- Đánh giá hành vi: Hành vi của Lâm có tính chất bạo lực, thiếu kiểm soát cảm xúc, thể hiện sự côn đồ và cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe của Trần Thị Hiền.Việc sử dụng chất dễ cháy xăn
Trang 1BỘ TƯ PHÁP HỌC VIỆN TƯ PHÁP KHOA ĐÀO TẠO LUẬT SƯ
-o0o -BÀI TẬP NHÓM
MÔN: KỸ NĂNG TRANH TỤNG TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ
(LS5)
BÀI 4.2:
Soạn thảo văn bản kiến nghị gửi đến
cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng (Hồ sơ: LSHS 05 - Trần Tùng Lâm: Cố ý gây thương tích,
hủy hoại tài sản)
Trang 2Hà Nội, 03/2025
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 1
I TÓM TẮT HỒ SƠ VỤ ÁN 1
1 Thông tin về các bên liên quan 1
2 Diễn biến vụ án 1
3 Hậu quả 2
4 Yêu cầu bồi thường của bị hại 2
5 Kết luận của Bản Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai 2
II GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG 2
1.1 Bối cảnh và nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội 2
1.2 Phân tích hành vi của Trần Tùng Lâm: 3
1.3 Phân tích hoàn cảnh của Trần Thị Hiền sau khi bị Trần Tùng Lâm hại: 4
1.4 Phân tích, đánh giá bản cáo trạng của viện kiểm sát nhân dân 5
1.4.1 Về nội dung định tội: 5
1.4.2 Về xác định trách nhiệm bồi thường dân : 5
Trang 4DANH SÁCH THÀNH VIÊN TỔ 1
4 Nguyễn Giang Minh Đức 10/08/1983
10 Nguyễn Thị Loan – Tổ trưởng 12/01/1985
13 Đoàn Huỳnh Minh Tâm 01/12/1993
Trang 5MỞ ĐẦU
Trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, kiến nghị với cơ quan tiến hành tố tụng là một biện pháp quan trọng giúp làm sáng tỏ bản chất vụ án, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia tố tụng Kiến nghị của luật sư không chỉ hỗ trợ cơ quan điều tra, truy tố và xét xử có cái nhìn toàn diện hơn về vụ án mà còn góp phần ngăn chặn oan sai, đảm bảo tính khách quan, công bằng trong hoạt động tố tụng Để kiến nghị đạt hiệu quả, luật sư cần nắm vững mục đích, nội dung, yêu cầu về hình thức của kiến nghị, đồng thời thành thạo kỹ năng soạn thảo văn bản và trao đổi trực tiếp với cơ quan tiến hành tố tụng
Trong khuôn khổ thực hành, Tổ 1 sẽ triển khai kỹ năng kiến nghị với cơ quan tiến hành
tố tụng dựa trên hồ sơ tình huống HS05, với vai trò là luật sư bảo vệ quyền và lợi ích
hợp pháp của người bị hại.
NỘI DUNG
I TÓM TẮT HỒ SƠ VỤ ÁN
1 Thông tin về các bên liên quan.
- Trần Tùng Lâm có vợ và 5 người con, trú tại tổ dân phố 2, thị trấn Chư Sê, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
- Trần Thị Hiền có 3 người con, đã ly hôn chồng từ năm 2006, hiện trú tại làng H’ra, xã Ia Hla, huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai
- Từ năm 2007, Trần Tùng Lâm và Trần Thị Hiền chung sống với nhau như vợ chồng và cùng canh tác 4 ha tiêu Trong đó, Hiền đầu tư vốn, còn Lâm trực tiếp chăm sóc cây trồng Trong suốt quá trình chung sống và làm ăn chung, hai người không có mâu thuẫn đáng kể
2 Diễn biến vụ án.
Trang 6- Tối ngày 17/4/2018, khoảng 22h, Trần Tùng Lâm đưa cho Trần Thị Hiền 4 triệu
đồng, nhưng Hiền từ chối và nói: “Tôi đầu tư cho anh một vụ tiêu, lo cho anh ăn
mặc, tiền bạc, anh thu về cả tỷ mà không thấy buồn à?” rồi bỏ đi chơi.
- Sau khi Hiền về nhà, Lâm đi đến nhà ông Đỗ Quỳnh (trong cùng thôn) mua một gói cháo và 13.000 đồng tiền xăng (khoảng ½ lít), đựng trong túi ni lông, mang về
treo trên xe máy dựng trước sân Vào nhà ăn cháo, Lâm hỏi Hiền: “Bây giờ bà
muốn gì?”, Hiền đáp: “Anh về với vợ con anh đi, tôi không sống được với anh.”
- Lời nói này khiến Lâm tức giận Anh ta hất tô cháo vào mặt Hiền và quát: “Mày
dồn tao vào đường chết, mày cũng phải chết!” Sau đó, Lâm lao ra xe, lấy túi xăng,
trở vào phòng ngủ – nơi Hiền đang nằm trên giường – rồi tạt xăng lên người Hiền
và bật lửa đốt Lửa bùng lên dữ dội, khiến Hiền bị bỏng nặng, căn nhà cùng nhiều
đồ đạc cũng cháy theo
- Hoảng loạn, Hiền lao xuống phòng tắm dập lửa Lâm cũng xuống khu vực này và
uống thuốc diệt cỏ để tự tử Khi nghe Hiền kêu cứu: “Cứu tôi với!”, Lâm nói:
“Đằng nào anh cũng chết rồi, em ra xe anh đưa đi cấp cứu.”
- Lâm lập tức chở Hiền bằng xe máy đến nhà Trần Thị Bích Liên (ở thôn Dư Keo,
xã Ia Hla) nhờ giúp đỡ Liên đồng ý đi cùng để đưa Hiền đến bệnh viện Tuy nhiên, khi chạy được khoảng 500m, Lâm bắt đầu ngấm thuốc, điều khiển xe loạng choạng Thấy vậy, Liên bảo Lâm dừng lại Vừa dừng xe, Lâm ngã xuống đường
và nôn mửa Liên cùng người dân gọi xe đưa cả hai đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Gia Lai cấp cứu, sau đó chuyển tiếp lên Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM)
3 Hậu quả.
- Về Trần Thị Hiền: Căn cứ theo Giấy chứng nhận giám định pháp y tại Bút lục số
32, thương tích được xác định là 83%
- Về thiệt hại tài sản: Căn cứ theo Kết luận định giá tài sản tại Bút lục số 68-69, tổng cộng giá trị tài sản cần định giá là 200.999.000đ
4 Yêu cầu bồi thường của bị hại.
2
Trang 7- Yêu cầu bồi thường khoản tiền 336.529.143đ Bao gồm tiền điều trị 133.640.143đ
và thiệt hại tài sản bị cháy và hư hỏng 200.999.000đ
- Ngoài ra, còn phải bồi thường thêm về tổn thất tinh thần, chi phí thẩm mỹ theo quy định của pháp luật và những chi phí khác
5 Kết luận của Bản Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai.
- Truy tố bị can Trần Tùng Lâm về tội “Cố ý gây thương tích” và tội “Hủy hoại tài sản” theo quy định tại Khoản 3 Điều 134 và Khoản 3 Điều 178 Bộ luật Hình sự
II GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1 Xác định vấn đề pháp lý mấu chốt:
1.1 Bối cảnh và nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội
- Bối cảnh:
Trần Tùng Lâm và Trần Thị Hiền chung sống với nhau như vợ chồng từ năm
2007 Cả hai cùng canh tác 4 ha tiêu, trong đó Trần Thị Hiền đầu tư vốn, còn Trần Tùng Lâm chịu trách nhiệm chăm sóc cây trồng Trong quá trình chung sống và làm ăn, dù đã xảy ra một số bất đồng nhỏ nhưng chưa đến mức làm mất đi sự ổn định của mối quan hệ kinh doanh và đời sống chung
Tuy nhiên, đến tối ngày 17/4/2018, trong một cuộc trò chuyện về tài chính, Trần Thị Hiền từ chối nhận tiền từ Trần Tùng Lâm và đề cập đến việc anh ta thu lợi lớn
từ mùa vụ nhưng không có sự công bằng trong phân chia Đồng thời, Trần Thị Hiền bày tỏ mong muốn chấm dứt mối quan hệ và khuyên Trần Tùng Lâm quay
về với vợ con Chính những lời nói này đã khiến Trần Tùng Lâm phẫn nộ, dẫn đến hành vi bạo lực nghiêm trọng
- Nguyên nhân:
Trang 8Nguyên nhân trực tiếp của vụ án xuất phát từ sự tức giận và mất kiểm soát của Trần Tùng Lâm sau khi nghe những lời nói của Trần Thị Hiền Khi bị đề nghị chấm dứt quan hệ, Trần Tùng Lâm không kiềm chế được cảm xúc, có hành vi bạo lực khi hất tô cháo vào mặt Hiền, sau đó tạt xăng lên người Hiền và châm lửa đốt Hành vi này không chỉ gây tổn thương nghiêm trọng cho nạn nhân mà còn thiêu rụi căn nhà cùng nhiều tài sản bên trong
Xung đột tài chính và sự bất đồng trong phân chia lợi ích giữa hai bên Sự việc diễn ra vào tối ngày 17/4/2018, khi Lâm giao 4 triệu đồng cho Hiền nhưng bị từ chối, dẫn đến mâu thuẫn leo thang và bùng phát thành hành động bạo lực
Có thể thấy rằng mâu thuẫn tài chính và tình cảm tích tụ cũng đóng vai trò quan trọng trong vụ việc Dù trước đó hai người không có xung đột đáng kể, nhưng sự bất mãn về lợi ích kinh tế, kết hợp với áp lực trong mối quan hệ không chính thức,
đã góp phần đẩy tình huống đến mức không thể kiểm soát, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng
1.2 Phân tích hành vi của Trần Tùng Lâm:
- Nhân thân của bị can: Trần Tùng Lâm không có tiền án, tiền sự, sống bằng nghề
làm nông và không có dấu hiệu phạm tội trước đó Trình độ học vấn thấp (lớp
2/12), nhận thức pháp luật có thể hạn chế
- Hành vi gây án cụ thể:
Chuẩn bị công cụ gây án: Lâm chủ động đi mua xăng và mang về treo trên xe
máy, thể hiện sự tính toán trước
⮱ Hành động này cho thấy ý thức chuẩn bị công cụ gây án, chứ không phải bộc phát nhất thời.hậu quả nặng nề về thể chất cho nạn nhân
Thực hiện hành vi bạo lực, có tính chất côn đồ:
+) Khi nghe Hiền tuyên bố chấm dứt quan hệ, Lâm tức giận, hất tô cháo vào mặt Hiền
4
Trang 9+) Ngay sau đó, Lâm tuyên bố: “Mày dồn tao vào đường chết, mày cũng phải chết”, thể hiện ý định tước đoạt mạng sống của nạn nhân
+) Lâm lấy túi xăng đã chuẩn bị sẵn, tạt lên người Hiền rồi bật lửa đốt
+) Hành động này có chủ đích, không phải vô ý hay ngẫu nhiên, thể hiện rõ ý thức giết người
Hành vi sau khi gây án:
+) Lâm uống thuốc diệt cỏ để tự tử.
+) Lâm chủ động chở Hiền đi cấp cứu, thể hiện sự hối hận nhưng không làm giảm
tính chất nghiêm trọng của hành vi
+) Sau khi xuất viện, Lâm đã ra đầu thú, điều này chỉ có thể xem xét như một tình
tiết giảm nhẹ nhưng không thể làm mất đi bản chất nghiêm trọng của vụ án
- Phân tích động cơ gây án:
Động cơ tình cảm: Trần Tùng Lâm đã chung sống với Trần Thị Hiền hơn 10 năm
như vợ chồng Khi bị Hiền đề nghị chấm dứt quan hệ, Lâm cảm thấy bị tổn thương sâu sắc, dẫn đến sự tức giận và mất kiểm soát
Động cơ tài chính: Lâm có thể cảm thấy bất công khi Hiền nhắc đến vấn đề tiền
bạc, cho rằng mình bị coi thường dù đã trả lại toàn bộ số tiền nợ
Sự dồn nén tâm lý: Những mâu thuẫn âm ỉ về tình cảm, kinh tế và danh dự có thể
đã tích tụ từ lâu Khi bị từ chối, Lâm không chấp nhận sự thật và phản ứng bằng bạo lực
Tư tưởng cực đoan: Khi nói "mày dồn tao vào đường chết, mày cũng phải chết",
Lâm đã có dấu hiệu suy nghĩ tiêu cực, dẫn đến hành vi nguy hiểm nhằm hủy hoại
cả bản thân và nạn nhân
- Đánh giá hành vi:
Hành vi của Lâm có tính chất bạo lực, thiếu kiểm soát cảm xúc, thể hiện sự côn đồ
và cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe của Trần Thị Hiền.Việc sử dụng chất dễ cháy (xăng) làm tăng tính nguy hiểm của hành động và mở rộng hậu quả ra cả tài sản (hỏa hoạn lan rộng trong căn nhà)
Trang 10Ngoài ra, sau khi phân tích bối cảnh, nguyên nhân và hành vi gây án, có thể thấy, hành vi của Trần Tùng Lâm thể hiện hành vi có dấu hiệu của tội "Giết người" theo Điều 123 Bộ luật Hình sự Dù sau đó bị can có hành động hối hận, cứu giúp nạn nhân và đầu thú, nhưng hành vi ban đầu của Lâm vẫn cho thấy ý chí phạm tội rõ ràng, có sự chuẩn bị trước và hậu quả nghiêm trọng
1.3 Phân tích hoàn cảnh của Trần Thị Hiền sau khi bị Trần Tùng Lâm hại:
- Nhân thân của bị hại:
Trần Thị Hiền (sinh năm 1969 – 49 tuổi), sống bằng nghề làm nông, buôn bán Trình độ học vấn thấp (lớp 9/12), có nhận thức nhất định về pháp luật và cuộc sống
⮱ Có thể thấy, Trần Thị Hiền đang ở độ tuổi trung niên, khi con người có nhiều kinh nghiệm sống nhưng cũng dễ chịu ảnh hưởng tâm lý từ các vấn đề gia đình, tài chính và sức khỏe và sức lao động để tạo ra của cải không còn nhiều Trong khi
đó, nghề nghiệp của Trần Thị Hiền là làm nông, buôn bán, công việc không ổn định, thu nhập phụ thuộc vào thời vụ, dễ gặp khó khăn về tài chính
- Hoàn cảnh gia đình:
Cha mẹ đều làm nông, đông anh chị em (8 người), cho thấy gia đình có thể thuộc diện lao động thuần nông, không khá giả
Có 02 con (lớn nhất sinh năm 1995, nhỏ nhất sinh năm 2003), hiện còn nhỏ đang ở với mẹ (theo biên bản gi lời khai của Trần Thị Hiền ngày 12/11/2018), có 03 con (theo cáo trạng số 08/VKSND-P1A của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai), có thể thấy, Trần Thị Hiền vẫn phải lo cho 01 con lớn đi học mà một đứa nhỏ mới trường thành
- Hoàn cảnh sau khi Trần Tùng Lâm gây án:
Trần Thị Hiền bị xâm hại thể chất và sức khỏe nghiêm trọng (gây ra thương tích với tỷ lệ 83% theo kết quả giám định), không những thế còn hủy hoại ngoại hình, gây tổn thương tâm lý và mặc cảm với xã hội
6
Trang 11Nhà của Trần Thị Hiền bị Trần Tùng Lâm đốt hết, gây thiệt hại tài sản nghiêm trọng
1.4 Phân tích, đánh giá bản cáo trạng của viện kiểm sát nhân dân.
1.4.1 Về nội dung định tội:
- Viện Kiểm sát truy tố Lâm theo hai tội danh:
Tội Cố ý gây thương tích theo khoản 3 Điều 134 BLHS (trong trường hợp gây thương tích từ 61% trở lên)
Tội Hủy hoại tài sản theo khoản 3 Điều 178 BLHS (thiệt hại từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng)
- Đánh giá:
Việc truy tố về tội Cố ý gây thương tích là chưa phù hợp, vì hành vi của Lâm thể hiện rõ ý thức giết người
Cấu thành tội Giết người (Điều 123 Bộ Luật hình sự 2015) với tình tiết “có tính chất côn đồ” hoặc “thực hiện bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người” là phù hợp hơn
Tội Hủy hoại tài sản vẫn có căn cứ vì thiệt hại về tài sản vượt quá 100 triệu đồng
- Đề xuất định tội: Trần Tùng Lâm nên bị truy tố về: Tội Giết người theo khoản 1
Điều 123 BLHS 2015, với các tình tiết tăng nặng như sau:
Hành vi có tính chất côn đồ.
Sử dụng phương pháp nguy hiểm (dùng xăng đốt, có nguy cơ cháy lan, gây
nguy hiểm đến tính mạng người khác).
Gây tổn hại sức khỏe nghiêm trọng cho nạn nhân
1.4.2 Về xác định trách nhiệm bồi thường dân :
Trang 12Theo kết luận của viện kiểm sát nhân dân:
- Danh mục tài sản bị cháy có giá trị 200.999.000 đồng, trong đó có nhà cửa, đồ dùng sinh hoạt, thiết bị điện tử Tổng chi phí điều trị của bị hại là 133.640.143
đồng, bao gồm thuốc men, vật lý trị liệu, vệ sinh, chi phí đi lại,….Tổng khoản tiền
phải bồi thường là 336.529.143 đồng.
Nhận xét:
- Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại tài sản: Trần Tùng Lâm phải bồi thường toàn
bộ thiệt hại tài sản theo Điều 589 Bộ Luật dân sự 2015, theo đó: ngoài giá trị thiệt hại bị hỏng, bị hư hại nghiêm trọng theo bản kết luận định giá tài sản ngày 02/05/2018 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự Ngoài ra cần định xác định rõ tài sản bị mất bao gồm: (1) 113.000.000 đồng, (tiền loại 200.000 đồng)
để ở giường; (2) 24.680.000 đồng tiền để ở túi áo lạnh bị mất; (3) một vòng vàng bốn chỉ bị rơi lúc nào không rõ (loại vàng tây)
- Về trách nhiệm bồi thường dân sự: Trần Tùng Lâm phải bồi thường toàn bộ thiệt hại tài sản theo Điều 590 Bộ Luật dân sự 2015, theo đó: ngoài bồi thường chi phí chữa bệnh, phục hồi sức khỏe, cần xác định khoản bồi thường thu nhập giảm sút
và tổn thất tinh thần cho Trần Thị Hiền, các thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị
2 Xác định mục đích kiến nghị
- Mục đích kiến nghị: Đề xuất quan điểm pháp lý của bên kiến nghị về việc đánh
giá trách nhiệm hình sự của bị can Trần Tùng Lâm phải được thực hiện một cách toàn diện, khách quan, đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật Đồng thời, cần làm rõ toàn bộ thiệt hại mà bị hại Trần Thị Hiền phải gánh chịu để xác định mức bồi thường hợp lý, giúp Hiền có điều kiện khắc phục hậu quả và ổn định cuộc sống
- Định hướng kiến nghị:
Kiến nghị cơ quan có thẩm quyền cần có sự xem xét toàn diện, cân nhắc giữa trách nhiệm hình sự và bồi thường dân sự cho nạn nhân
8
Trang 13 Dựa trên phân tích về động cơ, hành vi gây tội của chủ thể và khách thể bị đe dọa
để đưa ra đề xuất định lại tội danh
Đưa ra các thiệt hại còn tồn tại của Trần Thị Hiền và hoàn cảnh của Hiền để cơ quan có thẩm quyền cân nhắc xác định rõ hơn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của Trần Tùng Lâm
3 Xác định nội dung kiến nghị
- Về trách nhiệm hình sự:
Đề xuất về việc định lại tội danh từ tội Cố ý gây thương tích theo khoản 3 Điều 134 BLHS sang tội Giết người theo khoản 1 Điều 123 Bộ Luật hình sự 2015
- Về bồi thường thiệt hại:
Xác định làm rõ lại thiệt hại tài sản, đặc biệt là đối với tài sản bị mất của Trần Thị Hiền
Xác định và bổ sung thêm trách nhiệm bồi thường thiệt hại bao gồm khoản bồi thường thu nhập giảm sút và tổn thất tinh thần cho Trần Thị Hiền, các thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị
- Cơ quan tiếp nhận kiến nghị: Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai.
III SOẠN THẢO VĂN BẢN KIẾN NGHỊ
Dưới đây là mẫu soạn thảo văn bản kiến nghị dựa trên hướng dẫn tại trang 223 Giáo trình
kỹ năng của luật sư:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc VĂN BẢN KIẾN NGHỊ
(V/v kiến nghị xử lý vụ án hình sự số: …………)