cả về kiến thức lẫn các kĩ năng thục hành, không chỉ giúp học ginh phát huy thế mạnh: cả nhân, phát triển trí tuệ mà còn bố sung, khắc phục những thiếu sót của bản thân dễ tướng học sin
Trang 1PAI HOC QUOC GIA HA NOT TRUONG DAL HQC GIAO DUC
PHÔ THÔNG BÌNH MINI- TỈNII NINH BÌNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM LỊCH SỬ
HA NOT 2019
Trang 2PAI HOC QUOC GIA HA NOT TRUONG DAL HQC GIAO DUC
LE THI THOM
TO CHUC DAY HOC CHU DE “HO CHi MINH TRONG
LICH SU VIỆT NAM”
(THEO CHU ONG TRINH GIAO DUC PHO THONG MOI)
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHO THONG BINH MINH- TINH NINH BÌNH
LUAN VAN THAC SI SU PHAM LICH SU
CHUYEN NGANH: LY LUAN VA PHUONG PHAP DAY HOC
Trang 3và tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong quả trình học tập, nghiên cứu tại trường,
Xin trân trọng cám ơn các Thấy, Cô giáo và các em học sinh trường Trung học phổ thông Tình Minh- tỉnh Ninh Binh đã giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn
Cuối cùng, tác giả xin chân thành cảm en gia đình, bạn bè đã động viễn, quan tam và tạo điều kiện để tác giả có nguồn động lực thực hiện luận văn này
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 28 tháng 11 răm 2019
Tác gia
Trang 4DANH MUC CAC CHU VIET TAT
Trang 5MUC LUC
MỞ BẦU TH HH HH HH HH1 rram re Xeeeeerol CHƯƠNG 1 - „12
CƠ Sở LÝ LUẬN VẢ THỰC TIẾN CỦA VIEC TÔ CHỨC DẠY HỌC CHỦ
DE “HO CHi MINH TRONG LICH SU VIET NAM” (CHƯƠNG TRÌNH
2018) TRONG DAY HOC LICH St’ G TRUONG TRUNG HOC PHO
1.1 Cơ sở lý luận ~ 12
1.1.1 Một số khái niện cơ bân neo _—.- Xeseseese.T12
1.1.2 Phân loại chú dẻ dạy học TH HH HH HH re 14 1.1.3 Ưu điểm và nhược điểm của dạy học chủ đề ¬ ¬- 1.1.4 Ý nghĩa của việc dạy học chử để ở trường Trung học phê thông 18 1.1.5 Quy trình tổ chức đạy học chủ để trong đạy học lịch sử ở trường Trung học
1.2 Cơ sở thực tIỂN án HH HH1 egrerrerreee 22
1.2.2 Mục đích, nội đụng vá đối tượng kháo sát oan 23
1.2.3 Kết quả khảo sát, cooocooosscccocccc TH HH tre —-
XAY DUNG KE HOACH VA TO CHUC DAY HOC CHU DE “HO CHi MINH
TRONG LICH SỬ VIỆT NAM” (CHƯƠNG TRÌNH 2018) TRƠNG DẠY HỌC
LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG TRƯNG HỌC PHỎ THÔNG BÌNH MINIL- TỈSH NINIT
Trang 63.2 Đề xuất kế hoạch tổ chức day hoc chi để “Hỗ Chí Minh trong lịch sử ViệL
Nam” trong đạy học Lịch sử ỏ trường Trưng học phố thông Binh Minh- tỉnh Ninh
Trang 731
Bảng 1.6 Khó khăn của HS khi GV vận đụng đạy học chủ để vào bài học lịch sử 31
Bảng 1.7 Mong muôn của HS khi GV vận dung đạy học chủ để vào bài dạy, 32 Bảng 2.1 Thống kê kết quả kiểm Ira của lớp 12 - €7 Bary 2.2 Thống kê kết quả kiểm Ira lớp 12C theo nhom điểm và tỷ lệ %4 €7
Bảng 2.3 Thống kẻ các kĩ năng học sinh được rèn luyện „68
Bảng 2.4 Thống kê các kỹ năng học sinh được rên luyện (Theo tỉ lệ 94) 68
Hảng 2.5 Tổng hợp kết quả về thải dộ học tập của học sinh sen 69 Bảng 2.6 Tổng hợp kết quả về thai độ học tập của học sinh (Theo t lệ %) 9
Trang 8DANH MUC CAC BIEUBO
Biéu dé 1.1 Nhân thúc của GV về sự cản thiết của việc dạy học chủ đẻ
Biéu để 1.2 Mức độ hứng thủ của HS khi học chủ để h sử
Biểu để 1.3 Mức độ cần thiết của dạy học chủ để trong: day hoc Lich sit
vị
bạ a
bạ a
tạ 2
Trang 9MO PAT
1 Tý do chon dé tai
Giáo dục luôn được coi là chỉa khóa đối với sự phải triển của mọi quốc gia, đân tộc ở mọi thời đại và cũng chính trên chăng đường xây đụng và phát triển đất nước
trải đài hang chục thê kỷ ây, chúng ta cũng từng nêm trải biết ba nổi đẳng cay, gian
truân Chính vì vậy lịch sử là một trong những nội dung giáo dục được chủ trọng Lịch sử không chí là những cải đã qua má cỏn là nơi chứa đựng giá trị vẫn hóa và giúp chúng ta đự báo cả tương lại
Lịch sử lả nền tăng vững chắc của truyền thông yêu nước vá là diễm tựa cho lòng tỉn vào sức mạnh của dân tộc Khoa học lịch sử cỏn lả cảnh cửa mở ra cho đân tộc ta đến với các nên văn hóa, văn minh cña nhân loại Tịch sử là môn học không chỉ giúp cho các căn học sinh biểu biết quả khứ hào hùng của dân tộc và những giá trị
của ngày hôm nay mà còn góp phân đạy cho thê hệ trẻ Việt Nam biết làm người, giáo
duc cho họ liểu biết những phẩm giá, nhân cách cơn người Việt, góp phan nang cao văn hóa cho học sinh
Nhận thay xu thế phát triển của thời đại và tâm quan trọng cửa nguồn lực con người, hiện nay chúng ta chủ trương đổi mới phương, pháp đạy học theo định hướng
lẩy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cục của hoc sinh Diéu nay dược thé
tiện qua kghị quyết Tiội nghị số 29- NQ/TW ngày 4/1 1/2013 của Tội nghị lần thứ 8, Ban chap hành Trung ương Đăng khoá XI về đổi mới căn bản, toàn điện giáo đục và đào tạo dap ứng yêu cầu công nghiệp hoá- hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tẻ, đã chỉ ra rằng: “Đối zzới
căn bản, toàn diện giáo dục và dào tạo là vấn dỀ lớn, cấp thiết, từ quan điểm, tr tường chỉ đạo đến mục tiều, nội dụng, phương pháp, điều kiện bảo đảm thực hiện”
để nâng cao hơn nữa chất lượng giáo đục và chất lượng dao tao nguồn lực can người Tuy nhiên, thực Lễ cho thấy: việc đổi raới phương phảp/hình thức dạy học khi áp dựng
vào thực tiễn chưa mang lại hiệu quả cao
Đặc biệt, đạy học môn Lịch sử hiện nay chủ yêu được giảng dạy theo lỗi mệt chiều, chú trọng đến truyền đạt kiến thức má chưa chú trọng, đến việc phát triển các
Trang 10rừng lực và kĩ năng cho học sinh Việc đỏ vô tình hình thành cho các em suy nghĩ rằng: Học lịch sử lả học thuộc, nạp vảo tri nhớ theo lỗi thấy đọc trò chép, thầy giảng, trỏ nghe, học sinh học thuộc theo thầy, theo sách giáo khoa và nội dưng kiếm tra chủ yêu mang tính sự kiện, diễn biến học thuộc
Do vay, hoc sinh rat tha động trong việc tiêp nhận kiến thức và không có cơ
hội đề thể hiện được năng lục bản thân Chính vì vậy, việc vận dụng các phương pháp day học mới cho môn Lịch sử càng gặp nhiều khỏ khăn Van dé dit ra bức thiết hiện nay là làm thế nào vận dựng các phương pháp mới trong đạy học môn Lịch sử để đạt thiệu quả cao nhất, vừa kích thích sự hứng thủ của học sinh với môn học, vừa tăng cường dược tính chú dộng sảng tạo của học sinh, Đó là, cũng dã có nhiều hình thức,
cách thức và phương pháp dạy học mới được vận đựng vao trong dạy học, trong đó
có đạy học chủ đề
Dạy học chủ để là một hình thức dạy học có nhiều tính ưu việt, phủ hợp với
từng điều kiện hoàn cảnh của mỗi trường, giúp phát triển học sinh một cách toàn điện
cả về kiến thức lẫn các kĩ năng thục hành, không chỉ giúp học ginh phát huy thế mạnh:
cả nhân, phát triển trí tuệ mà còn bố sung, khắc phục những thiếu sót của bản thân dễ tướng học sinh tới sự phát triển toàn điện cã về mặt kiến thức và giúp các em luôn
sẵn sảng cho Lương lai
Tuy nhiên, việc vân dụng dạy học chủ đê ở trường phỏ thông nói chung và ở
trường trưng học phổ thông Bình Minh nói riêng, vẫn chưa đạt kết quả cao, do giáo viên chưa thật sự nhận thức dùng Lằm quan trọng, vai trò của dạy học chủ để, học sinh
thụ động và phụ thuộc nhiều vào giáo viên trong, quả trình tiếp nhận kiến thức, làn
cho chất lượng day hoc bộ môn thắp, chua đáp ứng được yêu cầu đặt ra Như vậy,
déi mới và tiến tới thực thi day hoc chủ dé đẻ hưởng học sinh tới sự phát triển toàn điện cả về mặt kiến thức tự nhiên và xã hội, là nhu cầu bức thiết đặt ra cho toàn ngành giáo dục
Trong những năm gần đây, việc đổi mới một cách đồng bộ quá trình giáo dục
từ việc đổi mới cách quản lí giáo đục đến đổi mới nội đưng chương trình sách giáo +khoa, phương pháp giáo dục đã đưa dén một số chuyên biển về cách dạy và học ở các trường trung học phố thông Đặc biệt, Bộ Giáo dục và Đảo tạo đã chính thức ban
Trang 11thành Chương trình giáo đục phổ thông môn Lịch sử (Ban hành kèm theo Thông ur
số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo) Trong đó, chương trình môn Lịch sử nhấn mạnh các quan điểm: khoa học,
liiện đại, hệ thống, cơ bản; thực hành, thực liễn; đân tốc, nhân vẫn; nở, liên thông,
giúp học sinh tiếp cận lịch sử thế giới, lịch sử khu vực Dông Nam Á và lịch sử đân
tộc một cách khoa học
Chương trình môn Lịch sử cấp trung học phố thông lần này đã có những thay
it, trí thức lịch sứ không con thiết kế theo mạch thông sú mà theo hệ thống
3 lịch sử Chương trình giáo dục phế thông 2018 được đưa vào thực tế thử
nghiệm có thể gây ra khó khăn cho giảo viên và học sinh vị các chủ đề trong chương trình mới chưa được cung cấp nội dưng và kế hoạch tổ chức đạy học cụ thể, khiến cho câ giáo viên lấn học sinh déu hing tỉng trong việc tự tố chức và thực hiện các
hoạt động học tập của chủ dễ
TĐể đáp ứng chương trình giáo đục phố thông mới trong tương lai, trường trưng
hoe phé thông Đình Minh- tỉnh Ninh Bình luôn khuyến khích các giáo viên bộ môn
nói chung và giáo viên bộ môn Lịch sử nói riêng tích cực tự học và tự nghiên cứu qua các tài liệu, sách tham khão ứng dụng phương pháp mới vào dạy học chủ để, chủ
ếL
điểm có nội dung lên quan đến nhiều môn học và gắn liển với thực tiỂn vào pác dạy của mình
Tiên cạnh đó, ngoài việc giáo viên cần phân tích được những đổi mới trong
chương Bình giáo dục phổ thông tổng thể, chương trình môn học Tịch sử và trong
các hoạt động, giáo dục, vẫn để đổi mới về sách giáo khoa môn học hoặc các chủ để dạy học, thì
nhật các thông tin mới nhất về yêu càu dỗi mới giáo duc nhất là việc đổi mới hình
sido viên cần thường xuyên phải đối mới về tư duy day học, luôn cập
thức và các phương pháp dạy học để góp phẩn vào việc nâng cao chất lượng day va
học lịch sử nói riêng và đạy học nói chưng ở các trường Trung học phổ thông
Xuất phải từ chỉnh những lý đo trên, chúng tôi đã lựa chọn van đề: Tổ chúc đạy học chi dé “116 Chi Minh trong hich str Viét Nam” (theo chương trình giáo duc phd thêng mới) ở trường Trung học phố thông Bình Minh- tỉnh Ninh Bình làm để tải nghiên cửu luận văn của minh.
Trang 12
ịch sử nghiên cứu vẫn dé
Vai năm trở lại dây, cũng đã có một số hưởng nghiên cửa vả một sở dé tai nghiên cửu việc vận dụng đạy học chủ để nói chung và đạy học môn L.ịch sử nói riêng của các nhà nghiên cứu, các nhả nghiên cứu lịch sử rong và ngoài nước để cập đến
ở nhiễu góc độ khác nhau Cụ thế
2.1 Tôi liệu nước ngoài
Trong chuyên khảo “Chuẩn bị giờ học lịch sử nhát thể nào " viết vào nắm 1973 của nhà giáo đục Lịch sứ người Liên Xỏ cũ N.G Dai-ri đã chí ra những yêu cầu quan trong nhất của giờ học vả việc chuẩn bị giờ học lịch sử Tác giả nhân mạnh đến công tảc chuẩn bị của người thấy giảo mà trước hết là chuẩn bị về mặt nội dung kiến thức trong các bài học vì “Nội dung của hậu như giờ học nào cũng đều gắn bó chặt chế với những giờ học trước và giờ học sau”
Việ t người thầy xây dựng thành các chủ để rong môn Lich sử sẽ giúp học sinh
thay rõ hệ thông kiến thức vì các sự kiện có mối quan hệ gắn hó với nhau, từ đó ta
thay được tầm nhìn hiệu quả của việc hệ thống kiến thức ác nội dung lịch sử có liên quan Bên cạnh đó, người thây còn xác định những chủ đẻ nào học sinh chỉ học trong
một bải họo cụ thể, những chủ để nào học sinh sẽ họo lại trong các bãi họe khác
Trong cuốn lải liệu tham khẩo với lên gọi “Giáo đục học” dủa lắc giả TA,
Llinna viết vào năm 1973 đặc biệt nhân mạnh đến việc phát lruy tính tích cực của
người học, đó là yếu tổ quan trọng giúp người học hứng thú với việc lĩnh hội kiến thức và tự tìm ra cho bản thân một vài hình thứcphương pháp học tập hiệu quả
tác phương pháp dạy bọc hiệu quả” việt năm 2001 của
'Tải liệu tham kháo “
, đưa
các tác giả Robert J Marzano, Debra J Pickering, Jane E Polloek Các tác g
rø một vải biên pháp giảo dục nhằm nâng cao chất lượng dạy hoc như: khich lệ học sinh học tập, học tập theo hình thức nhóm, người học tự lập ra rrục tiêu học lập, giáo viên gợi ý các câu hẻi cho người học,
Thêm nữa, cáo Lác giả cũng khẳng định dủ có áp dụng thêm bao nhiêu hình
thức dạy học hay bao nhiêu phương pháp dạy học nào thì giáo viên phải luôn là người nuôi dưỡng cho học sinh các hoạt động học tập tích cực, kích thích người học tích cực vá chủ động lĩnh hội kiến thức Những gơi ÿ trên của các tác giá, có ý nghĩa vô
Trang 13cùng quan trong trong việc tổ chức day hoc chủ để và khẳng định cho vai trỏ của người học luôn dược dễ cao dưới sự hưởng dẫn, tổ chức và hỗ trợ của chính ban than người đạy học trong quá trình công tác giảng đạy môn lịch sử ở tường Trung học phỏ thông
22 Thi liệu trong nước
THên nay ở mước ta, trong nhiều cuấn sách và trong các tài liệu và các bài nghiên cứu Các tác giả và các nhà nghiên cứu, đều để cập đến dạy học chủ đề, vai trò và ý nghĩa to lớn của day học chú đề trong quá trình đổi mới vả nâng cao chất lượng giáo đục hiên nay ở nước ta Cụ thể
Trong cuốn "hương pháp dạy học môn Lịch sử ở trường phố thông” của hai tac gid Vi Quang THén va [loang Thanh Tủ, đã 48 cập đến khái niệm day hoc tich hợp và việc vận dụng tích hợp trong dạy học Lịch sử và khi đó giáo viên sẽ là người chủ động trong việc phân tích nội dụng chương trình và lựa chọn các phương pháp,
phương tiện phối hợp trong quả trình triển khai đạy học chủ để làm cho kiến thức các
hân, chương, bài học bố sưng cho nhau, giúp học sinh hiéu sâu sắc hơn các sự kiện
dã học
Dạy học chủ để giúp cho giáo viên có thể linh hoạt trong quá trình giảng đạy,
hee sinh doe chủ động tìm tòi và chiếm lãnh kiến thức Điều mày, được thể hiện rõ
trong cuén “Phuong pháp ôn tập Lịch sử ở trường phê thông- Một số vẫn dễ về bi
luận và thực tiễn " của tác giả TĨoàng Thanh Tủ, tác giả đã chỉ ra việc căn cử vào trình
độ của học sinh, luại bài ôn tập trong chương trình, ruục tiêu cần dạt đễ lựa chọn và
cầu trúc lại nội dung ön tập sao cho phù hợp với các hình thức tổ chức và phương pháp tiện hành đạy học lịch sử theo các chủ đẻ, chuyên đẻ để tạo cho hoc sinh tu day lôgie vấn dé ma còn làm tăng khả năng hiểu bài và giúp quả trình ôn tập của học sinh
hiệu quả hơn nữa
Trong bài viết “Nhìn nhận lại chương trình, sách giáo khoa Lịch sử hiện hành
và mội số vẫn để trao đối, định hướng xây dựng chương trình, sách giáa khoa sau năm 201 5” (Nguyễn Xuân Trường, 2015) Tác giả cũng khẳng định, việc tổ chức đạy học chủ đẻ rất phù hợp với thực trạng dạy học Lịch sử hiện nay ở nước ta, vừa để nội dung kiến thức của môn lịch sử trung học phổ thông không bị lặp lại kiến thức của
Trang 14môn lịch sử trung học cơ sở vừa để đâm bảo được tính loàn diện giữa các chủ đề với nhau, học sinh sẽ không bị nhàm chản khi than gia vào các hoạt động học tập
Tiên cạnh đó, cũng tại Hội thảo khoa học quac gia về đạy học lịch sử ở trường phỏ thông Việt Nam, hai tac gia Nguyén Thi kim Thoa và Nguyễn Văn Linh cũng để
xuất cho rằng: “nân thiết kế bài học dưới dạng chủ đề lịch sử” Theo tác giả, nêu thiết
kẻ thành các chủ để học tập không những không bị lặp lại kiến thức đã học, phát huy dược tối da được khả nắng sáng tạo và tư duy của người học, mã còn thuận tiện trong việc đổi mới hình thức dạy học hoặc phương pháp dạy học một cách hiệu quả nhất
Trong tải liệu tham khảo với tên gọi là “Đối mới phương pháp dạy bọc chương trình và sách giáo khoa” việt vào năm 2007 của tác giá Trần Bà Hoành thuộc NXH: Dại học Sư phạm LIà Nội Tác giả đưa ra một số biện pháp đạy học tích cực ở trường trung học phổ thông như: dạy học vẫn đáp, dạy học giải quyết vẫn đề, đạy học đự án không chỉ là “chuẩn bị cho học xinh thích ứng với dời sắng xổ hội tôn trọng mục đích,
nhu cầu, khả năng hưng thú, lại ích học tập của học sinh”, mà còn giúp người đạy
phát huy lối hơn nữa các hình thức/ phương pháp day hoc
Trong tài liệu của tác giả Nguyễn Thị Côi với tựa dễ “Các cơn đường, biện pháp nâng cao hiệu quả đạy học lịch sử ở trường phố thông” viết vao năm 2008 thuộc NXB Đại học Sư phạm Hà Nội Tác giả để cập Lới việc làn thế nào để lỗ chức
siờ học lịch sử hiệu quả và dưa ra một vải gợi ÿ: giảo viên cân phải thực hiện những
yêu cầu cơ bản đổi với bài học lịch sử, biết vận đụng câu trúc bài học mềm dẻo, Qua
đó, chúng tôi có thể làm căn cứ dễ liến hành tễ chức đạy học chủ để muội cách có hiệu: quả
Trên bài đăng “Hiển soạn sách giáo khoa Lịch sử sau năm 2015 theo hướng phát triển nẵng lực học sinh” của tác giả Hoàng Thanh Tú trên Tạp chỉ Khea học năm 201 4 Khi trình bảy về việc đổi raới cách học lịch sử thí điều quan trọng nhật là cần phải hình thành cho học sinh năng lực chủ đạo như: năng lực nhận thức, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực lu hee, wing Ie sữ dụng công nghệ thông tin Ngoài ra, tác giả còn cho rằng: “sách giáo khoa sau năm 2015 bậc trung học phổ thông nên viết theo chủ đề” trong đó cần tập trung vào các chủ để như: giáo dục cho học sinh ý thử vẻ chủ quyền lãnh thỏ hay truyền thông dân tộc, và đối với từng thời ki, mỗi
Trang 15chủ để nên tập trung vào phân tích sâu một nội dung theo Tinh vue chỉnh trị, kinh tế,
xã hội, văn hoá, quản sự
Điều này, sẽ giúp cho việc hiến biết của họe sinh mang tính hệ thông và quá khứ lịch sử cũng trở nên gần gũi với người học hơn Những nội dụng mả tác giả dé
xuât ở trên, không chỉ có vai trẻ định hướng hết sức quan trọng không chỉ đối với
việc biên soạn sách giáo khoa lịch sử trung học phổ thông sau năm 2015 mả còn có
¥ nghĩa quan tong trong vide di moi hình thức/phương pháp dạy học chủ dễ theo hưởng phát triển năng lực học sinh trong môn lịch sử
Trong báo cáo tham luận “ôi số sup' nghĩ ban dau vé dink hwong xdy dựng chương trình và sách giáo khoa Lịch sử phố thông sau 201 5” tại Hội thảo khoa hoe quốc gia vẻ đạy học lịch sử ở tường phổ thông Việt Nam Nghiêm Dinh Vỳ (2015) cho rằng: “Hiện nay môn ï4ch sử ở bậc Trimg hoc phố thêng đang được học theo chương trình đồng tâm với bậc Trung học cơ sở, nhưng mức độ chưa được Lốt nhưng
vấn nên theo xu thê là trong nội bộ môn Lịch sử có những chủ đẻ bắt buộc và có cả
chú để tự chọn”
ẬNói như vậy không có nghĩa là môn Lịch sử là môn tự chọn, mà như trên tôi
đã đề nghị phải là mên cơ bản, bắt buộc Xuất phát từ thực trạng day va hoc mén Lich
sử ở trường phổ thông hiện nay thì yêu sầu đốt mới là vấu đề cấp bách Dự kiến dạy
học lịch sử theo những chủ dễ là một trong những hương di phú hợp và dung dẫn với
Thực tế giáo dục của chúng ta hiện nay Dé là xu thế phát triển chung mà nhiêu nước trên thế giới dã và đang thực hiện với nhiều những thành tựu to lớn (Nghiệm Đinh
Vy, 2015)
Trong bài viét “Nhin nhdn lai chuong trinh, sch gido Khoa Lich si hign hanh
và một số vẫn dề dịnh hướng xây dựng chương trình sau năm 2015” tại Hội thảo khoa học quốc gia về dạy học lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam đã để xuất ở cấp Trưng học phả tháng nội dung kiến thức lịch sử không lặp lại tiền trình như ở cấp học Trưng tiọe cơ sở, được thiết kế thành các chủ dé Như vậy, có thể thấy đạy học theo chủ để
là một trong những định hướng được nhiều nhà nghiên cửu, nhà quản lý giáo dục đưa
ra tại hội thảo và là mệt hướng đi đúng đắn, phù hợp với thực trạng dạy học Lịch sử hiện nay (Nguyễn Xuân Trường, 2015).
Trang 16
Trong tải liệu về “Xây dựng các chuyên đề kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh môn lịch sử” Lài liệu đã dề cập dén quy trinh xây dựng chủ đề đạy học: “thứ nhất là xác định vẫn đề cân giải quyết trong dạy học chủ đề sẽ xây dựng; thứ hai là xác định chuẩn kiến thức, lĩ nẵng, (hải dộ theo chương trình biện hành; thứ ba là xác định và mô lã múc độ yên cầu; thú bên là biên soạn các câu
hỏi bài tận và cuối cùng là tiết kế tiễn trình day học” (Bộ Giáo duc và Dao tao,
2014) Từ dó, chúng tôi có thể tham khảo dễ xây dung va 16 chute day hoc cha dé “He Chỉ Minh trong lịch sứ Việt Nam" (theo chương trình giáo dục phổ thông mei) & trường Trưng học phổ thông Bình Minh- tinh Ninh Binh
'Theo hướng nghiên cửu về dạy học chủ đẻ, cing di co một số luận văn thạc sĩ
đã được bảo vệ và các đề tài được nêu đưới đây đều tập trung vào nghiên cứu về đạy học chủ đề ở cắp trung học phổ thông như: “lận dung day bọc chủ đả trong phần lịch
sử thế giới 1943- 2000 ở trường trung học phố thông”, luận văn thạc sĩ của Phạm Văn Long, trường Dại học Giáo dục- Dại học Quốc gia IIà Nội
“Van dung phương pháp day hoc theo chủ đề trong chương trình lịch sử lớp
11 (vận dụng ở bường trung học phê thông Lương Tòi- Bắc Ninh)” của Trương Thị Heà, trường Đại học Giáo dục- Đại học Quốc gia Hà Nội “Tổ chức đạp học chuyên
đề Làng xã Việt Nam từ truyền thông đến hiện đại theo định hướng giáo due STEM”, khoá luận tốt nghiệp của Nguyễn Thị Thưỷ, tường Đại học Giáo dục- Đại học Quốc gia Hà Nội
Nhấn chúng, các công trình nghiên cứu ö trên dã trình bảy những nội dụng cơ bản về dạy hoe theo chu đẻ trong môn lịch sử, để cập đến một số khía cạnh làm thé
nao đề phát huy tính tích cục học tập của học sinh, làm thẻ nào để xử lí tốt môi quan
hệ giữa sách giáo khoa và bài giảng của người đạy, giữa việc học ở trên lớp cũng như
tự học ớ nhả, nhiệm vụ dạy học cúa giáo viên vả nhiệm vụ học của 118 cứng như những tưu điểm của dạy học chủ để Tuy nhiên, các tài liệu chưa đi sâu vào nghiên cứu vận dụng các hình thức đạy học và phương pháp đạy học vào dạy học chủ để trong môn học lịch sử ở trường trung học phổ thông
Trên cơ sở kê thừa những nghiên cứu đi trước chúng tôi tiếp tục nghiên cứu cơ
sở Hị luận của dạy học chủ đề đồng thời nghiên cứu áp dựng vào việc tổ chức dạy học
Trang 17chi dé “Hd Chi Mink trong lich sir Viét Nam” (theo chuong (rith giáo duc phố thông moi) nham gdp phan nâng cao chất lượng day va hoc b§ mén lich sit & bac phé thong
‘va gop phan khang định một hướng đi mới trong nghiên cửu, vận đụng một số ý tưởng, tích cực và phù hợp với các chiến lược dạy học hiện dại vào thực tiễn giáo dục phố thông nước ta hiện nay
3 Di tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cửu
Di tượng nghiên củu của để tải này là tổ chức dạy học chit dé “U6 Chi Minh trang lịch sie Viét Nam” trong day hoc lich sử lớp 12 trung học phổ thông (theo chương trình giáo dục phổ thông mới)
Thách thể nghiên cứu là dạy học chủ đề ở trường Trưng hoc phé thang Binh Minh- tỉnh Ninh Bình
32 Phưm vì nghiên cửu
Day hoe chủ đề là một vẫn đẻ không còn khá mới đối với nước ta, bao gồm rất
nhiều vẫn để và có nhiều phương điện tiếp cận Song, với phạm vị của một luận văn tốt nghiệp, chúng tỏi tập trung nghiên cứu đến dạy học clrủ dé theo dụnh hưởng phát triển năng lực của học sinh, từ đó hướng tới việc xây dựng kế hoạch đạy học cho chủ
đề “Hồ Chi Minh trong lịch sử Uiệt Nam” (theo chương trình giáo dục phố thông
mới) trong chương trình môn Lịch sử lớp 12 ở trường Trung học phê thông Bình
Minh- tỉnh Ninh Bình
Vẻ hình thúc dạy học: bài học nội khoá
Về điều tra thực trạng vả thứ nghiệm sư phạm: trường irung học phê thông Binh Minh- tỉnh Ninh Bình
4 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
41 Mục tiêu nghiễn cửu
Trong phạm vi môt luân văn tết nghiệp, chúng tôi đặt ra mục tiêu nghiên cứu cho để tài là: Trên cơ sở nghiên cửu lý hiận dạy học nói chung và thực tiễn việc dạy học lịch sử ở rường Trung học phổ thông nói riêng, đề tài tập trung nghiên cứu nhằm xây dựng kế hoạch và tổ chức dạy học chủ đề “Hồ Chỉ Minh trong lịch sử Việt Nam” (theo chương trình giáo dục phổ thông mới) trong dạy học lịch sử Chỉ rõ các hoạt
Trang 18động cũng như rhiệm vụ cửa giáo viên và học sinh trong đạy học chủ để
Bằng các kết quả nghiên cứu, diễu kiện dạy học cụ thể ở trưởng phổ thông hiện nay khẳng đỉnh vai trỏ to lớn của đạy học chủ đê đổi với việc rẻn luyện và phát triển các kĩ năng cho hoc sinh Trung học phố thông nói chung và ö trường Trung học phd thông Binh Minh nói riêng, để góp phần nâng cao chất lượng đạy học lịch sử và đáp
ting nhu cầu vẻ nguồn lực của xã hội hiện đại
42 Nhiệm vụ nghiên cứu
Dễ hoàn thánh tốt mục tiểu nghiên cứu đã đề ra, luận văn của chủng tôi hướng tới thực hiện các nhiệm vụ sat
Nghiên cứu lí luận về dạy học chủ đẻ: khái mệm chủ dễ và dạy học chủ để, quy trình xây dựng chủ dé, phân loại chủ đề đạy học, ưu và nhược điểm của day học chữ
để trong dạy học lịch sử ở trường rung học phế thông,
Khảo sát, diều tra học sinh và giáo viên ở trường Trung học phổ thông Bình Minh tinh Ninh Binh dé tim hié inh hinh day và học lịch sử hiện nay ở trường
Nghiên cứu, phân tích câu trúc nội dung của Chương bình giáo dục phổ thông
môn lịch sử theo chương trình giáo dục mới, để xây đựng và tổ chức dạy học chủ dé
“11â Chí Minh trong lịch sử Việt Nam” cho học sinh lớp 12 ở trường Trung hoc phd
thông Bình Minh- tinh Ninh Binh,
Thử nghiệm kế hoạch tổ chức dạy học chủ để “Hồ Chỉ Minh trong lịch sử Việt
Nam” cho học sinh lớp 12 ở trường Trung học phố thông Bình Minh: tỉnh Ninh Binh
để kiểm tra tình khả thi của kế hoạch day hoc va phan tich tính hiệu quả của dạy học
chủ đẻ
5 Cơ sử phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
31 Cơ vũ phương pháp luận
Cơ sở phương pháp luận của đề tải là ly luận của chủ nghĩa Mác - Lênirt, đường lỗi của Dang và Nhà nước, tư tưởng Hồ Chỉ Mimh và các quan điểm về giáo dục đảo tạo và dạy học lịch sử
33 Cơ vữ phương phúp nghiên cửa
Đề hoàn thành luận văn này, chúng tôi đã vận dung một số phương pháp nghiên
cứu nh sau: Nghiên cửa về mặt lý luận: đọc, tìm hiểu, sưu tâm và phân tích các nguồn tải liệu như: sách, báo, tạp chí, Intemet, luận văn, luận án, có để cập các vấn
10
Trang 19để có liên quan đến để lài của luận vit LoL nghigp
Điều tra thực tế việc học tập môn Lich sit, viée day va học chủ đề trong day
học Lịch sử ở trường phố thông bằng nhiều hình thúc: quan sát, đự giờ, trao đổi với
giảo viên vả học sinh, điều tra và khảo sát đối với học sinh, giáo viên Diễu tra xã hội họp để rút ra những nhận xét và kết luận về tính khả thì của việc vận dụng day bee chú để vào hạc sinh trung học phố thông
Phương pháp thục nghiệm, phương pháp thẳng kê toán học: xử lí tỉ lệ phân
trăm các số liệu thu được bằng cach lap báng thống kẽ, tổng hợp kết quả
6, Ý nghĩa khoa học vủ thực tiễn của dễ tài
Ÿ nghĩa khoa học
Đề tài nghiên cứu, phân tích một cách cụ thế, rõ ràng và đây đã về khái niệm,
đặc điểm cũng như những đặc trưng khi dạy học chủ đả Từ đỏ, khẳng định vai trỏ và tính khả thi của việc vận dụng dạy học chủ đẻ theo chương trinh giáo dục phả thông mới trong đạy học nỗi chung và dạy học lịch sử nói riêng
Ÿ nghĩa thực tiễn
Lâm phong phú thêm lí luận về phương pháp dạy học lịch sử theo chương trình giáo dục phổ thông mới trong dạy học lịch sử ở tường Trung học phổ [hông Bình Minh nỏi riêng và ở các trường phê thông nỏi chung
Góp phân nâng cao nhận thức cho giáo viên và học sinh, sinh viên sư phạm về vai
trò và ý nghĩa của việc lỗ chức đạy học chủ đề trong muôn học lịch sử và là nguồn tài hiệu tham kháo cho sinh viên các trường Sư phạm củng giáo viền giáng dạy bộ món lịch sứ vá nang cao ning luc sit pbam cho chính bản thân tác giả trong quá trình tô chức các chủ để bai dạy trên cơ sở vận đụng vào dạy học lịch sử
7 Cầu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết hiận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục; luận
văn của chúng tôi được chúa thành 2 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn vẻ việc tô chức dạy học chủ dé wong day học lịch sử ở trường trung học phổ thông,
Chương 2: Xây dựng kế hoạch và tổ chức dạy học chủ để “Hồ Chị Minh trong lịch sử Việt Nam” ö trường trung học phố thông Binh Minh- tĩnh Ninh Bình
11
Trang 20CHUONG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VẢ THỰC TIẾN CỦA VIỆC TÔ CHỨC DẠY HỌC CHỦ
DE “HO CHI MINH TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM” (CHƯƠNG TRÌNH 2018) TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG TRUNG HOC PHO
'THÔNG BÌNH MINI- TỈNI NINH BÌNIT
1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Một số khải niệm cơ bin
1.1.1.1 Chủ đề
Theo Viên Ngôn ngữ học (2003), Từ điển Tiếng Việt, chủ đề được hiểu là vẫn
đề cơ bản, là nội dung chính được dễ cập đến Trong đạy học, khải niệm chủ dễ ngày nay thường được hiểu là tập hợp các đơn vị kiến thức gần nhau có mỗi liên hệ về lý luận và thực tiễn trong một môn học hoặc nhiều mên học đề xây dựng thành một chi
đẻ Và cũng có thể hiểu chủ dễ là một chương hoặc có thể được kết hợp lừ các tiết, bài khác nhau của một số môn học Trong dạy học, thông qua các môn học chủ để được thực hiện nhằm trang bị cho học sinh một số kiến thức, kĩ năng, năng lực nhất định trong quá trình học tập
Trong bài viết D2ạy hạc theo chủ đề trong môn Lịch sử ở trường Trung học phố thông của bai tác giả Nguyễn Thị Thế Binh- Lê Thị Thủ (2016) trên Tạp chỉ Giáo dục, đã đẻ cập đến khái niệm chủ dễ: Theo "7 điển Tiếng Việt”, “chủ dễ” là "te tưởng trung tâm biểu hiện trong một tác phẩm văn học nghệ thuật, là chủ thể và nồng cốt của nội dụng lác phẩm, là hiễu biện nhận thức, sự dánh giá và tư tưởng của lắc
giả đối với đời sống hiện thực” [1, tr 381] Trong cuốn "ft điễn Hán Việt Từ nguyễn”
viết: “chủ" là “cốt vẫu", “đã" là “đầu mỗi của sự việc", “Chủ đề" là “vẫn đề cốt
yếu, quan trọng ” |2, tr 381]
Giải thích thêm về khái niệm dạy chủ đề, trong một cuộc chia sẽ với bảo giới quốc tế hải tháng 9 năm 2018 về van dé “Day học lấy học sinh làm trung tâm”, thầy triệu tưởng tại trường phố thông Vcsala, Tuha Juvonen, đã định nghĩa chủ đề: có thể tiểu chủ đề thường là những vẫn đê hiện hữu đang điễn ra xung quanh như một thảm hoa môi trường, một phát minh khoa học, hay một xu hướng thời trang, học sinh sẽ được khuyến khich đặt các câu hỏi và nhau hợp tác với nhau vá với học sinh để làm
12
Trang 21Ta các câu trả lời thông qua việc lm kiểm thông tin, Jam thi nghiém, khdo sal
Từ những nghiên cứu vẻ li luận và thực tiễn triển khai, chủng tôi có thể tạn đình nghĩa vẻ chủ để như sau: Chủ để là những nội dung chính được giáo viên tập trung làm nỗi bật lên rong môn lige ma gide viên cho là quan trọng nhất, Chủ dễ
được tạo dung, phủ hợp với khả năng vả hứng thủ của học sinh, sẽ thúc đấy rong muần học tập của hoc sinh, tăng cường khả năng tự hoạt động nhiên hơn dé tim ra
Jaén thie va van dụng vảo thực tiễn
1.1.1.2 Dạy học chủ đề
Trong tài liều Lí luận âạy học ở trường phố thông Một số vẫn đề lí luận day
bọc hiện dai (Đỗ Thị Trang và Nguyễn Quang Ngọc dịch, 1980), trình về dạy hoc
chủ đẻ là một phương pháp dạy học trong đó có sự tích hợp liên môn làm cho nội dung dạy học có ý nghữa hơn, thực tế hơn và học sinh có thế tự hoạt động nhiều hơn
để tìm ra kiến thức và vận dụng vào thực tiễn
Với tựa đề bài viết Lê Ngọc Nam (2019), Phái triển năng lực giải quyết vấn đề
thông qua dạy học chủ đề xinh trưởng và phái triển (Sinh học 11) cho học sinh Trung bọc phổ thông, Tạp chí Giáo đục trình bày khải niệm dạy học chủ dễ là phương pháp tim tôi những khái niệm, từ tưởng, đơn vị kiến thức, nội dưng bài học, chủ đả tương đẳng lần nhan, dựa trên cơ sở các mất liền hệ về li luận và thực tiển được để cập dến trong các mỏn học hoặc các học phần của môn học đỏ (tức là con dường tich hợp những nội dung từ một số bài học, môn học có liền hệ với nhau) làm thành nội dụng học trong một chủ để có ý nghĩa Hược tế hơn, nhờ đó hoc sinh có thể bự hoại động nhiều hơn để tìm ra kiến thức và vận dụng vào thực tiễn
Trên bài viết về “Phương phán day hoc theo chủ đề- Sự kết hợp giBa mô hình
day hoc truyền thông và hiện dại” đăng trên Wcsbite của trường THCS & THPT Việt
Anh, quan niệm dạy học chú đẻ lả phương pháp tìm tỏi những đơn vị kiến thức, nội dung bài học, chủ đề tương đồng lẫn nhau lảm thành nội đụng học trong một chủ để
có ý nghĩa hơn, thực tế hơn, nhờ đó học sinh có thể tự hoạt động nhiều hơn để lim ra +iến thức và vận dụng vào thực tiền Với khái niệm nảy, học sinh được học tập theo từng chủ đề và nghiên cứu sâu các chủ dé đưới sự hướng dẫn của giáo viên các em không những hiểu biết vẫn để sâu hơn má các em con được tăng cường tích hợp các
13
Trang 22van đề cuộc sống và vận dụng kiến thức của học sinh sau qua trinh hoe vao giai quyéL các vận đẻ thực tiền, rèn luyện các kỹ năng sống vốn rất cần cho trẻ hiện nay
Giải thích thêm về khái niệm day hoe chủ đẻ, ở bài viết “7á chức dạy học theo chủ dề môn Toán ở trường Trung học cơ sở theo chương trình giáo duc phd thong mới " trên Tạp chí giáo đục số 4⁄14 (eì 2- 12/2018), quan niệm dạy học chủ để là hình thức tìm tôi những khải niệm, tư tưởng, đơn vị kiến thức, nội dụng bài học, chủ để thành một chủ đẻ, học sinh được hoạt động để khám phả kiến thức vả vận đụng, vào thực tiễn Hởi vậy, dạy học chú đề sẽ tạo thuận lợi cho người học hiểu rõ bản chất của
Gi trong va co kh’ ning vin đụng vào giải quyết tắt hơn các vẫn đẻ thục tiễn, tạo cho người học có cải nhìn tổng quan vẻ đối tượng dễ khám phá tự nhiên một cách có hiệu quả
Biên cạnh đó, trong công văn số 55/BGDĐT- GDTrH ngày 8/10/2014 của Bộ Giáo dục và Đảo lao, chúng ta có thể hiểu dạy học chủ đẻ ở cáp THPT là sự cổ gắng
tăng cường sự tích hợp kiến thức, làm cho kiển thức có mỗi liên hệ mạng lưới nhiều
chiều, là sự tích hợp vào nội dụng học những ứng dụng kĩ thuật và đời sống thông dung làm cho nội dung học có ý nghĩa hơn, hấp din hon Điều này dược hiểu, kết
thúc mệt chủ đẻ, kiến thức học sinh sẽ thu được là một tổng thể các kiến thức mới
tỉnh giản, chặt chế và khác với nội dung trong sách giáo khoa
1.1.2 Phân loại chủ đễ đạy học
Nói chưng việc phân chia các loại chủ đẻ học tập là không đơn giản, mỗi tác giả nghiên cứu về dạy học chủ dé có cách phân chia khác nhau (heo những liễu chỉ khác nhau, có thể theo thời gian, số lượng người tham gia hod
đẻ Mỗi chủ để dạy học, phải hướng cho học sinh chủ động gì
theo quy mô của chủ
quyết một vẫn đề/
nhiệm vụ hợc tập tương đối hoàn chỉnh, từ việc hình thành kiến thức, kì năng mới đến việc vận dụng kiến thức vào giải quyết những vẫn đề gắn liên với thực tiễn, phủ hợp trong điều kiện thục tế của nhà trường Bởi vậy, qua việc tìm hiển về những cách phân loại chủ để dạy học thông qua các nguồn tải liệu, sách, báo, tạp chí Có thê rúL
Ta cách phân loại chủ đề cơ ban, cy thé như sau:
Chủ để đơn mân: Là các chủ để đạy học được xây dựng từ việc câu trúc lại nội dung kiến thức theo môn hợc dựa trên cơ sở nghiên cứu chương trình sách giáo khoa
14
Trang 23trên hành để đâm bão các yêu cầu về chuan kiến thức, kĩ năng và thái độ
Chủ dễ liên mỏn: Bao gẻm tắt cá các nội dung dạy học gân giống nhau vá cỏ liên quan chặt chế hoặc trùng nhau trong các môn học biên soạn thành các chủ đề đạy học liên món Từ dó, dựa trên sư xem xót về nội đụng của chủ đề hiên môn cùng với
điển kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị day học, đội ngũ giáo viên đế đưa chủ để
liên môn vào kề hoạch dạy học của một môn họo não đó do hiệu trưởng nhà trường, giảm đốc trung tâm quyết định trên cơ sở trao dỏi, thông nhất với giáo viên bộ môn liên quan, có sự tương trợ của nhóm vả tổ chuyên môn hoặc hội đồng bộ môn để không đạy lại nội đưng đã trùng lặp, tích hợp trong chủ để liên môn
Chủ dễ tich hợp liên môn: Bao gồm tắt cá các nội dung lcó lên quan đến các vấn để thời sự, chính trị, văn hoá, giáo đục, kinh tế, xã hội, mỗi trường của đất nước
Vi dur Hoc tap va lam theo tắm gương đạo đức Hỗ Chí Minh; Bảo vệ và sử dụng hiệu
quả các nguồn năng lượng, tải nguyên nước, lài nguyên khoáng sâu, Giới và Bình
đẳng giới; Tiảo vệ và nhát triển bên vững môi trường sẻng; An toàn giao thông nhằm
tăng cường nẵng lực thực hành, kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực Hiến, giáo duc
đạo dức và giá trị sông, rên luyện kĩ năng sóng và hiểu biết xã hội, thực hành pháp tuật cho học sinh
1.1.3 Uu diém và nhược điểm cũa đạy học chủ để
'Từ việc tìm hiểu và nghiên cửu trên Internet, sách, bảo, tư liệu liên quan đến đạy học chủ đề, chúng tôi nhận thấy mỗi phương, pháp, cách thức tổ chức dạy học đều,
có những tu điểm và nhược điểm riêng Và dạy học chủ dễ cũng vậy, cũng có những
xu điểm va ban chế như sau:
15
Trang 24hog siuh lâu hơn
Vẻ mặt kĩ năng vả thải độ
De chú trọng phát triển toàn điện cho học sinh cã về khả năng nghe nhìn, minh họa, (bảo luận, cũng như tự lực thực hiện, trình bày và bảo về ý kiến của bản thân niên dạy học chủ đề giúp cho học sinh có khả năng nhớ kiến thức cao hơn so với dạy học
truyền tháng
Dạy học chủ đẻ rèn luyện cho học sinh những kĩ nắng mã phương pháp truyền thống không có được: đánh giá Web, tìm kiếm thông tin, tổng hợp, xứ lý và trao đổi thông tin Người học sẽ có đủ các điều kiện áp dụng công nghệ (máy vỉ lính, máy chiếu, Intemet, ) và sứ dụng thông ti của những môn học khác nhau đẻ giải quyết van đề, đề triển khai, xử lý, thiết kế và trinh bảy sản phẩm
Người học có điều kiện để phát triển các kĩ năng tự học, khả năng tự định hướng
và xữ lý cáu vân để phức
của người học Dồng thời, học sinh còn được rèn luyện tính bên bỉ, kiên nhẫn, vượt
p Từ dó, phát huy tỉnh tự lực, tỉnh trách nhiệm, sang tao
qua thách thức bởi những vẫn đề phức tạp mang tính hiện thức
Hen thể nữa, học sinh được rên luyện và phải huy các kỉ năng xã hội quan
trọng Kĩ năng làm việo nhóm giúp người họo phát triển năng lục công tảo làm việc,
năng lực đảnh giá, nhô
1 các thành viên khác và răng lực lĩnh hội
Kĩ năng thuyết trình, trinh bay, phỏng văn, quan sát có ý nghĩa rất lon lao; nd
giúp học sinh tự tin và mạnh đạn hơn trong cuộc sông hoặc khi gặp những hoan cảnh mới học sinh cân thể hiện mình
Vẻ môi trường học tập:
Tạo cho người học cỏ một môi trường học tập thoải mái dưới sự hỗ trợ của
công nghệ thông tin nhằm thúc dây tối ưu năng lực, khả năng của bản thản học sinh cửng với sự phát triển toản diện về mặt nhân cách của học sinh
Dạy học chủ đề đưa eác nhiệm vụ học tập tới tật cã mọi học sinh Nội đưng học tập gan hiền với sở thích và rữu cầu của người học nên để hình thành hứng thú học tập cho học sinh và đặc biệt giảm áp lực học tập trong các tiết học ở trên lớp
Tạo ra các cơ hội học tập cho học sinh đề các em được tự tìm hiểu và tự khẳng định bản thân mình thông qua việc giải quyết các vấn đề, nhiệm vụ học tập vả trao
16
Trang 25đổi các vẫn để và tiên hành tranh luận
Những thay dỗi ở trên nhằm tạo cho học sinh khả năng học tập dộc lập, tự nghiên cứu và khám phá tri thức một cách tự giác mà không phải là nhồi nhét thông tăm, được học chứ không phải bị học Dạy bẹc chủ dể, hướng Lới việc xây dựng các
cá nhân phát triển hài hoà, khoẻ mạnh cả về thê chất lẫn tỉnh thân
Với những ưu điểm cơ bản này, day hoc chủ để gáp phân khắc phục một số
nhược diễm của phương pháp day học truyền thống khác và nó là một xu thé phat triển của giáo dục hiện đại
Ngoài ra, ở trên một trang Web trong một cuộc chia sẻ với bảo giới quốc tế đâu
tháng 9 năm 2018 về "Phương pháp dạy học chú đề”, khi dược hỏi về tru diễm của dạy học chủ đề, giáo sư Kirsti Lanka ở trường Dại học IIelsimki cho biết: ưu điểm lớn nhất của đạy học chủ để là rên luyện cho học sinh các kĩ năng hợp tác, tư đuy sáng tạo và giải quyết vẫn dé, làm việc nhóm, khai thác và tìm kiểm, lựa chon thông tín
Ti “Phương pháp dạy học này sẽ thôi thúc học sinh khám phá, sáng tạo, hợp lác và hành động” Vì vậy, đạy học chủ đề sẽ giúp cho học sinh tổng hợp kiến thức, xâu
St cach da dạng, da chiều hơn
Bên cạnh đé, trong các bải viết trên các điễn dan báo chỉ cũng để cập tới mặt
chuỗi các vẫn đề vả nhìn nhận vấn dé
ưu điểm của đạy học chủ để Cụ thể: giữa các bài học trong chương trình củng một
khỏi lớp hoặc trong những khói lớp của bậc học, có nhiều bải liên quan chặt chế với
nhau, giáo viên để dàng trong việc lựa chọn chủ đề để xây dụng chủ đề và tỏ chức day day học chủ để Đẳng tiời, mỗi môn học dễu có nội dụng phong phú, nguồn lài liệu déi dao để học sinh tìm hiểu, giáo viên tham khảo tron việc tổ chức học sinh học tập
Thêm nữa, mỗi mên học đều có phần nội dụng liền quan đền thực tế đời sống, giáo viên có thể dễ đảng liên hệ va yêu cầu học sinh ứng đụng vào thực tế, gắn li thuyết với thục hành và tư đuy với banh động Và trong quá trình dạy học chủ đẻ, học sinh không chỉ được đồng vai Irò khác nhau trong giỗi quyết các nhiệm vụ học lập
mà học sinh còn được nghiên cứu sảu hơn vẻ nội dung học tập của một chủ để học tập, chủ động tiếp nhận kiên thức vá cỏ cơ hội vận đụng kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ học tập chứ không dơn thuận là tìm ra những câu trả lời đúng cho những
17
Trang 26câu hồi mã giáo viên yêu câu Irả lời
Với những, ưa diễm cơ bản ở trên, dạy học chú đẻ góp phản khắc phục một số nhược điểm của phương pháp day hoc truyền thống khác vá nó chính là một xu thế phat triển của giáo dục hiện đại
Nhược điểm:
Xuất phát từ nhận thức và ý thức, việc đối mới dạy và học trong giáo dục bao
giờ cũng gây khó khăn cho người dạy Bởi vì, việc thay vi thay déi một thói quen thực hiện bao đời nay là điều không dễ và nội dụng đổi mới lại không có sẵn chương trình, giáo viên phải tư quyết định việc biên soạn, cảu trúc lại chương trinh môn học
và tự lược bỏ hoặc tích hợp thêm vào
Dạy học chủ đề đòi hỏi nhiều thời gian, công sức chuẩn bị nên không thể thực tiện nhiều chủ đẻ trong một kì học có thế ânh hưởng đến thời gian học tập các nội dung khá nôn khác
Tỏi hỏi vẻ tài chính, phương tiện vật chất, nhiều tư liệu tham khảo và dia chi
phủ hợp cho hoạt động của giáo viên và học sinh Ở những vũng nông thôn hoặc một
số trường thiểu trang thiết bị cơ sở học tập sẽ rất khó thục hiện dạy học chủ đề
Tôi hỏi giáo viên rong quá trinh thực hiện chủ đề, nhiều giáo viên có thế sẽ cẽm thấy phải chịu áp lực trong việc thực hiện chương trình giảng đạy mỏi
Nhiều học sinh chưa quen với cách học năng dòng, chưa có những kĩ năng cần
thiết có thể sẽ gặp khó khăn khi chủ động định hưởng quá trình học tập và thực hiện chủ để, ảnh hưởng dén chất lượng tiết học
Vì vậy, khi tổ chức dạy học chủ đề thì học sinh phải được học tập trong một môi trường với đây đủ cơ sở vật chất và việc học thật sự là nhu câu của học sinh Còn giáo viên, thì phải năng động, sáng tao và là người cỏ vai trò nhất định trong việc xêy dựng kế hoạch vá lựa chọn nội dung chủ đề học tập phú hợp với nhận thức của học sinh
1.1.4 Ứnghĩa của việc dạy học chả đề ở trường Trung học phé thong
Dạy học chủ đề là hướng đến dạy phát huy tính tích cực, tư duy sáng tạo và năng lực của người học thông qua vận đụng kiên thức giâi quyết vẫn để thực tiễn Bởi vậy, dạy học theo chủ để có ÿ nghĩa vô củng quan trọng trong việc đáp img các mục
18
Trang 27tiêu của giáo dục hiện nay:
Vẻ mặt kiển thức, dạy học chủ để bọc sinh không chỉ là trung tâm của qua trình đạy và học mà còn là người chủ động, tích cực trong việc vận dụng kiến thức
đỗ giải quyết các nhiệm vụ bọc tập, gớp phan dưa lí thuyết gắn liền với thực hành, giữa tư đuy và hành động, đi sâu vào những kiến thức mang tính cốt lõi và khắc phục
được tính rời rạc của nội đưng các bai trong mỗi chương đăm bảo cho kiên thức về
một dối tượng mang tinh phổ quát, lêgic Chính vi vậy, học sinh sẽ thực sự năm bắt được kiến thức và ghi nhớ lâu hơn
Học tập theo chủ để, giúp học sinh tiếp cận kiên thức từ nhiều nguồn khác
nhau, sử dụng kiến thức của nhiều môn học khác nhau đễ giải quyết một nhiệm vụ được giaa Ví đụ: Khi dạy vẻ chủ đề “T1ổ Chí Minh trong lịch sử Việt Nam”, học sinh
sẽ được tiếp cận với lượng kiến thức từ: âm nhạc, hội hoạ, văn học cùng với sự hã trợ của máy tính, may chiéu, tivi học sinh sẽ có những hình dụng và cách hiểu toàn
điện hơn về vai trò của Chủ tịch 1Iả Chỉ Minh đổi với cách mạng Việt Nam
Về mặt kỹ rằng, thông qua việc thực liện chủ để học sinh được rên luyện nhiều kĩ năng như thuyết trình, làm việc nhóm, khai thác, tìm kiểm và chọn lựa thông tín phù hợp với nội đung của bải học nhằm giứp người học bản lĩnh, tự tin và thành công trong cuộc sống, công việc trong Lương lai Bên cạnh đó, không chỉ lạo hứng
thủ cho học sinh má còn phát triển khả năng thích ứng, khả năng tự dương dầu, giải
quyết các vấn đề thực tế
Dạy học chủ để, không chỉ giúp người học hiểu sâu hơn về các khái niệm và nguyên ly, mã côn có khá năng tư duy sáng tạo và hình thánh cho học sinh kĩ năng quan sát, thu thập, phân tích và xử lý thông tin, hình thành phương pháp nghiên cứu khoa học; hình thành và phát triển kĩ năng nghiền cứu thực tiễn
Vị dụ: khi cho học sinh thục hiện một nhiệm vụ học tập về dẫu ẩn của Chú tịch Hỗ Chỉ Minh trong làng nhân đân thể giới ở chủ đẻ đạy học “Hồ Chỉ Minh trong lich sử Việt Nam” với tư cách là các chuyên gia, phóng viên nghiên cửu về văn hoá, học sinh sẽ phải cộng tác, rèn luyện kĩ năng phỏng vấn, nghiên cửu và được thực hành
kĩ năng thuyết trình, thảo luận khi báo cáo sân phẩm chủ để
Vẻ mặt thái độ, qua quá trình dạy và học chú để không chi gop phần ting
19
Trang 28cường hững Thú, tạo động cơ học tập và lòng ham học hồi cho học sinh mà khi xây dựng, và thực hiện thành công một chủ dé hoc tap sẽ giúp giảo viên cắm thấy yêu nghề, gắn bó với công việc của minh Đông thời, lâm thay đối thái độ và nhận thức của học sinh về môn học vẻ làm cho các crn có tâm thể luôn chủ động trong việc xây
đụng thái độ học tập đúng đắn, tích cực và sáng tạo với những điều mới mẻ được kham pha trong môn học đề giải quyết những vân đê đặt ra trang thực tiễn cuộc sông
Vi dụ: trong quá trình thực hiện chủ dẻ “Hỗ Chí Minh trong lịch sử Việt Nam”, với các nhiệm vụ học tập thị học sinh lá người chủ động thực hiện theo kẻ hoạch tự
đẻ ra, đồng thời tự tham gia vào các giai đoạn của quá trình hoạt đông nhóm giải quyết nhiệm vụ học tập: đẻ xuất hoặc dòng gỏp ý kiến cho sáng, kiến giãi quyết nhiệm
vụ học tập; xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ học tập vả trình bảy kết quả
Trong môn học lịch sử, học sinh được học nhímg vẫn để và các sự kiện lịch
sử diễn ra trong quá khủ, hiểu quá khứ để dị hướng hành dộng trong hiện tại và
tương lai Do vậy, qua việc thực hiện các chủ đề đối với môn lịch sử, học sinh sẽ thầy
Trên cơ sở lìm hiểu về lý thuyết dạy hạc chủ đẻ, để tải đề xuất quy trình tổ chức dạy học chủ đề trong dạy học lịch sử ở trường, Trung học phổ thông, như sau
"Bước 1: Mục tiêu của chủ đề
Với mỗi chủ để, việc xác định mục tiêu của chủ đẻ không, chỉ giúp giáo viên có định hưởng rõ ràng, nhất quản trong suốt quy trình thực hiện má còn lá cơ sở để đánh giá cãi tiên sau mỗi tiết đạy, cản gắn mục tiêu kiên thức, kĩ năng, thái độ, năng lục của chủ để với việc thúc đây sự phát triển Lư duy, nhận thức của học shủ
Bước 2: Xây dựng kê hoạch thực biện cbủ để
Kế hoạch thực hiện chú đề thế tiện mục tiêu/ kết quả giáo viên thiết kế cho bải day (phản này thể hiện tính sảng tạo của giáo viên, đưa ra những mục tiêu về kiến
20
Trang 29thúc, kĩ năng, năng lục, thái độ học sinh cẩn đạt được dựa trên khung chuẩn của Bộ Giáo dục và Đảo tạo), Qua phan nảy, người dọc biết được ý tướng, nhiệm vụ cụ thể của các nhóm học sinh và kiên thức cơ bản của bài day là gi?
Ngoài ra, giáo viên còn phải xác dịnh các bước Liêu hành bài dạy (giáo viên
liệt kê tắt cả các công việc cân thực hiện trước khi bắt đản, trong và sau quá trình thực
hiện bài dạy Nội dung này, giúp giáo viên hệ thông công việc, chuẩn bị chu đáo cho bài dạy); dư kiến thời gian cân thiết dễ thực hiện chủ dẻ, các trang thiết bị dạy học và tai liệu cần sử dựng phục vụ cho bải học; bình thức đánh giá học sinh, Tủ đó, giúp học sinh định hướng được những việc cần làm, nhằm hướng đến việc đạt được các mục tiêu dạy học đã dễ ra cúa chủ dẻ
“Bước 3: Tổ chức đạy học chủ đề
Ở bước này, người học giải quyết các nhiệm vụ học tập theo yêu cầu giáo viên
đã dễ ra trong môn học Bên cạnh đó, người học còn trực tiếp tham gia vào thực hiện
các hoạt động thực tiễn cuộc sống củng với các hoạt đông lí thuyết và thực hành ở
chủ đẻ có thê được thể hiện dưới nhiêu hình thức khác nhau như: băn tin, bao, ap
phích, thu hoạch, bảo cáo và có thể dược trình bảy trên Powerpoit hoặc thiết kế thành trang Web
-Bước š: Dánh giả, rút kinh nghiệm
Giáo viên và học sinh là những người trực tiếp tham gia vào việc đánh giá quả trinh thực hiện vả kết quá cũng như kinh nghiệm đạt được liọc sinh sẽ được đánh giả theo những bái tập và các hoạt động tuân theo các tiêu chỉ, công cụ dành giả do giáo viên xây dựng Các công cụ đánh giá này đều đưa ra các điểm xét duyệt theo nội đụng, theo nội dung kiển thức, sự thể hiện và câu trúc tổ chức
Với những dạng chú để khác nhau, có thẻ xây dựng quy trinh tổ chức dạy học chủ dễ chỉ tiết riêng cho phủ họp với nhiệm vụ chủ đề Tử dó, cỏ thể tóm tất lại các
Trang 30bước tổ chức chạy hoe cht dé qua so dé sau
So dé 1 Quy mình tiến bành tổ chức day học chủ đã
ước 2: Xây dựng kế hoạch
Bước 1: Mục tiêu chú đê F——> thực hiện chủ dé
ỶỲ
Tước 4: Thu thập kết quả và
Buve 3: To ch day học chủ | — | ˆ san bổ sản phẩm của học
ậy trên thực tế, dạy học chủ đề đã được vận dụng như thê nào trong day hoe
nói chưng, trong môn lịch sử nói riêng ở trường THPT Bình Minh- tinh Ninh Binh? 1.21 Dặc diém của trường Trung học phổ thông Hình Minh
Trường THPT Bình Mình ở địa chỉ khỏi 6, thi tain Binh Minh của huyện Kim Son, tinh Ninh Bình Trường được thánh lập năm 1994 theo quyết định số 771/QD-
U ngày 26 tháng 10 năm 1994 của Uý ban nhân dân tính Ninh Iình Trường cũng
có đặc diễm và được giao thực hiện các nhiệm vụ tương dồng với các trường thô thông trong địa bản tĩnh Ninh Bình như sau
Thực hiện mục tiêu và kế hoạch đào tạo trung học phổ thông, theo quy định của Nhà nước, thực hiện cáo nội dung và hình thức củng với các phương pháp giáo đụo,
chương trinh các môn học, các hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ do Hộ giáo dục và
32
Trang 31Táo lạo quy định Quân lý và sử dụng Lối nguồn nhân lực, vật lục của Nhà nước và nhân đân giao cho để nâng cao chất lượng giáa đục Chịu sự quân lí trực tiếp của Sở giáo đục và Dào tạo Ninh Binh theo sự phân cấp hiện hành
Dội ngũ giáo viên và học sinh đa phản là người ở trong tính Ninh Iình
Về chương trình đảo tạo: Đào lạo theo chương trình cơ bản gầm các bộ môn: tương đương với chương trình của Bộ Giáo đục và Đảo tạo Ngoài ra, học sinh còn được học thêm oác môn Toán học, Vật lí, Hoa hoc, Sink hoc, Tiéng Anh nâng cao liọc sinh sẽ được học thêm các buổi ngoại khoá và các hoạt động như các chương trình tài năng, nghệ thuật và th thao, các chương trình giáo dục giới tỉnh và châm sóc
ban thân, tham gia các câu lạc bộ và hoại động ngoại khoá, giao lưu, trại hè nhằm tao
ra những sân chơi bồ ích, tăng cường giao tiếp và định hình đa phong cảch làm việc cho mỗi cả nhân, nhằm thúc đây hoạt động học tập hiệu qua
Về cơ sở vật chất: Trường dược xây dựng với tổng diện tich khoáng, 4 hecta, ném trên địa bản thị trấn Bình Minh, huyền Kăn Sơn, tỉnh Ninh Bình Trường dược
thiết kế với 3 đấy nhà: 1 đấy báo gồm các phòng: hiệu trưởng, hiệu phó, văn phòng,
các tổ chuyên môn, 2 đãy đừng cho hoạt động học tập và cho hoạt động thực nghiệm,
thư viện, thực hành Ngoài ra, trường còn có nhà bảo vệ, phòng tập đa năng, xưng
quanh trường có nhiều cây xanh và sân lập bóng chuyển, bóng rổ, bóng da
Trường Trung học phố thông Bình Minh là một tuôi tưởng học tập khá đây đô với hệ thẳng phòng học, phỏng thực hành (phòng tỉn học, phòng tập thẻ thao đa năng: phỏng thực hành các bộ môn Hoá học, Sinh học, Vật 1i) được trang bị khả là đây đủ với các trang thiết bị hiện dại
Về dội ngũ giáo viên: Đôi ngũ giáo viên có phong cách làm việc chuẩn sư phạm
và phủ hợp với định hướng phát triển của nhà trường Trong những nằm qua, qua trình tuyển dụng giáo viên luôn được thực hiện một cách bài bản, chặt chế nhằm tuyển dụng những giáo viên phú hợp nhất và đúng chuẩn theo quy dịnh của Bộ Giáo dục- Dav tao
1.2.2 Muc dich, néi dung va doi tugng Khăn sắt
Đẻ có dược những số liệu thì cậy, phân ánh khách quan thực trạng, đạy bọc chủ dễ
trưng dạy học lịch sử ở trường Trung Học phổ thông Bình Minh, viêu khảo sắt cần được tiên hành một cách khoa học Trên cơ sở những thông tin thu thập được từ việc phát
tu a
Trang 32phiếu kho sả giáo viên và phiếu điều bra hoc sinh, tác giả tiến hành xử lý số liệu Từ đó,
cỏ được những đữ liệu cụ thể để tả chúc dạy học chú để “??Ö Cú Minh mang lịch xử Việt
-Mam" (theo chương trình giáo đục phổ thông mới) ở trường Trung học phổ thông Dinh Minb- tinh Ninh Binh
* Đái với Giáo viên:
Tương tự như các tường Trung học phố thông khác trên địa bản huyện Kim
Sơn- tỉnh Ninh Bình, trường Trung học phổ thông Bình Minh có số lượng học sinh
khiếm tốn hơn rất nhiều so với các trường Trưng học phổ thông công lập khác, 1í lệ thuận với điêu nảy nên số lượng giáo viên dạy môn Lịch sử của trường là 4 giảo viên
và cỏ trách nhiệm giảng dạy I.ịch sử cho cả 3 khối lớp 10, 11,12
Chúng tôi quyết định phát phiến khảo sát (Phụ lục 1) để lẫy thông tin giáo viên
môn Lịch sử nhằm tìm hiểu quan niệm của các Thây/Cô về dạy học chú đề cũng như thực tế việc triển khai vận dụng dạy học chủ dễ Trên cơ sở dò, người viết có thể dảnh giả bước dầu thuận lợi cũng như khỏ khăn cửa giáo viên khi triển khai vận dung day tiọc chủ để trong day học Tịch sử ở trường Trung hoe phố thông,
Nội dung của phiêu khảo sát tập trung vào các vẫn đẻ nổi bật như sau:
Quan niệm của giáo viên về đạy học chủ để và sự cân thiết của việc vận dựng day hoc chi dé trong day học lịch sử ở trường Trung bọc phỏ thông Cách thức và xhhững hình thức của giáo viền trong việc vận dụng dạy học chủ để vào môn học Lịch
sử Nhận định của gián viên về mức độ hứng thủ của học sinh khi triển khai vận đựng
dạy học chủ để trong dạy học lịch sử
'Thuận lợi vả khó khăn cũng như mong muốn của giảo viên khi vận dụng day học chủ để trong mởn học lịch sử Đề xuất của giáo viêu rong quá trình vận dung
đạy học chủ đề trong dạy học lịch sử ở trường phế thông,
*Dái với học sinh:
Phiếu diễu tra học sinh (Phụ lục 2) sẽ dược tiến hanh khảo sắt ngấu nhiên trên xnột số học sinh của cả 9 lớp khối 12 ö trường THPT Binh Minh- tĩnh Ninh Bình Nội
dụng của phiểu điều tra học sinh gôun các vấn đề chính như sau:
Sự cần thiết của việc vận dụng dạy học chủ đề trong đạy học lịch sử ở trường Trung học phổ thông Cách Hước và hình thức của giảo viên trong việc vận dụng day học chủ đề vào dạy học lịch sử Nhận định của học sinh về mức độ lửng, thú khi giáo
14
Trang 33viên vận dụng dạy học chi dé trong mén lich si
Thuận lợi và khó khăn cứng như mong muốn của học sinh khi vận dụng day
học chủ đề trong mãn học Lịch sử Dễ xuất của người học trong quả trình vận dung
dạy học chit dé trong day học Lịch sứ
1.2.3 Kết quả khảo sát
Tết quả khảo sát việc vận đựng day học chủ đề trong dạy học lịch sử ở tường 'THPT Binh Minh- tính Ninh Bình được tổng hợp dựa trên 2 nguồn, đỏ lả: kết quá khảo sát giáo viên và điều tra học sinh trường Trung học phê thông Bình Mimh- tỉnh
Ninh Binh
1.2.3.1 Dỗi với Giáo viên
Việc phát phiêu khảo sát đối với giáo viên bộ môn Lịch sử trường THPT Bình
Minh được tiến hành vào chiều thứ 2 ngày 27 tháng 08 năm 2019 Với sự hợp tác và
giúp đỡ của các giáo viên đã tạo điều kiện rất lớn đối với người viết rong quá Irình thu thập thông tin vẻ thực trạng vận dựng đạy học chủ để tại trường phổ thông Tình
Minh Kết quả khảo sát đã được người viết tổng hợp như sau:
Trường THPT Bình Minh vốn là trường có đội ngũ giảo viên dạy môn lịch sử tương đổi nhiều kimh nghiêm và hiôn đổi mới phương pháp, hình thức đạy học nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả của việc giâng dạy trong công tác giáo dục Bởi vậy, khi được hỏi về có biết đến đạy học chủ để và hiểu như thế nào vé day học chủ đề, thì
cã 4 giáo viên đều có chưng một câu trả lời l có (100%) và cơ bán cả 4
đều hiểu khá đúng về dạy học chủ đề đó là phương pháp lầm tồi những khái niệm, don vi kiến thức, nội dung bài học có sự tương đồng lẫn nhau vẻ mặt li luận va thực tiễn làm thành nội dung hoo trong mét chủ đề, nhờ đó học sinh có thể tự hoạt động, tim ra kiến thức và vận dụng váo thực tiến Điều đó cho thấy, giảo viên đã thấy rõ dược vai trò quan trọng của đạy học chủ để trong việc doi mới phương, pháp dạy học
Khi được hi về việc vận đựng dạy học chủ đề trong dạy học Lịch sử có cần thiết không, thủ có 3 giáo viên đều cho rằng việc vận dụng dạy học chủ đề trong, dạy học lịch sử là có cần thiết (75%) và 1 giáo viên cho là rất cần thiết (25%) nhằm nâng cau hiệu quả đạy và học lịch sử tại rường phổ thông
Biéu da 1.1 Nhận thức của GV về sự cần thiết của việc day hac chit dé
35
Trang 34* Rất cần thiết
* Có căn thiết
* Không cần thiết
Từ việc coi trọng vai trò của dạy học chủ đẻ trong dạy học lịch sử như vậy,
nên khi được hỏi vẻ hình thức và cách thức vận dụng day học chủ đề trong dạy
học Lịch sử, thì có 3 giao vién đều đã và đang vận dụng dạy học chủ đẻ trong dạy
học lịch sử với các giờ học lịch sử được diễn ra dưới hình thức chính là dạy học
trên lớp (75%) vả cỏ 1 giáo viên thỉnh thoảng cỏ vân dụng day học chủ đẻ trong
day hoe lịch sử thông qua hình thức là đạy học trên lớp và hoạt động ngoại khoá
(25%)
Bang 1.1 Cach thite gido viên vận dụng dạy học chủ đề trong dạy học lịch sử
hình thức là dạy học trên lớp nhằm góp phan lam tang tính tích cực, chủ động,
sảng tạo, đồng thời tăng hửng thủ học tập cho học sinh Vỉ vậy, 75% giáo viên cảm thây rằng học sinh rất hứng thú, sáng tạo với việc giáo viên vận dung day hoc
chủ để trong giờ học lịch sử
26
Trang 35Biểu đồ 1.2 Mức độ hứng thú của HS khi hoc chủ đề lịch sử
* Rất hứng thú Hứng thú '* Không hứng thủ
Việc vận dung day học chủ đẻ vào day học lịch sử, không chỉ tạo hứng thú
học tập cho học sinh mà còn phát triển năng lực vả tư duy của học sinh, các em sẽ năng động và tích cực hơn trong các giờ học
Bên cạnh đó, khi giáo viên vận dụng dạy chủ đề vào các tiết dạy không chỉ
giúp bản thân giảo viên áp dụng linh hoạt hơn các phương pháp vả kĩ thuật dạy
hoc ma con tạo thêm hứng thủ học tập cho học sinh, học sinh tích cực hơn trong
giờ họclịch sử vả việc tiếp nhận kiến thức hiệu quả ngay trên lớp
Bảng 1.2 Thuận lợi của GL khi vận dụng dạy học chủ đề
Lua chon duge phương pháp dạy phủ hợp nhất với học sinh 0%
Ap dụng linh hoạt hơn các phương pháp dạy học và các kĩ thuật | 50%
đạy học
Tạo ra hứng thủ học tập lịch sử cho học sinh 25%
Học sinh năng đông, tích cực hơn trong giờ học lịch sử 25%
Học sinh tiếp thu và ghi nhớ tốt kiên thức bài học 0%
27
Trang 36Bảng 1.8 Khó khăn của GV khi vận dụng dạy học chủ để
Phải dầu tư mắt rất nhiều thời gian, tâm sức cho bai day 30
Kho tim được lài liệu dạy học liên quan đến dạy học chủ để 35
Học sinh khó tiếp thu nội đụng bai đạy hoặc có tiếp thụ cũng
Nội dung bài dạy khi áp đụng Thực tế vào các môn học côn
định và điều kiện vật lài chính, cũng dặt ra một số khỏ khăn cho quả trình
thực hiện như: trong quá trình thực hiện việc dạy học chú để, giáo viên thường,
xuyên phải theo đối các hoạt động của các nhớm học sinh đo đó sẽ gặp khó khăn
khi giáo viên phải dạy nhiều lớp và phải chịu áp lực khi phải thực hiện đúng tiểu
độ của chương trinh vả còn phải có năng lục tổ chức, quản lí học sinh, công việc
của giáo viên số lăng thêm về thời gian và phức tạp về nhiệm vụ
Thêm nữa, những học sinh thụ dộng, không thích làm việc nhóm hoặc chưa
có kï năng cản thiết trong việc sử dụng máy tính, internet, về khai thác các nguồn
thông tin sẽ rất khó khăn khi học tập theo hình thức vận dụng đạy học chủ đẻ Vì
vậy việc giảo viên vận dụng day học chủ để như thể nảo cho thật hiệu quá và chất
hượng cũng là một khó khăn lớn đổi với những điều kiện hiện có
Cuối cùng, khi được hồi về mong muốn cũng như một số gớn ý (để xua cửa thầy/cõ khi vận dụng dạy học chú đề trong dạy học lịch sử, thi các giáo viên đều đưa
ra các ý kiến tương tự nhau, đó là: đế nâng cao tính khả thị và hiệu quả đạy học khi
van dung dạy học theo chủ để thì cần gó thêm những buổi lập huận để giới thiệu, trao dỗi sâu sắc hơn vẻ li thuyết liên quan dén dạy học chủ dẻ và dễ nâng cao nhận thức của giáo viên; thực hiện định ki các tiết đạy có vận dung day học chủ đề để các giáo viên trong Lễ bộ môn đánh giả; cân thiết phải có một công cụ để do lường và đánh giả
sự chuyển biển cứa học sinh thông qua các tiết học có vận dung dạy học chủ đề
Trang 37Ket quả khảo sát của người viết đối với giáo viên lịch sử ở trường THPT Binh Minh- tỉnh Ninh Bình là những thông tin quan trọng đề đánh giá một phân thực trạng vận dụng dạy học chủ đề trong đạy học lịch sử ở trường THPT Binh Minh Theo đó, có thể nhân định bude dau la: giáo viên lịch sử ở trường THPT Bình Minh đã cỏ những hiểu
biết và nhận thức khách quan trong việc vận dụng dạy học chủ đề trong dạy học lịch sử
Tuy nhiên, vỉ nhiều lí do khác nhau nên bản thân các giáo viên cũng chưa vận
dụng nhiều trong giảng dạy đẻ phát huy tôi đa năng lực, tư duy của học sinh Những chia
sẽ vả góp ý chân thành của các giáo viên vẻ đẻ xuất nâng cao hiệu quả vận dụng dạy học chủ để cũng lả những gợi ý quan trình đề tác giả tiếp tục tìm tỏi, suy ngẫm đề triển khai
và đưa vào chương 2 nội dung xây dựng kẻ hoạch tổ chức dạy học chủ đẻ “#Jổ Chí Minh trong lịch sử Liệt Nam” trên cơ sở vận dụng dạy học chủ đề của đẻ tài
1.3.3.2 Đối với học sinh
Với việc phát phiêu điều tra (số phiêu phát ra là 130 phiếu và số phiêu thu về
là 107 phiểu) được tiên hành vào ngày 25 tháng 0§ năm 2019, củng với việc thông
kê, xử lí vả phân tích số liệu, người viết đã thu được kết quả như sau
Biểu đồ 1.3 Mức độ cần thiết của dạy học chủ đề trong dạy học Lịch sử
* Rất cần thiết *Cócần thiết _ "Không cần thiết
Thông qua biểu đỏ trên, ta thấy một điểm chung đó là khi được hỏi về sự cân
thiết của việc vận dụng dạy học chủ đẻ trong dạy học lịch sử, thi có gần 58% các em
cho lả cỏ cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học Lịch sử tại trường phỏ thông Điều nảy chứng tỏ, dạy học chủ đề không còn xa lạ đối với các em, giảo viên vận dụng dạy học chủ đề là thường xuyên Vậy nên, khi được hỏi về việc “Thầy/Cô có van dung đạy học chủ đẻ vảo đạy học lịch sử không”, thi có tới 77,6% học sinh cho
29
Trang 38biết là giáo viên có vận dụng dạy học chủ đẻ trong dạy học lịch sử Điều này cho thấy,
giáo viên ở trường Trung hoc pho thông Binh Minh rất tích cực vận dụng dạy học
chủ để trong môn học Lịch sử
Biéu đô 1.4 Hình thức GƯ vận dung day hoc chit dé trong dạy học lịch sử
* Dạy học trên lớp _* Hoạt đông ngoại khoá - * Cả dạy học trên lớp và hoạt động ngoại khoá
Cũng thông qua khảo sát, có gần 75% các em học sinh cho biết hình thức chủ yêu mà giáo viên vận dụng dạy học chủ đẻ vảo giờ học lịch sử là dạy học trên lớp va
thỉnh thoảng giáo viên cũng có sử dụng đan xen cả dạy học trên lớp vả hoạt động
ngoại khoá (gân 17%) với các cách thức mà giáo viên thường xuyên tỏ chức trong
các giờ học Lịch sử như: xử li tình huỏng, làm việc nhóm, trò chơi, đóng vai Điều
đỏ, chứng tỏ những thông tin khai trong phiêu khảo sát của 4 giáo viên trường Trung,
học phỏ thông Bình Minh lả đúng sự thật
Bảng 1.4 Cách thức giáo viên vận dụng dạy học chủ đề trong day hoc lich sử
Trang 39
Thông qua khảo sát, cơn s6 66,4% n6i lén hoe sinh có thích đối với những giờ học giảo viên vận dụng dạy học chú đẻ Như vậy, nêu giảo viên vận dụng thường, xuyên không chỉ đơn thuần để học sinh thích học lịch sử mã sâu xa hơn còn giún bản thân các om phát huy tỗi đa khả năng chủ động, sáng tạo trong học tập cũng như để
dễ đàng ghỉ nhớ nội đụng kiến thức bài học hơn
Băng 1.5 Thuận lợi của 115 khi GV van dung day hoe chit dé trong day hac lich str
Tự suy nghĩ vả huy dộng vốn kiến thức của bản thân đẻ thực hiện
các nhiệm vụ ŒV yêu câu
Phái huy tối đa kha nang chủ đông, sáng tao và lĩnh động thee di 144
dụng bài học
‘Nang cao kha wary lương tắc và kí nằng ứng xử trong học lập 21
Hình thành thỏi quen học tập theo phương pháp mới 18,5
Dé tém tit va dé nhé néi dung kién thie bai hoc 14,7
là hình thành thói quen học tập theo phương pháp mới Ngoài ra, số phan bm con
lại có các ý kiến khác như: 21% nâng, cao khả năng tương tác vả kĩ năng ứng xử trong
học tập; 22,2% tự suy nghĩ huy động kiến thúc của bản thân để thực biện các nhiệm
mm đế lớm lãi và có nh nội dụng kiến there bai
Đọc và nghiên cứu nhiều tải liệu lên quan đến bài học 20,2
Rất tập trung chủ ý vào bài giảng mới hiểu dược nội đụng và yêu
Thực hiện rất nhiều nhiệm vụ giáo viên yêu cầu trong một giờ 23,2
Trang 40Bên cạnh đó, khi được hỏi về những khó khăn trong giờ học giáo viên vận dựng dạy học chủ dễ vào bài dạy, thí có 21
phải đọc và nghiên cứu nhiều tải liệu liên quan đến bài học Thêm vào đỏ, con số
3⁄4 lả con số nói nến khó khăn đó là cac em
24,1% gho biết ắc om phải nỗ lực tối đa mới giải quyết dược các niệm vụ giáo viên
yêu câu và thực hiện rất nhiều nhiệm vụ giáo viên yêu câu trang một giờ học Tên cạnh đó, một số it các em khác gặp khó khăn trong việc tóm tắt nội dung kiến thức
bài học (5,994), phải rất tập trung chú ý vào bài giảng mới hiểu được nội dung và yêu cầu của giáo viên (24,1) và phải thực hiện rất nhiều nhiệm vụ yêu cầu trong một giờ học (23,29)
Bang 1.7 Mong muốn của HS khi GV vận dụng dạy học chủ dễ vào bài day
Tt các nhiệm vụ học tập trong gid hoc 402
Tạo thêm điều kiện để học sinh phát huy tĩnh chủ động 178
sang tao trong hoe tap
Nội đưng bài học có tính thực tế hem 6,5
Tăng cường, bê sung thêm nguồn tài liện tham khảo, 187
Thường xuyên tô chức các tré choi trong gid hoe 112
Minh hoạ bằng hình ảnh nhiêu hơn 5,6
Tong 100,0
Đông nghĩa với những khó khăn ở trên, khi được hôi về mơng muốn thủ có lới
40,29 các em đều có mong muến là ít các nhiệm vụ học tập trong một giờ học và
tăng cường nguần tải liệu kham thão (18,7%)
Số phân trăm số học sinh còn lại có các mơng muốn dò là: 17,8% cde em mong uốn giáo viên tạo điều kiện phát huy tỉnh clrú động sáng tạo trong môn học lịch sử,
1 ác em muốn giáo viên lỗ chức thêm các trỏ chơi học tập trong giờ học lịch sử
và 5,6% còn lại là mong, muốn giáo viên mình hoạ các hình ảnh vào bài dạy nhiều
hơn
Bén cạnh đó, khi được hồi về đề xuất để giúp giáo viên vận dựng có luệu quả hon nita day học chủ dễ vào các giờ học lịch sử, các em đều có chung dê xuất là nhà trường cưng cấp thêm tải liện tham khảo cho giáo viên, tăng thài gian giờ học, cắt giảm nội đưng bài học và học sinh tích cực hơn trong các hoạt động học tập
Như vậy, thông qua việc tiến hành điều tra, khảo sát giảo viên va hoe sinh trường Trung học phổ thông Binh Minh, đã giúp tôi rút ra được mật số kết luận ban
32