh nghiệm cúa bán thân

trong bài day

GV huy đông vỏn kiến thie va kink

nghiệm của 1IS để đạt được mục tiêu

dạy học

Hoạt động giao Hếp chủ yêu trong lớp

là thấy hỏi trỏ tra lời

Toại động giao Hiếp trong lớp là thây hỏi - trỏ trả lời, trỏ dặt cầu hỗi cả lớp thảo luận với sự định hướng của GV

HS đùng dữ liệu trong sách giáo khoa

va v6 ghi dé tra lai GV

HS duoc GV khuyến khích trả lời băng

những suy nghĩ, hiểu biết các nhân

GV yêu câu HS giải quyết các nhiệm

vụ học tap bang cach dua ra cae vi du

mẫu rỗi yêu cần H8 làm lương tự

TS tự xác Ảnh về giải quyết vẫn dé

theo sự định hưởng, trợ giúp của GV

HS hoàn toàn lệ thuộc vào sách piáo

khoa và sự thuyết trình của GV

GV dộc quyền đánh giá và cho diém

Ngoài GV đánh gia, cho diém, HS od

thể tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau

Vi thé, việc xây dựng BGĐT với các hình thức học tập, hỗ trợ việc triển

khai các hoạt động học tập da dạng, dưa HS tham gia vào các hoạt đông đó sẽ

phát huy được TTƠ, chủ động của H5 trong học tập lịch sử

1.1.4.3 Những yêu cầu cơ bản của việc phát huy TTC của HS trong dạy học

lịch sử ö trường phố thông

'Yêu cầu cơ bản của việc đổi mới PPDIT trong môn Lịch sử ở trường

phé thông nhằm định hưởng cho cách đạy theo hưởng tích cực hóa người học

- Day va học được tiến hành thông qua việc tổ chức các hoạt dộng học tập của người học Đây là yêu cầu cơ ban va rat quan trọng trong việc phát huy TTC trong dạy học nói chung, đạy học lịch sử ở trường TIIPT nói riêng

và phù hợp với quan niêm dạy học "lẤy người học làm trung tâm” hiện nay

Day hoc thông qua việc tổ chức các hoạt đông của HS sẽ giúp HS tranh được

sự thụ động trong học tập, tránh được việc học “thảy nói gì trỏ nghe đấy”

'Irong giờ học, GV có thể tổ chức các hoạt đông như sử dụng PPIQH dự án,

tình huéng, thao luận nhóm, đóng vai Khi đó, HS là chủ thể chỉnh của giờ

học, GV chỉ là người hướng dẫn, định hướng cho HŠ trong các hoạt động học

tập Khi được hoc tập trong môi trường được hoạt động, HS sẽ cảm thay hứng

thủ với bải học hơn, từ đó phát huy được TTƠ học trong học tập của các em

- Dạy va học chủ trọng việc hưởng dẫn và rèn luyện DD tự học của

người học Việc thiết kế và tổ chức cho HS thực hiện các hoạt động chính là

tạo cơ hội cho H8 chuyển từ học lập thụ dộng sang học tập chú động Tự học trong nhà trường phổ thông là tự học có sự hướng dẫn của ŒV một cách trưc

tiếp hoặc gián tiếp Tự học trên lớp bao gồm các hoạt động tự nhận thức trên lớp dưới sự hưởng dẫn trực tiếp của GV như tự điều chỉnh khi nghe giảng bài,

chọn lọc, ghi chép kiến thức, trả lời câu hỏi, làm bai tap ) ‘Tu học ở nhà

trước khi đến lớp (chuẩn bị cho bài mới), sau bài học (ôn lại bài) qua nhiều

hoạt động như dợc sách, đọc tải liệu tham khảo, hoản thánh bài tập Trong,

từng hoạt đông, GV cần có những chỉ dẫn rõ ràng đễ HS nỗ lực thực hiện vả

đặc biệt cần bướng đẫn PP tự học phủ hợp, hiệu quả

- Day học và phân hóa đối tượng HS kết hợp với học tập hợp tác Thực

tế cho thấy trong một lớp học sẽ có những HS có năng lực học tập tốt, toàn

diện, nhưng ngược lại cũng có những 1IS chỉ giỏi về một mặt nào đó hoặc khả

năng tư duy, học tập không bằng các thành viên khác bởi vì trí tuệ và khả

năng của H8 có sự khác biệt Irong dạy học, chúng ta không thể sử dụng tất

cả cả các quy luật đạy học và giáo dục bởi vì mỗi một hoc sinh là cá thể riêng,

có những nét đặc thủ Mỗi HS có những khá năng riêng, và những khá nững,

nảy chỉ được phát huy khi được giao những nhiệm vụ phủ hợp Với một tập

thể lớp, chúng ta không thể đưa ra những điều kiện tiên quyết thống nhất cho

sự thành công của tất cả thành viên trong lớp Do đó, trong một giờ lên lớp, người GV phải làm sao cho những HS vốn học khá bộ môn được thỏa mãn kiến thức của mình, tìm thấy những diều mới mẽ trong bài học, tuy nhiên chúng ta cũng không được bỏ rơi những HS kém, không thể tạo cho những II§ này cẩm giác không thể tiếp cận với những kiến thức trong bài giảng

Chỉnh vì vậy, nhiệm vụ của GV là phải làm thé nao cùng một lúc quan tam

đến cả hai đổi tượng HS này Để làm được điều này, người ŒV có thể khéo

léo đưa ra những câu hỏi mang tính tư duy, sáng tạo cao hướng vào những

IIS kha, nhưng vẫn khuyến khích các em kém hơn trả lời Bên cạnh đó, GV

có thể dưa ra những kiến thức cơ bản dễ các cm trả lời Như vậy thì bất cứ một H8 nào cũng cơ hội thé hiện quan điểm của mình về mồn học

Tuy nhiên, lớp học là môi trường giao tiếp: giao tiếp giữa thày và trò,

giữa trò với trò Do vậy, cùng với việc phân hóa cá thể HS, GV cũng cần tổ

chức các hoạt động tập dòi hỏi sự tham gia của cả lớp dễ tạo nên mỗi quan hệ hợp tác giữa cá nhân HS trên con đường chiếm lĩnh trị thức Sự hợp tác có thể

là hợp tác giữa các nhóm nhỏ, nhóm lớn hoặc của toàn thể lớp Các hoạt động

thảo luận nhóm, trỏ chơi, dự án phủ hợp với việc tạo ra môi trường học tập

hợp tac, rèn luyên kỹ năng giao tiếp, hợp tác, tổ chức, lãnh đạo - những kỹ năng cần thiết cho người học áp đụng ở cuộc sống sau này

- Kết hợp dánh giá của ŒV, của bạn học và tự đánh giá Ngoài việc

đánh giá của GV đôi với H5 trong lớp, GŒV có thể đưa ra các tiêu chí đánh giá

về kết quả học tập của IIS hoặc dé IIS tyr đánh giá chéo lẫn nhau Nến GV làm đượo điều này, đựa vào các tiêu chi đánh giả, HS có thể định hướng được

dâu là kiến thức trọng tâm, dâu là các cách để hoàn thành nhiệm vụ học tập một cách đây đủ và chính xác nhất Khi một HS được đánh giá bạn học qua những tiêu chí của GV đưa ra, chính em IIS đó cũng sẽ có những sự điều

chỉnh của bản thân dễ hoàn thánh các nhiệm vụ học lập Nhiệm vụ của ŒV

trong việc H8 tự đánh giá là tổng hợp các ý kiến và đưa ra những nhận xét, đánh giá khách quan và chính xác nhất

- Sử dụng các phương tiện CNTT hỗ trợ việc dạy và học Với sự bùng

nỗ của công nghệ thông tin hiện nay khiển cho các ŒV không thể dạy mọi

điểu cho học trò Dù có kéo đài thời gian để dạy hết mọi điều thì những kiến

thức dó cũng nhanh chúng trở nên lac hậu Chính vì vậy người thầy cần phải tìm ra các PPDH tích cực để hướng dẫn cho H§ cách học chủ động cách học

suốt đời, cách học dé đáp ứng nhừng yêu cầu thực tế thay vì việc phải cổ gắng

truyền tải một lượng kiến thức khổng lồ đến mức H8 không thể nhớ, hoặc chi

nhớ lúc học, lúc cần vận dụng thi quên hết

Dạy học có sử dụng BGĐT sẽ giúp cho việc truyền tải hàm lượng

thông tin lớn, trong thời gian ngắn, cách truyền đạt thông tin sinh động, tạo điều kiện cho người học dễ tiếp thu, gây được hứng thủ trong học tập

1.1.5 Một số yêu cầu khi thiết kế bài giảng diện tứ theo hưởng day hoc tích

cực trong môn lịch sử

* Yêu câu về nội dung

Khi thiết kế vả sử dựng BGĐT, GV cần tránh những quan niệm sai lầm cho rằng DGĐT là một phương tiện kỹ thuật day học chủ yếu giúp GV trình

diễn, minh họa các nội dung của bài hoc và việc sứ dụng phương tiện nảy là

“đặc quyền” của người dạy chứ ko phải của người học và quan niệm BGĐT'

giúp GV dé đàng, thậm chí đơn giản hóa khi tiến hành các hoạt động trên lớp

vỉ các nội dung của bài học (kênh chữ, kênh hình, kênh âm thanh ) dã dược

thiết kế sẵn trên các trang trình chiều theo một trình tự nhất định

Sử dụng DGĐT phải hướng đến đảm bảo tốt mục tiêu giáo dục của hộ

môn l ch sử ở trường THPT

Nội dung của BGDT phải bám sát những kiến thức cơ bản trong chương trình, SGK Lịch sử và góp phần làm rõ những kiến thức đó

BGDT phải đảm bảo sự phong phú nhưng vừa đủ các dạng thông tin, tư

liệu lịch sử (ranh ảnh, bản đỗ, bảng biểu, sơ đồ, các đoạn phim tư liệu }

nhưng cũng cần trảnh sự đơn diệu chỉ trình bay dang văn bản để thay thế nội dung ghi bảng của GV

ĐGĐT phải tạo diều kiện thuận lợi cho HS trong việc chit dong theo dõi, ghi chép bài mới và được cùng tham gia vào bài giảng của GV,

Khi sử dụng BGĐT phải đảm bảo sử dụng nhuần nhuyễn các phương tiện, biện pháp day hoc khác

Sử dụng BGĐT phải có sự chọn lọc thận trọng (đúng lúc, dúng chỗ,

dúng độ) phù hợp với yêu cầu, nội dung cụ thể của bải học cũng như điều kiện của mỗi nhà trường

*Yêu cầu về hình thức Cần tránh lạm dụng kỹ thuật khi sử dụng BGĐT, song cũng cần phải

biết sử dụng hợp lý nhất những tính năng của phần mềm cỏ tác dụng tích cực đên nhận thức của 11S

Tara chon va trinh bảy các nội dung trên trang trinh chiếu (slides) phải dam bao tinh chính xác, ngắn gọn, súc tích, thế hiện được những kiến thức cơ

bản, trọng tâm của bài học

Sử dụng khung nên (background) thống nhất có màu sáng kết hợp với

một kiểu chữ (font) phổ biến, màu sắc hải hòa

Nên chọn một số hiệu ứng đợn giản, thích hợp cho việc thể hiện nội

dung bài giảng trên lớp, cần tránh các hiệu ứng “bay lượn”, cầu ky kém theo

các âm thanh phức tạp không cần thiết, chủ yếu thu hút thị hiểu tỏ mò của HS

1.2 Thực trạng thiết kế và sử dụng bài giảng điện tử trong day hoc mén

Lịch sử ở trường THPT

1.2.1 Nội dụng, kế quả khảo sát

Dé tim hiểu việc thiết kế, sử dụng BGDT trong day học lịch sử ở

trường TIIPT, chúng tôi đã tiến hành điều tra, khảo sát để từ đó rút ra những kết luận khách quan, chính xác về thực trạng của việu thiết kế sử dụng BGĐT

trong I2H1.5 hiện nay ở trường phổ thông, nhất là đối với H5 lớp 11, từ dó đề xuất những định hướng cho thiết kế vả sử dụng BGDT, góp phân nâng cao

chất lượng đạy học bộ môn

Do điều kiện về thời gian, việc tiến hành diều tra, khảo sát thực trạng rèn luyện kỹ năng thực hành được tiến hành ở trường 'TTHPT lục Nam (Bắc Giang) và THPT Bắc Duyên Hà (Thái Bình)

bs 3

/Š PP tiến hành, chúng tôi chủ yếu tập trung phỏng vẫn 12 GV, 215 HS:

điều tra bằng phiêu thăm dỏ ý kiến của (ïV, Hã tại các trường 'THPT nêu trên

Đối với IIS, nội dung điều tra, khảo sát tập trung vào các vấn đề sau:

tìm hiểu xem H§ có thích môn I.8 hay không, GV có hướng dẫn HS tự học

trên lớp hay không và mức độ hứng thú của HS với PP này, việc chủ đông

học tập của IIS đổi với môn Lịch sử, GV có sử dụng giáo án điện tử hay

không va mức độ hứng thú của HS với bải học có sử dụng giáo án điện tử,

quan niệm của H5 để nâng cao chất lượng dạy vá học môn Lịch sử

Đối với ŒV, nội dung điều tra, khảo sát tập trung vào các van dé sau

V có thường sử dụng công nghệ trong dạy học môn LS hay khêng; Quan niệm của GV trong sử dụng BGĐT để nâng cao chất hrong day học bộ môn,

Tỉnh hình thiết kế r dụng ĐGĐT của GV; Hứng thủ, nhu cầu của HS với việc học tập Lịch sử có hỗ trợ của BGDT; Những khó khăn của GV khi sử

Hướng dẫn HS tháo luận nhóm 12 100 | 215 100

Sử dụng SGK và các tài liệu tham khảo H 58.3] 135 62.8

'Tích hợp (I.iên hệ kiến thức nhiều môn học) 9 7ã 24 11.2

Trực quan (sử dụng tranh ảnh, phim tư liệu 5 ALT] 41 19

Dự án (HS trong vai trò khác nhau của cuộc| ạ 9 0 a

sống thực: đạc diễn, din CT )

Hướng dẫn Hã tự học, tự nghiên cứu 3 25 39 181

Qua bảng kết quá trên, chúng ta thấy ŒV thường sử dụng PP thuyết

trình trong các giờ l.ịch sử (100% ý kiến ŒV và H§ khẳng định) Bên cạnh

đó, các PP khác cũng được GV quan tâm sử dụng như trực quan, sử dụng

SGK, tài liêu tham khảo, hướng dẫn HS tự học, tự nghiên cứu Việc sử dụng,

nhiều PP trong giờ học Lịch sử giúp cho bài day của GV trở nên phong phú

tạo hứng thủ đổi với HS Nếu sử dụng DGĐT trong bài học, sẽ giúp GV kết

hợp được nhuần nhuyễn các PP và dat các mục tiêu dạy học

Bang 1.3 Khảo sát việc sử dụng phương tiện day hoc cla GV

trang giờ học Lịch sử

Nội dụng câu hỏi Phân trả lời của GV

lượng = %

phương tiên (tải liệu

day học nào”

Các Thay /Cô_ Chiêu phim lư hêu 2 167

may tinh , my Triền khai cac nôi dung cua bai hoc 9 75

chiều trong giơ hoc :

nghệ chưa được chủ ý trong dạy học Đây cũng là thực trạng chưng cũa các

trường THPT hiện nay GV chỉ sử dụng máy tính, máy chiều trong những dịp

“đặc biệt” hao giảng, hội giảng ) Chính vi vậy GV chưa khai thác được

những thế mạnh của CNTT trong việc nâng cao hiệu quả dạy học

Bang 1.4, Khao sat về việc thiết kế và sử dụng BGĐT

trang dạy học môn lịch sử của ŒV

5 TI§ hứng thủ với bài học hơn su với

cách dạy truyền thông giảng diện lử có vai Vi

BGDT lam giảm sự tương tác trong giờ

hoc, lam IIS tré nén thy déng

nâng cao chất lượng

Mức độ hứng thủ của HS voi bai day

dạy học môn Lich str

có sử dụng ĐGDL so với bải giảng 1 843

truyền thông là như nhau IIŠ không thích bài học có sử dụng ° ạ

BGĐT

điên từ? Phin mềm khao 0 ọ

Sử dụng các phần mềm khi thiết kê $ 417

Qiang

khó khăn gi khi xây -

Nguồn tài liệu tham khảo phù hợp với

dụng BGĐT sẽ làm HS hứng thú hơn đổi với bài giảng truyền thống Tuy vậy, trong quá trình thiết kế và sử dụng BGĐT, GV cũng gặp không ít khó khăn,

đó là việc đa dạng các phầm mềm thiết kế bài giảng hay khó khăn về sử dụng

phần mềm, ý tưởng cho bài giảng và việc tìm các nguồn tài liêu phù hợp

Rat thich Thich Binhthudng Khéng thich

=PPthuyettrinh = PPtruc quan

Biểu đồ 1.1 Hứng thú của HS đối với PP thuyết trình và PP trực quan

trong dạy học Lịch sử

Theo kết quả từ bảng khảo sát (bảng 1.2) và biểu đồ 1.1, có thể thấy, mặc dủ GV sử dụng PP thuyết trình thường xuyên trong giờ học Lịch sử, nhưng phần lớn HS không cảm thấy hứng thú với PP này Còn đối với PP trực

quan, mặc dủ tỉ lệ GV sử dụng không thường xuyên, nhưng hiệu quả của PP

này mang lại đã được khẳng định đối với HS, trên 2/3 số HS được trả lời “rất thích” và “thích” PP này Như vậy, để phát huy tối đa hiệu quả dạy học PP này mang lại GV nên thiết kế BGĐT để tăng thêm sự hứng thú với HS Ví dụ

với bài giảng truyền thống, bản đồ được sử dụng chỉ ở dạng “tĩnh”, còn với

BGĐT bản đồ sẽ được thiết kế kết hợp với hiệu ứng, hình ảnh, điều này không chỉ làm cho HS hứng thú hơn mà còn giúp HS ghi nhớ kiến thức hiệu quả hơn

Tăng 1.5 Kết quả khảo sát về FP học tập môn Lịch sử của IIS

Hoc các ý chỉnh của bài và

tham khảo tài liêu mở rộng, 66 |30/7

Các học khác 22 10.2

Có thể thấy môn Lịch sử trong trường THPT vẫn được phần lớn HS

quan tam va yêu thích Tuy nhiền da phần HS vẫn chưa biết cách học hiệu

Bang 1.6 Kết quả khảo sát về sử dụng BGĐT và mức độ hứng thú

của H§ với BGĐT trong học tập mân LS

tính, máy chiều trỉnh chiêu nội dung đạy THẩm khi 103 | 479

Theo cm, việc ŒV sử dụng BGĐT trong C6 206 | 958

đạy học môn L8 có tạo được hứng thú -

Qua kết quả của bảng khảo cho thây trong giờ học môn Lịch sử, GV di

sử dụng BGĐT trong dạy học, nhưng chưa phổ biển trong chương trinh hac của hộ môn Mặc di vậy phần lớn HS khẳng dịnh việc sử dụng BGĐI trong

day học bộ môn Lịch sử sẽ tạo được hứng thú học tập cho IIS Đây là van dé

GV nên lưu tâm khi sử dụng các PP, phương tiện để nâng cao hiệu quả dạy vả

học bộ môn

1.22 Khải quát thực trạng

'Từ kết quả diều tra, khảo sát đối với H8 và GV cho thấy BGEYT đã dược sử

dụng ở trường phổ thông GV và II§ đã bắt đầu chú trọng đến việc học tập có sử dụng DGĐT Liẫu hết GV đều nhận thức được lầm quan trọng của việc sử dụng BGĐT trong day học để phát huy năng lực tự học của H8 Đối với H8, các em

đêu cảm thây hứng thú với các tiết học có sử dụng BGĐT

Tuy nhiên việo sử dụng ĐGĐT trong giảng dạy môn Lịch sử ở trưởng,

'THPT chưa thật sự hiệu quả GV còn gặp nhiều hạn chế khi thiết kể và sử

dung BGĐT ở trường THPT Hiện nay, HS còn chưa chủ động trong học tập,

tìm tỏi kiến thức bộ môn

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên, chúng tôi hy vọng với sự nhận

thức dúng đắn về việc thiết kế và sử dụng BGĐT trong luận văn này sẽ góp phần phát huy năng lực tự học của HS để nâng cao hiệu quả dạy và học môn

Lịch sử ở trường THIPT,

"Tiêu kết chương 1 Chương 1 đã tập trung vào một số van để lí luận và thực tiễn của việc

xây dựng và sử dụng BGĐT theo hướng dạy học tích cực trong môn Lịch sử

'từ việc làm rõ hai khái niệm cơ bản và xuyên suốt trong để tải là khái niệm: “bài giảng điên tử” và “day học tích cực”, chúng tôi đã khẳng đỉnh

được vai trò và chức năng của chúng trong DIILS, đồng thời đưa ra một số

yêu cầu, nguyên tắc đối với việc xây dựng và sử dụng BGĐT trong việc nâng

cao chất lượng dạy và học lịch sử hiện nay

Đổi mới PPDH nói chưng và DHLS nói riêng là yêu cầu cấp thiết hiện nay của ngành giáo dục và đảo tạo Dỗi mới PPIDOH bằng cách đựa phương tiện kĩ thuật hiện đại và công nghệ vảo DII là một trong những định hướng quan trọng của dỗi mới PPDHILS Thiết kế

à sử dụng ĐGĐT từng bước thực hiện mục tiêu đối mới trên

Tìm hiểu thực trạng DHLS ở trường THPT, các phương pháp GV sử

dung, mức dộ hứng thú của HS đối với gác PPI2H hiện nay, thực trạng thiết

kế và sử dụng DGĐT theo hướng dạy học tích cực trong môn học L8, những

khó khăn, trở ngại cũng như những thuân lợi trong quá trình sứ dụng ĐGĐT

để xây dựng BGĐT là một trong những cơ sở quan trọng để thực hiện đề tài

Trên đây là cơ sở lý luận và thực tiễn đề xuất quy trỉnh xây dựng và

biên pháp sử dụng BGĐT trong dạy học lịch sứ vả tiến hành thực nghiệm tại

trường THPT

34

CHƯƠNG 2

THIẾT KÉ, SỬ DỤNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ PHẪN LỊCH SỬ

THÊ GIỚI CÂN DAI (LỚP 11, CHƯƠNG TRÌNH CHUẢN)

THEO HƯỚNG DẠY HỌC TÍCH CỰC

2.1 Vị trí, mục tiêu, nội dung cơ bản của phần Lịch sử thê giơi cân dai

211 Hi

Theo phân phổi chương trình Lịch sử lớp l1 (chương trình chuẩn), phân Lịch sứ thế giới cận đại thuộc phần mở đầu của chương trình, cũng là

phần mỡ đầu phần Lịch sử thế giới cận đại của chương trình Lịch sử THPT,

gôm ba chương với nội dung cơ bản như sau:

Chương 1 Các nước châu Á, châu Phi và khu vực Mĩ I.atinh (Thể kỷ

XIX- Dầu thể kỷ XX): tập trung về phong trào cách mạng của các nước Nhật Ban, Ấn Độ, Trung Quốc và về phong trào dấu tranh ở các nước Đông Nam

Á, châu Phí và khu vực Mĩ L.atinh

Chương 2 Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918): trình bày về các

vấn để liên quan dến chiến tranh thế giới thứ nhất như nguyên nhân, điển

biến, kết quả, ý nghĩa

Chương 3 Những thành tựu văn hóa thời cận đại: trình bày về những

thành tựu của vẫn hóa nhân loại thời cận dại trên các lĩnh vực văn học, âm

nhạc, hội hoa, tư tướng và ôn tập cho phần Lich sử thể giới cân đại

2.1.2 Mục tiêu

Sau khi hoc xong phân I.ịch sử thế giới cận đại lớp 11, HS có khả năng

Về kến thức:

- Trình bảy được quá trình xâm lược _, sư thông trị của chu nghĩa thưc

dân Âu, Mĩ ở các nước châu Á, châu Phi va khu vuc Mi Latinh dần biên cac

nước này trở thanh thuốc đĩa và phụ thuộc

- Trinh bảy được các phong trảo dẫu tranh giải phóng dân tộc tiêu biểu

của nhân đân cac nươc A, Phi, Mĩ Latinh cuéi thé ki XIX dau thé ki XX

- Phân ích được nguyễn nhần đần dên chiễn tranh thể piơi thư nhật

~'Irinh bảy được những thành tựu văn hóa , nghề thuật cua thơi cân đai

Về kỹ năng:

Rèn luyện dược kỹ năng quan sát phim ảnh, bản dỗ, lược đỗ; kỹ năng,

tư duy phát hiện vấn dé kỹ năng phân tích, tổng hợp một vấn dé LS, k¥ ning

ghi chép, trình bảy; kỹ năng tư hoo, kỹ năng sử dụng công nghệ thông Lin

trong hoc tap Lich sw

Về thái độ:

- HS nhân thưc ro sư äp bưc„ bóc lột tàn bạo của chủ nghĩa thực dân và cuôc đầu tranh anh dung chéng chu nghĩa thưc dân _, để quốc nhân dan các

nước thuée dia va phu thydc , tu do co long tin vung chắc vao thăng Joi tầty ếu

của cuộc dấu tranh giải phỏng dân tộc

- Biềt căm ghet ke gây chiên va quyêt tâm đầu tranh bao vê hoa bình

- Say mé, hung thu vơi khoa hoc - ki thuật và văn hóa, nghề thuật

2.1.3 Nội dung

Nội dung kiến thức LS lớp 11 đề cập đến phần tiếp theo của L5 thế giới

cận đại Chương trình T.8 lớp 10 đã khái quát tình hình các nước Âu — Mĩ thời

cận đại, trong phân L.§ cận đại lớp 11 tiếp tục làm rõ về tỉnh hình các nước

châu Á, châu Phi và khu vực Mĩ Latinh với các sự kiện nổi bật như: Cuộc

Duy tân Minh Trị (1868) ở Nhật Bản và sau dó Nhật Bản chuyển nhanh sang, giai đoan chủ nghĩa để quốc, Dảng Quốc đại ra đời và lãnh đao phong trào dân tộc ở Ân Độ, Trung Quốc bị các nước tư bản xâu xé và cuộc cách mạng

'Tân Hợi (19113, phong trào đấu tranh chỗng thực dân ở các nước Đông Nam

A, chau Phi và Mĩ Latinh Tiếp đó là sự xung đột về quyên lợi của các nước

tư bắn Âu - Mĩ dẫn đến cuộc chiến tranh lần thứ nhất (1914 — 1918) đưa đến

những thiệt hại nghiêm trọng về người và của cho toàn nhân loại

Mu thuẫn giữa giai cấp vô sẵn và Lư sẵn - bai giai gấp cơ bản của xã

hội tư bản chủ nghĩa - ngày cảng sâu sắc, dẫn dến cuộc dấu tranh của vô sản chống tư sản ngày càng mạnh mẽ Cách mạng tháng Mười Nga bủng nễ

36

(1917) là sự thắng lợi dầu tiễn của vô sản dồi với tư sẵn Đồng thời nó đánh

dấu bước chuyển của I.8 thế giới từ thời kỳ cận đại sang thời kỳ hiện đại

Giai đoạn đầu thời kì hiện đại chứng kiến sự phát triển thăng trầm về kinh tế cũng như chính trị - xã hội của các nước tư bản chủ nghĩa Các nước

tu bản “trẻ” vươn lên và phát triển đỉnh cao về kinh tế trong thời kỳ này như;

Mi, Nhật, Đức Trong khi đó, các nước tư bản “già” như Anh, Pháp lại ngảy càng suy giảm về vị trí kinh tế Ở các nước châu Á khi đó (1918 — 1939)

do ảnh hưởng mạnh mẽ của cách mạng tháng Mười Nga, các phong trảo cách mạng diễn ra sỗi nổi ở hầu khắp các nước như Ấn Đề, Trung Quốc và các

nude Dong Nam A, nhiều Dáng cộng sản đã được thành lập

Chiến tranh thể giới lần thứ nhất (1914 1918) chưa giải quyết triệt để mâu thuẫn giữa các nước tư bản Và một lần nữa những mâu thuẫn nảy lại

dùng chiến tranh đề giải quyết - chiến tranh thế giới lẫn thứ hai (1939 1945) bùng nổ Chiến tranh dã dễ lại hậu quả nặng nề cho nhân loại và dẫn dến những thay dỗi căn bản trong cục diện thể piới

Cùng vơi sư phat triền của khoa hoc kĩ thuật, những thanh tưu văn

hóa, nghề thuật cũng tác dộng mạnh mẽ dến sự phát triển của lịch sử thể

giơi cân đai

2.2 Thiết kế bài giảng điện tứ phần Lịch sử thê giơi cân đai với sự hỗ trợ của phần mém Adobe Presenter

22.1 Téng quan vé phan mém Presenter

22.1.1 Khải quát về phần mềm Adobe Presenter

Adobe Presenter la một phần mềm công cụ saan BGDT giúp GV có thể

dé dang tạo ra các BGDT với đây đủ các nội dung đa phương tiện chất lượng cao, Luân thủ các tiêu chuẩn về c-leaming phố biến và có thể sử dụng bài giảng để dạy- học trực tuyến thông qua internet

Sau khi dải đặt phần mềm lên máy lính, Adobe Presentcr sẽ được gắn

vào (add-in) nhẫn mềm Microsoft Powerpoint và bổ trợ cho Powcrpoint các

tính năng biên soạn bài giảng nâng cao để tạo ra các BGĐT tuân thủ các chuẩn về e-learning

Môi trưởng làm việc của Presenter trên PowerPoint 2007

Click to add title

Hình 2.1 Môi trường làm việc của Presenter trên PowerPoint 2007

2.2.1.2 Các tru điểm của 4dobe Presenter trong xây dựng BGĐT

- Chén Flash lên bài giảng

Khi thiết kế bài giảng trên Powerpoint, việc nhúng một file flash là điều

không đơn giản Nhưng với sự hỗ trợ của Presenter, công việc nảy trở nên dễ

đàng hơn Việc chèn các file flash vào trong các slide của BGĐT là một việc

làm hết sức quan trọng đối với các môn Lịch sử vì flash hỗ trợ người dùng thiết

kế các lược đồ, sơ đồ thể hiện các chiến dịch, các trân đánh lịch sử một cách

trực quan và thu hút đối với người học nhất, giúp cho HS dễ hình dung, liên

tưởng, vì thế nên nội dung bài học đối với HS cũng trở nên nhẹ nhàng hơn

- Ghi âm thanh, hình ảnh và lồng ghép âm thanh hình ảnh vào các nôi

dung trình chiếu trong bài giảng

Đây là một trong những thế mạnh nỗi trôi khi sử dụng Adobe Presenter

để thiết kế BGĐT GV có thể trực tiếp ghi âm thanh lời giảng bài đề lồng vào