Luận văn thạc sĩ bảo tồn di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế du lịch trên Địa bàn tỉnh phú thọ

hỏi chủng ta phai tiép tue hoach dinh phương hướng đảm báo cho cuộc hội nhập thé giới của đất nước một cách toàn điện, hiệu quả nhưng không bị "hoả tan", không biến Thành bản sao của ngư

BAI HOC QUOC GIA HA NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

vO TRUONG THÀNH

BAO TON DI SAN VANHOA GAN VOT PHAT TRIEN KINH TE DU LICH

TREN DIA BAN TINH PHU THO

LUẬN VĂN TIIẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH BỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

TIà Nội - Năm 2014

ĐẠI HỌC QUOC GIA IIA NOI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

VŨ TRƯỜNG THÀNH

BAO TON DI SAN VANHOA GAN VOT PHAT TRIEN KINH TE DU LICH

TREN DIA BAN TINH PHU THO

Chuyên ngành :Quản lý kinh tế

Mã số: 6 34 01

LUAN VAN THAC SI QUAN LY KINH TE

CHƯƠNG TRÌNH BỊNH HƯỚNG THỰC HANH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYÊN NGỌC THANIT

Ha Nội - Năm 2014

to

MỤC LỤC

MỤC LỰC DANH MỤC BANG DANH MỤC BIEU DÖ

DANH MỤC CÁC BẢN ĐÓ, SƠ ĐỎ, BẢN VẼ

LỜI NÓI ĐẦU

1.Yính cấp thiết của đề tài

2.Tinh hình nghiên cứu

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

4 Dối tượng và phạm vi nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

6, Kết cầu của luận văn:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về bảo tôn đi sản văn hóa đổi với

1.1.2 Mỗi quan hệ giữa văn hoá vật thể và phí vật thể 12

1.3.3.Quan hệ giữa phát triển du lịch với bão tổn đi sân văn hoa 16 1.2.4 Hiểu quả kinh tế, xã hôi của hoạt déng du lich gắn với di sản văn -

1.3 Bao tén di san van hoa gan voi phal triển kinh tế du lịch 20

1.3.1 Đặc diễm cia di san vn hoa trong khai thac phat tiénkinht3 dulich 20 1.3.2 Vai trò của đi sản văn hoá với phát triển kinh tế đu lịch %

23

1.32, Nhu cầu vẻ phát triển kinh tế du lịch gắn với di sán văn hoa

1.4 Kinh nghiệm một sé dia phương về báo tồn, khai thác di sản văn hóa

gắn với phát triển kinh tế đu lịch

1.4.1 Đôi với một số nước trên thể giới

1.4.2 Đối với trong nước

1.4.3 Bai hoe nut ra cho tỉnh Phú Thọ

Chương 2: Thực trạng công tác bảo tổn di sản văn hóa gắn với phát

triển kinh tế du lịch ở Phú Thọ

2.1 Tổng quan về điểu kiên tự nhiên, xã hôi tỉnh Phú Thọ ảnh hưởng đến

công tác bảo tổn di sân văn hóa gắn với phát triển kinh tế đu lieh

2.1.1 Điều kiện tự nhiễn và tải nguyên tự nhiên

2.1.3 Diễn kiện kinh tế — xã hội và tải nguyên đu lịch nhân văn

2.2 Khar dix, bao Gn disan văn hội gắn với phái triển kih tê di chở Phú Thọ

2.2.1 Hệ thống di săn văn hóa Phú Thọ

> 2 liiện trạng báo tên, khai thác di sản văn hóa gắn với phát triển kinh

tế đu lịch ở Phú Thọ

2.2.3 Đánh giả chúng vẻ việc khai thác, bảo tén di san văn hóa gắn với

phát triển kinh tế du lịch tính Phú Thọ

Chương 3: Phương hướng và giải pháp bao tin di sản văn hoá gắn với

phát triển kinh tế du lịch trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đến năm 2020 và

tâm nhìn đến năm 2030

3.1 Phường hướng bảo tổn di sẵn văn hóa gắn với phát triển kinh tế du lịch

tỉnh Phủ Thọ đến năm 2020 và tâm nhìn đến năm 2030

3.1.1 Dự bảo tác động của bối cảnh trơng nước và quốc lễ tới việc bão Lồn

di săn văn hòa với phát triển kinh tẻ du lịch

3.1.2 Mục tiêu bảo tổn di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế du lịch tỉnh

Phú Thọ đến năm 2020 và lầm nhân đến năm 2030

3.2 Một số u nhằm báo tồn di sản văn hóa gắn với

phát triển kinh 1Ế du lịch tính Phú thọ đến năm 2020 và tầm nhìn đến

năm 2039

3.2.1 Giải pháp tuyên truyền vận động

3.2.2 Tăng cường quân lý nhà nước trong lĩnh vực bão vệ và phát huy di

sản, đặc biệt là đi tích và lễ hội, xây đụng hành lang pháp lý cho việc bảo

tôn đi sân gắn với phái triển kinh tế du lịch dưới sự điều tiết và quân lý

chẽ của Nhà nước:

3.2.3 Quy hoạch các khu di tích, lễ hội gắn với phát triển du lịch

3.2.4 Xây dựng các chính sách bão tên di sản văn hóa nói chung và di tích,

lễ hội nói riêng sắn với phát triển kinh tẻ du lịch:

3.2.5 Giải pháp về huy động vên đầu tư

3.2.6 Đây mạnh việc giao lưu và hợp tác quốc tê trong lĩnh vực bảo vệ và

phát huy các di sắn văn hoá gắn với phát triển du lịch:

3.27 Da dạng hóa các hoạt động nhằm phát huy vai trò của các tổ chức xã

hội và các tẳng lớp nhân dân tham gia vào sự nghiệp bảo vệ và phát huy di

san:

3.28 Tăng cường xúc tiến đu lịch gắn với tuyên truyền, quảng bá đi sản

văn hôn

3.3.3.Tăng cường đầu tư phát triển cơ sở hạ tắng và đây mạnh việc xã hội

hóa, đa đạng hơn việc đầu tư nhằm kêu gọi các thành phân kinh tế tham gia

dầu trr các đự ám, công trình cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch

KT LUẬN

TAI LIEU THAM KHẢO

PHU LUC

64 66

Bid 22 | Thắng kế hoạt động bảo tàng tại địa phương 39

Biểu 23 Mật độ di tích trên địa bàn tỉnh Phú Thọ 40

Điểu 3.4 — | Hiện ưạng khách DI đến Phú Thọ giai đoạn 2007 - 2013 46

Bang 2.5 Tổng thụ lirkhachDT etka PTgiai doan 2007 - 2012 48

Bang 2.6 GDP du lịch của Phú Thọ giai doạn 2007 - 2013 49

Bang 2.7 | Cơsở hưu tru du lich tinh PT giai doan 2007 - 2013 50

Bang 2.8 | Lao đông ngành du lich tinh PT giai doan 2007-2012 52

Bang 2.9 Cơ cầu doanh thu du lịch Phú Thợ giai doạn 2008 - 2013 58

DANH MỤC CÁC BIẾU ĐỎ

LOT NOI BAU

1 Tính cấp thiết của dễ tải:

Nhân loại đã bước sang một thiên nhiên kỷ mới, thiên niên kỳ của sự phát triển,

1nở rêng ảnh hưởng và chịu ảnh hưởng lẫn nhau của các nền kinh tế, của mọi mắt

trong đời sống xã hội Quá trình lan truyễn, phổ biến một tư tưởng, một sản phẩm từ

tộc, kích thích giao lưu, trong đỗ có giao lưu văn hỏa, góp phân nông cao dân trí và sự

tự khẳng định của mỗi đân tộc, mỗi quốc gia, vung, miễn, md ra những chân trời vẫn

hóa và kiến thức mới

Tuy nhiên cũng phối thấy hết tác dộng tiêu cực trong cơn lốc của xu hướng toàn

câu hỏa ma cá nhân loại đang phải đổi mặt rong đó nguy cơ nghiêm trọng nhát là

đánh mắt bản sắc đân tộc, là sự san bằng và đồng nhất hóa các tiêu chuẩn, các hệ giá

trị, đc đoạ và làm suy kiệt khả năng sáng tạo của các nên vẫn hoá Toàn thế giới đang c

ngại vi một "mẫu hình văn hóa đồng phục", Vì lẽ đó, việc báo vệ và phát huy những

giá trị bản sắc của nên văn hóa truyền thống, văn hóa tỉnh thân là một vẫn để cập bách

và cần thiết đặt ra ở hậu hết các quốc gia Ban sie vin hoa dan t6c 6 vi tri quan trong

đặc biệt trong việc giữ gìn sự tốn tại, bản vững của mỗi đân tộc, mỗi quốc gia Một

din tộc đủ có nhỏ bé đền đâu cũng không thế bị xoá số khi nên văn hóa giàu bản sắc, giàu tính đân tộc của mình còn tồn tại Bản sắc văn hỏa dân lộc mội ruặt dem lại sự

đảm bảo về điện mạo cho một dân tộc, mặt khác tạo nên sự đa đạng văn hóa cho thé

giới

Hon tam thap kỹ qua, dưới sự lãnh dạo của Đâng, nhân dân ta đã kế thừa và

phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, sáng tạo thêm những giả trị văn hóa mới, thâm đâm tĩnh thần yêu nước và lý tưởng xã hội chủ nghữa, phù hợp với

xu thế phát triển của nhân loại tiên bộ Củng với chỉnh trị và kinh tế, vin hoa Vist

am giữ một vai trò trọng yêu trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dung chủ nghĩa

xã hội và bão vệ To quốc Đặc biệt, hện ray đái nước la bước vào thời kỳ đây mạnh

sự nghiệp công nghiệp hỏa, hiện đại hỏa, yêu câu to lớn và nhiệm vụ nặng nề đỏ đòi

hỏi chủng ta phai tiép tue hoach dinh phương hướng đảm báo cho cuộc hội nhập thé giới của đất nước một cách toàn điện, hiệu quả nhưng không bị "hoả tan", không biến Thành bản sao của người khác hay rơi vào vòng bị kiểm toa

Những quyết sách của Hội nghị lần thử 5, Ban chấp hành Trung ương Đảng

cộng sin Việt Nam ( khoá VII), Kết luận lTội nghị lần thú 10 Ban Chấp hành Trưng,

ương Đảng (khoá TŠ) về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thủ S Ban Chấp thành Trung ương Đảng (khoá VIII), Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XÃ, XI khẳng định tiếp tục thực hiện tỉnh thân Nghị quyết TW 5 (Khoa VII) về “Xây dựng và phát triển tiên văn hoá Việt Nam liên tiến đậm đã bản sắc dân tộc” đã thể hiện và đáp

từng những yêu cầu ấy, trong, đỏ việc bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hỏa dân tộc

là một nhiệm vụ cấp bách, vừa có ý nghĩa khoa học, vừa cá ý nghĩa thục tiễn đặt ra

trước dời sống vẫn hóa dân lộc, trước giới nghiên cứu và các nhà quần lý Giữ gìn bản

sắc dân tộc không, có nghĩa lá cổ thủ trong truyền thống di sản mả phái khai thác, phát

triển, đáp ứng những, yêu cầu mới, đáp tp những thủ thách mới

Phú Thọ vừa là đất Tổ, vừa là vùng dat od, cái nội của nền văn hoá Lạc Việt, kinh đô đâu tiên của Việt Nam Trên mnánh đất này còn tồn tạt và lưu gzữ rất nhiều di

sản văn hoá, đặc biệt là di sân văn hoá gắn với thời đại cáo Vua Hùng tạo nên diện

Trao văn hoá của vùng đất Tổ mỏ không thể thấy ở bất cử rơi nào khác Di sân văn hoá

chỉ phát huy được vai trò của nó khi nó trẻ thành tải sẵn Tài sản này chính là nguễn

lực đầu vào hết sức quan trong để tạo sản phẩm đầu ra của ngành du lich: “Du lich la một ngành kinh lÊ tông hợp quan trọng, máng nội dụng văn hoá sâu sắc, có tính liên

văn Trong đó di tích khảo od thời tiên sử và sơ sử với một độ đây đặc trên địa bản, đặc biệt lá các di chỉ khảo có lớn như: Sơn Vị, Phủng Nguyên, Gó Mun, Láng Cả, chứa

đựng nhiều đấu ấn nền văn mình Việt cổ, tích hợp "tầng sâu" của nên văn hoá Việt Nam mnang đậm bản sắc đân tộc

Loai hinh Di san văn hóa phi vật thể với các lễ hội truyền thông từ hảng ngàn năm truyền lại, các trò điển, hèm tục, tập quán, văn nghệ đân gian, truyện kể, thơ ca

và câ một kho tàng trí thức dân gian phong phú vẻ mỹ thuật, nghẻ thủ công, y hoc, 4m

thực dã tao nên bức tranh văn hoá phong phú, da sắc muảu và thể hiện đắc Irưng của vũng đất cội nguồn Dặc biệt, “Hát Xoan Phú Thọ” năm 2011 đã được UNBSCO công

hận là Di sân văn hóa phí vat the can bao vệ khẩn cấp của nhân le: loa hình vấn

hóa phi vật thể khác như: đân ca Ghẹo, một số trò diễn dân gian đặc sắc của cộng dòng người Việt cỗ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ cỏn lưu giữ đến ngày nay đã và đang thể hiện

và hội tụ được bên sắc văn hóa Việt Nam từ ngăn đời

Bên cạnh dó, din cư Phú Thọ có sự hỏa quyện guữa những con người sông lâu đời trên vùng đất cổ Việt Nam với những người từ nơi khác đến, phát triển ngày một đông lên trong tiến tình lịch sử Vỏi hai thành phản chủ thẻ là người Kinh và người

Mường củng nhiễu dân tộc kháe, cư dân Phú Thọ đã hòa nhập vào củng cộng đồng các

đân tộc Việt Nam Trãi qua năm tháng trên can đường phát triển của lịch sử, đã diễn ra

quả trình giao lưu, dan xen văn hỏa giữa các dân tộc tạo nền một nên văn hóa phong

phú vả giàu bán sắc trong đó nên tảng văn hóa truyền thông llủng Vương vẫn không ngừng được bảo tổn và phát huy vả năm 2012 hổ sơ “Tín ngưỡng thờ củng Hùng

Vuong ở Phú Thọ, Việt Nam” cũng được UNRSCO công nhận là di sẵn văn hỏa phì vật thể đại điện của nhân loại

Không gian văn hóa Phú Thọ với đủ các yếu tế “thiên - địa - nhân", dân tộc va Trhân loại, truyền thống và hiện dại đã phân ảnh giá trị văn hóa tĩnh hoa của đân lộc Việt Nam, thể hiện và kết tĩnh những, giá trị văn hóa - nghệ thuật truyền thống, đặc sắc

của vùng Đái Tổ và ä dân tộc Tắt cả những điều nảy là lợi thế của Phú Thọ khi

so sánh với các địa phương khác trên cả nước

Chúng ta déu biết rằng kinh tế vá văn hoá có mỗi quan hệ hữu cơ với nhau Kinh lế có lác dụng bão tốn và phái huy giá trị văn hoá; văn hoá ngược lại có khả năng kich thích tăng trưởng kinh kế, Tuy nhiên, không phải lúc nào, mỗi quan hệ nảy cũng

thuận chiêu và đạt lợi ích cho cả đôi bến

Kinh nghiệm quéc tế và cả Việt Nam cho thấy rằng, đi sản có thể trở thành tài

sản kích thích phát triểu kinh tế địa phương, đặc biết thông qua hoạt động du lịch Với

tiểm năng và lợi thể của Phủ Thọ, didu này hoàn toàn có thể trỡ thành hiện thực Vẫn

để đặt ra biện nay là, làm thể nào để vừa có thể bảo tôn được đi sản văn hóa lại vừa có thể khai thác những giá trị đi sân văn hoá độc đáo đó cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tính là một vấu đẻ đặt ra hết sức quan trọng và cấp bách trong tiến tinh cong

nghiệp hóa, hiện đại hóa

Từ những bài học và kinh nghiệm của một số nước trên thể giới và qua bài học

só dược ở Việt Nam, trên cơ sở khảo sát dia ban tinh Phú Thọ, tác giả thấy rằng một trong những biện pháp để bảo về và phát huy giá trị dì săn văn hóa một cách hữu hiệu

nhật là khai thác các giá trị của chúng thông qua con đường phục vụ, phát triển kinh tế

du lịch Và như vậy, dễ giải quyết vân đẻ nêu trên, câu hói dặt ra cần giải quyết là: Cơ:

sở lý luận và thực tiễn về bảo tần đi sản văn hóa đối gắn với phát triển kinh tô âu lịch

là gì? Thực trạng công tác bão tồn di sân văn hóa gẵn với phát triển kinh té du lich trên địa bàn tính Phú Thọ như thể nào? Cần có giải pháp gì đễ bảo tên Di sẵn vẫn hóa

gẵn vớt phải triển kinh 8 du lich trén dia ban tinh Phú Thọ trong thời gian sắp tới?

1 Tình hình nghiÊn củu:

Du lich luôn được xem như một ngành công nghiệp không khỏi mang lại thu

nhập đáng kế không chỉ cho riêng Phú Thọ mã cén cho cả Việt Nam Trong tương lai, với tầm vóc sẵn có hiện nay, du lịch sẽ ngày càng có vai tò quan trọng đối với sự phát

triển kinh tế, văn hoá, xã hội của Phú Thọ Rõ rảng, những lợi ich mà du lich dem lại,

được mọi người đánh giá, là nhiều hơn những ý nghĩa thuần tuý vẻ kinh tế Các nhà khoa học quốc lễ đã có nhiều nghiên cứu về mỗi quan hệ giữa du lịch và dĩ sẵn vẫn

hóa Tắt cả những gì mà Craig-Smith và Trench gợi ý có thể đều rất bỏ ích trong việc

phan ich tam quan trọng cửa đu Tịch ở Hội An trong việc kích thích tăng trưởng kinh

tế, ổn định xã hôi, báo tổn và phát lay bản sắc văn hóa dân tộc ở Hội An Craig-Smith

va Vrench cho ring: Du lich cé thé tao ra điều kiện lợi cả đôi bến cho du khách và người dân địa phương, bằng việc du khách thì có lợt ở kỳ nghĩ của họ, song họ cần đi lại, ăn, ớ, mà những việc như thế sẽ dem lại những mới lợi cho những người khác

(người địa phương) (Craig-Srnith and French trang 36) Sự hiện điện của du khách ở

những khu vực kém phát triển dược như iở một tác nhân túc dây dâu tư vào các

nh vực dịch vụ và cơ sở bạ tầng Điện, nước sinh hoạt, các điều kiện về chăm sóc

16

sức khỏe, an ninh, phỏng, chữa cháy, vi thẻ cũng có thẻ dược cái thiện dáng kể, Những thu nhập từ du lịch cũng có thể được dùng đề tái đầu tr, hễ trợ các chỉ phí dịch

vụ cho công đẳng (Craig-Smith and French trang 36) Mặc dù việc lâm và thu nhập

thường dược xem là các nhân tố quan trọng khi nói dến đu lịch nhưng du lịch cing

nang lại một vài môi lợi khác Vhu cầu của khách du lịch có thê được xem là chiếc 6

che ché cho các công trình lịch sử, cho truyền thông và cho môi trường (Craig-Smith

and Erench trang 39) Du lịch cũng được xem như iở cứu #inh: cho các truyền thông

bản địa và nghề thủ công buyyẫn thống Và “trong khi cả môi trường tự nhién và nhân

tạo là những sức hút quan trọng đối với du khách thì đó cũng không phải là những

nguyên nhân duy nhất dễ khiến họ đi du lịch Aột trong những lỗi cuỗn lớn nhất đổi với mọi người mong muốn đi đu lịch từ những giai đoạn đầu là tâm hiểu văn hóa dan

gian và phong dục của những người khác lôn tại ra sao” (wang 126)

Ngoài ra, các học giả ngoại quốc côn thấy một điểm mạnh nữa ở du lịch, ông

Kim cha răng du lich “cung cấp cả những lợi ích có thế thay ngay trước mắt như lợi

nhuận từ thuê và thu nhập, và cả những lợi ích không thể thấp ngay được như sự tái sinh niềm tự hào của cộng đồng và một hình ánh tắt về địa danh ấy” (Kim và các cộng

sự, 2002, trang 128)

Tiên cạnh đó, chúng ts đều nhận thay rằng, những giá trị văn hoá phí vật thể

luôn là những biểu hiện sống động cho những công trình vật thể, hay nói cách khác

văn hoá phi vật thế chính là lính hẳn của các đi sân văn hoá vật thế Di sân văn hoá vật thể và phí vật thể không thể tách rời nhau cũng giống như không thẻ tách rời linh hồn

za khỏi cơ thể của một con người Sự sông động của mọi đi tích chỉ có thể được tạo

tiên bằng sự sóng động của các hình thức sinh hoại văn hoá cổ truyền gắn liên với nó,

và dây là diều mẻ các du khách mong muốn dược tìm hiểu, @em thêm MacCannell

trang 10)

Như vậy, rõ ràng là, du lịch có thể đem lại những lợi ích nhất định cho sự phát triển kinh tế - xã hội và văn hoà ở Phú Thọ Tuy nhiên, dây chỉ lá những kết quả lý thuyết chúng ta mong đợi có thể đạt được Dễ kết quả ấy thực sự diễn ra như mong

dợi, việc kinh đoanh, phát triển du lịch phâi được tiến hành thơo kế hoạch, có trục địch

lL

và phải dược thực hiện bằng những hoạt dộng cụ thể chứ không phải chỉ được diễn dạt trên giấy tờ

Về phia Việt Nam nói chung và Phủ Thọ nói riêng, đã có nhiễu công trình chuyên khảo về bản sắc văn hóa Việt Nam, tuyển thống văn hóa dân tộc, lễ hội,

phang tục tập quản, nhận điện văn hóa hiện đại bằng cái nhìn từ truyền thống của

nhà nghiên cứu nội Hệng Tuy không tản trực liệp, hoặc không bản BT tế: » lễ iB

ác lọc gì

xột cảch cụ thể đến giả trị của di sản văn hoa trong phát triển du lịch, nhưng những công trình nảy cũng đã cung cấp cách nhìn, cách đánh giá sâu sắc và phong phú để tác giả thực hiện để tài luận văn tiếp cận, nghiên cứu sâu hơn trong dé tai ea minh,

Trong cuồn Mhập môn khoa học du lịch của Trân Đức Thanh, đã di vào phân

tích mồi quan hệ mật thiết giữa du lịch và văn hoá; những ảnh hưởng của văn hóa đến

du lịch và ảnh hưởng của du lịch đến văn hoá Tir dé tae gia khang dink vai trỏ và nhiệm vự quan trọng của ngành du lịch, của những người làm công tác du lịch chính là

thông qua các hoạt động của minh để góp phan bảo vệ được môi trường tự nhiên, môi

trường xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa dâu tộc một cách tốt hơn, toàn diện hơn

Cuỗn Aệt số vấn đề về đu lich Vide Nam của Dinh Trung Kiên, đã đi sâu phân

tích cụ thế những giả trị của di sản văn hỏa truyền thẳng Việt Nam trong phát triển đu lịch như Sức hấp dẫn khách du lịch từ các giá trị vần hóa của lễ hội, làng nghề truyền

thông; IToạt động là hành với việc khai thắc và bảo tốn đi sản văn hoá

Ngoài ra còn có một số bài viết nghiên cứu tập trung vào van dé nay như: “Lễ tiội truyền thống Việt Nam và phát triển du lịch bên ving” (Vin Anh), “Lang vin how

du lịch các dân tộc Việt Nam” (Hoàng Dạo Cưng), “Du lịch lễ hội - Tiếm năng và hiện thục khả thí” (Phan Đăng NhậU, “Hội An - Mỹ Sơn đi sân văn hóa thế giỏi

phát triển” (Sở Thương mại du lịch Quảng Nam), “Bàn vẻ nội hàm của văn hóa du

lịch” (Nguyễn Văn Hinh), “Lễ hội dân gian và du lịch Việt Nam trong giai đoạn hiện

à cơ hội

ray” (Nguyễn Chí Bến), “Di tích Chữ Đồng Tử - Tiên Dung trơng tour đư lịch sông

Hồng” (Lê Chí Quê - Vũ Thị Minh Châu), “Hát trồng quân Dạ Trạch trong lễ hội Chứ

triển du lịch bên vững” (Phạm Trung Lương), “Phát triển du lịch làng nghề Việt Nam” (Nguyễn Thị Anh Thu), "Phát huy tiém năng văn hoá phi vật thể trang phát triển du

lịch ở Hội An" (Bùi Hoài Sơn) đã bàn về những khía cạnh khác nhau trong mỗi quan

tệ giữa du lịch và kinh tế

Ở Phú Thọ cũng đã có một số công trình, để tài nghiên cứu, các chương trình

phát triển liên quan đến đi sản Đề tài khoa học: “Nghiên cứ điều tra khảo sát một số

di tích lịch sử văn hóa liên quan dến kiah đô Văn Lang vả thời dại Hùng Vương ở Việt

Trì để phục vụ phát triển du lịch tính Phú Tho”, dé tai “ Nghiên cứu, điều tra, sưu lâm

tư liệu nhằm để xuất bảo Lồn, phát huy dị sản hái Xoan Phú Thọ”; để lài “ Nghiên cứu, diéu tra, hệ thông hóa các giá trị văn hỏa truyền thống người Dao ở Phủ Thọ”; đề tài “ Diéu tra, sưa tắm, khôi phục và đền xuất bảo tên lễ hội tiệc làng dân tộc Mường ở xã Tắt Thắng, huyện Thanh Sơn”; dự án bảo tổn văn hóa phí vật thể “ Điều tra, sưu lầm!

và khôi phục diễn xưởng dân gian dân tộc Mường trên địa bản tính Phú Thọ”, đự án ° Tiểu tra, khỏi phục và bảo tổn 18 héi dan téc Cao Lan x4 [Ring Quan, huyén Doan

Hủng, tỉnh Phú Thọ”: dự án “ Điều tra, khôi phục và bảo tốn hội Phết xã Hiển Quan, huyện Tam Nông, tính Phú Thẹ”, .vả để phục vụ phát triển du hch tinh Phu Tho đã bước đầu đưa các lễ hội truyền thống vào phục vụ phát triển đu lịch Điển hình là các

chương trình: Chương trình “Du lịch Về uội nguồn” của ba tỉnh Phú Thọ - Yêu Bái —

Lao Cai được thực hiện bắt đầu từ năm 2005 với một chuỗi các sự kiện, lễ hội truyền

thông đặc sắc diễn ra trong năm trên địa bàn ba tỉnh, trong đó nỗi bật Giỗ Tố Hùng Vương — Lễ bội Đến Hùng là lễ hội cội nguồn lịch sử, biểu lượng gũa truyền thông văn

hóa, sức mạnh đại đoàn kết đân tộc Việt Nam, chương trình “Về miền lễ hội cội nguồn đân tộc ViệL N: a tinh Phú The được tỏ chức láng năm, bắt từ năm 2006, các

lễ hội được tổ chức trên dịa bản của 13 huyện, thị, thành từ tháng giêng đến tháng 12

gắn với các tua, tuyến du lịch và chương trình liên kết phát triển du lịch 8 tính Tây lắc

Trở rộng Thông qua các lễ hội truyền thông, các hoạt động văn hóa, các sự kiện trong

chương trình đã làm tăng sức hập dẫn, thu lrút khách du lịch dến với Phú Thọ, góp phan khai thac nguồn tải nguyên du lịch phong phú của vùng đất Tổ

Ngoài các kế hoạch, các chương trình nói trên, Sở Văn hóa, Thể thao và Du

lịch đã nghiên cửu, xuất bán nhiều ân phẩm, sách giới thiệu các lễ hội: ° Tổng tập văn

13

nghệ dân gian ving dat 16” gdm 6 tap, cuén sách “Về miễn lễ hội cội nguồn dân tộc Vist Nam” gém 5 tập giới thiệu về giá trị đi sản văn hóa trên địa bản tỉnh Pho Tho va

Trhímg nét đắc trưng của từng loại hình đi sân Trang đê án “Kinh đô Văn I.ang” đã để

cập dến lễ hội truyền thống có liên quan đến thời kỳ Hùng Vương dựng nước Ngoài

ra, còn nhiêu bài báo của các nhà nghiên cứu trong và ngoài mước đã rất quan tầm

nghiên cửu đĩ sản tỉnh Phú Thọ đăng trêu c

bao, lap chí

Nhìn chúng, đã có nhiều công trình nghiên cứu về di sẵn văn hoá và phát triển

du lich, trong đó có những nghiên cứu trên địa bàn tính Phú Thọ

Tuy nhiên, kết quả của những công trình nghiên cứu này chưa xác định và kết luận rõ rằng về vải trò của di sản văn hoa déi với phát triển kinh tế du lịch và chí ra các điều kiện để đi sẵn văn hoá phát huy được vai trò của nó; chưa để ra giải pháp cụ thể cho tùng diễm hay khu vực nào dễ bảo tổn, phải huy gắn với phát triển kinh tế dụ

lịch Kế thừa các kết quả nghiên cứu từ các công trình đã nghiên cửu, luận văn này làm

zö các vấn đẻ trên

Việc xây dựng các điểm du lịch gắn với bảo tồn đi sản sẽ góp phan bảo tồn, giữ gim, tồn tạo và phát triển các giá trị văn hóa truyền thông trên quê hương đất lô; thúc đấy kinh tế - xã hồi phát triển Thông qua cáo hoạt động du lịch nhận thức của du

khách và cộng đẳng đôn cư bản địa được nông lên, tạo dựng được ý thức trim trang, giữ gìn, bảo vệ và phát huy đi sản Xguồn kinh phí thu được từ các hoạt động du lịch

góp phân trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua ngân sách nhà nước dé tu bổ, tên tạo di tích, phục dung lễ hội Đồng thời, góp phần thực hiệu các mục tiêu phát triển kinh lế

xã hội của tỉnh Phú Thọ; thục hiện Nghị quyết Dai héi Dang bé tinh Pht Tho lần thứ

- Để xuất các nhiệm vụ, giải pháp bảo tén va phat huy gia tri di sin vin hóa thẳm phát triển kinh tế du lịch trên địa bàn tỉnh trong thời gian sắp tới

4 Di tượng và phạm ví nghiên cứu

+41 Đỗi tượng nghiên cứu

Đối tượng chính là nghiên cứu mỗi quan hé iniu cơ giữa bảo tốn và phát ly

4 trị đi sẵn văn hóa (trên cơ sở khâo sát địa bản tĩnh Phú Thọ) để từ đỏ phục vụ

KTDL)

- Vé mat khong gian, chi nghién cứu mới quan hé dé trong phạm vi lãnh thé

tinh Phu Thọ từ năm 2005 đến nay vẻ định hướng phát triển giai đoạn 2012-2020, tâm

nhìn đến năm 2030

5, Phương nhấp nghiên cứu

- Luận vấn áp dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật Biện chúng và chủ

nehia đuy vật Lịch sử trong quá trình thực hiện đề tải

- Luận văn cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phần Lich,

ác chuyên gia nghiên cứu về vẫn hóa, kinh tế, du lich Ngoài

za, còn tham khảo số liệu, luận điểm cua mét sé tac gid uy tin

6 Kết cầu của luận van:

Ngoài phân mớ dâu vả kết luận, nội dung luận văn được chia lam 3 chương,

- Chương 1: Cơ sở lý hiện và thực tiễn về bão tổn di sản văn hóa đổi với phát

triển kinh tế đu lịch

15

- Chương 2: Thục trạng, công tác báo tổn di sản văn hỏa gắn với phát triển kinh:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỤC TỊ O TỎN DI SẲN VĂN HÓA

DOL VOL PHAT TRIEN KINIL TE DU LICH

1.1 BAO TON DI SAN VAN HOA:

1.1.1 Khái niệm về di sản văn hóa

1.1.1.1 Di sân văn hóa:

Di san van hoa 1a khải niệm chung nhất để chỉ những sản phẩm vật chất và tình thân của một tộc người, ruột quốc gia, một dân tộc còn được lưu truyền qua các thể hệ

Để bảo lồn các di sin văn hoá truyền thông của dân tộc, tránh bị mai rnột bởi ảnh hướng, của các yếu tổ tự nhiền và xã hội trong quá trình phát triển Luật Di sản văn

hoá đã được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoa X, kỷ họp thứ

9 thông qua ngày 29/6/2001 tủ Di sân văn hoá dược quy dịnh lại Điều 1- Chương I như sau: “Di sắn văn hoá quy định tạt Luật nảy bao gồm di sản văn hoá phi vật thể vá

đi sẵn văn hoá vật thể, là sản phẩm tỉnh thân, vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa

học được lưu truyền từ thể hệ này qua thế hệ khác ở nước Cộng hoả xã hội chủ nghủa

Việt Nam”

1.1.1.2 Di sản văn hóa pin vật thễ:

Ngày 18/6/2009, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghữa Việt Nam khoá

XI, kỷ họp thủ 5 đã thông qua Luật sửa đổi, bỗ sưng một số điều của Luật Di sản văn

hoa Theo đó, Di sản văn hoá phi vật thế được định nghĩa “là sân phẩm tinh thân gắn

với cộng dồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hoá liêu quan, có giả i Hich

sử, văn hoá, khoa học, thể hiện bản sắc văn hoá cộng đồng, không ngừng được tái tạo

và lưu truyền Lừ thế hệ mày sang thể hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình

điển và các hình thức khác”

1.1.1.3 Di sắn văn hỏa vật thế:

n phẩm vật chát có giá trị lịch số, văn hỏa, khoa học, bao gồm củ tích lịch

sử - văn hoá, danh lan thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia; Cụ thể

Đi ích lịch sử - văn hoá: là công trình xây đụng, địa điểm và các di vật, cỗ vật, bão vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hoa, khoa hoc

17

Danh lam thắng cảnh: là cảnh quan thiên nhién hoặc dịa diễm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thấm mỹ, khoa

học

Di vật: là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học

Cả vật: là hiện vật được lưu truyền lại, có giã trị tiên biến về lịch sử, văn hoá, khoa học, có từ một trăm ri Iuỗi trở lên

Béo vật quốc gia: là hiện vật dược lưu truyền lại, có giá trị dặc biệt quý liểm

tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hoá, khoa học

Nhu vậy, dĩ sân văn hoá nói chưng rất đa dạng, phong phú, bao gầm các yếu ti

nhân văn (di tích lịch sử văn hoa, lễ hội, làng nghề, phong tục tập quản, ) nhưng, cũng chúa đựng cả các yếu tổ tự nhiên (rừng, múi, thác, )

1.1.2 Mỗi quan hệ giữa văn hoá vật thể và nhí vật thể:

Hai hình thải nay có liên quan mật thiết với nhau, Di sản văn hỏa vật thể xuất

hiện như là sự biến hiện vật chất của đi sản văn hóa phi vat thé va di săn văn hóa phi vật thể dến lượt mình tồn tại như là biểu biện tỉnh thản của di sản văn hóa vật thể đó

Nếu gọi di săn văn hỏa vật thể là gương mặt lịch sử, là nhân chứng của các thời đại, thị

đi sản văn hóa phí vật thế là lính hẳn, là tinh anh, hun đủe những giá trị cao nhất của

đân tộc Cúc đi sân văn hóa vật thể luôn luôn chứa đựng trong mình những giá trị võ

hinh, noi con người gửi gắm đức tin và tôn thờ một đẳng thiêng Hồng nào đó, là không gian văn hóa cho nhân dan trong những ngày lễ hồi truyền thống, lễ hội tồn giáo, là

nơi các nghệ nhân xưa thể hiện năng lực sảng tạo kiến trúc - nghệ thuật cửa mình đâng

lên đẳng tôi cao, thế hiện khát vọng và trớc mơ thâm kín mãnh liệt của mình về cuộc

sống - thể giới cơn người

Đối với di sản văn hóa phú vật thể thì tự thân nó đã mang trong mình những thông điệp của quá khứ vả khi tham gia vào đời sống văn hỏa hiện dai sé lam cho văn hóa của mỗi đần lộc không bị tách rời khối truyền thống, nó giữ lại những giá lrị tự than, déng thời tạo nên những giá trị bên trong, của sốt cách, bản lĩnh, năng lực của mdi dan tộc Những hệ giá trị này có tính én định rất lớn và có tính bên vững tương

dối, gỏ sức mạnh ta lớn đối với sông đồng, Trong sự tiến bộ và phát triển của xã hội,

18

các giả trị này thường không biến mắt mà hóa thân vao các giả trị của thời sau theo quy luật kế thừa, tái tạo và đó cũng là biểu hiện của tính liên tục văn hoá

1.1.3 Bao tin đi sản văn hóa

Đảo tên là bảo vệ những giá trị có nguy cơ biến mắt trêu thể giới, như các đi

sản văn hóa thế giới, cáo loài sinh vật có nguy cơ tuyệt chứng v v Hiểu theo nghĩa

chung nhất thì bão tấn đi sẵn văn hóa là giữ gìn, lưu lại những giá trị đi sân văn hóa

Trong những năm qua Đảng và Nhà nước, nhân dân ta dã có nhiều hoạt động,

nhằm bão tổn và phát huy kho tảng đi sản văn hóa của cha ông gớp phan to lớn vào việu bảo vệ và xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng và phải triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm dã bản sắc dân tộc, là một trong, những quốc gia rất có

ÿ thức với việc bảo tồn, phát huy giá trị của đi sản văn hoá Chủ Tịch IIễ Chí Minh đã

ký sắc lệnh số 6Š ấn dịnh nhiệm vụ cho Đông Dương Bác có lọc viên nhiệm vụ bão tôn tắt cá cô tích trong toàn cối Việt Nam Chính phủ ban bành Nghị định số 519 - T'Fg

ngày 29/10/1957 về việc bảo tên di tích, di vật lịch sử và đanh lam thắng cảnh Chủ tịch Hội dang Nha nước đã ký Pháp lệnh Bảo vệ vả sứ đụng di tích lịch sĩ - văn hóa

và danh lam thẳng cảnh (04-04-1984) Năm 2001, Nha nước Việt Nam đã chỉnh thức ban hành Luật Dĩ sản văn hóa, ngày 11 tháng ^ năm 2002 chính phủ ban hành Nghị số

93/2002/NĐ-CP quy định chỉ tiết thì hành một số điều của luật đi sẵn văn hóa; ngày

18/6/2009, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ hạp thứ

5 đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điêu của Luật Di sẵn văn hoá, ngày 21

tháng 9 năm 2010 Chính phủ bạn hành nghị định 98/2010/NĐ-CP quy định chỉ tiết

xnột số điển của Luật di sản văn hóa, Luật sửa đốt, bố sưng một số điểu Luật đi sản văn

hóa Đây được coi là một bước tiến trên quá trình hoàn thiện chính sách văn hóa vì sự

phát triển của đất nude Trong Ludt Di sản văn hóa, cả bai hình thái vẫn hóa được

chứa dựng trong kỷ ức văn hỏa của đân tộc: Ủi sản văn hóa vật thể và di sản văn hỏa

phí vật thể đều được để cập đến với Lư cách là đối tượng pháp lý chủ yếu của buat Tout

pháp của nhà nước không chỉ nâng cao nhận thức má còn trao cho mọi công đân một

công cụ pháp lý đề điều chính các hoạt động xã hội, để nhà nước củng các tế chức, cá

nhân có the bao tôn và phái huy giả trị dĩ sản văn hóa dân tộc vào dời sông hiện tại

19

Bên cạnh hiệu lực của pháp luật nhà nước về báo vệ di sắn văn hỏa, nhận thức của xã hội irong thời gian gần đáy cũng có nhiêu thay đổi Dến nay đì sản văn hóa

không chỉ được coi là tài sẵn có giá trị giáo dục truyền thống, mã cỏn là một nguồn lực

tơ lớn góp phần phát triển kinh tế, xã hội của đất nước Do đó đi sân văn hóa dã trở

thành một lĩnh vực được quan tâm đặc biệt, huy động được nhiều đóng góp của nhân

dan và đã đại được nhiêu kết quả quan trọng, Nhiéu van ban quản lý nhà nước về dĩ

sản văn hóa dã được ban hành, nhiều dễ tải khoa học, dự án bảo tổn các di sẵn văn hóa

thuộc nhiều lĩnh vực được thực hiện, nhiều loại hình văn hẻa, nghệ thuật truyền thống,

được khôi phục, bảo tên khai thác và phát Huy

Đến nay dã có rất nhiều dự ản nghiên cứu, sưu tắm và một khối lượng lớn phim, ảnh, băng đĩa hình, đầu sách về đi sẵn văn hóa nhỉ vật thể được thực hiện Nỗi lên là việc sưu Lm hang trăm sử i cha đồng bảo các đâu tộc Tây Nguyên Nhiều làng, nghệ thủ công truyền thống được phát huy và bước đầu cỏ vị trí trong nên kinh tế như

gốm Bát Tràng, gêm Dẻng Nai, lụa Hà Dông, chạm khảm Déng Ky Trong những

năm qua, đã có hảng tram ngan di vat van hoa có giá trị được diễu tra, sưu tầm làm

gidu cho kho tàng văn hóa dân tộc Liáng loạt cuộc khai quật có giá trị được thực hiện

như ở Lung Leng, Lam Kinh, Cố đô Huế, Lang Ca, Kam Rén ( Phú The) Đặc biệt

là việc khai quật khảo cỗ tại khu vực Bà Binh (Há Nội) thụ góp đuợc ruột khối lượng

hiện vật hết sức phong phú vả quý giá về thời đại tiên Thăng Long và các thời đại sau

đó, cưng cấp những thông tin có giá trị về lịch sử nghìn năm Thăng Long - Đông Đồ -

Hà Nội Hàng ngắn di tích kiến trúc nghệ thuật được trừng tụ tổn tạo góp phần quan

trọng vào việc bảo tên, gìn giữ những giá trị của di sản của đân tộc, đồng thời góp

phần thu hút ngày càng nhiều khách thăm quan đu lịch

Trong những năm vừa qua chúng ta cũng dã có hơn 10 di sẵn văn hỏa được

UNESCO céng nhan 1a đi sản văn hóa thể giới, trong đó Nhã nhạc cưng dink Lud,

Không gian văn hóa công chiéng Tay Nguyên, Ca Trù, Dân ca Quan bạ Bắo Ninh, Hit Xoan Phú Thọ, Tìn ngưỡng the cing Hing Vuong ở Phủ Thọ được UNESCO céng nhận di sản văn hóa phí vật thể của nhân loại Sự công nhận của UKISCO vừa làm

tăng thêm lỏng tự hào, vừa năng cao ý thức trách nhiệm đối với việc bảo lẩn và phái huy những giá trị di sáu văn hóa ở nước ta

20

1.2 Kinh tế du lịch

1.2.1 Khái niệm về du lịch:

Neay nay, du lịch được nhìn nhận như một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biển Đối với nhiều quốc gia, du lich đã trở thành ngành kinh 16 mii nhon, la ngành tha

ngoai té quan trong nhất trong ngoại thương

Trong Hội nghị quốc lế vẻ thống kẽ cu lich điển ra vào thang 6/1991 ở Olawa

(Canada) có định nghĩa vẻ du lịch như sau: “Du lich là hoạt dòng, của con người di tới xmột nơi ngoài môi trường thường xuyên (nơi ở thường xuyên của mình) trong một khoảng thời gian iL hon khoảng thời gian đã được các lỗ chức dn lịch quy định trước,

anye dich của cluyên di không phải là dé tién hành các hoạt dộng kiếm tiễn trong

phạm vi vùng tới thăm”

Ở Việt Nam, thuật ngữ “Du lich” được hiểu “là hoạt động của cơn người ngoài nơi cư trủ thường xuyên của mình nhằm thea man nhu cầu tham quan, giải ti, nghi

dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định” (Luật Du lịch Việt Nam)

Như vậy, du lịch là hoạt dộng có nhiều đặc thủ, gồm nhiều thành phần tham gia loạt động đu lịch vừa mang đặc điểm kinh tế, lại vừa chứa đựng những đặc trưng của

văn hoá - xã hội

Khái niệm v kinh lễ đụ lịch:

Kinh tế đu lịch: Là ngành kinh tế dịch vụ, ngành lạnh doanh hoạt động lĩnh

vực cung cứng sân phẩm du lịch, thỏa mãn nhu câu vật chất vả tỉnh thần của du khách,

mihhằm dem Jai lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội thiết thục cho nước làm du lịch và hân

thân đoanh nghiệp đu lịch Kinh tế đu lịch là ngành công nghiệp khâng khái, ngành

sản xuất phi vật chất nhưng mang lại những pá trị vật chủ

Kinh tế du lịch còn là một loại hình kinh tế có tính đặc thủ mang tính dịch vụ,

nó phản ánh bước tiến mới của lực lượng sản xuất trong quá trình tổ chức khai thác các lài nguyêu du lịch của đất nước thành sân phẩm du lịch nhằm thu hút khách du lịch trong va ngoái nước, tổ chức buôn bán, xuất nhập khẩu tại chỗ hảng hóa và dịch vụ cho khách du lich, góp phản nàng cao đời sống vật chất, tỉnh thân con người, thúc đây kinh tế xã hội phát triển Ở các quốc gia có chế độ chính trị - xã hội khác nhau thì có

xmục địch, tỉnh chất vả chiến lược phát triển kinh tế du lịch khác nhau

21

"Phát triển kinh tế du lịch: Phát triển kinh tế du lịch lá mở rộng quy mô và năng

lực sản xuất, tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả sử đựng các nguồn lực nhằm riêng cao số lượng, chất lượng hàng hóa và địch vụ du lịch để tăng đoanh thu, tăng lợi nhuận, bão vệ môi trường, thúc đây phân công lao dộng, bao tồn và là phong phú

†hêm các giả trị văn hỏa tốt đẹp của dân tộc, thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội đã

định

Điều kiện dễ phát triển kinh tế đu lịch bao gồm:

- Tiém nang du lich: La khả năng hiền có vả tiêm tàng về tải nguyên du lịch của Tột quốc gìn, một vũng hoặc một địa phương

- Cơ sở vật chất kinh tế phục vụ kinh doanh du lịch và cơ sở hạ tảng của diểm, khu đu lịch: Dao gồm toàn bộ nhà cửa và phương tiện kỹ thuật giúp cho việc phục vụ

thỏa mãn các nhu câu của du khách như cơ sở lưu ưú, nhà làng, khách sạn, phương tiện giao thông vận tải, các khu giải trí

- Diễu kiện kinh tế: Là yêu tổ quan trọng có ảnh hưởng lớn đến quá trình đâu

tu, tén tại và phát triển kinh tế du lịch

- Yếu tổ dân cư và lao động: Dân cư là nguồn gốc để tao ra nguồn nhân lực lao

động cho xã hội, vừa là lựo hượng trực tiếp tham gia quyết định phát triển kinh tế đu

lịch, đẳng thời còn là lực lượng trực các sẵn phẩm du lịch

~ Nhân tế quắc phòng — an nỉnh, chỉnh trị - xã hội: An ninh đâm bảo, tình hình

chính trị và trật tự zn toàn xã hội én định là điêu kiện quan trọng cản thiết đề phát triển kinh tế du lịch bên vững, hiệu quả, nó bão đảm mỡ rộng các mỗi quan hệ kinh tổ, khoa

học — công nghệ, văn hóa và chính trị không chỉ ở các vùng, cáo đân tộc trong nước

Tà còn cả khu vực và quốc tế

1.3.3 Quan hệ giữa phát triển du lịch với bảo tôn di sản vấn hóa:

Củng với chính sách mở cửa, mở rộng giao lưu hợp tác, cu lịch Việt Nam trong

thời gian gan đây đã đạt được những thành tụu đáng kê Việt Nam đã được xếp vào 4 nước có tỷ lệ phát triển du lịch cao nhất ở Đông Nam ä lu lịch đã trở thành một “mũi

“hợn chiến lược” trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam

Đu lịch Việt Nam phát triển trên rên tăng là nên văn hóa hiện đại, tiến tiến dam

đã bản sắc dân tộc Các hoạt động du lịch đều được hưởng vào những nội dung nhằm

2

báo tồn, quảng ba va phát hưy những gia tri văn hóa truyền thống, Các di tích lịch sử, văn hỏa, kiến trúc, nghệ thuật, làng nghề và sản phẩm nghề thủ công truyền thắng,

những tỉnh hoa văn hóa đân tốc được khai thác giới thiêu với du khách trong nước và

quốc tế, Cáo lễ hội truyền thông, những mờn nghệ thuật đân gian và những giá trị văn

hóa phi vật thẻ khác kiôn là những chủ để nghiên cứu, xây đựng, để những tài nguyên

Khách du lịch

văn hóa đỏ thực sự ở thành những sản phẩm du lịch văn hóa d

nước ngoài đến Việt Nam đã có dược những ấn tượng tốt dẹp về dắt nước, con người

và nên vần hóa Việt Nam Việt Nam được nhin nhận là một điểm đến “tiém an” than

thiện và an toàn cho du khách

'Thực tế là ở nhiều nơi, việc khai thác tải nguyên du lịch đã diễn ra bừa bãi, quả

zmức, người †a chỉ quan tâm đến lợi ích thu được từ hoạt động, du lịch mả không quan tầm đến tác dộng của du lịch với môi trường, đặc biệt là môi trường văn hoá

Nhận thức được thực trạng đó, “Luật du lịch” và “Luật di sán văn hoá” đã được ban hành, chính thức đi vào đời sống xã hội, những hiện tượng nói trên đã dân được

khắc phục một phản cơ bản song sự không, cân dói giữa khai thác và tu bỏ, tai dau tư vẫn còn khá phổ biến Dễ hoạt động báo tổn dị sản văn hoá đạt được hiệu quả cao,

cũng như đảm bảo được việc khai thác giả trị đi sản văn hoá hợp lý nhằm phát triển đu

lich bền vững, ngoài chính sách của Nhà nước còn cần có sự thanh gia của cáo chủ thể

+hách du lịch, các doanh nghiệp, chính quyền sở tại, dân cư địa phương

1.3.4 Hiệu quả kinh tế, xã hội của baạt động du lịch gắn với ái sân văn hoá:

Tiểu một cách chúng nhất, hiệu quả là phạm trủ kimh tế xã hội, là một chỉ liêu

phan anh trình độ của con người sử dụng các yếu tổ cần thiết tham gia trong các hoạt

động để đạt được kết quả với mục đích của mini

Hiéu quả kinh tế: Là một phạm trù kinh tế đặc biệt quan trọng phân ảnh yêu cầu tiết kiệm thời gian, trinh độ sử dụng lục lượng sắn xuất và mức độ hoán thiện quan hệ sản xuất trong riền sẵn xuất xã hội Hiệu quả khi tế là chỉ tiêu kính 1 - xã hội Lổng hợp dược dùng, dễ xem xét, lựa chọn các phương án hoặc các quyết dịnh trong quả trình hoạt động sản xuất kinh doanh của con người ở mỗi lĩnh vực và những thời điểm

kháo nhau Hiệu quả kinh tế là một khải niêm biểu thị nổi lương quan giữa kết quả sẵn

23

xuất kinh doanh va chỉ phí sản xuất Nếu gợi kết quá là D, chỉ phi lá C và hiệu quá là

TI, thì TT là sự so sánh giữa D và C TI có thể bằng: D - C hode Ti bang: D/C

Hiệu quả xã bội: Xét một cách tẳng thể thì hiệu quả xã hội chính là hệ quả của liệu quả kinh lế Vì thể, mặc dù phạm vị của đề tải chủ yếu chỉ đẻ cập đến hiệu quả

kinh tế của các hoạt động du lịch, song chủng ta cân phải xét tới hiệu quả xã hội hỏi

kinh tế du lịch là ngành kinh lễ Lồng hợp, mang tính đặc thù và tính xã hội cao

Ảnh hưởng tích cực: về mặt xã hội, du lịch tạo diều kiện cho con người có được

nhĩ ngơi theäi mái, phục hồi sức khoẻ, nâng cao hiểu biết về văn heá, xã hội, tạo ra

công ăn việc làm đồng thời làm cho các dân lộc rên thể giới đều biểu biết và xích lại gân nhau hơn, góp phần cúng cố tình hữu nghị giữa nhân dân các nước trên thể giới

Ảnh hưởng tiêu cực: đu lịch phát triển lam táng khả năng phá huỷ các giá trị tài nguyên môi trường Vẻ mặt xã hội có thế dẫn Lới sự băng hoại thuầu phong mỹ tục và

văn hoá dân tộc, các tệ nạn xã hội cũng gia ting,

Tiiệu quả kinh tễ du lịch di sản văn hod

Nói đến hiệu quả kinh tế dư lịch di sản là nói dén hiệu quả kinh doanh của các

cơ sở, các doanh nghiệp kinh đoanh loại hình du lịch gắn với di sắn văn hoá chứ không

nói đến lợi ích kinh tế mà các cơ sở hoạt động về đi sản văn hoá thu được, hoặc lợi ích

do các cơ sở, tổ chức, đoàn thể, quần chúng thu được thông qua các hoạt động về đi

sản văn hoá

Các yêu tố sẵn xuất kinh doanh hay các nguồn lực nói trên bao gốm tải nguyên

du lịch (tài nguyên du lịch tự nhiêu và tài nguyên du lịch nhân văn), vẫn sân xuấi kinh:

đoanh, cơ sở vật chất kỹ thuật, laa động trong đu lịch

Chi phi cho các hoạt động sẵn xuất kinh doanh bao gồm: các chỉ plú về tư liệu lao dòng, đối tượng lao dông và chỉ phí vẻ lao động Doanh thu là tiễn thu được từ ban

tàng hoá và dịch vụ, trong đó doanh thu từ dịch vụ du lịch gắn với di sản văn hoá là

tăng nguồn thu cho nhả nước do các doanh nghiệp dong góp từ các hoạt động như sản xuất đồ hm niệm, chế biến hương thực thực phẩm, xây đựng cơ sở vật chất kỳ Thuật, Khách đu lịch cứng có nghĩa vụ phi nệp các loại thuê (trực tiếp và gián tiếp dối với hàng hoá địch vụ)

Đối với du lịch nội địa, năng cao hiệu quả kinh tế đu lịch di sản sẽ gop phan

tích cực vào quá trình phân phối lại thu nhập quốc đâu giữa các vùng, tạo cơ sở để

phát triển các vùng đặc biệt (vùng sâu, vùng xa) thông qua việc khai thác các giá trị tải nguyên du lịch tại địa phương,

Đối với du lịch quốc tế, nâng cao hiệu quả đu lịch đi sản văn hoá sẽ có tác động tích cực tới việc tăng thu nhập kinh tế quốc dân thỏng qua thu ngoại tệ từ khách dụ lịch quéc té, trong chừng mực nao đó có được coi là xuất khẩu của nước đến đu lịch

Do dé lam cdi thiện cản câu thương mai quéc gia, làm cân bằng cán cân thanh toán

quốc tế Vị thể, nếu du lịch dị sản được duy trì một cách thường xuyên và phủ hợp thì

có thế coi đó là một tác nhân giữ ồn định nguồn thu từ xuất khâu Cừng với các dich

vụ thu ngoại tệ khác (bàng không dân dụng, kiểu hổi, cung ửng tau biển, bưu diện quốc tế, ) du lịch quốc tế hàng năm đem lại cho quốc gia những nguồn thu ngoại tệ

khẳng lễ - là một trong những nguồn dự trữ ngoại tê quan trong của một quốc gia Đây

là tác động trực Hiếp nhất của du lịch dị sân đối với nên kinh tế

Nâng cao hiệu quả kinh tẺ du lịch sẽ tạo ra nhiều hơn nữa cơ hội việc làm,

năng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương:

Du lich là một tgảnh tạo ra nhiều việc lồm trực liếp trong phạm vì rộng bao gồm các linh vục quản lý, tài chính, điều hành, khoa học thông tin, ban hing, xuarketing Không chỉ thế, sự phát triển của du lịch sẽ kéo theo các ngành có liên quan

đến du lìch phát triển và các ngành đó lại thu hút thèm lao động xã hói Như vay du lịch giản tiếp tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động ở các ngành khác

Nang cao hiệu quả kink i du lịch di sân là góp phần nâng cao hiệu quả xudt

khẩu:

Tính hiệu quả cao trong kinh doanh đu lịch thể biện trước hết ở chỗ đu lịch là xnột ngành “xuất khảu tại chỗ” các loại bàng hoá công nghiệp, hàng tiêu dùng, hàng

25

thủ công mĩ nghệ, đỗ cổ phue ché, hang néng-lam-hai sắn, theo giá bản lẻ cao hơn so với giá xuất khẩu qua con đường ngoại thương,

Tu lịch là ngành “xnt khâu các sản phẩm vô hình”: là cảnh quan thiên nhiên,

là khí hậu để chịu, là ảnh nắng mặt trời vùng nhiệt doi, là giả ini doc dav eda vin hoa

truyền thống, của phong tục tập quán, hàp dẫn đu khách khi đến, là lý do kéo đu

khách vào mỗi lẫn trổ lại

Với 2 hình thức xuất khẩu trên, nếu chúng ta biết khai thác và làm thoả man nhu cầu của đu khách thì sẽ có tác động tích cực trong quảng bá hình ảnh và cho sản xuất của địa phương, đây manh được việc xuất khẩu địch vụ, Hàng hoá qua cơn đường

du lịch dị sản, đem lại lợi nhuận, hiệu quả kinh tế cao, thu hổi vốn nhanh Hiệu quả kinh tế cao của đu lịch sẽ thúc đây các ngành kinh tế đu lịch phục vụ đu lịch phát triển

Tuạnh mổ,

Nang cao hiệu quả kinh tế du lịch di sản sẽ khuyến khích và thu hút được đầu he

nước ngoài:

Với dặc diễm là ngành có tỷ suất lợi nhuận cao, vốn dâu tư không lớn như một

số ngành khác, thu hẻi yến nhanh, só tương lai phát triển tết, du lịch đang ngày cảng

Thu hút được sự quan tâm của các nhà đâu tư Vì thể, việc nâng cao hiệu quả kinh tế du

lịch di sân sẽ ngày căng thúc đây luỗng vốn đầu tư nhiều hơn

Trên đây là những vẫn đề lý luận cơ bản về bảo tổn đi sản văn hóa, du lịch đi sản văn hoá, đặc điểm, vai trò của đi sản văn hoá trong phát triển kinh tế du lịch, hiệu

quả kinh tế của du lịch ch sâu văn hoá và ý nghĩa của việc nông cao hiệu quả kinh lế

trong hoạt động du lịch di săn văn hoá Dây là những vẫn đề cơ bản, làm cơ sở lý luận

dé tiép tic nghiên cửu các vẫn đề tiếp theo

1.3 BAO TON DT SAN VAN HOA GAN VOT PHAT TRIEN KINH TE -

26

thé Việt Nam với 54 dân tộc anh em, chúng ta cỏ một bức tranh dị săn văn hoá nhiều sắc màu, đa dang và độc đáo Ngày nay, khi nhu cầu về du lịch nhân văn tìm hiểu về di tích, lễ tục ngày cảng tăng thì đ? sản văn hoá đương nhiên trở thành nguân tài nguyễn của du lịch, Đây là nguồn tài nguyên déi dao giúp tạo nên những sản phẩm du lịch

phong phú đáp ứng nhu câu của con người, là cơ sở để đấy mạnh phát triển kinh tế đu

có chế độ khai thác hợp lý, cuyển tải được thành sán phẩm du lịch hấp din cón có thể

†ạo ra cho du khách mong muốn được tìm hiểu sâu hem, khám phá rộng hơn - đó

không chỉ là thước do cho sự thành công của sản phẩm du lịch, mà còn là cơ sở để xác định tiêu chỉ cho việc bảo vệ và tôn tạo di săn văn hoá, đồng thời xây dựng chiến lược

phát triển kinh tế du lịch bên vững tại địa phương

Đi sân văn hoá được hừnh thành và phái triển cùng với lịch sử phát triển của

cộng đồng, của dân tộc, nó là sản phẩm biểu trung cho hệ tư tưởng của thời đại, vì thể,

nó chịu sự tác động mạnh mế của các yêu tổ xã hội Xêu xã hội có những biên đổi tiêu cuc dang nghia voi vide di sin vin hoá sẽ bị mai mội Nếu xã hội có sự biến dỗi tích

cực, di sản văn hoá sẽ được bão tôn và phát huy giá trị phục vụ lợi ich cộng đồng, Vì

thé, rong khai thác di sản vẫn hoá phát tiểu nên kinh tế du lịch bên vững cần quan

tam đến việc tạo môi trường xã hội tích cực cho di sân văn hoá Tạo mỗi liên hệ chặt

chẽ giữa đi sản văn hoá và phát triển kinh tế đu lịch, đâm báo báo tổn và phát huy giá tri di sam vin hod để khai thác phát triển kính tế du lịch và phát triển kính tế du lịch có dầu tư trở lại nhằm bảo tổn di sản văn hoá truyền thông,

Đo đặc điểm về khí hậu, đo phong tục tập quán, các quy định trong sinh hoạt

lôn giáo, tín ngưỡng Iruyển thống,

nên khn khát tháo ch sản vận hoá cho phát triển

27

kinh tế du lịch cũng tạo nên tính mủa vụ trong hoat déng du lịch, da phản tập trung vào địp đầu xuân trong năm

Ti sản văn hoá gồm 2 loại hình: đi sản văn hoá vật thể và đi sân văn hoá phi vật

thể ứng với 2 loại hình này có thể lạo ra nhiều sản phẩm du lịch khác nhau Với những,

sản phẩm du lịch gắn với loại hình đi sản văn hoá vật thẻ - là dang tai nguyén du lich

có định, việc Liêu dùng sản phẩm du lịch xây ra cùng một thời gian và địa điểm sâm xuất ra chủng nên du klrách phâi đến tận nơi sân xuất ra (nơi tỏn tại) tài nguyên du lịch

này Vì thê, cơ sở vật chất, hạ tâng kỹ thuật ở đây đóng vai trỏ quan trọng trong việc

làm tăng giả trị của nguồn lài nguyên Với những sân phẩm du lịch gắn tải nguyên du lịch là loại hình dị sản văn hoá phi vật thể - ở một clrửng mực nhất định, du khách có thê thưởng thức loại sản nhằm du lịch này theo sở thích, yên cầu

Những đặc diễm trên là cơ sở đề khai thác hợp lý, hiệu quả nguồn tải nguyên dĩ san văn hoa phục vụ phát triển kinh tế du lịch

1.3.2 Vai trò cña di sẵn văn hoá với phát triển lánh tế du lịch

Nói dến hoạt động của du lịch, người t2 phải xét dến nguồn tài nguyên du lich, bao ham cả tài nguyên du lịch tự nhiên và tải nguyên du lịch nhân văn Dối với phát

triển kính tế đu lịch, việc xáo định nguồn tải nguyên du lịch, có kế hoạch khai thác

tiệu quả và đầm bão sự phát triển bên vững là liệt sức quan trọng Theo Điều 4 Tuuật

Tu lịch thì đài nguyên đụ lịch bao pém:

- Cảnh quan thiên nhiên, yếu tế tự nhiên,

~ Di tích văn hoá hoặc lịch sử,

- Cảng trình lao động sảng tạo của oon người hoặc những giá trị nhân văn khác,

là nhân tố cơ bân để hình thành các khu du: lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch và đồ li

du lịch

Nếu xét nội hảm thủ hai khải niệm “di sản văn hoá” và khái niệm “tải nguyên du

lịch” có nhiều điểm chưng Những điểm chứng đó thể hiện mỗi quan lâm, sở thích khảm phá, tìm hiểu, nhu cầu du lịch của cộng đồng vẻ di sản văn hoa Khi do, di sin văn hoá trở thành tải nguyên khai thác đề phát triển kinh tế đu lịch

Giữa du lịch và văn hỏa luôn có những mới liên hệ lữu cơ, tương tác lẫn nhau

Khai thác giả trị của di sản văn hỏa để phát triển du lịch và du lịch phát triển sẽ có tác

28

dụng góp phần bảo tồn va phat triển di sản văn hoá Kinh nghiệm phát triển ngành kinh tế mang tính tổng hợp này ở các quốc gia cho thấy, những nơi có truyền thống

văn hỏa lân đời, bê đây lịch sử và nhiễu đi rích văn hóa, danh lam thắng cânh vẫn luôn

là thị trường hấp dẫn du khách quốc tế Nói cách khác, văn hóa là một trong những yêu

†ố quyết định sự phát triển nhanh chóng và bên ving của du lịch Những nơi đu khách

cdi sản văn:

thích đến là những nơi có nhiều ch tích lịch sử văn hóa nỗi tiếng, nhất là

hoa die bi

trong phát triển du lich, anh hưởng trực tiếp đến việc tạo ra các sản phẩm đu lịch Di

Như vậy, có thể khẳng định đi sản văn hoá luôn dong vai trỏ quan trọng

sản vẫn hoá cảng độc đáo, đặc sắc thì giá trị của sẵn phẩm du lịch cảng cao Di sim văn hoà cảng da dạng thí sản phẩm du lịch dược tạo ra cảng phong, phủ

Di sản văn hoá là các di tích lịch sử, văn hoá, di tích cách mạng, kháng chiến,

danh lan, thẳng cảnh và những giá trị vẫn hoá phú vật thể gắn với chúng là co sở quan trọng để hình thành các loại hình du lịch Sự phân bố của đi sản văn hoá anh hudng

đến câu trúc và chưyên môn hoá của vùng du lịch Mức độ tập trung và tính đặc sắc

của di sản văn hoá là cơ sở dễ tạo các sản phảm du lịch dặc thủ, xác dịnh quy mô của

hoat déng du lich tại mỗi địa phương

Không chỉ thế, xét trên phạm vi rộng thì đi sản văn hoá côn đóng vai trỏ quan trong trong lỗ chức và liền kết các lãnh thổ đu lịch, là yếu tổ quyết định cho sự phân

bể không gian và quy mô của hệ thông lãnh thể đu lịch

Hiểu dược vai trò quan trọng của đi sân văn hoá với phát triển kinh tê du lich la

cơ sở dễ có những định hướng dáng dẫn trong việc tổ chức, quy hoạch phat triển kinh:

tế du lịch địa phương, đặc biệt là cho phát triển du lịch bên vũng,

1.3.3 Nhu cầu về phát triển kinh tế đu lịch gắn với đi sản văn hoá

1.3.3.1 Như câu du lịch:

1Du lịch là một loại nhụ câu xã hội đặc biệt, nhụ cầu này rất phong phủ, da dang: Thu cầu lận hưởng bàu không khí ngoài trời trong lành với phong cảnh đẹp và đời sống dòng - thực vật hoang dã; như câu tìm hiểu về truyền thông lịch sứ, phong tục tập quản, nền văn hoá nghệ thuật của một (hoặc nhiều) địa phương; như cầu về sự sặp gỡ,

gio lưu; nhủ cau tim đến nơi có y nghia tam link, nhu cầu được cải thiện the chal,

nâng cao sức khoẻ bản thân, nla câu hành hương về dat |

29

1.3.3.2 Nhụ cầu du lịch gắn với di sản văn hoa:

Tu lịch di sản văn hoá là loại hình du lịch đặc thù, mang tỉnh bao quát vì né dụa vào khai thác cả 2 nguễn tải nguyễn đu lịch 14 tải nguyên đu lịch nự nhiên và tải xrguyên du lịch nhân văn

Mong muốn được khám phá, tìm hiểu về đi sản văn hóa (vật thế hoặc phi vat

thé, di sân thiên nhiên hoặc trí thúc đân gian truyền thông) luôn là động cơ thúc đẩy, là yếu tổ tạo ra sự khác nhau trong quá trình lựa chọn một diém du lich nay hay diém du lịch khác Vì vậy, các điểm du lịch luôn phải gắn với đi săn văn hoá Di săn văn hoá là thành tố quan trọng không chứ lạo ra sẵn phẩm du lịch mà còn là yêu tổ tạo nén tinh độc do, yếu tổ quyết dịnh chất lượng, của săn phẩm đu lịch Trên cơ sé do quyết dinh khả năng đáp ứng nhu cầu của du khách - chính lả đáp ứng mong muốn được khám pha, lim hiểu về di sân văn hoá - Đồng thời cũng quyết định luôn cả hiệu quả kinh tế

của hoạt động du lịch

Thông qua hoạt động đu lịch, các giá trị tốt đẹp của đi sản văn hoá sẽ được

quảng bá, tôn vinh và có những tác động tích cực đối với du khách và với sự phát triển

kinh tế, văn hoá, xã hội địa phương

Như vậy, có thể nói khé có ngành kính tế nào lại oỏ nguồn tài nguyên thiên

nhiên và nhân văn độc đáo như kinh tổ du lịch Ngược lại, các dĩ sân văn hoá chỉ được

*khai thác tết nhất thông qua hoạt động du lịch Vì vậy, đu lịch và di sản văn hoá có

mồi liên quan mật thiết, tương hỗ Các sản phẩm ch lịch phải gắn với đi sản văn hoá, phải khai thác giá trị di sâu văn hoá là xu thể tắt yếu trong phát triển kinh tế du lịch

14 KINH NGHIEM MOT SO NUGC VA DIA PHUONG VE BAO TON, KIAI THAC DI SAN VAN TIGA GAN VOI PIIAT TRIEN KIN TE DU LICH

1.4.1 Đối với thế giới:

Thông thường, những nước có nên văn hoá phát triển lâu đời với những nét vẫn

hoá độc đáo là những quốc gia có sức thu hút lớn với khách du lịch Nhưng ổ một vải

nước, cào điểm du lịch, các dị sản văn hỏa có thẻ không nhiều, không có gị thật đặc sắc nhưng vẫn đạt được hiệu quã cao trong phát triển kinh tế đu lịch vì họ đã biết khai

thac sinh dong cae chi san dé, Fam di bal được tỉnh độc đảo của nó trong sự tiếp nhận

30

của khách du lịch nên hiệu quả khai thắc các dị sản văn hỏa, các diểm du lịch do lại rất cao Dây cũng là một bài học để du lịch Liệt Nam quan tâm, tìm biểu và học tập

Quéhec, một thành phố nằm bên đông sông Saint Laurert (là một trong những

dị sẵn văn hóa thé gidi ea Canada), dén nơi dây, du khách sẽ bị quyến rũ bởi nét đặc

trưng giao hưu văn hóa Pháp - Canada đã được phát hiện từ thuở xa xưa Dến thành

phố mảy, thú vĩ nhất là đi xe ngựa để thăm thành phố Nhiều khu phé & Québec vin còn nguyên đáng vẻ của thế kỷ XIX Màu sắc có kinh của những con dường, những, khu phố chật hẹp gợi nhớ đến quá khử, đồng thời chào mời giới thiệu một thế giới thanh lịch, duyén đảng hiện tại Có thể nói, đó là một thành phố cổ xưa của nước Pháp với nhiều quản ăn, cửa hàng, cửa hiệu mang dáng dấp châu Âu ở xứ Bắc Mỹ Đến với khu phỏ thương mại cố - khu Petit Champlain đu khách sẽ thầy hàng quán kéo đài từ

‘én cảng cũ cho dến khu hoàng gia Du khách sẽ lạc vào một cảnh buôn bản của thể kỹ

XV - XVH xa xưa được dựng lại Nơi đây cũng có nhiều viện báo tảng, nhiều khách

sạn mini được phục vụ với phong oách "ngược đỏng thời gian” Dặc biệt lả di sản tôn gido - nhà thờ thánh Aunc Nhà thờ này dược lập ra trên núi cao từ năm 1658

Du khách từ mọi miễn thế giới hành hương về đây ngày một nhiều, đo ngành dụ

lịch địa phương đã biết phát huy lợi thẻ biển nơi đây thành một bản sao của thành Terusalem với con đường, thành quách, với đôi Thánh giá - nơi Chúa bị hành hình Tắt

cả đã làm hải lòng những, đu khách Thiên Chua giáo Québac còn là quê hương của hội

‘he, mỗi năm có đến hàng hàng triệu hượt khách đến Québec để du lịch, vui chơi tiêu

xãi và giao lưu hội ngộ

Thánh dia Borobudur ctia Indanesia toa lac guita ving déng bằng bao la, cách

thành phố Yogyakaria 42km vẻ phía đông bắc, là một công trình Phật giáo lớn nbal thé

giới Ngôi đến được xây dựng vào khoảng từ năm 750 - 850 Nhìn từ trên cao, Thánh

địa mang hình của một ngọn tháp đổi xng đổ số Quy mô của ngôi đến cho thấy vai

trở to lớn của Phật giáo lúc bây giờ, thể là Borobudur với tư cách một khu đền tháp

Phat giao bi chén vii trong quén lăng hơn 800 năm Hiện nay sau khi héi sinh

Borobudur da trở thành một di sản thể giới, phục vụ tham quan, nghiên cứu và du lịch

của du khách khắp nơi trêu thế giới

31

Kyoto, một trong những thành phó lớn nhất Xhật Bản nằm cách Tokyo 360km

về phía tây được xây dụng vào năm 791 và được giữ làm thủ đô oủa Nhật Bản trong suốt 1.100 năm Mãi tới năm 1868 chính phủ Minh Trị mới chọn Tokyo làm thủ phủ

mới Trong 1.100 nắm dy, Kyoto luôn có vai rò quan trọng dối với đời sống kinh tế,

chính trị, vần hóa Nhật Bản Dây là cái nội nuôi đưỡng nên mỹ thuật, học vẫn và văn

nghệ độc đáo của đất rước mặt trời mọc Một trong những củ tích lịch sử đã tê thành địa điểm hấp dan nhất phải kế dến là Kim Các tự (Kim - ka - ku - ji) tức chùa vàng Ngôi chủa nay năm ở phía bắc Kyoto, chủa được ma hoan toàn bằng váng, luôn luôn

lap lánh rực rỡ Gó thể nói thành phố Kyolo với chùa vàng rối tiếng, thành phố Kawagoe với dô thị có Ichibangai đều là những, diểm du lịch có sức thu hút mạnh mẽ với đu khách và với những ai mong muén được đặt chân tới đất mước mặt trời mọc

Kẻ cân gần sát chúng ta là dất nước Trung Hoa rộng lớn Trong những nắm tháng cải cách, mở cửa của Trung Quốc, có lẽ không cò một ngành nào có tốc độ phát

triển mạnh mê như ngành đu lien Chuyện tự đo đi ra nước ngoài du lịch đổi với người

đân Trung Quốc có thể nói mãi đến khoảng, dầu những năm 80 của thé ky KX moi trở thành hiện thực, do bước đâu họ đã vượt qua sự khỏ khăn về kinh tế và những rào cắn

vẻ quan niệm Du lịch không chỉ là việc đi tìm thú vui chơi vả tự đo của người dân

Trưng Quốc, mà trên thực tế đã trở thành tuột trơng những ngành kính lế trụ cộL VỀ số

lượng đu khách nước ngoài, Trung Quốc đã được xếp vào hàng thứ chỉn trong số các

nước lớn về du lịch, hơn nữa được xếp vào hang thứ năm trong số các nước có tu Trhập lớn nhất về đu lịch sau Hoa Ky, Phap, Tay Ban Nha va Italia Voi indt quốc gia

có 5.000 năm lịch sử, với một nên văn hóa vật thé và phi vật thế phong phủ, đồ sẻ

Ngay Lừ những năm 1992, Trung Quốc đã tổ chức thành sông "Năm du lịch Trung

Quốc", và cho dén nay, mỗi nắm Trung Quốc déu xác dịnh một chú dễ du lịch, nhằm tuyên truyền với thể giới nguồn tải nguyên du lịch phong phủ cúa mình, đặc biệt lả nguồn lài nguyên du lịch văn hoá Hiện may Trang Quốc cũng là một trong số những quốc gia dứng dầu về danh sách có những, di sản văn hóa nổi tiéng duge UNESCO xép vào danh mục đi sản văn hóa thể giới

1.4.2, Đối với trong nước:

32

Những năm qua, chính nhờ nguồn tài nguyên du lịch phong phủ và da dạng, ma

ngành du lịch Việt Nam đã có được bước phát triển mạnh mẽ, đặo biệt từ trong những nam gắn đây Trong các đợt kỹ niệm lớn như: 1000 rớm Thăng Long - Hà Nội, các kỳ

tổ chúc Festival Huế Nhiều hoạt động, nhiều công trình, hàng loạt lễ hội, các tour du

lich văn hóa sinh thái, các tuần lễ văn hóa liên hoan du lich, 4m thực được tế chức

khá chủ đáo, công phụ đã thu hút một lượng khách ngày cảng lớn, cả khách nội địa và

du lịch đến Hả Nội lả: Văn Miếu, Quốc Tử Giảm, chủa Một Cột, lăng vả nơi ở của

Chủ tịch IIổ Chỉ Minh, chủa Trấn Quốc, bờ hồ, đến Ngọc Sơn, phổ cổ, chùa Hà Da, nhà thờ Lớn Việc thiết kế các toar du lịch có các đi sản văn hóa thực sự rất cần thiết,

và là một trong những cơ sở quan trong tạo nên sức hấp dẫn khách du lịch đến với Lià

Nội, gép phân tích cực, có hiệu quả vào việc giới thiệu các giá trị văn hóa Hà Nội - Thắng Long, giá trị văn hóa Việt Nam với bạn bè thế giới Hà Nội, với tư cách hà một

trung tâm quản cư của người Việt cổ, thông qua các kết quả có được từ công tác khảo

có, lịch sử hình thành và phát triển các vùng quanh Hà Nội, ta thấy trên địa bàn Hà Nội hiện dang tồn lại hàng ngắn di tích lịch sử - văn hóa và di tích khảo cổ học, trưng

đó có nhiều đi tích còn lưu giữ được những hiện vật cổ rất qúi giá, phản ánh lịch sử

vần hỏa từng vùng, từng địa phương và từng dĩ tích Trong chiều đài lch sử 14 thể kỹ,

Hà Nôi gần như liên tục giữ vai trò kiah đồ (trừ thời gian gián doan ngắn thời Tây Sơn

và Nguyễn) Dây thực sự là một di sán văn hoa vô giá của dân tộc và khu lloàng Thành Thăng Long đã được UNESCO công nhận là đi sản văn hóa thé giới có ý nghữa

hét site quan trong là nâng cao vị thể của thủ đỗ Hả Nội, phát huy tác dụng sâu sắc trong giai đoạn truyền thống cũng như trong các hoạt động giao lưu văn hỏa, phát triển

du lịch

33

Ngoài ra tour du lịch dén Huế, mớt thành phổ đã dược Chỉnh phủ Việt Nam quy

hoạch là Thành phố âu lich Vigt Nam, sau khi duoc UNESCO công nhận là di sản văn

hóa của nhân loại, thi khách đu lịch trong và ngoài nước đến ngày cảng nhiều, mở ra một tương lai tốt dẹp, nhất là qua các kỳ Festival Huế từ 2000 dến nay ( tổ chức 2

nim một lần) Với phong cảnh tươi đẹp, địa hình hiểm trẻ, đã tạo cho Tế một vị trí

đặc biệt trong lịch sử Việt Nam Nơi đây đá được chúa Nguyễn Hoàng chọn làm kinh

dô của xứ Đảng Trong (1558), vua Quang Trung chọn làm kinh dó của triểu dại Tây

Sơn (1788-1802), vua Gia Long chọn làm kinh đô của triều Kguyễn (1802-1945)

Trong tiên trình lịch sử đó, Huế đã hình (hành nên bê dày vẫn hóa vật thể và pin vật

thể, cùng những quản thể kiến trúc đỗ sỏ, với những cung, điện, lãng tẩm, thành quach, đền đài, miều đường nguy nga, lộng lẫy, những phong tục tập quán, lễ hội, văn hóa xghệ thuật, làng nghệ thủ công truyền thống tất cả đã tạo cho Huế một giá trị văn hỏa đặc trưng, một bản sắc riêng độc đáo, hập dẫn để lại nhiều ân tượng tót đẹp trong lỏng,

du khách

Huế là một trong những trung tâm của du lịch Bac Trang Bộ, nằm giữa khu vực

có nhiều di sản nỗi trếng như Phong Nha - Kẽ l3ảng, Quảng Trị, liệt An, Mỹ Sơn Ngoài ra, Huế cũng nằm tại trọng điểm của tuyển đu lịch quảc gia xuyên Việt, đồng thời nằm trên tuyên hành lang kinh tế Đông Tây nổi hền Viel Nam với các quốc gia

láng giểng: Lào, Thái Lan, Myanma Như vậy, trong tương lai gần củng vidi Da Nang,

Huế không chỉ là trưng tâm kinh tế, văn hóa, đu lịch quan trọng trang nước mnà còn của

cỗ khu vực

Nim ở đuyên hải miễn Trung, cùng với Da Ning, Quảng Nam là một vùng đât

vốn có truyền thông văn hỏa từ lầu đời, vừa giàu sức hội tụ, kết tính, vừa giàu kha vọng giao tiếp hướng tới cái mới Được mệnh danh là mảnh đất của “Ngũ phụng tẻ

phi, Tứ linh nhân kiệt”, Quáng Nam từng là nơi hội tụ, giao lưu văn hỏa với thương

công quốc tế Hội An nổi liếng một thời Do những đặc thủ về địa lý - lịch sử, địa lý - nhân văn, vùng đất Quảng xưa và tính Quảng Nam ngảy nay đã trở thành một trong

những trung tâm văn hóa và du lịch, với sự phong phú, đa đạng của các đi sản văn hoá,

Một trong những điểm nồi trội nhất là trên địa bàn tỉnh Quảng Nam có hơi đi san văn hỏa thể giới cùng được UNESCO công nhận vào thời điểm cuối năm 1999, đó

34

là khu di tích Mỹ Sơn và khu phố cổ Hội An Điều nay đã góp phân không nhỏ vào việc tôn vinh vị thế của đất nước và dân tóc ta, làm rạng rỡ truyền thông văn hiến và

van minh Viét Nam noi chung, và những giá trị văn hỏa đặc trưng của tỉnh Quâng

Nam nỏi riêng

Dic biét, dén nay Hội An là đi sản văn hóa thé giới duy nhật ở Việt Nam được

UNESCO Chiu A - Thai Bình Dương trao tặng 3 giải thưởng: Giải thường dự án kiệt

xuất về hợp tác bảo tân đồ thị cỗ của Hội An; Giải thưởng phát triển du lịch và bảo tôn ải sản văn hoá; Giải thưởng bảo tần làng mộc truyễn thông Kiêu Bằng

Chỉ tính riêng thị xá Hội An đã có một khối lượng ch ích khả lớn, gớm chùa

chiến, nhả cỏ, hội quản, bảo tàng, nhà thờ họ, di tích lịch sử, danh thing Hau hét cac

đi tích này được xây dụng vào thể kỷ XDX Nét trầm mặc, cô kính của những mái nhà rêu phong, nét thanh bình của những con phố nhỏ, ánh đèn lồng lung lĩnh, huyền ão, những đêm rắm phổ cổ đã và đang thu hút du khách đến chiếm ngưỡng, Bên cạnh phd

cổ Hội An là khu di tích Mỹ Sơn, khu tháp cổ có giá trị vả kiến trúc hết sức độc đáo, chứa dựng nhiều bí ấn kỷ lạ

1.4.3 Bài học kinh nghiệm rút ra cho tính Phú Thọ

Thủ Thọ là một địa phương có một nguồn tải nguyên du lịch nhân văn giàu giá

trị cả về văn hóa vật thể và phi vật thể Hệ thống ch sân văn hóa có thể nói là có nhiều

điêm hết sức đặc biệt, mang tính lâu đời và đại điển của đân tộc và đất nước Dặc biệt

có di tích lịch sử Đẩn Hùng thuộc hàng đầu trong các di tích đặc biệt quan trọng của

quốc giá và “Hải Xoan Pho Tho” va “Tin ngưỡng thờ củng Hùng Vương” đã dược

UNESCO công nhận là đi sản văn hóa phi vật thế của nhân loại Nghị quyết Dại hội

Đảng bệ lĩnh Phú Thọ lần thú XVTI giai đoạn (2010-2015) xác định phát lriển du lịch

là một trong ba khau dét pha, do vay muốn dạt dược mục tiểu dễ ra, với kinh nghiệm của các nước và các tính như đã nêu trên thì việc xác định sản phẩm, loại hinh du lịch

Phú Thọ đặc trưng và chất lượng cao tiêu cơ sở phái huy giá trị lải nguyễn du lịch độc

dio, dic sac, cd thé manh nỗi trội là dụ lịch văn hóa cội nguồn, tham quan các di tích lịch sử, hay du lịch tâm lĩnh là rất quan họng

Muốn vậy, phải xây dung các chương trình, quy hoạch để tạo được sản phẩm:

du lịch độc đáo, đặc trung có chất lượng cao thực sự trên cơ sở trủng †u, tôn tạo, tu bỏ

35

các di tích lịch sử văn hỏa dam bao tinh nguyên gốc Kinh nghiệm các địa phương nêu trên làm rất tết để Phú Thọ học tập Tránh tỉnh trạng sai lầm một số địa phương khác trong công tác tu bố di tích lịch sử văn hỏa như : ngôi làng cỗ Đường Lâm - đi tích quốc gia làng gỗ dầu tiên và duy nhất của Việt Nam đã bị các dự án trùng iu, tén tao

“giết chết” từng ngày, đỉnh làng Yên Phụ ở HĨã Nội, chùa Bút Tháp, chùa Tướng, chùa

Thật Tích ở Bắc Ni: , những chiếu rong, ban da, lu hương hoành tráng 6 chùa Võng

Thị, quận Tây Hỏ, Hà Nội sau trùng tu đón sự kiện 1000 năm Thăng Long là một ví dụ

đau lòng ; hoặc ngay đi tích lịch sử Đến Hùng việc tu bế, tôn tạo và đầu tư xây dựng, nhiều nông trình còn riuều điều đảng phải suy nghĩ : Việc san Gi các quả đổi ( 89 con voi) dễ xây đựng các công trình bằng bẻ tông hỏa ; cáo nhà bán hàng lưu niệm tại ngã riăm Dên Giếng kiến trúc kiểu INDONTSA ; chủng ta còn nhớ trong sách giáo khoa cấp tiểu học những nắm 80 - 90 của thể kỹ XX có những bài văn viết dây hình ảnh, ân tượng vẻ di tích Đên Thượng - Đến Hùng trên múi Nghĩa Cương: “Irước cửa đền,

những khém hải đường đơm bông rực đỏ ” Nhưng sau khi công trình này được tu bỗ như hiện nay thú không còn khung cảnh dẹp dẽ, hải hỏa vá thanh tịnh ấy nữa và bảng

trăm các công trình, các di tích quy giá khảc trên khắp các vừng, miễn thực sự là một bài học đất giá cho công tác trừng tụ khôi phục di sản văn hóa Và như vậy, đồng

nghữa với việc chímg 1a làm mất đi tính độc đáo, đặc trưng mà du khách đang câu nghiên cứu và khám phá

Chọn lọc các di tích tiếu biểu để quy hoạch gắn với phát triển du lịch trên cơ sở thiên củu các dự án, phương án tring tn, t6n tuo bao tổn giá trị nguyễn bản Bên cạnh đó, trong oông tác trùng tu cho phép có các hạng mục hiện đại như nơi ở, công

trình vệ simh, khu địch vụ nhưng phải đảm bảo yêu tổ thâm mỹ và tôn trọng không,

gian tâm linh của di tích Khách du lịch thường bị thu hút bởi các giá trì mang tính

nguyên bản của đi sản Vì vậy, bắt kể một sự can thiệp nào làm biến dạng, đổi khác về anil vat thé hay làm sai lệch các giá trị phi val thé cũng sẽ gây tâm lý phản cảm và

phân ủng tiêu cực từ phia họ Như thế, võ hình trung, hoạt dộng, du lịch sẽ bị ảnh thưởng nghiêm trọng,

Quy hoạch hệ thống và kết hợp các diễm đến du lịch quốc gia và địa phương,

kệ thông tuyển du lịch liên vòng, hình thánh ba cụm vả trung tâm du lich, dan xen du

36

lịch tâm linh với các loại hình đu lịch khác trong tour cũng sẽ lả cơ hội tốt dễ phát triển

thị trường du lịch của tĩnh Củng với bai tỉnh Yên Bái và Lào Cai, xây dụng tuyến đu

lịch tâm linh đọc sông Hồng — sông Chảy, kết nếi hệ thống các đền, chùa đọc sông, Hồng, sông Chãy thành tuyên du lich tam Linh phục vụ du khach nhu tuyên Đến Hùng

- Dẫn Âu Cơ (Phú Thọ) — Chủa Am - Dễn Dông Cung - Dần Nhược Sơn (Yên Bái) -

Tiên Bảo Hà - Đến Thượng - Đền Bac Ha (Lao Cai) - Đến Đại Cại - Đến Thác Ba (Yên

du lịch dặc biệt hấp dẫn Nếu như tải nguyên thiên nhiên thu hỏi dụ khách bối sự

khoang sơ, hùng vĩ, độc đáo và hiếm hơi của nó, thi tai nguyên du lịch nhân văn thu hút

du khách bởi tính phong phú, đa dạng, độc đáo và tính truyền thông cũng như tính địa

phương của nó Các dối tượng vẫn hóa, tài nguyên du lịch nhân văn là cơ sở đẻ tạo nên các loại hình du lịch văn hỏa phong phù, nó đánh đấu sự khác nhau giữa nơi nảy với nơi khác, quắc gia nảy với quốc gia kháe, đân tộc này với dân tộc khác và là yêu tổ

thúc đây động cơ du lịch của du khách, kích thích quá trình lữ hành và phát triển kinh

tế du lịch

37

CHUONG 2

'THỰC TRẠNG CƠNG TÁC BẢO TỒN DI SẲN VĂN HĨA

GAN VOI PIIAT TRIEN KIXI TE DU LICH Ở PHỦ THỌ 2.1 TONG QUAN VE DIEU KIEN TU’ NHIEN, XA HOI TINH PHU THO

ANH HUGNG DEN CONG TAC BAO TON DI SAN VAN HOA GAN VOL

PHAT TRIEN KIND TE DU LICIT

3.1.1 Điều kiện tự nhiễn và tải nguyên tự nhiên

2.1.1.1 Vị trí địa {0+ Phủ The là một tỉnh thuộc vừng Đơng Bắc Bộ, được tái lập trgày 01/01/1997 trên cơ số tách ra từ tỉnh Vĩnh Phú Với điện tích lự nhiên là: 351.956

Sa (chiếm 1,2% điện tích cả nước, xếp thứ 10/11 tính thuộc vùng Đồng Bắc Bộ và xếp

tứ 38/64 tỉnh, thành phá cả nước), cĩ toạ độ địa lý 2055 đến 21"43' vĩ độ Bắc và từ

104°48' dến 105°27" kinh độ Đơng

Plưú The cĩ 13 huyện, thành, thị gồm: Thành phổ Việt Trị, thị xã Phú Thọ, 11

huyện: Thanh Sơn, Yên Lập, Cắm Khê, Tam Nơng, Thanh Thuỷ, Hạ IIộ, Thanh Ba, Doan Himg, Lam Thao, Phủ Ninh và Tân Sơn với 277 cơ sở xã, phường, thị trấn

‘Thanh phê Việt Trí là trung tâm chính trị kinh tế của tính

Cách thủ đơ Hà Nội 80km và các tinh xưng quanh L00 - 300km, là điểm tiếp giáp giữa vùng Đơng Bắc, đồng bằng sơng Hồng vẻ vùng Tây Bắc, phía Bắc giáp

Tuyển Quang, Yên Bái; phái Nam giáp IIoả Binh, phía Dỏng giáp Vĩnh Phúc, TIà Tây

và phía Tây giáp Sơn La Với vị trí cửa ngõ phía Tây của thủ đỏ Hà Nội và địa bàn

tong diém kink tế phía Bắc Nơi trung chuyển hàng hố thiết yếu của các lĩnh ruiễu

núi phía Tắc Các hệ thống đường bộ, đường sắt, đường sơng đều quy tụ về Phú Tho

vơi mới di Hà Nội, Hải Phịng và các tỉnh thành phố khác trong cả nước

Thành phố Việt Trì là Trung tim van hố của tỉnh dịng thời cũng là một trong,

5 Trung tâm lớn của vùng Irung du miễn múi lắc lộ, cỏ các tuyến trục giao thơng quan trọng chạy qua nữ: quốc lộ số 2 chạy từ Hà Nội qua Việt Trì đi Tuyên Quang -

Hà Giang sang Vân Nam - Trung Quốc, dây là tuyến nằm trong hành lang kinh tế Cơn Minh - Lao Cai - Hà Nội - Tải Phịng - Quảng Ninh Quốc lệ 70 xuất phát từ thị trần Đốn Hùng dị Yên Bai - Lao Cai, hiện đang dược nâng cấp dễ trỏ thành cơn dường chiến lược Hãi Phỏng - Hà Nội - Cơn Minh, Trung, Quốc tạo ra cơ hội phát triển kinh

38

tế cho Phi Tho Quốc lộ 32A nổi Hà Nội với Son La, quốc lộ 32B nói Phủ Thọ - Yên

Bai với cầu Ngọc Tháp qua sông IIồng tại thị xã Phú Thọ là một phần của đường TIS

Chi Minh

2.112 Địa hình: Điểm nói bật của dia hinh Pho Tho 14 chia cl tuong déi

rnạnh vi nằm ở cuối day IIoàng Liên Sem, nơi chuyển tiếp giữa miền núi cao và miễn

múi thấp, gò đổi, độ cao giãm dẫn từ Tây Đắc xuống Đông Nam, điện tích đổi núi chiếm 64% tổng diện tích tự nhiên, sỏng suối nhiều (chiếm 4,19)

Căn cử vào địa hình, có nhiên cách phan ving, trong đó đáng chú ý là cách chia Phú Thọ thành hai tiêu vùng sau:

- Tiêu vùng Tây Nam hay hữu ngạn sông Hỗng: Tiêu vùng mién nui gồm các

huyén Thanh Sơn, Tân Sơn, Yên Lập, Tam Nông, Thanh Thuỷ, Cẩm Khê có diện tích:

tự nhiên khoảng 2261,7 kan’, din số khoảng 560,5 nghìn người, bằng khoảng 64.2% diện tích tự nhiên, 42,2% dân số toàn tính Mật độ dân số 248 người/m”, bằng khoảng,

65,9% se trung bình toàn tỉnh, có độ cao trung bình so với mặt nước biến từ 200 - 500

mm, Đây là tiểu vủng có những lợi thể phát giền du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng Tuy

“nhiên, tiểu vùng nay đang khó khăn về giao thông và dân trí cỏn thấp lại nhiều dân tộc tiên việc khai tháo tiêm năng để phát triển kinh tê- xã hội còn hạn chế

- Tiểu vàng Đăng Bắc hay tả ngạn sông Hồng: gồm thành phố Việt Tn, thủ xã

hú Thọ và các huyện Lam Thao, Phù Ninh, Thanh Ba, Doan Iltng, Ia Ida Dign tích tự nhiên khoảng 12621Km”, dân sổ khoảng 766,3 nghìn người, bằng khoảng 35,8% điện tích tự nhiên, 57,8% diện tích toàn tỉnh Mật độ 706 người/ kuẺ, bằng

khoảng 1,6 lần so với mật độ dân số chung toản tỉnh Dây đang là tiểu vùng có những,

lợi thế phát triển du lịch [ễ hội về cội nguôn T.ã tiểu vũng thuận lợi về điều kiện giao thông vận tài, có đất dai phù hợp cho phát triển khu công nghiệp và đô thị

2.1.1.3 Klú hậu: Mang đậm đặc trưng của vùng khi hậu nhiệt đới gió rưùa, với

đai mửa rõ rột: mùa hè nẵng nông, mua nhiều từ tháng 5 di thang 10 và mùa đồng lạnh, mưa ít tử tháng 11 đến tháng 4 năm sau Nhiệt dộ trung binh trong năm là 23° C, lượng mưa trung bình: 1.600mm - 1.700mm, 46 4m binh quan: 85% - 87%

39

2

song có thê hợp thành 12 loại chủ yêu, phân thành 21 nhóm đất chính thích hợp cho

4 Tải nguyên thiên nhiên: Phù Thọ có 22 loại dit (theo loại phát sinh),

5 Tải nguyên mước: Phú Thọ có tài nguyên nước rất đổi dào, phong phú

phụ lưa đủ cưng cấp cho luới tiểu trang cả nh Ngoài ra, Phú Thọ còn có 130 guối nhỏ cùng hàng ngàn hd, ao phan bố đều khắp trên lãnh

6 Tài nguyên khoảng sản: Phú Thọ là tỉnh giàu tài nguyên khoảng sẵn,

phong phủ về chủng loại, dỗi dào về trữ lượng Theo kết quả diều tra dịa chất trên địa bản tỉnh đã thống kế được 251 mỏ và điểm quặng, trong đó có 20 mỏ lớn và vừa, S2 1aở nhỏ và L43 điểm quặng

2.1.1.7 Tài nguyên du lịch tự nhiên: Các điều kiện tự nhiên của Phú Thọ, đặc biệt là địa bình đa đạng đã tạo cho Phú Thọ một nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên khá phong phú và hập dân với các loại hình có thể khai thác như du lịch tham quan, vui

chơi giải trí, nghỉ đưỡng chữa bệnh, du lịch sinh thái Dáng chú ý trong số đỏ phải kể đến đảm Ao Châu (huyện Hạ Hèa), vườn quốc gia Xuân Sơn (huyện Tân Sơn), mỏ

trước khoảng nóng Thunh Thủy (huyện Thánh Thủy), Ao Giới - Suối Tiên (huyện Hạ Tléa) v.v

2.1.2 Diễu kiện kính tế — xã hội và tải nguyên du lịch nhâu văn:

3.1.2.1 Dân số và nguôn nhân lực: Tính dến hết tháng 12 năm 2010, dân số

toàn tỉnh là 1.322 652 người, mật độ đân số bình quần 371/4 ngườikrỶ, tốc độ tăng đân số tự nhiên là 0,98% và tăng cơ học là 0,1%, với 21 đân lộc, trong đó đông nhất là

người Kinh, Mường, Dao.(Người Kinh là: 1.141.558 người, người Mường là: 183.414 người, người Dao là: 12.212 người ;}

Biểu 2.1: Dân số tình Phú Thọ năm 2013

„ | Phân theo giớitính | Phân theo khu vực Huyện, thị Tổng số

Nam Nữ | Thành thị | Nông thôn

TP Viet Tri 187.282] 90.680] 96.602] 125.630 61.652