Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn 1.4 Vai trò công tác tổ chức hoạt động thông tìn — tư liệu phục vụ đào tạo 1.4.2 V
Trang 1MUC LUC
LOL NOL DAU
1.Tính cấp thiết của dễ tải
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận - dese ceceneesesevietaeseistaneesetereeaae 9
CHƯƠNG 1: PHÒNG TƯ LIEU KHOA LỊCH SỬ TRƯỜNG ĐẠI HỌC
KHOA HOC XÃ HỘI VÀ NHẪN VĂN VỚI SỰ NGHIỆP ĐÀO TẠO VÀ
1.1.1 Vải nét về lich sử ra đời và phát triển -Ö 11
1.1.3 Co câu tô chức và đội ngũ cán bộ 14
1.2.1 Vài nét về lịch sử ra đời và phát triển so 15
1.3 Đặc điểm người ding tin va nhu ciu tin 18
Trang 2Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
1.4 Vai trò công tác tổ chức hoạt động thông tìn — tư liệu phục vụ đào tạo
1.4.2 Vai trò của hoạt động thông tin tư liệu tại Khoa Lịch sử
CHƯƠNG 2: TIỆN TRẠNG CÔNG TÁC TÔ CIIÉC HOẠT DỌNG
CUA PHONG TU LIEU KHOA LICH SU TRUONG DAL HOC KHOA
2.2 Dặc điểm cơ sở vật chât và phần mềm quản trị tư liệu 31
2.3.1 Công tác xử ly hình thức tải liệu 34
2.3.2 Công tác xử lý nội dung tải liệu 38 2.4 Công tác lưu trữ và bảo quản tải liệu wa AL
2.4.1 Công tác tổ chức lưư trữ tải liệu -Ö đĨ
2.4.2 Công tác bão quân tài liệu - 42 2.5 Công tác phục vụ người dùng tin của Phòng Tư liệu we AD
2.5.1 Tế chức thời gian phục vụ vả các quy định chung dF
2.5.3 Tổ chức phụ vụ dọc tài liệu tại chỗ 48
CHƯƠNG 3:MỘT SÓ NIẬN XÉT, KIÊN NGII VÀ GIẢI PIÁP
NHẰM NANG CAO HIEU QUA HOAT BONG CUA PHONG TU LIEU KHOA LICH SU TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN
Trang 33.1.3 Nguyên nhân
3.2 Một số kiến nghị và giải pháp
3.2.1 Tăng cường vồn tải liệu ¬ 32
3.2.2 Chủ trọng đầu tư cơ sơ vật chất ¬— 54
3.2.3 Nâng cao trình độ cán bộ công tác thông tm — tư liệu 55
3.2.4 Chú trọng công tác bảo quân tải liệu 56
3.2.7 Nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ thông tín thư viện 58
KET LUAN
DANH MUC TAI LIEU THAM KHAO
Trang 4Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
LỜI CẢM ƠN!
tìm xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất dén cé gido PGS
Trần Thị Quỹ người đã trục tiếp hưởng dẫn em hoàn thành Khóa luận nay
Qua đây em xin gửi lời cũm ơn đến các thầy cỗ giáo trong khoa Thông
tin - Thu viện, trường Lại học Khoa học xã hội œ& Nhân văn, đã tận tình
chỉ bảo, dạy đỗ em trong suốt 4 năm học tập tại Trưởng
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành dễn tập thể cán bộ, giảng viên khoa
Lịch Sử, trường Đại học Khoa học xã hội &Nhân văn đã giúp đỡ em rất nhiều trong quá trình thực hiện đề tài
Em xin chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè — những người luôn bên
em, động viên và khuyến khích em đễ em có thể hoàn thành Khóa luận !Õt
nghiệp và dạt được kết quả như ngày hôm mau
Mặc dù có rất nhiều có gắng những do bước dẫu nghiên cứu nên
không thể trảnh khôi những thiểu sót
Em rất mong nhận được sự góp ý của thây cô và các bạn dễ Khóa luận hoàn thiện hơn
Em xin chân thành câm on!
Trang 5BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT Tidng Viet
TTTT-TV Trung 1am Thông tin -Thư viên
TI-TV "thông tin-thư viện
Tiêng Anh
CDSASIS Cumputerlized Documentatiun System-Intergrale Set of
Information System DDC Dewey Decimal Classification
18512 ‘The International Standard Bibliographic Description
Trang 6Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
LỜI NÓI ĐẢU
1.Tỉnh câp thiết của dé tai
Trong thời đại ngày nay, các loại hình thư viện, các trung tâm thông tin
thư viện ngảy cảng chiếm vị trí quan trọng trong việc khám pha và truyền
bá trí thức về tự nhiên vả xã hội Thư viện với những đặc trưng vốn có của
mình sẽ là nguồn cung cấp tải liệu quý giá phục vụ cho gông tác nghiên
cứu, học tập và giải trí của mỗi con người Dặc biệt tại các trường đai học, thông tin là yếu tổ không thể thiếu trong công tác quản lý, giáo dục và đảo
tạo Chỉnh vi vậy mỗi trường đại học cần xây dựng hệ thống các trung lâm
thông tin thư viện (TTTT-TV) phục vụ cho sự nghiệp đảo tạo của cơ quan
mình
Hiện nay trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
(DHKHXH&NV) đang triển khai chương trình đào tạo theo phương thức
mới- đảo tạo theo phương thức lín chỉ Với hình thức dảo tạo nảy lăng
cường tính tích cực, chủ động tự học, tự nghiên cứu cho sinh viên Chính vì
vậy, trung tâm TT — TV nói chung và phỏng tư liệu của các Khoa trong
trường nói riêng có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo thông tin
cho Thầy và trò trong việc giảng day và học tập Chính vì vây, Phòng Tư
liệu vả thư viện như người thầy thứ hai của sinh viên
ĐỂ đạt hiệu quả cao trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo, trường Đại thọc Khoa học Xã hội và Nhân văn, Dai học Quốc gia Hà Nội (DHQGHEK)
đã và đang chú trọng tới mội bộ phận quan trọng góp phần vào sự phát
triển chung của nhà trưởng đó là hê thống các phỏng tư liêu của cdc Khoa!
Bộ môn trực thuộc Hoạt động của hệ thống các phòng tư liệu đó đã đem
lại hiệu quả cao trong công táo giãng dạy, nghiên cứu vả học tập của cán bộ
và sinh viên trọng toàn trường Xứng đáng với thành tích là một ngôi trường đẫn đầu cả nước trong sự nghiệp đào tạo các ngành Khoa học Xã
hội vả Nhãn văn
Trang 7Hiện nay, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN
có 14 khoa và 2 bô môn trực thuộc Mỗi Khoa/Bộ môn đều có một phòng
tư liệu phục vụ cho công tác nghiên cửu và giảng dạy, hoe lập của cán bộ
và sinh viên của Khoa/B6 mén minh Phan lớn những phòng tư liệu đó đều
được xây dụng ngay khi Khoa/Bộ môn được thành lập Nhiéu phòng tư liệu của các Khoa/Bộ môn đã đạt hiệu quả eao trong tổ chức và hoạt động thông tin thư viên (T1-EV)
Ti đầu trong hệ thống các phỏng tư liệu Khoa/Bệ môn cả về lịch sử
hình thành lẫn công tác lỗ chức và hoạt động đó là Phỏng Tư liệu Khoa
Lịch sử Phòng Tư liệu Khoa Lịch sử đã trải qua quá trinh hình thành và tphát triển lâu dải, vốn tải liệu đã trở nên phong phủ và đa đạng Tuy nhiên
do nhu cầu của bạn đọc ngày một thay đổi một cách nhanh chóng nên mặc
đủ đã rất cố gắng nhưng công tác tổ chức và hoạt động thông tin vẫn chưa
dap ứng một cách hiệu quả nhu cầu của bạn đọc Trước tỉnh hình dó lôi dã manh dan Iva chon dé tai: “Nang cao hiệu quả hoạt dộng của Phòng Tư
liệu Khoa Lịch sử trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn” làm
dễ tài Khỏa luận của mình với mong muốn Phỏng tư liệu Khoa Lich sur sé
đạt hiểu quả cao hơn nữa trong hoạt đông nghiệp vụ thư viên trong thời
gian lới, đáp ứng tốt nhất nhu cầu tỉn của mọi đối lượng bạn đọc
3 ĐI tượng nghiên cứu
Công tác tổ chức hoạt động của phòng Tư liệu khoa Lịch Sử- Trường
ĐHKHXH&NV
3 Pham ví nghiên cứu của để tài
3.1 Phạm vi về thời gian
Khóa luận nghiên cứu thực trạng lổ chức hoạt động của phòng Tư liệu
Thoa Lịch sử trong giai đoạn hiện nay
Trang 8Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
giăng dạy, học tập và nghiên cứu
3 Phương pháp nghiên cứu
31 Thương pháp luận
Nghiên cứu dựa trên những quan điểm chỉ dạo của Đáng và Nhà nước,
quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về vấn đề tổ chức và hoạt
động thông tin & thư viện
4.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể
động thông tín-thư viện tại Phòng Tư liệu Khoa Quốc té học trường Dại
học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc Gia Hà Nội” do sinh viên
Trang 9Nguyễn Thị Hà lựa chọn làm Khoá luận tốt nghiệp năm 2009 Tác giả dã di
sâu nghiên cứu thực trang công tác tố chức hoạt đông của Phỏng Tư liệu
ĐIIKHXII#NV góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Khoa
8 Bỗ cục khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tải liêu tham khảo và phụ lục, để tài
được chia làm 3 chương
Chương 1: Phòng Tư liệu khoa Lịch sử trường Đại học Khoa học Xã
hội và Nhân văn với sự nghiệp đảo tạo và nghiên cứu khoa học
Chương 2: Hiện trụng công tắc tổ chức hoạt động thũng tin của Phòng
Tư liệu Khoa Lich sử trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Chương 3: Một số nhận xét, kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao
hiệu quả hoạt động của Phòng Tư Hệu Khoa Lịch sứ trường Đại học
Khoa học Xã hội và Nhân van
Trang 10Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
CHƯƠNG 1
PHÒNG TƯ LIỆU KHOA LỊCH SỬ TRUONG DAI HOC KHOA HOC XA HOI VA NHAN VAN
VỚI SỰ NGHIỆP ĐÀO TẠO VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
1.1 Khái quát về Khoa Lich sit
1.1.1 Vài nét về lịch sứ ra đời và phát triển
xây đựng và trưởng thành trong hoan cảnh đất nước gặp nhiều khó khăn,
hoa Iạch sử dã từng bước phát triển và có những đóng góp to lớn vào
công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Quá trình hỉnh thành va phát triển
của Khoa có thể chia thành các giai doạn sau:
Giai doan 1956-1985
Khi mới thành lập, Khoa Lịch sử chỉ có 20 cán bộ gom các nha khoa học nỗi tiếng như Giáo Sư (GS) Trần Đức Thảo, G8 Đảo Duy Anh, G8
'rần Văn Giàu và môt số cán bộ trẻ vừ mới ra trường, cùng môt nhóm cán
bộ tư liệu biên dịch Đến năm 1957 Khoa lại được bổ sung thêm một số cán
bộ giảng dạy và tư liệu, dần dần hình thành những tổ bộ môn đầu tiên là Cổ
sử Việt Nam, Cận đại Việt Nam, Hiện đại Việt Nam và Lịch sử thể giới Đây cũng là thời kỳ hình thành định hướng phát triển của Khoa là kế hợp
chặt chế giữa giảng day và nghiên cửu khoa học Nhiều công trình chuyên
khảo va dich thuật xuất hiện, đặc biệt là những bộ giáo trình Lịch sử Việt
Nam đã đặt cở sử cho việc nghiên cứu, học lập và giảng đạy không chỉ
trong Khoa, trong trường, mà mở rộng trên phạm vi cả nước
Trang 11"Từ năm 1960, Khoa T.ịch sử được nhập với Khoa Ngữ Văn thành Khoa
Xã hôi nhưng vẫn tương đối độc lập về mặt chuyên môn Lúc này số cán bộ
và sinh viên tăng lên nhanh chóng, diện đào tạo được mở rộng Nhiều bộ
sách quan trọng và các gáo trình biển soạn từ trước được chỉnh lý, hỗ sung
và xuất bẩn réng rai
Từ năm 1965, Khoa Lịch sử lại tách ra thành khoa riêng Các hoạt
đông đào tạo nghiên cứu khoa học và phục vụ sản xuất chiến đấu điễn ra
trong điều kiện chiến tranh ác liệt và hoàn cảnh cực kỳ khó khăn Cơ cấu tổ
chức của khoa có thêm một số bộ môn mới như: Kháo cỗ học, Lưu trữ họu,
Thư viện học Dây cũng chính là thời kỳ hinh thành và khẳng định một
phương hưởng đảo tạo và nghiên cửu là gắn chặt lý luận với thực tiễn, nhà
trường và xã hội, khảo cửu sách vở với khảo sát thực địa
Sau khi miễn nam hoàn toàn giải phóng, Khoa Lịch sử phải chia sẻ lực
lượng nỏng cốt của mình di xây dựng các khoa Lịch sử ở các trường: Đại
học Tổng hợp Huế, Đại bạc Đà Lạt Trong thời gian này trong Khoa có
thêm hai Bộ môn mới được thảnh lập là Phương pháp luận sử học và Phong
trảo công sẵn và công nhân quốc tế, nhưng dến năm 1981 có hai Bỗ môn
được chuyển sang trường Dai hoc Văn hoá hình thành hai khoa độc lập là
Bao tang học và Thư viện học
Giai doan 1986 đến nay
Cùng với quá trình đổi mới của đất nước, Khoa Lịch sử cũng trải qua
chặng đường đổi mới toàn diện, sâu sắc, trử (hành trung tâm đào tạo và
nghiên cứu khoa học đa ngành, đa lĩnh vực sử học chất lượng cao của cả nước, lấy khoa học cơ bản làm nền táng và mở rộng đáp ứng nhu cầu của
đất nước - trở thành dịa vị tin cây của dỗng nghiệp quốc tế
Trang 12Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
Năm 1995, trong cơ cấu của tổ chức của Đại học Quốc gia Hà Nội,
'Trường Dại học Tổng hợp Hà Nôi tách thành 2 trường mới: Dại học Khoa
học Tự nhiên và Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Trong đội hình
của Trưởng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Khoa tiếp tục khẳng
định là trung tâm đào tạo và nghiên cứu đa ngảnh, đa lĩnh vực sử học chất
lượng cao của că nước, là địa chí nghiên cứu và đào tae Lin cay cua Việt Nam và đồng nghiệp quốc tế
Khoa có trên 7000 sinh viên các hệ, nghiên cứu sinh, học viên cao học
dã và dang học tập, trong dé od trên 100 người đã bảo về thành công Luận
án tiến sĩ, trên 200 Luận văn thạc sĩ
Trong hơn 50 năm qua ở khoa đã có gần 200 cán bộ giảng dạy thuộc
các thể hệ, trong đỏ có những thầy giáo, cô giáo đã trở thánh nhà giáo, nha
khoa học lão thành, nổi tiếng Khiểu cán bộ học sinh khoa Lịch sử tốt
nghiệp trở thành những công dân tốt của đất nước, sống, lao động, phục vụ
sự nghiệp xây dưng và bảo vệ TỔ quốc trên mọi miền dất nước, thành
những nhà giáo, nhà nghiên cứu lịch sử văn hoá, nhà hoạt động chính trị
trên các lĩnh vực văn hoá, xã hội, kinh tế
1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Khoa
Trải quá quá trình hình thành và phát triển trong bối cảnh đất nước gắn
nhiều khó khăn, Khoa L.ịch sử vẫn chứng tô mình lã địa chỉ tin cây trong sự
nghiệp đào tạo về chuyên ngành Lịch Sử của cả nước Bến cạnh đó Khoa
có những chức năng vả nhiệm vụ sau:
- Thực hiên mọi chủ trương đường lỗi chính sách của Lảng và Nhà
nước đề ra,
- Dao Lạo sinh viên hệ cử nhân
- Dào tạo sinh viên hệ chất lượng cao
- Đảo tạo sinh viên hệ sau Đại học
Trang 13- Truyén bá trị thức và đảo tạo nguồn nhãn lực chất lượng cao chuyên
ngành Lịch sử, phục vụ sự nghiệp xây dựng va phát triển đất nước
- Nghién citu khoa học và đảo tạo, góp phần phục vụ thực tiễn gông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
1.1.3 Cơ cấu tố chức và đội ngũ cán bộ
Ban chi nhiệm Khoa gầm
- I Chủ nhiệm Khoa: Chịu trách nhiệm chung về hoạt động của
Khoa
-_3 Phó Chủ nhiệm Khoa (PCN), trong dé:
+ 1 PCN phụ trách đảo tạo sau đại học và đối ngoại quốc tế
+ 1 PCN phụ trách dào tạo dại học và nghiên cứu khoa học + 1 PCN phụ trách tổ chức tải chính và cơ sở vật chất
Sơ đồ cơ câu lỗ chức Khoa Lịch sử
CHI ỦY | — BANCHỦNHIỆM HOI DONG
KHOA KHOA HOC
Trang 14Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
1.1.3.2 Đội ngĩ cản bộ
Công việc đảo tạo, bồi dưỡng cán bộ được Khoa g1ao trực tiếp cho các bộ
môn đảm nhiệm Khoa Lịch sử là đơn vị đầu tiên của Trường Đại học Tổng
Hợp Hà Nội nêu quyết tâm phó tiến sĩ hoá toàn bộ các cán bộ trong khoa Dặt vào trong hoàn cảnh của nhà trường và đối với việc đào tạo các ngảnh
khoa học xã hội nói chung đây là mục tiêu mang tính hiệu quá cao
Khoa Lịch Sử hiện có 43 cán bộ giảng dạy vả nghiên cứu sinh, trong đó:
Số người cỏ hoc vị Tiến Sĩ: l6 người chiếm 37%
Số người có học vị Thạc sĩ : 14 người chiếm 32 5%
Số người có học vị Củ nhân: 5 người chiém 12%
Thiên nay khoa có 8 người đang là nghiên cứu sinh trong và ngoài nước
chiếm 18.5%
Khoa Lịch sử trường Dại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã và
dang là trung tâm nghiên cứu khoa học và đào tạo dại học, sau đại học, có
quy mô lớn va chat long hang dau cả nước lrong suốt quá trình hình thành và phát triển Khoa đã thực sự trở thành cải nôi đào tạo các nhà khoa
học, các nhá giáo và các cán bộ chỉ đạo thực tiễn chủ yếu hoạt động trên
các lĩnh vực sở học, văn hoá hoc góp phần cung cấp những cơ sở khoa
học cho Đăng và Nhà nước hoạch định các chiến lược phát triển của đất
nước
1.2 Khải quat về phòng Tư liệu Khoa
1.2.1 Vài nét về lịch sứ ra đời và phái trị
Phòng Tư liêu khoa Lịch sử gắn liên với quá trình hình thành và phát triển của Khoa Ngay từ những ngày thành lập Khoa đã có chú trương xây
dựng phòng Tư liệu nhằm mục dích phục vụ công lác nghiên cửu, học tập
của cán bộ và sinh viên rong Khoa
Với quan niệm không có tư liệu sẽ không có Khoa Lịch sử phát triển
nên ngay từ khi thánh lập đã có rất nhiều dịch giả nổi tiếng như G8 Đảo
Trang 15Duy Anh, GS Trần Văn Giàu quan tâm đến vấn đề lưu trữ tải liệu Mặc dủ
không được đào tạo về chuyên ngảnh thư viện nhưng những nhà dịch giả
nảy đã rất cố gắng để lưu trữ những nguồn tài liệu quý giá của Khoa để
phục vụ cho sự nghiệp đảo tạo san này
Khoa Lịch sử qua quá trinh hình thành, phát triển đã trải qua những lần phãi sơ tán vì chiến tranh (1965, 1971, 1972) và toan bộ số tải liệu íL ói hiện có tại thời điểm đó cũng dược đóng gói cẩn than để sơ tán củng với
Khoa
Thời gian dầu nguồn tải liệu cúa Khoa rất được chủ trọng bổ sung Có
rất nhiều gia đình đã tặng cả kho sách của gia đình cho phòng tư liệu khoa
Lich sử Tải liệu bễ sung thời kỹ nảy chú yêu là sách, báo, tap chị, luận văn, những bải viết trong những lần di thực tế của sinh viễn
Tháng 10/1956 trường Dại học Tổng Hợp được thành lập Toàn bộ tài
sẵn được kế thừa từ kho sách của Đồng Dương dại học, Bảo tàng Tịch Sứ,
Ihư viện Viễn Đông Bác Cổ lúc này nguồn tải liệu chủ yếu dược viết
bằng tiếng Pháp và có sự xuất hiện của tạp chỉ Nam Phong Những nhà
Han hoe, Tay học với niễm đam mẽ sách vở đã dược dưa về khoa làm cán
bô lưu trữ và dịch tài liệu
Một thời kỳ sau chiến tranh, công tác tư liệu không được quan tâm cụ
thể do cán bộ không được đảo tạo về chuyên môn nghiệp vụ, không có cán
bộ chuyên trách thay thế Dến đầu năm 2009 khoa mới chính thức có một
cán bộ có trinh đô cử nhân chuyên ngành TT-TV kế
Ếp sự nghiệp của các
cán bộ trước đó
Nguần tài liệu của Khoa hiện có chủ yếu được chuyển từ một phần của
trường Đại học Tổng Hợp xuống cho Khoa Sử trông coi Một phần được thừa kế vốn tài liệu của Bảo tang Lich St ; Ban Văn, Sử, Dịa
TIon 50 nam xây dựng vả triển đến nay Phỏng Tư liệu Khoa Lịch sử đã
sở hữu một số lượng tài liệu khá phong phú ở nhiều lĩnh vực nghiền cửu
Trang 16Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
Đổ dáp ứng nhu cầu của bạn đọc, song song với các hoạt động nghiệp vụ,
phòng Tư liệu Khoa cỏn mở rộng và giao lưu với các thư viện, các viện
nghiên cứu như Viện Khoa học xã hội, TTTT-TV Đại học Quốc Gia Hà Nội
1.2.2 Chức năng và nhiệm vụ
Cung cấp và đảm báo nguồn lực théng tin, Lai hiệu phục vụ cho các
hoạt đông nghiên cứu, học tập và giảng dạy của cán bộ và sinh viên Khoa Lịch sử tường Dại học Khoa học Xã hội vả Nhân văn, DHQGHN
Thu thập va bổ sưng tải liệu cần thiết, dồng thời thu nhận những ấn
phẩm do Khoa xuất bản như các ấn phẩm định kỷ, tạp chỉ chuyên ngành
Lịch Sử, báo cáo khoa học sinh viên, Khoá luận tốt nghiệp và các Luận
văn, Ï mn án tiển sĩ đã bảo vệ ở Khoa
TẾ chức và bảo quân toàn bộ vốn tải liệu của Khoa Lịch Sử
1.2.3 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ
Phòng Tư liệu Khoa Lịch sử là một bộ phận trong cơ cấu tổ chức của Khoa, chịu sự điêu hành và chỉ phối của Dan Chủ Nhiêm khoa
Phỏng Tư liệu khoa Tịch Sứ gồm hai bộ phận
* 16 chic phục vụ tại thư viện, đáp ứng yêu cầu về sử dụng vốn tài
liệu tại Phòng Tư liệu thông qua các hình thức sử dụng tải liệu
e Tổ chức phục vụ ngoài thư viện
Trang 17Do han chế về số lượng can bộ nên hiện Khoa có một cán bộ có trình
độ cử nhân chuyên ngành '1'L-LV vừa phụ trách công việc của phòng tư
liệu vừa kiêm trợ lý đảo tạo sau đại học ela Khoa
1.3 Đặc diễm người dùng tân và như cầu tên
Bước sang thể ký XXI, chúng ta đang sống trong thời đại của công
nghệ thông tin, thời đại oúa nền kinh tế trí thức Chỉnh vi vậy nó đòi hỏi
mỗi một cá nhân phải tự nâng cao hơn nữa trình đô chuyên môn nghiệp vu
kiến thức công nghệ thông tín để đáp ứng với từng nhiệm vụ, công việc
ma chúng ta đáng làm Hiện nay một bộ phận lớn người dùng tin có nhụ
cầu tin ngày cảng cao và đa dang hơn Bắt cứ lúc nào, thông tin họ cần đều
tphải mang tính thời sự, cập nhật và liên tục
Người dùng tin (NDT) là thành phần không thể thiểu trong bất kỳ hoạt
đồng của một cơ quan TT- TV nào NDT vả nhu cầu tin của họ là cơ sở để
dịnh hướng cho toàn bộ hoạt động thông lin của cơ quan dé, Nam vững nhu
cầu thông tin, đáp ứng một cách kịp thời, dầy dủ và chính xác nhu cầu tin của NDT là một nhiệm vụ quan trọng của thư viện nói chung vả thư viện
các trường đại học nỏi riêng,
Phòng Từ liêu khoa Lich sở những năm gần day ban đọc đến sử dụng
thư viện ngày một tăng nhanh Lạo nên nhu cầu tin rất lớn cần được đáp ứng đầy đủ và kịp thời Để xác định chính xác thành phần bạn đọc đến sử dụng tài liệu tại Phòng Tư liệu Khoa, tôi tiền hành phát phiểu điều tra nhu cdu tin với tổng sé phiểu phát ra 210 phiếu, số phiếu hợp lệ thu về là 200 phiểu,
kết quả thu được như sau:
Trang 18Nâng cao liệu quả hoạt động cña Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Lăn
Bang 1: Số liệu xử lý phân tích phiéu điều tra nhu cẩu tin của bạn đọc tại
Phòng Tư liệu Khoa Lịch sử
Học viên cao học
HNghiên cứu sinh
Biểu đô phản ánh thành phân bạn đọc tại Phòng Tư liệu Khoa Lich sit
Qua số liệu thống kê bạn đọc đến Phòng Tư liệu Khoa Lịch sử là sinh viên chiểm 72.5% (145/200 phiều) nhiều hơn so với bạn đọc là cán bô
giảng dạy, nghiên cứu sinh và học viên cao học Căn cử vào đặc điểm, số
Trang 19liệu diều tra nhu cầu tin của bạn đọc, đối tượng bạn dọc có thể chia thành
các nhóm sau:
L Nhóm bạn đọc là sinh viên: Đây là nhóm đối tượng tham gia sử
dung thư viện đông nhất tặc điểm nhu cầu tin của sinh viên trải rộng, họ vửa có nhu cầu về sách giáo khoa, giáo trình, vừa có nhu cầu về các tải liệu
tham kháo, các loại báo, lạp chí có liên quan đến chuyên ngành Sinh viên khoa Lịch sử thường cân những tài liệu thuộc nhiêu lĩnh vực chuyên ngành như Văn hoá học, Khảo cễ học
+ Nhóm bạn dục là cán bộ giảng dạp: Đặc điểm nhụ cầu tin của
nhóm người đùng tin này vừa mang tính chât nghiền cứu khoa học cơ bản,
vừa mang tính chất chuyên ngành, bởi vậy tài Hệu họ cần thường rất đa
đạng và phức tạp Loại tải liệu chủ yếu nhóm người đúng tin này cần chỉnh trị-xã hội, các văn bản pháp luật, các công trinh nghiên cứu khoa học,
tư liệu lịch sử để phụ vụ cho công lắc giáng đạy vả nâng cao trình độ chuyên môn
Nhóm bạn đọc là học viên cao học : Nhóm người đùng tín này
thường sỏ nhu cầu thông tin về các chuyên nganh ma ho dang theo học
như: Lịch sử Việt Nam cận - hiện đại, Lịch sử Dảng Dây là nhóm có
trình độ học vẫn cao, ngoài những tải liệu về chuyên môn họ gòn có nhụ cầu về các tài liệu tham khảo để ngâng cao trình độ, trau đẫi tri thức khoa học
+ Nhom ban đọc là nghiên cứu sinh: Cũng như nhóm bạn đọc là cán
bộ giảng dạy, học viên cao hoc, nhóm ban đọc này lả những người có trình
độ học vấn cao, nhu cầu tin của họ phong phú và da đạng Nhóm nghiên
cứu sinh có nhu câu sứ dụng các lải liệu tham khảo, sử dụng các dịch vụ
truyền thống và hiện đại (đặc biệt là các địch vụ mang tỉnh hiện đại cao) phục vụ cho công tác nghiên cứu của mình
Trang 20Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
Ngoài các nhóm người đủng tin trên, phòng Tư liệu Khoa cỏn phục vụ
bạn đọc là các cán bộ, giảng viên vả sih viên ngoải khoa nếu có nhu cầu
sử dụng tải liệu
1.4 Vũi trò công tác tổ chức hoạt động thông tin — he liệu phục vụ đào tạo
đại học
1.4.1 Vai trò của phòng Tư liệu các Khoa trong trường đại hục
TThư viện là nơi cung cấp thông tím, tạo diễu kiễn cho người dọc phát
triển toàn điện, đặc biệt là tư duy sáng tạo, góp phần giúp nhà trường hoàn thành sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực, bôi đưỡng nhân tài cho đất nước
Đổ thư viện trường học thật sự là nơi đảm báo chất lượng vả hiệu quả giáo dục, đổi hỏi phải tăng cường vốn tải liệu, đấm bảo về nội dung, bao gồm
đầy đủ về sách giáo khoa, giáo trình sách tham khảo chuyên ngành phù
hợp với ngành nghề đảo tạo của nhà trường Đối với các trường đại học
hoạt động TI-TV có vai trỏ to lớn trong sự nghiệp giáo dục và đảo tạo của trường
Công tác tổ chức hoạt động thông tin tư liệu hỗ trợ cho việc thay đổi phương pháp giảng đạy ở bậc dại học Thay vỉ lên lớp thuyết trình, điển giải một vấn để qua các bải giảng và giáo trình, các vị giáo sư, giảng viên đã đưa
và nguồn tải liệu phong phú sẵn có của thư viện, nêu tình huỗng của vẫn dé
để hướng dẫn sinh viên sưu tầm, tham khảo, nghiên cứu tải liệu thư viên
hầu có đủ đữ liệu dé đặt van dé, thio luận va tim ra chan ly Thay vi cho biết trước chân lý, các Œ§ đã hướng dẫn sinh viên tự lim ra chân lý Các
Giáo sư đã hướng dẫn sinh viên khảo sát qua các nguồn kinh nghiệm tích
lũy trước khi đạt tới lời giải đáp cho vấn đề được đặt ra
‘Thay déi phương pháp học tập ở bậc dại học Thay vì học thuộc lòng
bai giảng hay giáo trình của thấy, các sinh viên phải đến thư viện tìm kiếm,
theo sự hướng dẫn của thây, các tài liệu liên quan đến đề tài, đem thấu luận,
Trang 21hay vấn đề khảo sát Thư viện đại học sẽ cung cấp cho sinh viên nhiều nguồn thông tin, tri thức khác nhau; Sinh viên phải làm công việc chọn lựa,
phân tích, so sánh đánh giá tổng hợp những thông tin trì thức này dễ dưa ra
nhận xét rút ra kết luận Tiêng của mình Những nhận xét và kết luận này sẽ được trình bày trên một bài làm tóm tắt (Khoảng 2 hay 3 trang giấy) và nộp
vào một buổi học sau, vả hàng tuần để dưa ra lớp thảo luận và để thầy giáo
đánh giá
Về phương điện tâm lý giáo đục, hoại động TT-TV của sắc phòng tư liêu trong trường đại học đã làm thay déi phương cách vân dụng tri thức của người học Thay vi tin dung ký ức để nhớ nằm trong những điều trình bay,
trong bài giảng hay giáo trình người sinh viên được tự do chọn lựa nguồn thông tim, kiến thức, tồi vận dụng óc phân tích đối chiếu để đi đến một sự
tổng hợp có tính sáng lạo
Sự hoạt động của các phỏng tư liệu cũng làm thay đổi phương pháp đánh giá người học Thay vi đánh giá một sinh viên chỉ qua kết quả của kỳ thì cuối khoá, các giáo viên đánh giả sinh viên minh qua suốt ông trình đóng góp trong một khóa học Mỗi tuần một bài làm cho một môn học, mỗi khóa một hay hai khóa luận dải chừng vải chục trang giấy cho một bộ môn Giáo viên sẽ đánh giá sinh viên của rnÌnh qua tắt cả công trình nghiên cứu
hay sáng tạo đó Bài thi cuối khóa có thể chỉ là một bài trắc nghiệm nhỏ, chiểm mật tÿ lệ nhỏ nhơi trong Lổng số điểm đánh giá một sinh viên
1.4.2 Vai trò của hoạt động thông tin tư liệu tại Khoa Lịch sử
Là một nhân tế góp phần vào sự phát triển của Khoa trong công tác
giáo dục, đào tạo và nghiên cứu, Phỏng Tư liệu Khoa Lịch sử có vai trỏ
thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học, nâng cao chất lượng học
p của
sinh viền trong toàn Khoa Với những hoạt động nghiệp vụ thư viện chuyên
Trang 22Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
môn, hoạt đông TT-TV tại Khoa dã dạt hiệu quả sao trong công tác phục
vu ban doc
Thông qua nguồn tài liệu phong phú cùng với cách sắp xếp và tổ chức
hợp lý kho 'Tư liêu, bạn đọc cảm thấy hứng thủ hơn với công việc đọc và
tra tìm tải liệu tại Khoa Từ đó tạo đả phát triển cho công tác giáo dục và
dav tao
Trang 23CHƯƠNG 2
HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC TỎ CHỨC HOẠT ĐỘNG
CỦA PHÒNG TƯ LIỆU KHOA LỊCH SỬ 'TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
2.1 Đặc điễm vẫn tài liệu và công túc phát triển vẫn tài liệu tại Khoa
2.1.1 Đặc điểm vốn tài liệu
Vốn tài liêu lả một trong bến yếu tổ cầu thành của thư viên Nó là thước đo để đánh giả sự phong phú và đa dạng về nguồn tin của một cơ
quan thông tin - thư viện Bên cạnh dó vốn tải liệu giúp thư viên thực hiện
tốt các chức năng của mình: Chức năng thông tin, chức năng văn hoá, chức
năng giáo dục và chức năng giải trí
*Đặc điểm nội dung tài liệu
Toàn bộ số tài liệu được lưu trữ tại Phỏng Tư liệu Khoa Lịch sử có nội
dung bao quát nhiều ngành, lĩnh vực nghiên cứu như: Vin hoá học, Triết học, Tồn giáo, Lịch sử thế giới, Lịch sử Việt Nam, Khảo cỗ học Tuy nhiên do tính chất đặc thù về lĩnh vực đảo tạo của Khoa nên hiện tại có 80% số lượng sách, bảo, tạp chí có nội đung chuyên ngành lịch sử Với số
lượng tải liệu chuyên sầu về nội dung đó, Phong ‘Iu liệu Khoa đã đáp ứng
khá tốt nhu cầu lin của người dùng tin trong và ngoài Khoa
* Đặc điểm hình thức tải liệu Theo thống kê đến hết năm 2009, Phòng Tư liệu Khoa đã có các loại hình tải liệu sau:
* Các xuất bắn phẩm
- Sách : Bao gồm những tài liệu có nội đung về chuyên ngành lịch sử và
các bộ môn liên quan như Văn hóa học, Nhân học, Lưu trữ học
Tư
TƯỢNGNẶNNNNNNNEEE:xTn
Trang 24
Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
1 Sách phục vụ sinh viên hệ chất lượng cao có | 750 cuốn
nội dung Lịch sử chung
2 Sách phục vụ sinh viên hệ chất lượng cao có | 200 cuỗồn
nội dung Tịch Sử thế giới
3 Sach Lich sir Viét Nam 899 cuén
4 Sách lịch sử chép tay(lịch sử -tư liệu) 2200 cuắn
5 Sách chuyên ngành Văn hóa học 326 cuén
6 Sách chuyên ngành Lịch Sử Đảng, 322 cuỗn
7 Sách chuyên ngành Khảo cổ học 95 cuỗn
§ Sách lịch sử nói chung 800 cuén
10 Sách lịch sử thể giới viết bằng tiếng Việt 312 cuỗn
11 Sách lịch sử thể giới việt bằng tiếng Anh 2000 cudn
12 — | Tải liệu viết bằng tiếng Nga 200 cuỗn
Trang 25Bảng 4 : Bằng thông kê tên tạp chỉ được lưu giữ tại Phòng Tư liệu Khoa
§ Nghiên cứu Đông Nam À
9 Nghiên cứu Trung Quốc
10 Nghiên cứu Đông Bắc Ả
11 Nghiên cứu T.¡eh Sử
12 Nghiên cứu tôn giáo
13 Tap chi Céng sin
14 Văn hóa lân gian
15 'Văn hóa nghệ thuật
16 Xưa & Nay
* Tài liệu xám
Tải liệu xảm (nguồn tài liệu nội sinh) là nguồn tài liệu quỷ giá của mỗi một cơ quan thông tin, thư viện Đó là những tài liệu vẻ các công trình
nghiên cứu khoa học của sinh viên, cán bộ trong Khoa mà chưa từng được
công bố trên các kênh thông tim đại chủng như: Khoá luận tết nghiệp, Niên
luận, Báo cáo khoa học, Luận văn thạc sĩ, Luận án liền sĩ Hiện tại Phòng
'Tư liệu khoa Lịch Sử mới xử lý Khoá luận tốt nghiệp, Luận văn thạc sĩ,
Luận án tiến sĩ để đưa vào phục vụ sinh viên, còn các tài liệu khác chưa
dược đưa vào phục vụ
Trang 26Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
Nguồn tai liệu xám của Khoa hiện có 2726 tên tải liệu, trong đó
+ Khoá luân tết nghiệp: 2430 cuốn
! Luận án tiễn sĩ: 160 cuốn
+ Luận văn thạc sĩ: 136 cuốn
"Tải liệu tra cứu : Phỏng tư liệu khoa hiện lưu trữ 170 bản trong đó bao
gỗm các lài liệu sau
Hỗ Chí Minh toàn tập:24 cuén
Lé nin toàn tập: 55 cuốn
Văn kiện Đăng : 43 cuỗn
Khoảng 40 cuốn còn lại bao gồm các văn bản chi dao cia Dang va Nha
nước, từ điển, niên giám, Văn kiện Quốc hội
* Tải liệu truyền thông: Đây là loại hình tài liên được phòng, Tư liệu Khoa
chu trong bé sung nhất, bao gồm các tải liệu như: sách, báo, tạp chí, Luận
vin, Ludn an Ngudn tai liệu nay chiếm 90% tổng số vốn tải liệu Lại phòng
Tư liệu
* Tài liệu điện tử
Tên cạnh ngườn tài liệu truyền thống, những năm qua phòng Tư liệu
Khoa luôn cỗ gắng xây dụng và phát triển vốn tài liệu điên tử làm cơ sở
cho việc xây dựng một thư viện điện tử sau này IIiện nay vốn tài liệu điện
tử cua Phòng Tư liệu chưa được phong phú, mới chỉ dừng lại ở dang cơ sở
đữ liệu
Cáo cơ sở đữ liệu: Với việc ứng dụng In học trong công lác thư viện,
hiện nay phòng Lư liệu Khoa đã vả đang xây dụng cơ sở dữ liệu (CS12L)
sách, Luận văn thạc sĩ và Khóa luận tốt nghiệp với tổng số 400 biểu ghi
CSDL nay là nền táng dễ trưng lam xây dựng mục lục truy cập trực tuyến,
phục vụ nhu cầu tra cứu trực tuyến của NDT
Trang 27" Ngôn ngữ tài liệu 'Irong tổng số vốn tài liệu của Khoa, phân lớn tài liệu được viết bằng
tiếng Việt, còn lại là tài liệu thuộc các ngôn ngữ khác như: Anh, Pháp, Nga,
Nhật, Irung Quốc
2.1.2 Công tác phát triển nguồn tin
2.1.2.1 Bé sung tai liệu
'Irong các hoạt động nghiệp vụ phòng Iư liệu khoa Lịch sử rât chu
trọng đến chính sách phát triển vốn tải liệu Dây là công việc hết sức quan
trọng trong kế hoạch phát triển của Khoa Việc bỗ sung vốn tài liệu quyết
định đến chất lượng các tư liệu được lưu trữ trong Khoa Nếu công tác bồ sưng và phát triễn nguồn tài liệu không được coi trọng một cách nghiêm túc
thì sẽ đẫn dến việc tư liệu trong Khoa không phần ánh hết dược sự phát
triển của các công trình nghiên cứu khoa học lịch sử, không đáp ứng đầy
dii, kịp thời công tác nghiên cứu, giảng dạy và học lập
Bé sung là hoạt đồng mang tỉnh trí tuệ cao Hỗ sung không chỉ là công tác kỹ thuậi đơn thuần như sưu tầm, mua bán, thu thập một cách đơn giản
Nồi đụng, giả trị tải liệu nhập vảo thư viện co dim hao hay không phụ
thuộc rất lớn vào sự đánh giá, lựa chọn của cán bộ làm công tác bỗ sung
Chính vì vậy cán bộ bỗ sung cần có trình độ nhất định để cân nhắc, xem
xét, đánh giá, phân tích kỹ từng tải liệu
THhận thức rõ tầm quan trọng của công tác bé sung, không chỉ riêng cán
bộ phòng Tư liệu ma ca Ban Chủ nhiệm Khoa cũng coi trọng công lác này hơn Phòng Iư liêu Khoa Lich sử thực hiến kế hoạch bố sung tải liệu dựa trên hai nguyên tắc sau:
* Nguyên lắc tính tư tưởng, thể hiện:
- Dâm bảo bễ sung những tải liêu phù hợp với thé giới quan của Chủ nghĩa Mac- Lénin va ty tuong 116 Chi Minh
Trang 28Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
- Bỗ sung những tải liệu phủ hợp với dường lỗi, chính sách của Đăng và
hà nước
- B6 sung ưu tiên những vấn dé, những nhiệm vụ cấp thiết trong mỗi
thời kì, mỗi giai đoạn nhất định
* Nguyên tác tính khoa học, thê hiện:
- Bổ sung vấn tài liệu phải căn cứ vào đặc điểm, tính chất, loại hình,
chức năng, nhiệm vụ của thư viên và đối tương người ding tin
- Bễ sung phải được tiến hành một cách kịp thời, thường xuyên và có
kế hoạch
Hàng năm Khoa có kế hoạch bể sung tải liệu, việc bố sung được căn cứ
vido các yêu tố sau:
- Căn cử vào nguôn tài chỉnh: Tựa trên nhu cầu của các bộ môn,
Khoa phan bé nguén kinh phí đảo tạo cho việc bố sưng vốn tải liệu
- Căn cứ vào Hội dung tài bệu: Nội dụng tài liệu được danh giá bởi
các cán bộ của từng bộ môn, bao gồm các tải Hậu mới cỏ giá trị cho việc
nghiên cứu, giảng dạy và học tập các chuyên ngành lịch sử, các tài liệu cũ
cé pid tri ma phỏng Tư liệu Khoa chưa có, cần được bể sung kịp thời
- Căn cứ vào điện lich của phòng Tư liệu: Do diễn tích phòng từ liệu
của Khoa có hạn, vì vậy việc bổ sung tài liệu cần được đánh giá một cách
sâu sắc về mặt nội dung, chỉ bổ sung những tài hiệu mang tỉnh chất đặc
trưng về lịch sử và cÂn thiết cho nghiên cứu, giảng day va hoc tập Không
thực hiện bỗ sung khu tải liệu chưa được đánh giá nghiêm túc về mặt nội
dung Thưc hiện việc này nhằm tránh những tài liệu không mang tính đặc trưng, ít giá trị về nội nhưng chiếm diện tích khá lớn trong kho
Trang 29* Nghôn bỗ sung
— Mguỗn tài liệu được bê sung qua hình thức mua: Mua tài liệu là việc làm cần thiết, khi ngày cảng nhiều các công trình nghiên cứu khoa học
có giá trị ra đời, nguồn bổ sung nay tạo cho phòng ‘Iu liga Khoa tính chủ
động trong việc cập nhật tài liệu mới Mua tải liệu hàng năm luôn đắm bảo
cho phòng Tư liệu có đầy đủ các tài liệu nghiên cứu về lịch sử, đáp ứng
nhu cầu ngày cảng cao của công tác nghiên cứu, giảng dạy và học tập
+ Nguồn tài liệu được bỗ sung qua hình thức biểu tặng: Phòng Tư
liệu Khoa hàng năm vẫn nhận dược các nguồn biểu lặng từ các thầy cô
giáo, các nhà khoa học trong và ngoài nước, đây cũng là nguồn bố sung đáng kế (chủ yếu hiện nay) cho thư viện, tuy nhiên nếu phụ thuộc vào
nguồn này thì không tạo được tính chủ động cho thư viện, luôn ở trạng thái
thy dong trong việc bễ sung tải liệu kguỗn tải liệu tặng biểu cũng phải
dược xem xét kỹ lưỡng về nội dung thỉ mới dưa vào phục vụ
+ NMguân tài liệu dược bỏ sung qua hình thức Nhân bản Khuyến
khích, động viên các cản bộ đã và đang công tác tại khoa có tài liệu quý
hiểm, giới thiêu và cho phép phòng Tư liệu Khoa dược sao chụp những tài
liệu đó Tiến hành việc nảy nhằm làm phong phú thêm nguồn tài liệu quý
hiếm có trong phòng Tư liệu
+ Mguôn tài liệu được bỗ sung qua trao đổi: Itong quả trình nghiên
cứu khoa học Khoa sử có hợp tác, giao lưu với nhiều cơ quan, đơn vị có
củng chuyên ngành, thông qua con đường nảy Khoa có thể tiến hành trao đổi tài liêu voi các cơ quan, đơn vi trên (đặc biệt là các Vên thuộc Viện
Khoa học Xã hội Việt Nam),
— Nguồn tài trợ: Hiện nay, có rẮt nhiều các tổ chức quốc Lế có nguồn
tải liệu ngoại văn giá trị, thông qua việc trao đối nghiên cứu khoa học, Khoa có thé xin tài trợ sách từ các tổ chức nảy, tăng cường vốn tải liệu
ngoại văn cho phỏng Tư liệu
Trang 30Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
— Nguẫn bỗ sung từ việc giao nộp của cán bộ, sinh viên và học viên: Phòng 1Iư liệu khoa Lịch Sử hàng năm có thu nhận các công trình nghiền
cửu của cắn bộ va sinh viên: Luận văn, Luận án, Khóa luận, Báo cáo khoa
học, Kỷ yếu hôi nghị khoa học sinh viên Iuy nhiên phỏng 'Tư liệu Khoa
chỉ mới xử lý Luận văn, Luận án và Khóa luận để phụ vụ bạn đọc Còn các
tải liệu nghiên cứu khác chưa được xứ lý để đưa vào sử dụng,
2.1.2.2 Thanh lý tài liệu
Song song với việc bễ sung tải liệu là công tác thanh lý tải liệu Dây là
việc làm bất buộc, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng vốn tài liệu cá
về nội dung lần hình thức Hiện nay, do điện tích thư viện của Khoa không
còn nhiều chỗ trồng để sắp xếp các tài liệu mới nhập về, đặc biệt là tài liệu
về luận văn, khỏa luận lả những tải liệu có giá trị, số lượng này hàng năm
rất nhiều và đều đặn nhập vào thư viện Trong một thời gian ngắn diện tích
của thư viện sẽ không đáp ứng dủ Vì vậy cần thanh lý những tải liệu
+ Ít có giả trị về mặt lịch sử
1 Những tải liệu it liên quan đến lịch sử
+ Những tải liệu nhiều bản vả những tải liệu ma nhiễu nơi có, đễ tìm,
có liên quan và đưa ra quyết định thanh lý
3.2 Đặc diễm cơ số vật chất và phần môm quần trị tư liệu
2.2.1 Dặc điểm cơ sử vật chất
Cơ sử vật chất là nơi chứa dựng, giữ gìn tải Hệu và là nơi giúp bạn
đọc nhận thức được thông tin, tiếp nhận và chọn lọc thông tin Dược sự
quan tâm của Ban Chủ nhiệm Khoa, Phéng Tu liệu Khoa đã từng bước
được nâng cấp và hoàn thiên về cơ sở vật chất, tạo diều kiện thuận lợi cho
Trang 31mọi hoạt động của Phỏng Tư liệu và đắp ứng tốt hơn nhu cầu tin của bạn đọc
Phỏng Tư liệu khoa Lịch sử được chia thánh 3 phòng với diện tích mỗi
phòng khoảng 30m2
+ Phỏng nghiệp vụ và phục vụ bạn đọc
+ Phòng Luận văn thạc sĩ, Luận án tiến si, Khoa luận cứ nhân và
sách lịch sử Việt Nam
+ Phỏng Lịch sử - tư liệu và sách chuyên ngành khác
Phong Tư liệu cá khoăng 10 tú sách, 10 giá sách bằng gỗ, 1 máy tỉnh, 1
máy điều hoà nhiệt độ, và hệ thống bản ghế phục vụ bạn đọc tại chỗ Như
vậy về cơ sở vật chất Phòng Tư liệu Khoa đã được trang bị khá đầy đủ
2.2.2 Quá trình tin học hoá Phòng Tư liện
Tự động hóa, hiện đại hóa công tác TT- TV đang là xu hướng, tấtyếu trong quá trình phát triển của các cơ quan TT- TV Củng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, đặc biệt lâ công nghệ thông tin đã có tác động mạnh
mẽ đến các hoạt động thông tin & thư viện
Tin học hỏa hệ thống thông tin của thư viện nhằm tạo nên một hệ
thống thông tin tự đông hóa, là xu hướng tất yêu Hiện tại Phòng 'Iư liệu
Khoa Lịch sử đã chuyển một phần công tác lưu giữ tài liệu, phục vụ bạn
đọc vào chương trình máy tính
Tối với hệ thống thông tin của Phỏng Tư liệu, máy tính đóng vai trò như là một kho đữ liệu vá công cụ truy xuất T3o đó máy tính hoạt động như một người quản lý kho sách đồng thời có thể cung cấp các khả năng xứ lý
để tạo ra thông tin Máy tính có thể phục vụ như là một công cụ giao tiếp
để thu nhận dữ liệu và thông tin từ những máy tính khác, máy tính có thể
trình bày thông tin một cách đa dạng
Newin tiie
Trang 32Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
Cùng với sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin hiện dại,
Phong lư liệu Khoa đã từng bước tin học hoá các hoạt đông nghiệp vụ
nhằm đáp íng tốt nhất nhu cầu của người dùng tin Khoa đã trang bị 1 máy tính, được nối mạng Internet, ứng dụng phần mềm (I38/I818 for Windows trong việc lưu trữ tài liệu va phục vụ tìm tín
CDS/ISIS [or Windows là phần mềm quản trị tư liệu do tổ chức văn
hóa khoa học và giáo dục của Liên hợp quốc (UNEBSCO) cung cấp Dược NESCO cung cấp miễn phí cho các thư viện Việt Nam Day la phần mềm
dầu tiên được sử dụng phố biến tại Việt Nam dé quản lý thư viện truyền
thống
CDS/ISIS la hé thống lưu trữ và tỉm kiếm thông tin tổng hợp được
thiết kế để quản trị CSDI dang văn bản có cầu trủc Người đúng tin có thể thao tác thuận tiện thông qua các thực đơn (menu)
Tu điểm
- Các chương trình đều làm việc trong chế độ hội thoại và có khả năng,
đối thoại với nhiều ngôn ngữ
- 86 CSDI khong hạn chế
- Ngôn ngữ tìm tin mềm dẻo vả lĩnh hoạt
- Cho phép tạo các tệp đảo truy nhập nhanh đến các CSDL
- In và sẵn xếp kết quả tìm tin tùy ý
- Trao đổi dữ liệu thuận tiện va dé dang
'Mục tiêu mà Phòng Từ liệu Khoa muốn dạt được khi tiền hành tin học hóa:
Trang 33- Tăng cường hiệu quả hoạt động của phòng Tư liệu : rút ngắn thời
gian đáp ứng nhu cầu tín, nhanh chóng trong việc đặt sách, xử lý tài liệu
được rút gọn
- 'tiết kiệm thời gian, kinh phí: kho tảng, bảo quân, xư lý tài liêu
- Giảm giá thành sản phẩm và dịch vụ của phòng Tư liệu Khoa
- Giám cường độ lao động, lăng năng suất lao động
- Chia sẻ nguồn lực thông tin
- Cải thiện chất lượng sân phẩm và dịch vụ
2.3 Công tác tổ chức xử tý tài liệu tại Phòng Tư liệu
Xử lý vốn tài liệu là khâu quan trọng trong hoạt động nghiệp vụ của
thư viện, đòi hỏi người cán bộ thư viện phải có trinh độ chuyên môn, hiểu biết về tổng hợp các môn loại tri thức Công tác xử lý vên tải liễu dạt được
hiệu quả cao nghĩa là nó đã đưa ra một sản phẩm tra cứu tải liệu giúp cho
bạn dọc rút ngắn thời gian tìm kiểm, thông Lin chinh xác và đầy dù
Công tác xử lý tài liêu tại Phòng 'Iư liệu Khoa l.ịch sử dược tiến hành
xử lý về cả nội dung lẫn hình thức
2.3.1 Công tác xử lý hình thức lãi Hiệu
Dây là công việc tiến hành mô tả những thông tim cần thiết về tài
liệu Tại phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử, công việc đó được tiến hành từng
bước như sau
+ Ding ky tai liệu: Tài liệu sau khi bễ sung về sẽ được nhập vào
xmáy lính dé quan ly
+ Đóng dấu, ghi chỉ số xếp giá vào trang tên sách và trang 17
+Tn và đán nhãn tải liệu ( số ký hiệu xếp giá )
+ Ký hiểu xếp giá ( KHXG) dựa vào ngôn ngữ và lĩnh vực lải liệu
kết hợp với số đăng ký cá biệt
Trang 34Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
KL-CN Khoá luận tôt nghiệp
L5-TL Lịch Sử chép tay
LSTG-H Lịch sử thể giới tiếng Hán
LSTG-N Lich st thé pidi tiéng Nga
LY- ‘Ths Luan van thac si
LSTG-V Lich sit thé pidi tiéng Viet
LS-V Lịch sử Việt Nam bắng Liêng Việt
uc mac: Tién hanh mo ta thy mye Ta dua ra mot Wp hop cdc chi d&n
nhằm mô tả đúng, chính xác những yếu tổ cơ bản của tài liêu như: tên tác
giả, tên sách, nơi xuất bản, năm xuất bản, số trang Dựa vào những thông tin nay bạn đọc có thể tìm được tải liệu phủ hợp với nhu cầu thông tin của
minh
Hiện tại phòng Tư liệu Khoa sử dụng quy tắc mô tả tải liệu theo
tiêu chuẩn The Intemational Standard Bibliographic Description (ISRD) dé
mmô tá tài liệu Dây là quy tắc mô tả thư mục quốc tế vừa khoa học vừa chỉ tiết TSBD là một tập hợp các quy tắc trình bày các đữ liệu thư mục theo một quy dịnh chặt chẽ, cùng các dấu hiệu để xác dịnh chúng Ngoài ra
ISBD còn đưa vào một hệ thống đầu phân cách để báo hiệu chỗ bắt đầu
hoặc kết thúc một vủng hoặc vủng con
Các vùng mô tả của ISHI3
1 Vùng nhan để và thông tỉn trách nhiệm
Trang 352 Vũng thông tin về lần xuất bản và trách nhiệm hên quan đến lần
xuất bản
Ww Vung thong tin đặc thù cho tài liệu, sử dụng cho ân phẩm định ki
Vung địa chỉ xuất bản (phát hành) Vùng mô tả vật lý : Dặc trưng số lượng, số trang, minh họa, khé c&
Vùng tùng thư (xách bộ) Vùng phụ chủ
Awe
Vùng chỉ số ISBN, ISSN và điều kiện có được tài liệu
'Tiêu đê mê tả
Nhan dễ chính — Nhan để song song : Thông tin
liên quan đến nhan đề / Lhông tin về trách nhiệm.- Thông tin vé lin
xuất bản/ Thông tin về trách nhiệm liên quan lần xuất bẩn.- Nơi
xuất bản: Nhà xuất bản, Năm xuất bản.- Khối lượng: Hình bán, khô
sách ! tải liệu kèm theo.- (Nhan để tùng thư/ Thông tin về trách
nhiệm của tùng thư, ISSN; Số tập)
Phu chi TSBN: Giá tiền, số lượng in
TIành trình cứu nước của Tác 11Ö/
Dức Vương, Nguyễn Văn Khoa.-
Trang 36Nâng cao hiệu quả hoạt động cũa Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
ancient, medical and modern/ id
William L Langer- Boston: Houghton Mifflin Company, 1972.- 1569p
Trang 373 KHXG cho Khóa luận cứ nhân
2.3.1 Công tác xử lý nội dung tài liệu
Thông tín là yếu tố không thể thiếu trong mọi hoạt động, nhưng nó chỉ
thật sự có ý nghĩa khi đã được kiến hành xứ lý Xử lý nội dung tài liệu 1a
một khâu nghiệp vụ quan trọng quyết định hiệu quả và chất lượng của Phỏng Tư liệu Việc xử lý thông In chính xác sẽ đem lại các sắn phẩm
thông tin có giả trị, giúp NDT tiếp cận và sử dụng kho tin một cách dễ
dang
Xử lý nội dng tải liệu lả công việu quan trọng trong hoạt động xử lý Lãi
liệu với các cêng đoạn như phân loại, định từ khỏa, tóm tắt với mục đích
thông báo cho bạn đọc nội dung của tải liệu để dễ đảng hơn cho việc tra tìm tải liệu
+ Phân loại tà
ệu Phân loại tài liệu là quá trình phân tích tài liệu nhằm xác định nội dung chủ yêu và thể hiện nội dung đó bằng những kí hiệu của khung phân loại cụ thể Kí hiệu này có thé don giản hay phức tạp tủy thuộc vào nội dung, chủ
để mà tài liệu đề cập
Phỏng 'lư liêu khoa Lịch sử sử dụng khung phân loại L32C lâm công,
cụ để phân loại tài liệu