Lợi ích từ những loại hạt thường dùng ngày Tết pptx

Lợi ích từ những loại hạt thường dùng ngày Tết Các loại hạt dưa hoặc hạt điều, hạt hướng dương, hạt bí là những loại hạt không thể thiếu trong ba ngày Tết.. Hạt dưa được chế biến thành

Lợi ích từ những loại hạt thường dùng ngày Tết

Các loại hạt dưa hoặc hạt điều, hạt hướng dương, hạt bí

là những loại hạt không thể thiếu trong ba ngày Tết Loại trừ những nguy cơ xuất hiện từ quá trình chế biến, bảo quản do những người kinh doanh, cung cấp thiếu lương tâm hoặc không tuân thủ các quy định về vệ sinh

an toàn thực phầm, các loại hạt dùng “vui miệng” này đều là những thực phẩm có ích cho sức khỏe

Các loại hạt dưa, điều, bí là những thực phẩm có lợi cho sức khoẻ

Hạt dưa

Hạt dưa lấy từ quả dưa hấu Người ta chọn giống rỗng ruột nhưng có nhiều hạt để trồng Đất trồng thích hợp là loại đất cát phù sa hoặc đất thịt pha cát Thường trồng vào tháng 2 -

3 đến tháng 8 - 9 thì thu hoạch

Các làm thường là chọn những trái dưa chín đỏ, bổ làm đôi rồi móc ruột dưa cho vào chậu nước để bóp nát hết ruột dưa Sau đó dùng rỗ thưa để gạn lấy hạt to, chắc, đem phơi nắng cho khô rồi đem rửa lại một lần nữa cho sạch lớp

nhựa bọc ngoài vỏ hạt Phơi thêm một nắng nữa cho khô đều

Hạt dưa được chế biến thành hai loại: hạt dưa rang nhuộm

đỏ và hạt dưa luộc màu đen

- Hạt dưa rang được chế biến theo cách sau: cho hạt khô vào chảo lớn, đun lửa nóng và đảo đều tay liên tục Đến khi thấy hạt trở màu vàng thì rưới dầu phụng vào, đảo đều cho bóng vỏ hạt Nhấc chảo xuống, để nguội rồi rang tiếp lần

thứ hai với lửa nhỏ riu riu, đồng thời cho nước phẩm màu

đỏ vào, đảo đều liên tục cho đến khi hạt có màu đỏ là được

- Hạt dưa đen được chế như sau: Dùng vỏ thân và lá (tươi hoặc khô) của cây phèn đen để chế biến thành chất nhuộm màu đen Trộn chất nhuộm này với nước pha muối, hòa đều rồi cho vào chảo cùng với hạt dưa để luộc chín Khi thấy vừa sôi thì giảm lửa, để riu riu cho chín liền đổ ra, đem

phơi khô sẽ có hạt dưa đen

Ngày tết, người ta ưa chuộng loại hạt dưa màu đỏ, vì màu

đỏ tươi đẹp, được cho là đem lại điều may mắn vả làm cho môi người ăn đỏ hồng tươi tắn hơn Loại hạt dưa ngon là hạt to, đều, chắc, không bị rang dòn quá, khi cắn sẽ vỡ nát

Trong hạt dưa chứa dầu béo có tỷ lệ thay đổi 20 - 40%, còn

có enzyme ureaza và một số acid amin

Theo đông y, hạt dưa hấu có vị ngọt, tính mát khi chưa rang chín, sau khi rang có tính bình, tác dụng hạ nhiệt, lợi tiểu,

hạ huyết áp, tăng cường sinh lực Nếu dùng chữa bệnh thì

dùng hạt dưa luộc tốt hơn hạt dưa rang

Hạt điều

Hạt điều lấy từ quả của cây điều, tức cây đào lộn hột Cây này có xuất xứ từ vùng bắc Trung Quốc và Mông Cổ, được nhập trồng nhiều nơi để lấy thịt quả ăn và quả hạch để chế biến hạt điều Cây điều trồng 4 - 5 năm mới thu hoạch,

thường vào tháng 3, 4, 5 Sau khi thu hoạch quả chín, người

ta vặn nhẹ để tách quả hạch khỏi quả giả, đem phơi nắng nhạt rồi tiếp tục hong cho khô trước khi đưa vào kho chứa

Cuống quả chứa nhiều vitamin và muối khoáng nên được

sử dụng làm nước quả hoặc cho lên men để chế rượu Việc lấy hạt và lấy nhựa ở quả điều là một công việc phức tạp, nếu bị dính nhựa vào da tay sẽ gây phỏng và một số bệnh ngoài da

Trong 100g nhân hạt điều có chứa các chất sau: nước 4g, glucid 28,7g, protid 18,4g, lipid 46,3g, tro 2,6g, các chất khoáng: Ca 28mg, P 462mg, Fe 3,6mg, vitamin A 5mcg,

vitamin B1 0,25mg, vitamin C 1mg và cung cấp 564 Kcalo

Theo đông y, hạt điều có vị ngọt, bùi, tính ấm, tác dụng bổ dưỡng, làm dịu, trừ đàm Rất tốt cho người suy nhược cơ thể, đau họng, ho do phong hàn, nhiều đàm

Như vậy, hạt điều là một sản phẩm có giá trị dinh dưỡng và giá trị kinh tế Khi rang lên, hạt điều có hương vị thơm

ngon, ngọt, bùi, rất độc đáo Thường được dùng làm nhân kẹo, bánh Thường dùng nhất là hạt điều rang vàng, tẩm muối hay trộn với đường mạch nha, kẹp giữa 2 lớp bánh tráng giòn xốp, dùng để ăn khi nhâm nhi chén trà nóng

Bên cạnh việc dùng hạt điều nguyên hạt, loại hạt này còn được chế biến dưới nhiều dạng khác nhau trong nhiều món

ăn châu Á, và thậm chí là trong dầu gội đầu hay trong một

số mỹ phẩm

Trong cách chế biến các món ăn, hạt điều với hương vị đặc sắc của nó đã làm tăng sự hấp dẫn của món ăn, như khi xào chung với thịt gà, thịt bò Nhiều người còn cho bột hạt

điều vào các món sốt

Tuy nhiên, có một số trường hợp hạt điều có thể gây dị ứng cho người ăn Trong một nghiên cứu tiến hành trên 141 trẻ

em bị dị ứng với đậu phụng hoặc hạt điều, cac nhà khoa học Anh đã phát hiện các triệu chứng biểu hiện đối với hạt điều nghiêm trọng hơn so với đậu phụng Theo tiến sĩ

AndrewClark thuộc bệnh viện Addenbrookes, Cambridge (Anh), dị ứng hạt điều có các biểu hiện như khó thở, gây các triệu chứng của bệnh tim mạch như rối loạn nhịp tim hay tụt huyết áp

Để có hạt điều ngon, bạn nên chọn mua loại hạt có màu vàng sáng, khô ráo, nở to, không cháy sém hay bị mốc Hạt điều sau khi rang chín, nên cho vào lọ thủy tinh sạch và khô, có nắp đậy kín, giữ nơi khô ráo, tránh ánh sáng Hạt điều để lâu sẽ bị mềm, có thể cho vào chảo, rang sơ với lửa nhỏ, sau đó để nguội, hạt điều sẽ giòn trở lại

Hạt hướng dương

Hạt hướng dương có vị ngọt, tính ấm, tác dụng bổ

dưỡng

Hạt hướng dương lấy từ cây hướng dương, còn được gọi là thiên quỳ tử, quỳ tử, quỳ hoa tử Loại cây này có nguồn gốc

ở Mexico, được nhập trồng nhiều nơi để làm cảnh, lấy hạt làm thuốc và làm thực phẩm Khi quả chín, người ta nhổ toàn cây và tách riêng các phần, đem sấy khô để dùng

Trong 100g hạt hướng dương rang chín, có chứa các chất sau : Protid 24,6g, lipid 54,4g glucid 9,9g, các chất khoáng:

Ca 45mg, P 354mg, Fe 4,3mg, Caroten 0,1mg, vitamin B1 0,88mg, vitamin B2 0,2mg, vitamin PP 5,1mg và cung cấp

628 Kcal

Ngoài ra, hạt hướng dương còn có albumin 13,50g, nuclein 0,51g, lecithin 0,23g, pentosan 2,74g Qua nghiên cứu,

người ta ghi nhận chất phosphatide trong hạt hướng dương

có tác dụng dự phòng các chứng cao mỡ máu cấp và chứng tăng cholesterol máu mạn tính Chất acid linolenic trong hạt hướng dương có tác dụng chống hình thành huyết khối

Theo đông y, hạt hướng dương có vị ngọt, tính ấm, tác

dụng bổ dưỡng, cầm máu, sát trùng, thúc phát ban Thường dùng chữa kiết lỵ, ra máu, sốt phát ban, bổ dưỡng cơ thể, chữa chán ăn, mệt mỏi, nhức đầu do suy nhược thần kinh

Người ta còn dùng hạt để chế biến dầu hướng dương, là một loại dầu ăn tốt vì có chứa nhiều acid béo

Để chữa kiết lỵ, đại tiện xuất huyết, dùng hạt hướng dương (đã bóc vỏ) 30 g, hãm với nước sôi trong 1 tiếng, pha thêm chút đường phèn uống trong ngày Trường hợp bị chứng ù tai, mỗi ngày nên dùng vỏ hạt hướng dương 15 g, sắc lấy

nước uống

Hạt bí

Hạt bí lấy từ quả bí đỏ, bí rợ hoặc từ quả bí ngô Các loại cây bí này có nguồn gốc từ miền nhiệt đới châu Mỹ và châu Phi, được nhập trồng nhiều nơi để làm thực phẩm và làm thuốc Bí ngô có thể gieo trồng và thu hoạch quanh năm nhưng thu hoạch vào mùa thu và đông, hạt sẽ có tác dụng cao nhất

Để ăn, người ta thu hái quả non hoặc quả già Nếu muốn dùng hạt, thì phải thu hái quả già, thịt quả dùng tươi, hạt đem rửa sạch, phơi khô để dùng dần

Trong 100g hạt bí rang có chứa các chất sau : protid 35,1g, lipid 31,8g, glucid 23,3g, các chất khoáng: Ca 235mg, P 670mg, Fe 6,7mg, carotene 0,47mg, vitamin B1 0,15mg, vitamin B2 0,15mg, vitamin PP 3mg, cung cấp 520 Kcal

Hạt bí còn có các khoáng chất như Mg, Zn, Selen, Mn,

Cu , chất xơ; các axit béo không no như omega-3 và

omega-6; vitamin E; tiền chất prostaglandin, và một số axit amin khác như axit glutamic, arginine

Dầu hạt bí chứa các glyceride của các acid palmitic và

stearic (30%), oleic (25%), linoleic (45%) một lượng ít

phytosterol (delta 7 - phytosterol), một hoạt chất sterol đặc hiệu giúp phòng ngừa và điều trị chứng rối loạn lipid máu, đồng thời làm chậm tiến triển bệnh xơ vữa động mạch, tăng cường miễn dịch và làm giảm nguy cơ mắc một số loại

bệnh về ung thư Chính chất delta 7-phytosterol quyết định khả năng phòng ngừa và điều trị bệnh của hạt bí, song hàm lượng chất này lại phụ thuộc phần lớn vào điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và thời vụ gặt hái

Phytosterol không chỉ có ở trong hạt bí mà còn có trong đậu nành, ngũ cốc, và một số loại quả khác Riêng

phytosterol có nguồn gốc từ các loại hạt và đậu được coi là tốt nhất Trung bình, trong 100g, thì hạt bí có 265mg

phytosterol, còn ở đậu phụng là 270- 289mg

Theo đông y, hạt bí có vị ngọt, béo, tính bình, đi vào các kinh vị và đại trường Tác dụng sát khuẩn, tẩy giun sán, làm dịu và giải nhiệt, giảm căng thẳng thần kinh Thường xuyên ăn hạt bí sẽ giúp trừ giun sán, dịu thần kinh và giúp cho sinh hoạt tình dục được cải thiện tốt hơn Theo sách Trung dược thực đồ giám, hạt bí sao chín rồi sắc uống, dùng chữa phụ nữ bị phù tay chân sau khi sinh, và bổ trợ cho diều trị đái tháo đường Liều dùng mỗi ngày 60 - 120g

Nếu dùng để tẩy giun sán thì để cả vỏ, hoặc bỏ vỏ giã nát, hòa với nước sôi để nguội mà uống Không luộc chín hạt

bí, vì như vậy sẽ không còn tác dụng

Ngày nay, người ta biết thêm một số tác dụng của hạt bí như sau :

- Giảm các triệu chứng của bệnh phì đại tiền liệt tuyến như : giúp làm giảm số lần tiểu tiện ban đêm, giảm thể tích

nước tiểu tồn dư, cải thiện chứng khó tiểu, đi tiểu buốt và

đi tiểu nhiều lần

- Làm dịu tình trạng hoạt động quá mức của bàng quang - nguyên nhân gây tiểu són, tiểu rát và đái dầm thường gặp ở người cao tuổi, của cả hai giới

- Hạt bí ngô có chứa kẽm, có tác dụng làm tăng tỷ trọng khoáng chất cho xương, đặc biệt là đối với nhóm đàn ông trung niên.Vì vậy, ăn hạt bí rất tốt cho việc giúp ngăn ngừa tình trạng loãng xương ở đàn ông

- Phòng ngừa và điều trị chứng rối loạn lipid máu, làm

chậm tiến triển chứng xơ vữa động mạch

Như vậy, hạt bí vừa là món ăn “cho vui miệng” trong mấy ngày tết, lại có tác dụng bảo vệ sức khỏe, giúp cho tinh thần sảng khoái, xuân tình tươi vui, thật là nhất cử lưỡng tiện