1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam

83 0 0
Tài liệu được quét OCR, nội dung có thể không chính xác
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Luận văn Tìm Hiểu Về Thư viện Số Thế Giới Và Thư viện số Tại Thư viện Quốc gia Việt Nam
Tác giả Lê Thu Hường
Người hướng dẫn Thạc sĩ Trần Hữu Huỳnh
Trường học Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Chuyên ngành Thông tin — Thư viện
Thể loại Khóa luận tốt nghiệp
Năm xuất bản 2011
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 83
Dung lượng 1,54 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

"Thư viên điện tử và Thư viên số lả những khái niêm đang còn rất mới ở Việt nam vả cũng tôn tại nhiều cách hiểu và định nghĩa khác nhau: Thư viện điện tử, Khải niệm về thư viên điện tứ đ

Trang 1

KHOA THÔNG TIN~ THƯ VIÊN

LE THU HUONG

TIM HIEU VE THU VIEN SỐ THẺ GIỚI VÀ

THU VIEN 86 TAITHU VIEN QUOC GIA VIET NAM

KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC NGANH: THONG TIN — THU VIEN

HỆ đào tạo: Chỉnh quy

Khéa hoc: QU — 2017—X

NGƯỜI HƯỚNG DÂN : THẠC SỸ TRAN HỮU HUỲNH

Hà Nội, 2011

Trang 2

Kháa luận tốt nghiệp Lê Tbu Hường

LỜI CẢM ƠN

"Trong quá trình thực hiện khỏa luận, ngoài sự nỗ lực của bản thân, em

dã nhận dược sự chỉ bảo, hướng dẫn tận tình của các thầy, cô giáo Qua dây,

em xin gửi lời cắm ơn chân thánh tới các thầy cô trong khoa Thông tin Lhư

viện, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Các thầy cô đã lạo điều

kiện giúp chủng em tiếp thu kiên thức và có quá trình học tập bố ích

Để hoàn thánh khóa luận nảy em đã nhận được sự chỉ bảo và hướng

dẫn Lận tỉnh của thây giáo, Thạc sỹ Trần Hữu Huỳnh Qua dây, cm xin gửi tới thầy lời cảm ơn chân thành nhất

Trong quá trình khảo sát tại Thư viện Quốc gia Việt Nam, em đã được các cô, chủ và các anh, chị lả cản bộ chỉ bảo tận tỉnh, được trang bị những,

kiến thức, kinh nghiệm qui báu từ hoạt động thục tiễn thư viện Những kiến thức đó là yếu tố vô cùng quan trọng giúp cm hoàn thành khỏa luận của minh

Em xin gửi lời cẫm ơn chân thánh tới Ban lãnh dạo, cũng toản thể cán bộ Thư

viện Quốc gia Việt Nam nơi em khảo sát

Hả Nội, ngày 20 tháng 05 năm 2011

Trang 3

LOLCAM DOAN

Tôi xin cam đoan, dé tai “Tim hiểu về Thư viện số thế giới và thực

trang ‘Thu viện số ở Việt Nam” lả công trình nghiên cứu của riêng tôi với sự

hướng dẫn của Thạc sỹ Trần IIữu Iuỳnh Để tải này được tác giả độc lập

nghiên cứu trên cơ sở tham kháo tài liệu, khảo sắt tại Thư viện Quốc gia Việt

Nam và sự phân tích, đánh giá tổng hợp của bản thân

Hà Nội, ngảy 20 tháng 05 năm 2011

Trang 4

Kháa luận tốt nghiệp Lê Thu Hưởng

DANH MUC TU VIET TAT

Nghĩa đầy đủ của Lừ viết tắt Access to Global Online Research in Agriculture

Cơ sở dữ liệu

International Standard Bibliographic Description

Quy tie mé ti thu muc quéc tế International Standard Book Number

Mã số tiêu chuẩn quốc tế cho sách

Intemational Standard Serial Number

Chỉ số chuẩn quốc tế cho một Ấn bản liên tục

local Area Network

MMạng máy tính cục bộ Online Computer Library Center Online Public Access Catalog

Mục lục truy cập công cộng trực Luyến

Radio frequency identification

Thư viện Quốc gia Việt Nam

United Nations Educational and Caltural

K52 Thông tim- Thư viện

Trang 5

4 Phương pháp nghiên cứu

5.Tình hình nghiên cứu của để tài

7 Bồ cục của Khóa luận

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ THU VIEN SO VÀ TÌM HIỂU VE THIT

VIEN SO TILE GIỚI (WORLD DIGITAL LIBRARY)

1.1 So luge về thư viện số

1.2 Thư viện số thể piới (World [Digital Library)

1.2.1 Giới thiệu về IDL

Trang 6

Kháa luận tốt nghiệp Lê Tbu Hường

22 Xây dựng thư viện số/ thư viện điện tử Lại Thư viện Quốc Gia Việt

16 wl?

2.2.2.1.Nguồn thông tin tư mục

3.2.2.2 Nguôn thông tin toàn văn

3.2 Nâng cao trinh độ đội ngũ cán bộ thông tin- thư viện 47

3.3 Tăng cường trao đối chia sẽ nguồn tài nguyền &Ỗ đỠ

3.5 Đám bảo ngudn kinh phí trong số hóa tài liệu - 55 3.6, Day manh quang bá các dịch vụ, Marketing về thư vién we SE

Trang 7

PITAN MO DAU

1 Tính cấp thiết của đề tải

Thư viện là nơi thông tin được tổ chức, để dang tim thấy thông tin khi

con người cần và chỉ có giá trị khi thông tin trở nôn hữu ích Những người

làm công tác thư viện có nhiệm vụ đảm bảo sự tiếp cận không hạn chế và

chuyển giao cho thế hệ Khi còn thơ ấu, ta nghĩ thư viện như một nơi có phép

rnàu kỳ diệu, một ngồi nhà cia use mơ Ta có thể dến Thư viện, mở sách ra

và bắt đầu một cuộc hành trình tưởng tượng đi đến bất cứ nơi đầu và bắt cứ

lúc nào Ngày nay, con người vẪn con những điều thú vị nói về thư viện, vỀ

vai trò của nó trong việc mở mang trí tuệ vượt ra ngoài giới hạn của bản thân

minh dé hoc hỏi hiểu biết hơn về thế giới xung quanh vả những người khác dang chung sông củng ching ta

Sự tiến bộ của khoa học công nghệ dã đem lại nhiễu lợi ích cho con người, những tiện ích mà trước đây chỉ là ước mơ được gửi gắm trong các bộ phim khoa hạc viễn tướng Internet ra dời cùng với thư viện số dã thay dỗi cuộc sống con người Chỉ cần click

Trước đây, muốn tra cửu thông lin phải đến thư viện, giờ đây chỉ mộ

cái "cliek" là tất cả hiên ra Bất cứ khi nào, bắt cứ ở đâu miễn là kết nối được

Internet thi ở đó có thư viện sổ Với công nghệ tiên tiến hiện nay thư viện số

trở thành một phần của cuộc sống con người

Thư viện số thế giới (World Digital Library) di mé ra mét ky nguyén mới cho ngành thông tin - thư viện trong thời đại tin học hóa hiện nay TẾ

chức Giáo dục - khoa học và văn hóa của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) dã phối

hợp với thư viện Quốc hội Mĩ khai trương Thư viện số thế giới (World Digital Library), m6t trang web cung cấp miễn phí những quyền sách hiểm, băn đổ, tảo phẩm viết tay, phim và hình ảnh trên khắp thể giới Đây là sáng

kiến của James Dillington, giảm đốc Library of Congress - thư viện lớn nhất

thể giới của Quốc hội Mỹ

K52 Thông tin- Thư viện i

Trang 8

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

Tại Việt Nam, Thư viện Quốc gia Việt Nam đã khai trương thư viện

số¡thư viện diện tử vào năm 2007

Nghiên cứu về Thư viện số thế giới (World Digital Library) và thư viện số/thư viện điện lử ta Thư viện Quốc gia Việt Nam để giúp ta có cái nhìn

dũng đắn và sâu sắc nhất về tình hình thư viện số hiện nay Chính vi vậy, tôi chon để tài Khóa luận tốt nghiệp: “7n biểu về Thư viện số thê giới và Thúc tiện số rại Thư viện Quốc gia Liệt Nam" nhằm tìm hiểu và đưa ra các giải pháp thư viên số ngày cảng hoàn thiện lả vô cùng cần thiết

2 Mục dich ng

Thư viện số với mục đích “Tạo khả năng truy cập thông tin mọi nơi,

cứu

mọi lúc trên phạm vi toàn cầu” đang giúp nhân loại xóa bỏ khoảng cách, thúc

dẩy các hoạt đông nghiên cửu — giáo dục — kinh tẾ - chính trị - văn hỏa vả là một thành phần †ạo nên xã hội thông tin đương đại

Nghiên cứu thư viện số được cơi là công việc tiên quyết, quan trọng đối

với bất cứ quốc gia nào muốn xây dựng va phảt triển thư viện số vì có nghiền

cứu tốt thì quá trình triển khai mới dũng hướng, đạt kết quả cao

Khóa luận đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao, hoàn thiện thư viện

số tại Thư viện Quốc gia Việt Nam trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vì nghiên cứu

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận giới hạn trong Thư

viện số thế giới World Digital Library (www.wdlLorg) và thư viện số/thư viện

điện tử tại Thư viện Quấc gia Việt Nam

4 Phương nháp nghiên cứu

Khoa luân sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: lìm kiểm trên

Internol, Thống kê, Xử lý phân tích; Tổng hợp; Đánh giá

5.Tình hình nghiên cứu của đề tài

Có một số bài báo, tạp chỉ tìm hiểu về thư viện số thể giới, song chưa

có để tài nào nghiên cứu việc ứng dụng cụ thể thư viện số tại Việt Nam Vì

vậy, tôi lựa chọn dé tai này cho khóa luận của mình là hoản Loản phủ hợp Tôi

hi vọng, kết quả đạt được là những đóng góp thiết thực về mặt lí luận và thực

tiển trong việc đánh giá, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện việc ứng dụng

Trang 9

thư viện số tại Thư viện Quốc gia Việt Nam nói riêng vả các cơ quan thông

1 - thư viện nước ta nói chung,

6.Ý nghĩa của Khóa luận

- Về lý luận: Để lài góp phần khẳng định vai trỏ quan trọng của thư

viện số trong hoạt động thông tin — thư viện

- Về thực tiển: Dễ tải đưa ra những giải pháp, kiến nghị để thư viện số

ngày cảng hoàn thiện, đáp ứng nhu oẫu ngày cảng cao của người dùng tím

7 Bồ cục của Khóa luận

Ngoài phan mé dau, kết luận, đanh mục tài liệu tham khảo và phu luc Khéa luan duoc chia thanh 3 chuomg

Chương 1: Khái quát về thư viện số và tìm hiểu về thư viện số thể giới (World Digital Library)

Chương 2: Thực trang céng tác thư viện số tại Thư viên Quốc Gia Việt Nam

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiểu quả thư viện số ở Thư viện Quốc Gia Việt Nam trong thời gian tới

K52 Thông tin- Thư viện 3

Trang 10

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

CHƯƠNG 1

KHAI QUAT VE THU VIEN SO

VA TIM HIEU VE THU VIEN SO THẺ GIỚI

(WORLD DIGITAL LIBRARY)

1.1 Sơ lược về thư viện số

1.1.1 Khải niệm về thư viện số

Với sự phát triển và ứng dựng rộng rãi của mạng lưởi truyền thông và công nghệ thông tin, thư viện số đã ra đời và đang có sự phát triển mạnh mẽ

trên thể giới hiện nay Những thư viện số này sẽ trứ thành trung tâm thu thập

vả san sinh ra nhiều tài nguyên thông tin khác nhau, là cầu nổi cho sự trao đổi giữa các chuyên gia, thủ thư và bạn đọc, là công cụ khám phá, tìm kiếm, truy xuất thông tin và lả mô hình hiển đại nhằm cung cấp những dich vu thông tin chuyên biệt ở mức độ cao Sự xuất hiện của thư viện số không chỉ tạo ra một

cơ hội mới cho sự phát triển thư viện trong tương lai, mà còn đặt ra những yêu câu cao hơn trong việc cải tô thư viên truyền thông, đặc biệt là phát triển mội thủ thư theo “phong cách mới”

Thư viện số là gì?

"Thư viên điện tử và Thư viên số lả những khái niêm đang còn rất mới ở Việt nam vả cũng tôn tại nhiều cách hiểu và định nghĩa khác nhau: Thư viện điện tử, Khải niệm về thư viên điện tứ được định nghĩa như sau: “Một hộ

thống thông tin trong dé các nguồn thông tin đều có sẵn dưới dang có thể xử

lý được bằng máy tinh va trong đó tất cả các chức năng hỗ sung, lưu trữ, bảo

quan, tim kiếm, truy cập vá hiển thị dều sử dụng kỹ thuật số”

Sự xuất hiện khái niệm nảy có liên quan trực tiếp tới sự bủng nỗ

Internet va Web mang lại Khái mộm này dang được các chuyên gia công

nghề thông tin sứ dựng dễ chỉ toàn bộ hệ thống dạng này, bất kể có dựa trên một thư viện truyền thống hay không Môi trường kỹ thuật Internet hiện nay thậm chỉ cho phép một số người coi toán thể nguồn thông tin của mạng một lúc nào đó như một thư viện số ảo toản cầu mà độc giả lả toàn thể những

K52 Thông tin- Thư viện 4

Trang 11

người sử dụng mạng trên hảnh tỉnh và các công cụ tìm tin va sự hiện diện của

Web bảo đảm các chức năng thư mục cho thư viện đó

Nhiều định nghĩa đã được công bỗ trong giới học giả thế giới về thư

viện nhằm định nghĩa rõ rằng một thư viện số Một số định nghĩa tiêu biểu về

thư viên số:

Một số thành viên liiệp hội Thu vién sé Hoa ky (Digital Library Federation) dưa ra định nghĩa: “Thư viên số là các tỔ chức cưng cấp tải nguyên, gồm các nhân viên chuyên biệt giúp lựa chọn, tổ chức, cung cấp khá năng lruy cập thông mình, chỉ dẫn, phân phối, bău quản tính toàn ven va sur thống nhất của các bộ sưu tập số theo thởi gian dé dim bao làm sao chứng

luôn sẵn có thể truy xuất một cách đễ đảng và kinh tế nhất đối với một cộng

dông người dùng hoặc một nhóm công dễng người đủng” (Raitt, 1990)

Hai học giả người Nga là 8okolova và Iivabev cho rằng thư viện số là

một hệ thống phân tán có khả năng lưu trữ và tận đụng hiệu quả các loại tài liệu diện tử khác nhau, mả giúp người dùng có thể truy cập và được chuyển giao thông tin dé đảng qua mạng máy tính (Xiao, 2003)

Nhiều học giả Trung Quốc quan điểm “Một thư viện số trên thực tế

không phải lả một thư viện ở góc độ mở rộng không gian của nó, thay vào đó

nó là trung lâm tài nguyên thông tin số chứa đựng tài nguyên thông tin đa

phương tiện Một thư viện số lồn tại bằng việu số húa thông lún, chẳng hạn

như văn bản, ký tự, chữ viết, hình ảnh, video và âm thanh, đồng thời cung cấp cho người dùng các dịch vụ thông tin nhanh chóng và thuận tiện thông quá Internet, nhằm chuyển giao một hệ thống thông tin số mả trong đó việc chia

sẻ nguồn tài nguyên luôn sẵn sing” (Wang, 2003)

Nhìn chung, Thư viện số là một Thư viện điện tử cao cắp trong đỏ toàn

bộ các tải liệu của thư viên đã dược số hỏa và được quản lý bằng một phần mềm chuyên nghiệp có tổ chức giúp người đụng dễ đàng truy cập, tìm kiếm

và xem được nội dung toàn văn của chủng từ xa thông qua hé thang mang

thông tin và các phương tiện truyền thông

K52 Thông tin- Thư viện 3

Trang 12

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

Một Thư viện số hoàn chỉnh phải thực hiện được tất cả các dịch vụ gơ

bản của thư viện truyền thống kết hợp với việc ứng dụng các lợi thế của công nghệ thông tin trong việc lưu trữ, từma kiểm và phố biến nội dung thông tin

Thư viện số là cơ hội đặc biệt cho thư viện truyền thống đổi mới phương thức

phục vụ cho người dùng tin, đảm bảo hiệu quả, chất lượng cho đối tượng

phục vụ

Khai niém Thu viện số không chỉ tương dương với bộ sưu tập số, đó lá một môi trường tập hợp các bộ sưu tập số theo chủ để Nguồn thông tin của

thư viện số có thể năm ngay trong thư viện vả có thể cá bên ngoài thư viện (ví

dụ: CSDI, toàn văn mua quyển truy cập theo thời gian)

Khải niệm về bộ Sưu tập số: Bộ sưu tập số là một tập hợp có tổ chức

nhiều tải liệu đã dược số hoá đưới nhiều hình thức khác nhau (văn bán, hình ảnh, Audio, Video ) về một chủ đề Mặc dù mỗi loại hình tải liệu có sự khác nhau về cách thể hiện, nhưng nó đều cung cấp một giao điện đồng nhất mà qua dó các tải liệu có thể truy cập, tìm kiếm đễ dàng

Như vậy, một Thư viện số có thể bao gồm nhiều bệ sưu tập theo các

chủ đề khác nhau, có thế do tập thể hoặc cá nhân tự xây dựng hoặc trao đối,

mua bán Có thể nằm trong lưu trữ của thư viện nhưng cũng có thể nằm ngoài

thư viện thông qua một kênh cung cấp từ phía dối tác

Su cé mil cia cae nguồn lim số hoá đã mở ra một chiều hướng mới

trong việc quản lý các thư viện được tin học hoá Như vậy các thư viên số đã

bổ sưng vào hệ thống quản lý thư viện tích hợp một hệ thống quan lý các

nguồn số hoá trong quả trình xây dựng các bộ sưu tập thông tin

1.1.2 Đặc điễm của thự viện số

Thư viện số có những đặc điểm cơ bản sau

© _ Khả năng lưu trữ khối lượng lớn tài nguyên thông tin khác nhau

®_ Khả năng luu trữ vả chuyển giao tài nguyên thông tin bằng nhiều

phương tiện khác nhau

© _ Khả năng chuyển giao tài nguyên thông tin qua mang

K52 Thông tin- Thư viện é

Trang 13

* Kha ning quan lý tải nguyên thông tin phân tán

© Khả năng chia sẻ thông tin ở mức độ chuyên biệt cao

+ Dùng công cụ để tìm kiếm và truy xuất thông tin

*® Củng cấp địch vụ thông tin không giới hạn về không gian và thời

pian

‘Thu viện sô có một lịch sử khá lâu đời trên thể giới đặc biệt ở các nước

có nền khoa họ phát triển, mà cụ thể là khoa học thông tin - thư viện, đã có

tắt nhiều dự án nhằm phát triển thư viên số trên thế gidi Nhắc tới thư viện số không thể không kể tới: Thư viện số thế giới (World Digital Library); Thu

viện số Buropcana (www.curopvana cu) chứa lới 2 triệu dầu sách, Google Book Search (www.books.google.com) là một kho lưu trữ sách trực tuyển không 18 cho phép người đùng tin tìm kiếm và xem hàng triệu cuốn sách từ các thư viện và các nhà xuất bản trên thể giới Tại Việt Nam, thư viện số dang từng bước phát triển tuy còn gặp nhiều khó khăn, trở ngại Có rất nhiễu thư viện tiễn hành số hóa tài liệu và nhiều dự án ra đời, tiêu biểu phải kế đến thư

viện số/thư viện diện tử tại Thư viên Quốc Gia Việt Nam

1.2 Thư viện số thế giới (World Digital Library)

1.2.1 Giới thiệu về WDL

“Thư viện số thể giới - World I3igital Library (WIDI.) cung cấp đến cho

độc giả sự khám phá, học hỏi và thừa hưởng những kho báu văn hóa từ khắp nơi trên thể giới

(Xem llình 1 - Phụ lục 1)

Tài sản văn hỏa không giới hạn bao gầm các bản viết tay, bản đô, tài

liêu quỷ hiếm, nhạc trong phim, các bải ghi âm, phim ảnh, tài liệu in, ánh

chụp và cả các bản vẽ kiến trúc Các tải liệu trên WIDL có thể dé đàng hiển thị

theo nơi xuất xứ, thời gian, chủ dễ, loại hình tải liệu và các tổ chức đóng góp;

hoặc có thể được định vị tài liệu sử dựng từm kiếm 'open-ended' bằng nhiều ngôn ngữ Các tính năng đặc biệt bao gồm các cựm địa lý tương tác, mốc thời

gian, duyệt ảnh nâng cao và các khả năng về nghệ thuật trinh diễn Các công

7

K52 Thông tim- Thư viện

Trang 14

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

cụ định vị trong trang web và mô tả nội dung được cung cấp bằng các ngôn

ngữ Arập, Trung Quốc, Anh, Pháp, Hồ Đảo Nha, Nga và ‘ly Ban Nha

Tháng 6 năm 2005, James Dillington - Giám đốc Thư viện Quốc hội

Mỹ đề xuất thành lập WDL và đến tháng 4 năm 2009 WDIL, mới chính thức

giới thiệu toàn thế giới WI2L được phát triển bởi một đội ngũ nhân sự tại Thư viện Quốc hội Mỹ với sự đóng góp của các tổ chức cộng tac trên nhiễu quốc gia và sự hỗ trợ của các tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục của Liên hiệp quắc (UNESCO) với sự hỗ trợ tài chính của một số công ty và các quỹ

tải trợ khác

1.22 Nhiệm vu cia WDL

Thư viện số thế gidi (WDL) cé sin trén Internet, min phi va dinh dạng

da ngôn ngữ, có ý nghĩa chỉnh trong việc sưu tầm tài liệu từ các quốc gia và các nền văn minh khác nhau trên thế giới Đây là thư viện kỹ thuật số thứ ba thế giới sau Google Book Search và dự án mới của EU Europeana Thư viện dược thành lập nhằm mục dich giám khoảng cách số piữa các nước giàu va Trước nghẻo, cung cấp thêm nhiều thông tin, thúc đây sự hiểu biết giữa các

nền văn hóa

Mục tiêu chính của WI21

«Thúc dây những hiểu biết quốc tế vá đa văn hóa

® Mở rộng gác nội dung văn hóa đa dạng, đa ngôn ngữ lrên Internet

5 Cung cấp các tài nguyên thông tin quý giá cho việc học tập và nghiên cứu của các học giá, nghiên cứu sinh oũng như các đối tượng quan lâm

© Xây dựng kiến thức và năng lực trong các tổ chức đối tác để thu hẹp

“khoáng cách số” trong và ngoài các quốc gia

1.3.3 Nội dung của bộ sưu tap

Đắt dầu từ ngày 21/4/2009, mỗi người sử dụng Intermet có quyền truy

cập thẳng vào các kho báu văn học và hình ảnh trước đây dành cho một nhóm người Mục đích mở rộng tri thức cho quảng đại quần chúng toàn cầu với sự tham gia của 19 nước và 34 tổ chức, công cụ tìm kiếm được thực hiện với 7

K52 Thông tin- Thư viện 8

Trang 15

thứ tiếng (Anh, Nga, Tây Ban Nha, Bồ Đảo Nha, Ảrập, Pháp và Iloa) Nội

dưng các tài liệu được thể hiện ở trên 40 ngôn ngữ khác nhau, cung cắp những

tải liệu thuộc các nền văn hóa khác nhau và ngoai các văn bản, còn có các bức

ảnh rất có của châu Mỹ Latinh, các thư họa Arập, Ba Tư hay các bản sao họa

phẩm 1rung Hoa cỗ điển Những người yêu văn học cố có thể đọc quyển tiểu thuyết The tale of Genji (Chuyén kế về Genji) của Nhật Bản, được viết Lừ thể kỹ 11, ngay trên máy tính nỗi mạng của mình

Theo New York Times, cing véi The tale of Genji, khoing 1.250 quyển sách, bán đồ, tác phẩm nghệ thuật, văn hoá cũng có thể được tham khảo trực tuyến trên trang www wdl ore,

(Xem Hình 2, 3,4 5, 6,7 Phụ lục 1) Tuy còn hạn chế về số lượng, song các thành viên của WDI, tin rằng thư viên số thế giới sẽ lớn mạnh với sự tham gia của các học viên trong tương lai Ngoài ra, “chúng tôi muốn xây dựng những tiêu chuẩn về chất lượng, sau

đó mới tăng dần số lượng” - tiễn sĩ James Hillington cho biết

WDL mang lại khả năng học tập và khám phá kho tàng văn hóa từ

nhiều quốc gia trên thể giới Chính sách lựa chọn của WDL là tập trung vào các tải liệu có nội đụng quan trọng, có ý nghĩa với nên văn hóa của mỗi quốc

gia là thành viên của UNSCO Nội đụng được lựa chọn đa dạng về ngôn

ngữ, về định dạng, từ những địa điểm và thời gian khác nhau

1.2.4 Cách tễ chức thông ln

Thông tin được tổ chức theo: Lãnh thổ (Khu vực địa lý, châu lục, quốc

gia), thời gian, chủ đề, loại hình tải liệu, tổ chức giáo dục

tăXem Hình 8 9 10 11,12 Phụ lục 1)

Thông tin liên quan đến mỗi tư liệu bao gồm: tác giả, nguồn, tôm tắt

dều được địch ra 7 thử tiếng khác nhau Trang chủ là một bản dỗ thế giới và một trục thời gian được phân chia thành các khoảng thời gian Nội dung được

tổ chức theo ving dia ly trén ban dé, mỗi khu vực dược kết hợp với một

Trang 16

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

hình ảnh, bản in, bản ghi âm, bộ phim về các nước trong khu vực đỏ Trục

thời gian tương ứng với những tài liêu có sẵn trên bản đề, mdi muc WL

được liên kết đến một năm hoặc một khoảng thời gian đựa trên các chủ để của tải liệu đó

1.25 Gian điện

Giao diện của WDL dễ dàng để đàng sử dụng, có thể được duyệt theo dia điểm, thời gian, chủ dễ, loại hình hoặc có thể tìm kiểm theo từ khỏa, chú

để và cả trên một số ngồn ngữ Bên cạnh đỏ, tính năng đặc biệt của WDL con

bao gỗm: các cựm tương tác địa lý, khoáng thời gian, xem hình ảnh chỉ tiết

theo các cấp dộ bằng cách nhấp vao hình ánh

Giao diện trang web cho phép người sử dụng theo các cách không truyền thống, mang lại cảm giác mới mẻ, hấp dẫn Các trang kết quả tìm kiếm cung cấp tủy chọn để mở rộng (nhấp vào biểu tượng dấu + hay kéo bánh xe chuột lên trên) và thu hẹp (nhấp vào biểu tượng đấu - hay kéo bánh xe chuột xuống dưới) kết quả tìm Bên dưới ảnh kết quả, người đúng còn được cung

cấp tiện ích để Bookmark và Share tài liệu đến thư điện tử, máy in, Digg,

MySpace, Facebook, Delicious, Guogle (171 dia chi)

1.2.6 Cúc địch vụ WDL cưng cấp TIệ thống trợ giúp hướng dẫn về cách tổ chức, cách tìm kiếm thông tim

trên trang wob, hiển thị và trình bảy kết quả một oách chỉ tiết, dễ hiểu

(Xem llinh 13— Phụ lục 1)

TIỗ trự giải đáp một số náo câu hỏi thường gặp về các vẫn đề liên quan

dến nội dung, ngôn ngữ, cách truy cập, tham gia vào thư viện số, bảo trì, tiêu chuẩn số hóa Các dịch vụ được giới thiệu kèm theo của thư viện số

(Xem Hình 14— Phụ lực 1)

1.2.7 Công nghệ

WDI đã ứng dụng những công nghệ tiên tiến trong việc biên mục và

phat trién trang wcb đa ngôn ngữ

K52 Thông tin- Thư viện lộ

Trang 17

¢ Phat trién chuẩn biên mục mới phủ hợp với yêu cầu của các siêu

đữ liệu

s Sử dụng khung phân loại thập phân I2ewey va giao diện của

OCLC

ø Sử dụng công cụ tập trung các bản dịch đã sẵn có vào bộ nhớ,

giúp cho gáo địch giá không phải mất thời gian dịch lại những

cụm tử đã có

* Ung dung céng nghé web 2.0 dé xây dựng trang web với các tính năng nỗi trội hấp dẫn người dùng; tiếp tục phát triển các công nghệ mới, cải tiến quy trình lam việc giúp tiết kiệm thời gian trong việc lựa chọn các tài nguyên sẵn có trên Internet

1.2.8 Dỗi tác

Đối tác của thư viên số gầm 34 thư viện, tổ chức chủ yến là các thư

viện, các trung tâm lưu trữ hoặc các tô chức khác có bộ sưu tập về nội dung

văn hóa mà họ đóng góp vào WDL Ngoài ra các tổ chức, cơ sở, và công ty tư nhân có đóng póp vào dự án bằng nhiễu cách khác, ví dụ bằng cách chia sẻ công nghệ, triệu tập hoặc đồng tải trợ cho các cuộc họp của các nhóm làm việc hoặc đóng góp tài chính Các dếi tác tham gia bắt dầu xây dựng từ năm

2003, hiện nay WI2I, có 34 đối tác trên thế giới như: Thư viện quốc gia Ai

Cập, Pháp, Iraq, Nga, Mexico

tiối tác WI2I, đóng góp nội dung cũng như quản lý, biên mục, ngôn

ngữ và chuyên môn kỹ thuật \WI2L đang làm việc để thiết lập quan hệ đối tác thêm với

ác công ty công nghệ và cơ sở tư nhân để hỗ trợ cho sự tiền bộ của

dự án nảy Bắt kỳ thư viên, bảo tảng, nơi lưu trữ hoặc tố chức văn hỏa khác

yêu thích nội dung, lịch sử và văn hóa có thể tham gia vào thư viện số

1.2.9 Các tô chức đồng góp về tài chính

Tập đoàn Google đóng góp 3 triệu USD cho WIDL phát triển kế hoạch

và xây dựng mô hình James ïI Billington, người quan lí thư viện cho biết:

World Digital Iibrary sẽ được xây dựng dựa trên bộ sưu tập American

K52 Thông tin- Thư viện 1T

Trang 18

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

Memory Bắt đầu từ 1994 cho đến nay, American Memery đã số hóa và đưa lên www loc.gev/memory/ 10 triểu danh mục, bao gồm cả bản viết tay của

các vĩ nhân nhu: Abraham Lincoln, Thomas Jefferson, những bức ảnh về

cuộc chiến tranh Nam Bắc Mỹ, cho đến những tư liệu giản dị về cuộc sống

đời thường, tạo nên một bộ sưu tập khống lồ vẻ nền văn hóa Mỹ

Billington néi: Tat cd mong muén của chúng 41 1A World Digital

= moi nén van hoa

Library có thể cung cấp min phí những tư liệu vô giá

cho mọi người dùng internet

Google đã tăng 3 triệu USD, hứa cùng Thư viện Quốc hôi Mỹ xây

dựng chỉ mục bỗ sưu tập và giúp đỡ về mặt trang thiết bị máy tính Qatar Foundation đóng góp 3 triệu USD cho WDE, và hễ trợ cho thư viện trung tâm

ctia Qatar Foundation trén trang web cia WDT

Ngoài ra đóng góp của các tổ chức như: Carnegie Corporation của Ngự

York, Dai hoc King Abdullah của Viện khoa hoc & công nghệ thuộc Saudi

Arabia; Tập đoàn Microsoft, Quỹ tải tra cla |.awrence va Mary Anne Tucker, quỹ tài tro ctia Bridges of Understanding cho phát triển các nội dung có liên

quan về Trung Đông

1.210 Nhận xét

Có thể nói, WDL là minh chứng quan trọng nhất cho thấy sự ảnh

hướng của khoa học kỹ thuật đã làm biến đổi văn hóa đọc, từ hình thức thể hiện tác phẩm đên cách thưởng thức tác phẩm Dây là kho tảng tri thức của nhân loại tận hợp những bản thảo chép tay, bản đỏ, sách, bằng tổng phố nhạc, băn ghi âm, phim ảnh, tài liệu in và ánh chụp, nhằm nâng cao sự hiểu biết về

K52 Thông tin- Thư viện 2

Trang 19

hulp:/ww.wdLorg và tìm kiểm tài liệu mình cần mà không cần trả bất cứ

một khoắn phí nảo

K52 Thông tin- Thư viện 13

Trang 20

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

CHƯƠNG 2

THUC TRANG CONG TAC THU VIEN SỐ

TAI THU VIEN QUOC GIA VIET NAM 2.1 Quá trình hình thành thư viện số tại Thư viện Quốc Gia Việt Nam

Năm 1986 Dại hội VI Dáng Công Sản Việt Nam đã đánh dâu bước

chuyển mình lớn lao của đất nước, cả nước bước vào thời kỳ đổi mới toàn

diện Sự trùng hợp ngẫu nhiên năm 1986, Thư viện Quốc Gia Việt Nam

(TVQGVN) tiếp nhận chiếc máy tính Olivetty đầu tiên do Thư viện Quốc gia

Ue tải trợ và tiếp nhận công nghệ đảo tạo nhân lực, TVQGVN bắt đầu ứng

dựng công nghệ thông tin Từ hiệu quả chia sẻ biểu ghỉ thư mục với Thư viện

Quốc gia Ue va tự động hóa việc biên soạn thư mục quốc gia tai TVOGVN,

công nghệ thông tin đã mở rộng trong toản hệ thống Thư viên công công,

Qua trình xây dựng thư viên số/thư viên điện tử tại 'TVQGVN trải qua

3 giai đoạn:

«Š Giai đoạn 1(1986 1003) Ứng dụng công nghệ thông lim

an đầu với một số máy tính đơn lẻ và xử lý tài liệu trên phần mềm

CDS/ISSIS do UNESCO cung cip, TVQGVN di cha trong dén viée ting

cường các cơ sở đữ liệu thư mục bằng các đợt hồi cố sách Việt và sách hệ

ngôn ngữ Latinh Từ việc in phích mục lục và biên soạn thư mục quốc gia hàng tháng hàng năm và quản lý dữ liệu được thực hiện trên máy tính, vừa chính xác, đẹp, nhanh và giảm đáng kế sức lao động của người oán bộ Lại mộ

số bộ phận 6 TVQGVN

« Giai đoạn 2 (1994 — 2000) Xây dựng mạng LAN, WAN

Triển khai Nghị quyết của chính phủ về phát triễn công nghệ thông tin đến năm 2000, Bộ Văn hóa — Thông tin (nay là Bộ Văn hóa — Thể thao và Du lịch) đã dầu tư công nghệ thông tin cho TVQGŒVN và lần lượt các thư viện

khỏa dao tao tin hoc cu ban, tin hoe nang cao va đảo tạo tiếp lục được chú

K52 Thông tim- Thư viện

Trang 21

trọng Thời kỳ này bất đầu quá trình ứng dụng công nghệ thông tin rộng rãi

trong toàn hệ thống “Thư viện công cộng,

Tuy nhiên, các máy tính đơn lẻ chưa mang lại hiệu quả trong công tác

chuyên môn Bộ Văn hóa — Thông tin đã đầu tư dự án xây dựng TVQGVN

trở thành trung tâm thông tin — thư viện của cả nước, một mạng cục bộ (LAN}

và mạng điện rộng (WAN) giúp các thư viện trong hệ thống thư viện công cộng kết nối và chia sẻ biểu phi thư mục với TVQGVN Kết quả là

Mạng LAN tại TVQGVN đã kết nội toàn bộ máy tính của các phòng,

ban qua một máy chủ Việc quản trị cơ sở dữ liệu trên môi trường LAN đã mang lại hiệu qua, dang thời các cơ sở dữ liệu thư mục được gia tăng,

TVQOVN đã lắp đặt 2 terminal tại phòng đọc mở đầu dịch vụ tra cứu tài liệu

trên máy tính cho người dùng tin

Với mạng điện rong (WAN), T'VQGVN tién hành truyền file dữ liệu thư mục tới các thư viện tỉnh/thành phố Sau thời gian mạng được nâng cấp, các thư viện tỉnh#thành phố có thể nửi thư diện tử và truy cập từ xa vào cáp cư

sở dữ liệu của TVQGVN và Thư viện Khoa học tổng hợp thành phé 114 Chỉ Minh

Có thể nói, 'PVQGVN đã xây dựng một hệ thống mạng thông tin nội bộ

kha tốt, Tải liệu điện tử chủ yếu là các cơ sở đữ liệu thư mục và công việc hồi

cỗ tiếp Lục triển khai bố sung Tuy nhiên hệ thông mạng thông tin của

‘TVQGYN chưa kết nổi trực tiếp với Internet, chưa chia sẻ và tân dụng các

nnguỗn tải nguyên điện Lử của các thư viện khác trên thế giới và chưa khai tháo

hiệu quả nguồn lực thông tin hiển có Mạng LAN phát huy ưu điểm, thì mạng WAN mật tác dựng hoàn toàn đo truy cập qua morden tính cước điện thoại

đường đải, chỉ phí cước thông lin quá lớn, tắc độ châm nôn các thư viện lĩnh

thành không thực hiện liên kết với TVQGVN được

«+ Giai đoạn 3 (2001 — 2007) xây dựng thự viện số/ thự viện điện tứ

ước sang thể kỷ 21 với sự bủng nỗ của công nghệ thông tin, hệ thông thông tin thư viện các nước phát triển trên thé giới đã xây dựng mô hình thư

K52 Thông tin- Thư viện 15

Trang 22

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

viện số/ thư viện điện tử TVQGVN đơn vị đâu ngành trong lĩnh vực thông

tin- thư viện của cả nước không thể nằm ngoài xu thể đó Từ năm 2001 —

2007, TVQGVN chủ động để xuất và được Bộ Văn hóa — Thông tin chuẩn y

đầu tư vả cho triển khai tiếp 5 dự án xây dựng thư viện số/ thư viện điện Lit

trong hệ thống thư viên công công

Ngày 24/11/2007 TVQGVN chính thức khai trương thư viện sd/thu

viện diện tử Trải qua hơn 20 năm kể từ ngày những chiếc máy tính dầu tiên được đưa vào ứng dụng trong công tác nghiệp vụ, quá trình xây đựng và hình

thành thư viện số/thư viện điện tứ tại TVQGVN đã đạt được những thành quả dáng ghi nhân, góp phần dưa sự nghiệp thư viện Việt Nam hội nhập với sự

phát triển thư viện toàn cầu Bạn đọc chỉ cần truy cập vào Website của

TVQGVN httpz//oww.nlv.pov vn là có thể thực hiển các piao dịch trực tuyến 2.2 Xây dựng thư viện số/ thư viện điện tử tại Thư viện Quắc Gia Việt

Duong, phổ biển văn bản có thể đem lại những lợi ích đặc biệt cho một nước

thuộc địa” Dến nay, TVQGVN đã xây dựng thư viên số/ thư viện điện tử với

nhiệm vụ

- Thư viện số giúp cho việc nghiên cứu, tổ chức vả khai thác nguồn tải nguyên số của các độc giả, học giả và các đối tượng có quan tâm, đáp ứng ngày cảng cao nhụ cầu của người dùng Lin

- Việc số hóa tải liệu giúp bảo quán dược những tải liêu gốc, những tải

liệu quý hiếm đang có nguy cơ xuống cấp do thời gian, tần suất sử dụng vả những yếu tổ về môi trường

K52 Thông tin- Thư viện 16

Trang 23

- Tham gia tổ chức quốc tế về thư viện, xây dựng và tiếp nhận các dự

án tài trợ tài liêu, trao đối tài nguyên thông tin với các thư viên trong và ngoài

nước nhằm làm giảu bộ sưu tập của TVQGVM Thư viện số góp phần quảng

bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam với bạn bẻ thể giới, xóa nhỏa

khoảng cách không gian vả thời gian

3.22 Nội dung bộ sưu tập số

Nguồn lực thông lún cúa thư viên là yếu tổ rất quan trọng để thiết kế và

†ạa ra những sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện, nhằm mục đích cudi củng là đáp ứng nhu cầu tin da dang ciia bạn đọc Nó phản ánh tiềm lực của

mỗi thư viện và cơ quan thông tin trong quả trình xây đựng và phát triển Do

đó việc tổ chức, phát triển nguồn lực thông tin là vô cùng cần thiết

TVQGVN là thư viện có nguồn tài nguyên số lớn trong cả nước Trong,

đó, bền cạnh nguồn tải liệu số mua từ bên ngoài, những nguồn tải liệu số do TVQG VN tạo lập cũng rất phong phú về nội dung và hình thức

Hiện nay, thư viện có 2 nguồn lực thông tin chính: Nguỗn thông tin thư mục và nguồn thông tin toàn văn

2.2.2.1.Nguân thông tin thư mục

Nguồn thông tin thư mục là một nguồn tải liệu số quan trọng nhất của TVQGVN có giá trị thiết thực đóng vai trỏ quan trọng giúp người ding tin có

thể tiếp cận đến nguồn tài nguyên truyền thống hàng triệu bản ma thư viện

dang sở hữu Nguôn thông tin này bao gồm:

- CSDL sách: gần 500.000 biểu ghi (sách tiếng Việt xuất bản từ 1954 dến nay, sách hệ chữ La Tĩnh từ 1982 - nay, sách tổng Pháp kho Đông

Tương, sách Ngoại văn, sách Hán Nôm, sách Qũy Châu A ) CSDL có

điện bao quát về các chủ để mà tải liệu có trong kho thư viện

- J8DT, Luận án tiến sĩ: hơn 16.000 biểu phí

- CSDL Dáo/tạp chỉ: 9000 tên báo/tạp chí trong vả ngoài nước theo các

loại ngôn ngữ

K52 Thông tim- Thư viện

Trang 24

Khóa luận tt nghiệp Lê Thu Hường

Hiện nay, nguồn tài liệu số toàn văn của TVQGVN khá lớn về số

lượng, phong phú về nội dung, cũng như định dạng (văn bản, âm thanh,

video) và hình thức (được lưu trữ trên CD-ROM, DVD, trong é cứng máy chủ ) Trong tương lai, nguồn tài liệu này có khả năng gia tăng nhanh, mạnh

mẽ bởi các dự án số hóa tài liệu của Thư viện ngay càng nhiều Có thể chia nguồn tài liệu này thành 2 bộ phân chính:

° Nguồn tài liệu số hóa nội sinh

«_ Nguồn tài liệu số hóa ngoại sinh

+ Nguân tài liệu sô hóa nội sinh

Tài liệu nội sinh là những tài liệu được hình thành trong quá trình hoạt

động của chính cơ quan thông tin — thư viên Tài liệu nội sinh phản ánh đầy

đủ, có hệ thông về các thành tựu, tiềm lực cũng như hướng phát triển của thư

viện

Nguồn tài liệu số hóa nội sinh do TVQGVN tự xây dựng, bao gồm 5 bộ

sưu tập: Bộ sưu tập Luận án tiến sĩ toàn văn, Bộ sưu tập sách Đông Dương

toàn văn, Đô sưu tập sách tiếng Anh viết về Việt Nam, Bộ sưu tập sách Hán —

Nôm toàn văn và Bộ sưu tập số Thang Long — Ha Nội 1000 năm văn hiến

* Bộ sưu tập luận án tiễn sĩ toàn văn

TVQGVN là cơ quan duy nhất thu nhận các bản luận án tiến sĩ trực tiếp

từ các tác giả Việt Nam bảo vệ trong và ngoài nước và các tác giả nước ngoài bảo về tại Việt Nam, đây là kho tài liêu vô cùng quý giá Hiên nay, TVQGVN

đã số hóa hơn 15.000 cuốn luận án, gồm 1.800.000 trang bao gồm cả toàn văn

và tóm tắt, được đăng tải trên website: http://nlv.gov.vn Số hóa các bản Luận

án tiến sĩ là việc làm ưu tiên của TVQGVN trong việc tăng cường nguồn lực

K52 Thông tin- Thư viện 18

Trang 25

thông lin điện tử Đây là một nguồn số hóa quan trọng, được TVQGVN cập

nhật thường xuyên

(Xem Hình 1 — Phụ lục 2)

* Bộ sưu tập sách Đăng Thương loàn văn

Hàng nghìn trang tải liệu bằng tiếng Pháp tại ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia từ thời Pháp thuộc đang được số hóa bằng một dự án lên đến 1,5

triệu Euro Đây là những tư liêu quỷ giá trên tất cả các lĩnh vực địa lý, lịch sử,

dân tộc học, xã hội học ở tỉnh trạng gần như “độc bản” Dự án hợp tác của

Tháp mang tên “Phát huy mạng lưới phát hành sách và thư viện tại Đông Nam

A” do chỉnh phủ Pháp tải trợ bắt dầu từ 2004 vá kết thúc năm 2008

Theo ông Jean Jacques Donard, trưởng dự án - mục đích đầu tiên của

dự án là thiết lập mạng lưới những người lảm trong lĩnh vực liễn quan đến

sách và các thư viên của vủng, quảng bá vả phát triển thói quen đọc sách của

người đân qua những phương tiện khác nhau; mổ các khóa đảo tạo cơ bản về nghề sách (kinh tế thư viên, xuất bản, cửa hàng sách, lưu trữ); gặp pỡ trao dễi kinh nghiệm ở quy mô vùng và cưng cấp tài liệu đến những đổi tượng khác nhau Dên cạnh đó, dự án còn mục đích hỗ trợ ngành xuất bản, xây dựng

những tủ sách tiếng Pháp vả sách ngôn ngữ quốc gia cho trẻ em, phát triển

không gian đọc thiếu nhỉ các địa phương Ngân sách dành cho Việt Nam của

dự án này là 327.000 Euro với chương trình ở TVQGVN và Thư viện Khoa

học Tống hợp TPHCM

Tài liệu sé hóa bao gồm vác sách, báo, Lạp chí, bản chuyên khảo, tư liệu

hành chỉnh, tác phẩm văn học, sách chuyên ngành khoa học xš hội (văn hóa,

chỉnh trị, giáo dục), tải liệu về quan hệ ngoại giao giữa Pháp và một số nước

từ khi người Pháp hiện diện ở Đông Dương cho đến năm 1954

(Xem Hình 2— Phụ lục 2)

TVQGVN đã tạo lập Ebook các tài liệu viết về Việt Nam trước nấm

1932 Cơ sở dữ liệu hiển có 800 tên sách, khoảng gan 100.000 trang, 175 bản

K52 Thông tin- Thư viện lộ

Trang 26

Khóa luận tốt nghiệp Lê Thu Hường

đồ, trọn bộ tạp chí Nam Phong, Tri Tân được truy cập qua Website: http://nlv.gov.vn

* Bộ sưu tập sách tiếng Anh viết về Việt Nam

TVQGVN đã số hóa được 338 tên sách, khoảng 92.520 trang Chương

trình này thuộc dự án CONSAL

Tự án sách tiếng Anh của Quỹ Châu Á cho các thư viện Việt Nam là

một dự án lớn của ngành thư viên Việt Nam được khởi động từ năm 2000 cho toi nay, dự án đã tài trợ cho hơn 100 thư viên công cộng, đại học, nghiên cứu trong cả nước gần 200.000 cuốn sách, trị giá hàng triệu USD thông qua

TVQGVN với tư cách là cơ quan điều phối

Sách ngoại văn là nguồn tài liệu rất phong phú và đa dạng, thu hút sự quan tâm đặc biệt của độc giả Tại TVQGVN với nguồn chủ yếu là trao đồi, hợp tác quốc tế, thư viên cũng đã xây dưng được một kho tài liệu sách ngoại văn khá phong phú với sự nỗ lực trong việc xây dựng, tìm kiếm, trao đổi quốc

tế giữa các thư viên, các tổ chức trong và ngoài nước Kho sách ngoại văn với các ngôn ngữ chính: Kho sách Pháp, Nga, Anh và một số tiếng khác Ngoài ra

một số thư viện tỉnh, thành trong củng dự án đã nhận được sự hỗ trợ của Quỹ

Châu Á

Quỹ Châu Á là một tổ chức phi lợi nhuận, phi chính phủ cam kết đóng góp vào sự phát triển một khu vực Châu Á - Thái Bình Dương mở, hoà bình

và thịnh vượng Với 50 năm kinh nghiệm hoạt đông ở Chau A, Quy công tác

với các đối tác ở cả khu vực công và tư nhân nhằm hỗ trợ sự phát triển kỹ năng lãnh dao và thể chế, trao đổi và nghiên cửu chính sách Quỹ có 18 văn phòng ở khắp Châu Á, một văn phòng ở Washington D.C và trụ sở chính ở San Franciseo Riêng năm 2004, Quỹ đã hỗ trợ hơn 72 triệu đô la Mỹ vào thực hiện các chương trinh phát triển và phân phối khoảng 800.000 quyển sách và các tài liệu giáo dục trị giá 28 triệu đô la đến khắp Châu A

Ở Việt Nam, Quỹ Châu Á đã bắt đầu chương trình tài trợ sách cho các thư viện từ năm 1993 Trong khoảng thời gian từ năm 2000 đến 2004, cùng

K52 Thông tin- Thư viện 20

Trang 27

với sự hợp lác của TVQGVN, Quỹ đã trao tặng tổng số 160.000 bản sách cho

các thư viện Việt Nam Sách được phân phối cho các thư viên công công, thư

viện trường đại học và các thư viện thuộc các cơ quan lựa chọn Tài liệu trao

tặng là sách thuộc nhiều lĩnh vực giáo dục và trình độ khác nhau, bao gỗm

khoa học tự nhiên (hoá học, vật lý, sinh học), khoa học kỹ thuật (nông nghiệp,

công nghiệp, y học, tin học), toán học, khua học xã hội (kinh tế, xã hội học),

nhân văn (lịch sử, văn hoá, ngoại ngữ) và nhiều lĩnh vực chuyên môn (luật

pháp, quản trị kinh doanh) Các tài liệu bỗ sung bao gồm sách thiếu nhỉ, bản

đỗ và phần mềm máy tính dưới dạng các CD — ROM giáo dục

Mục dịch của chương trình tặng sách nảy là nhằm nâng cao kiến thức khoa học cho công dân Việt Nam và thúc đấy sự phát triển các lĩnh vực giáo dục ở Việt Nam Chương trinh cũng góp phần ting cường sự hiểu biết, hợp

tác và hữu nghị Với vai trỏ đó, 'VQGVN đã tăng cường kho tải liệu sách

tiếng Anh, phục vụ bạn đọc sử đụng vốn tải liệu này và hợp tác với Quỹ trong

việc phần phối sách cho các thư viện Việt Nam khác, đặc biệt là các thư viên

tỉnh và các thư viện trường đại học trên khắp 'Việt Nam

a TVQG VN, chương trình sách dành cho Châu Á đã

Với sự cộng lá

thành lập các phòng đọc sách tiếng Anh tại 9 thư viên tỉnh ở Hà Nội, Phú

Thọ, Thừa Thiên Iluế, Đà Nẵng, Khánh Iloà, Cần Thơ, Thành phế 116 Chi

Minh và TVQGVN Các phòng đọc này với hàng nghìn băn sách, máy vi tính

và máy im do chương trình tài trợ đã phục vụ được hàng nghìn độc giả mỗi

nam

* Bộ sưu lập sách Hún — Nôm toàn văn

Sau khi Việt Nam thoát khỏi sự đô hộ của phong kiến phương Bắc

(Trung Quốc) vào khoảng năm 939 (Dương lịch sau công nguyên), cảc học

giả Việt Nam sáng tạo ra chữ Nôm dễ viết tiếng Việt Từ thể kỹ X dến XX da

số là các tác phẩm viết về văn chương, triết học, lịch sử, luật pháp, y tế, tôn giáo và các văn kiện hành chính dều dược viết bằng tiếng Nôm

K52 Thông tim- Thư viện ?

Trang 28

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

Trong 14 năm nhà Tây Sơn trị vì (1788 — 1802) hầu hết các văn kiện

của triều đỉnh đều được viết bằng chit Nom (sin 1000 nim lịch sử và văn hóa Việt Nam được ghi lại bằng hệ thống chữ viết độc đáo này, di sản quy bau nay hau như đã bị mai một Hầu hết người Việt Nam ngày nay không biết

đọc, viết chữ Nôm và bị hủy hoại do chiến tranh, hỏa hoạn, điều kiện tự nhiền

và mọt sách

Du án số hóa lải liệu thư tịch Hán - Nôm tại TVQGVN là một sự hợp tác giữa Hội bảo tồn di sin Nom va TVQGVN Tir thang 4 nam 2006 Hội báo

tần dì săn Nôm đã ký một bản ghi nhứ với ông Phạm Thể Khang (Giảm đốc

TVQGVN) xây dựng thư viên số cho kho thư tịch Hán - Nôm gồm hơn 4.000

thư tịch, bao gom ede tac phẩm in mộc bản, viết tay, hoặc im ấn được viết

bằng chữ Nêm, cä Hán lẫn Nồm cũng như Hán hoặc Nôm đã được chuyển qua quốc ngữ Kho của thư viên số hóa này có thể chia làm 4 bộ: Kinh, Sử,

Tử , Tập và gdm những tuyển tap, tiéu sit, cdc bai thi quan trường, kịch bản,

tải liệu giáo khoa, đặc san, gia phả, lịch sử, bản khắc ngữ học, văn chương,

thuốc nam, chuyện viết bằng chữ Nêm, thi phú, tôn giáo, Trung Quéc hoc,

triều chính, lệ làng, luật gia đình

Hiện nay, 'VQGVN đã số hóa được 1.258 ban, khoảng 185.000 trang tài liệu Ilán Nôm, truy cập trực tiếp qua Website: htp:/nom.nÌv.gov.vn

(Xem Hình 3 — Phụ lục 2)

"36 swu tập sỐ ï hăng Long — Hà Nội 1000 năm văn biển

(Xem Hình 4 š— Phụ lục 2)

Có thể nói, TVQGVN đã thu thập, lưu trữ đầy dú bộ sưu tập tư liệu về

Thăng Long - Hà Nội Dặc biệt, Bộ sưu tập Hả Nội và vùng phụ cận mả

TVQGVN trưng bay gồm 55 băn đỗ, có niên đại khác nhau từ năm 1873 đến

năm 1965 Các bản đồ dược phục chế và số hóa trong khuôn khổ Quỹ đoàn kết ưu tiên phát triển hệ thống thư tịch cỗ của các nước Đông Nam Á đã cho thay su thay dỗi đô thị cúa thú đô Việt Nam trong hơn một thể kỷ

tạ 8}

K52 Thông tim- Thư viện

Trang 29

Những tài liệu trong bộ sưu tập mang những giá trị lịch sử và văn hỏa

được lựa chọn để chuyển dạng số nằm trong 5 kho tài liệu quý của VQGVN

xuất bản tr thé kỷ XVH đến nay, đang được lưu trữ tại các kho: sách, báo — tạp chí, bản đỗ Đông Dương; kho Hán Nôm và Luận án tiến sĩ củng voi mat

số tư liêu của nhà xuất bản Hả Nôi mới phát hành trong dự án hành trình tìm

kiểm di sẵn văn hiến Thing Long - 114 Ndi của Viện Nghiên cứu IIán Nôm

TBộ sưu tập này sẽ được cập nhật thường xuyên nhằm cung cấp thêm tư liệu

quý về Thăng Long _ Hà Nội, nghìn năm văn hiến

+ Nguén tài liệu số hỏa ngoại sinh

Nguồn tài liệu số hóa ngoại sinh là những cơ sở đữ liệu (CSI2L) được TVQGVN mua từ các nhà cưng cấp trong vả ngoài nước, từ các nhà xuất bản

và thông qua nguồn biếu tặng Các CSDIL hiện nay thư viễn dang khai thác va

sử dụng là: ProQuest, Keesinps, Wilson, AGORA

không có từ những nguồn tài nguyên tổng hợp khác như:

~ Toản văn hon 880 lờ báo của Mỹ, Canada và quấc tế; bao gồm quyền

truy cap td ‘Lhe Wall Street Journal va Los Angeles ‘limes

- Hon 34.200 luận văn, luận án trong các lĩnh vực kinh doanh, tâm lý, khoa học tự nhiên, sức khoẻ, giáo dục

- Thông tin tóm tắt trong lĩnh vực kinh doanh của gần 9.000 báo cáo thị trường của 43 nền gông nghiệp thuộc 40 quốc gia, bao gồm nước Anh, Tây

Âu, Đông Âu, Châu Á Thái Bình Dương, Bắc Mỹ, và Châu Mỹ La tịnh

ProQuest Central bao gồm tải nguyên thuộc các lĩnh vực chỉnh như:

- Kinh đoanh va kinh tế (Business and cconomics)

- Tin tire va thé gidi (News and world affairs)

K52 Thông tin- Thư viện 23

Trang 30

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

- Khoa hoe (Science)

- Giảo due (Kducation)

- Céng nghé (Technology)

- Nhân văn (Humanities)

- Khoa hoc Xã hội (Social Sciences)

- Tam ly (Psychology)

- Vin hoc (Literature)

- Luật (Law)

- Khoa học về phụ nữ (Womens studics)

* CSDI tng hap Wilson:

CSDL Wilson véi trén 1.500 tap chi duge cap nhat tir nam 1983 đến

nay, chửa dựng thông tin toàn văn của 11 cơ sở dữ liệu bao gồm nhiều chú dỀ

Thông Im trên CSDL nay luôn được cập thường xuyên (bốn lần trong

một tuần), Wilson OmmiEile Full Text chứa đựng thông tin toán văn của 11

CSDL sau

- CSDL Wilson General Science Full Text

- CSDL Wilson IIumanities lull Text

- CSDL Wilson Edueation Full Text

- CSDL Wilson Business Full Text

K52 Thông tin- Thư viện 24

Trang 31

- CSDL Wilson Social Science Full Text

- CSDL Wilson Readers Guide Full ‘Text

- CSDL Wilson Applied Science & Technology Full Text

- CSDL Index lo Legal Periodicals & Books

- CSDL Wilson Library Literature& Information Science Full ‘lext

- CSDL Wilson Biolugical & Agricullural Index Plus

- CSDL Wilson Art Full Text

Với phạm vỉ bao quát rộng, người đủng tin có thể dễ đảng tra cứu thông

tin về nhiều chủ đề khác nhau chỉ bằng một giao điện tra cứu tìm tin đổi với

tất sã các cơ sở dữ liệu nêu trên Các công cụ tìm và tra cửu thông tin mạnh,

linh hoạt, dễ sử dụng giúp người ding tin luôn có được những thông tin chính

xác và phù hợp

Đây là CSIĐI, trên đĩa CI3-ROMI được ''VQGVN mua và cải đặt trang,

một máy chủ đặt tại phòng đọc đa phương tiện, để truy cập vào CSDL nảy

bạn dọc phải dọc trong mạng l.ÀN của thư viên và không thể truy cập trực tuyến

*CSDL Keesings

Là C81 tập hợp toàn diễn, chính xác và xúc tích tất cả các bài báo

trên thế giới về chính trị, kinh tế và xã hội, các sự kiện trên toàn thế giới từ

năm 1931 đến nay và được xuất ban bing tiếng Ảnh, tiếng Pháp, tiếng Đức và

tiếng Hà Lan Bạn đọc có thể truy cập CSDL này tại phòng đa phương tiên

théng qua dia chi: huip:/Avww keesings.com/

* CSDL AGORA (Access to Global Online Research in Agriculture)

Mang thông tỉa nông nghiệp trực tuyến toàn cầu truy cập tới những tạp

chí khoa học a lĩnh vực nông nghiệp và c lĩnh vực liên quan AGORA

cho phép tiếp cân với hơn 400 tạp chỉ toàn văn của các nhà xuất bán hang dau thế giới Đây là địa chỉ đo Tổ chức Nông lương của Liên hợp quốc đứng đầu với mục tiêu nâng cao chất lượng vả hiệu quả về các hoạt déng nghiên cửu,

K52 Thông tin- Thư viện 25

Trang 32

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

giáo duc và đảo Lạo nông nghiệp tại các nước có thu nhập thấp, tiếp đó là cải

thiện an ninh lương thực

CSDL chuyên ngành AGORA: gồm các bài trích toản văn từ 918 tap

chí khoa học của 107 nước — 4 ngôn ngữ: Anh, Pháp, A Rap, Tay Ban Nha,

trên các lĩnh vực:

- Nông nghiệp

- Công nghệ sinh học

- Các ngành liên quan đến sinh vật

- Môi trường vả xã hội họa

TVQGVN đã đăng kỷ và được phép truy cập từ năm 2005, ban đọc có

thể truy cập CSDL nay tai các phòng đa phương tiện của TVQGVN tại địa

chi: http:/Awww.apintemetwork.org

* CSDL téng hop HBSCO

EBSCO là một bộ CSIDL toàn văn bao gồm hơn 15.000 tạp chỉ chuyên

nganh có uy tín với 11 C§ÐI, riêng biết, cung cấp những bài viết theo các

chuyên ngành khác nhau như: Khoa học kĩ thuật, Giáo dục, Kinh tế, Y

học Đây là một nguồn tải nguyên điện tử toàn văn phong phú, có giá trị và

Trang 33

CSDI tổng hep SYNERGY BLACKWELI Gdm 863.000 bài trích từ

hon 87 tap chí chuyên ngành có uy tín trên thế giới về các lĩnh vực:

Địa chỉ truy cập: wwew.blackwell-syncrgy.com

Bạn đọc có thể truy cập CSDL này tại Phòng đọc đa phương tiện của

TVQGVN

* ŒSDI, Tạp chí khoa học Việt Nam trực tuyển (Vietnam Journals Online)

VIOL (Victnam Journals Online) 14 mét CSD cac tap chi khoa hoc

Việt Nam trên tắt cả các lĩnh vực khoa học Mục tiêu của VJOL là quảng bả

K52 Thông tin- Thư viện 27

Trang 34

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

các tạp chí khoa học tham gia VIOL, những công trinh nghiên cứu mà các tap chi chuyển tải tới đông đảo bạn đọc

Các tạp chí được lựa chọn tham gia VJOL theo các tiêu chí sau:

1 Nội dung của Lạp chí mang tính khoa học và bao gỗm các nghiên cứu

gốc (ngoài các nội dưng khác)

2 Nội dung tap chí được phản biện chuyên gia và có quy trình kiểm

soái chất lượng

3 Tap chi có khả năng cung cấp toàn bộ nội đung lên VIOL (mục lục,

tôm tắt, toản văn dưới định dạng PDF)

4 Tạp chí dược xuất bản tại Việt Nam

VJOL cung cấp thông tin về từng tạp chí thành viên, bao gỗm cả mục

dich va pham vi, thông tin liên hệ và các thông tin chung khác VIOI, cũng,

cung cấp mục lục và tóm tắt (nếu có) của các bài viết trong những tạp chí này Nhiều bài viết khác được cung cấp toàn văn

Địa chỉ truy cập: http:⁄www vjoLinfo

* CSDL Bach khoa toàn thư Việt Nam

C8DL từ điển bách khoa và bách khoa toàn thư giới thiệu trí thức của

các ngảnh văn hoá, khoa học, kĩ thuật dựa vào các công trình đã được nghiên

cứu, tổng kết, đánh giá CSDL phân ánh trinh độ phát triển văn hoá, khoa học

của dân tộc và thế giới trong từng thời kỉ lịch sứ có tác dụng nâng cao trình

độ văn hoá, khoa học, kĩ thuất cho moi người tra cứu, học tập, ging day Dia chỉ truy gập: hitp.//dictionary bachkhoatoanthu.gov.vn

* C§DL, về văn bản pháp luột Việt Nam

C§8DL Luật Việt Nam là hệ cơ sở đữ liệu về văn bản pháp luật Việt

Nam, đã được Văn phòng Quốc hội nghiên cứu thành công và phát hành rộng, rãi từ dẫu nắm 1994

CSDL Luật Việt Nam lưu trữ toàn văn các văn bản pháp luật của Nhà nước, bao gam:

- Hiễn pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội

K52 Thông tin- Thư viện 38

Trang 35

- Pháp lệnh, nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội

- Sắc lệnh, sắc luật, quyết định của Chủ tịch nước

- Các văn bản dưới luật của chính phủ, Thủ tướng chính phủ, các Bộ và các cơ quan ngang Bộ thuộc chính phủ, như: Nghị định, nghị quyết, chí thị,

quyết dinh, thông tư

CSDL Luật Việt Nam có khả năng giúp người sử dụng trong khoảng,

thời gian ngắn có thể nhận được các kết quá tìm kiểm sau day

- Toản văn một văn bản pháp luật bất kỳ

- Trích các điều, khoản bất kỳ cúa một hoặc nhiều văn bản khác nhau

- Kphiên cửu văn bản theo một chuyên dễ pháp luật nảo đó, một cụm từ

đã được sử đụng trong các văn bân pháp luật

Đây là một công cụ dắc lực giúp các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu, kinh doanh và mọi công dân quan tâm tim đến nội dung các văn bản pháp luật

Việt Nam một cách nhanh chóng, chính xác

Địa chỉ truy cập: http:⁄www vietlaw.pov vn/1,AWNIL/index.html

* CSDL E-books gido trinh dién tir - tiéng Điệt

E-books giáo trình điện tử của Bộ giáo dục và Đảo tạo bao gồm các

lĩnh vực sau: Khoa học quản trí, Kinh tế - Quản lý, lớp 8, lớp 9, viễn thông

Thư mục được quan tâm nhất là Điện - Điện tử - Viễn thông, Xây dựng - Kiến trúc - Thuỷ lợi, ngoại ngữ, công nghệ thông lin

Dia chi truy cập: http:⁄/www.ebook.edu.vn

* CSDL Google Fulliext Books free

Truy cập sách miễn phi đến nhiều lĩnh vực trì thức Địa chỉ truy cap: http://oooks google.com

* Bộ sưu lập lài liéu bding, dia CD-ROM, DVD

Độ sưu tập tải Hiệu bằng, dia CD-ROM, DVD due thu nhin vao TVQG VN qua con đường lưu chiều, ba sung, trao đôi quốc tế hoặc nhận biếu

tặng trong vải năm gần dây, hơn 2.000 tên tài liệu với nhiều lĩnh vực: Âm

K52 Thông tin- Thư viện 29

Trang 36

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

nhac, Tài chính kế toán, Kinh tế, Tin học, Ngôn ngữ, Địa lý, Lịch sử, Giáo

dục

Ngoài ra TVQG VN còn có một số bộ sưu tập tài liệu số hóa được phục

vụ trực Luyễn trên wcbsilo của thư viện như Thư mục Quốc gia Việt Nam, tải

liệu đảo tạo cuả Quỹ SL2A, các ñle I3O đữ liệu thư mục hàng tháng của

TVQGYN chia sé cho các thư viện bạn

* Theo loại hình tài hiệu

Thông tin được sắp xếp theo loại hình tải liệu ở Hộ sưu tập Thăng Long- [14 Néi 1.000 nim văn hiến và Bộ sưu tập Đông Dương

(Xem Hình 8, 9— Phụ lục 2)

3324 Giao diện

Giao diện của thư viện số tại TVQGVN cho phép người dùng tin tra

lề tài, loại hình tài Hệu Ngoài ra, có thể tìm kiểm tài liệu

cứu theo chú đề,

dựa theo tên nhan đề, tên tác giả, nơi xuất bản, nhà xuất bản và số đăng kí cá

tiệt, tim kiếm thông qua chuẩn Z39.50 hỗ trợ qua 2 thứ tiếng Anh, Việt

Giao diện cho phép người sử dụng tải nguồn tài liệu về đưới dạng pdf hoặc xem dưới dạng hình ảnh

33.5 Dịch vu thư viện số Cung cắp

* Tra cứu mục lục trực tuyển với các C8DI, thư mục Sách, bảo tạp chí,

luận án, bài trích thông qua OPAC

Trang 37

(Xem Hình 11 — Phụ lục 2)

*'ITa cứu các O8I3I, khác trong nước và nước ngoài qua cống 739.50

(Xem Hinh 12 — Phu luc 2)

* Hướng dẫn về cách tổ chức, tìm kiếm, khai thác thông lin trên WcbiLe

của thư viên

(Xem Hình 13— Phụ lục 2)

* Trả lời các câu hỏi thắc mắc thông qua thư yêu cầu

(Xem Hinh 14 Phụ lục 2)

22.6 Công nghệ

Trong những năm gần đây, công việc hiện đại hóa các cơ quan thông

tin thi viện đều hướng vào việc ứng dụng công nghệ thông tin nhằm tự động

hóa các hoạt đông nghiệp vụ của thư viện, hỗ trợ dễ thư viện thực sự trở thành

trung tâm cung cấp các dạng thông tin cần thiết cho đông đảo người dùng tin TIệ thống trang thiết bị của TVQGVN đã không ngừng được đầu tư, qua các

dự án nâng cao năng lực hoạt động thư viện bao gồm

- 15 may chủ cầu hình cao, được cải đặt các phần mam thực hiện các chức năng: Quản trị thư viện điện tử ILib, thư viện số DLib, bộ sưu tập sách

Hán Nồm - NI,VNPE, lưu trữ thông tin, quân tri website, quân lý thư điện tử,

quản lý truy cập Internet/Tntranet

- 260 chiếu máy trạm hiện đại, được dải đặt các phần mềm img dung

thư viên và văn phòng, được nổi mạng Internet băng thông rộng, phục vụ cho

công tác xử lý tài liệu của đơn vị

hiện dại hóa thư viện, việc lựa

Trong khi triển khai các dự án số hó

chon phin mém quan tri thu vién, quan lỷ tải liệu số hóa đóng vai trò quyết

định Hiện nay, TVQGVN đang sử dụng 3 phần mềm chính để quản lý tài liệu

số hóa toan vin: Lib 4.0, Dib va NILVNPF

K52 Thông tin- Thư viện 31

Trang 38

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

* Phan mém ILib 4.0

Bat đầu từ tháng 10/2003, TVQGVN đã chuyển sang sử dụng phần mềm ILib thay cho phần mềm CDS/ISIS Hiện tại, TVQGVN đang ứng dụng

phan mém Ilib phiên bán 4.0 do Lập đoàn CMC nghiên dứu vả phát triển

Triển khai phân mềm Lib tai TVQGVN đã tạo tiền dé cho việc phát

triển ứng dụng công nghệ thông tỉn trong hệ thống thư viện gông cộng, trên lộ

trình việc xây dựng thư viện số/thư viện điện tử Điều đó dã làm thay đổi bộ

mặt của thư viện

ILib là một hệ thống thư viện tích hợp bao gồm nhiều phân hệ

(module): bổ sung, biển mục, tra cửu trực tuyến (OPAC), quản lý lưu thông, quản lý xuất bản phẩm nhiều kỳ, quản lý kho, mượn liên thư viện, quản trị hệ

thống được thiết kế nhằm dán ứng nhu cầu của các thư viện trong nước, từ

các thư viên công công, thư viện các trường Đại học, thư viện chuyên ngành

đến các Trung tâm thông tỉn trong toàn quốc, đặc biệt là kh năng tích hợp và

xử lý tổng Việt

1Lib 4.0 là phiên bản thư viện điện tử tích hợp mới nhất hiện nay của

CMC8ol, Iib 4.0 đáp ứng chuẩn nghiệp vụ đảm báo cho việc tự động hóa công tác nghiệp vụ và liên thông, trao đối nguồn lực thông tin

TLib 4.0 tạo cho người sử dụng một cổng vào mọi dạng thông tin, dủ là

xuất băn phẩm, tải liệu điện tử hay 4m thanh, hình ành ILib 4.0 luôn được

thường xuyến cập nhật nhằm nắm bắt được các công nghệ hiện đại vả đáp

ứng nhu cầu đổi mới của cáo thư viện và tương thích với Inlemet, Extranet va

Intranct

Tinh năng của phần mềm ILib 4.0:

® Công cụ tim kiếm vả tra cứu mạnh

© Hé trợ da ngôn ngữ

«_ Sử dụng tắt cả các tiêu chuẩn và quy tắc mô tá thư mục cũng như

các khung phân loại hiện có

© Tra cit mục lục trực tuyến qua Intemct

K52 Thông tin- Thư viện 2

Trang 39

® Quần lý các dữ liêu số hoá

® Kết nỗi liên thư viện

* Moi qui tie nghiệp vụ được quản lý tập trung khiến cho cải đặt

và bảo trì đơn giản

«Tích hợp mã vạch

+ Nhập/Xuất biểu ghi theo MARC21

«+ Chuyến đối từ CSDL cla CDS/ISIS

Điểm nỗi bật của phần mềm ILib

« Kiến trúc hệ thẳng: ILib được thiết kế và phát triển trên mô hình

3 lớp

«_ Sử dựng được đa hệ diều hành cho cá máy chú vá máy rạm

¢ CSDL lớn với nhiều công nghệ mạnh

« Ngôn ngữ tiếng Việt, Bảng mã LInicode

® Hỗ trợ các thiết bị cơ bản như Barcode cũng như tân tiến như

RFID

Loi ich khi sit dung LLib:

« Tự động hóa Loàn bộ hoạt động, chức năng, nghiệp vụ

> ILib 1a công cụ hiệu quả để xây dựng các CSDL thư mục, đữ liệu số, kiểm soát chất lượng các biểu ghỉ thư mục theo chuẩn MARC21 IIỗ trợ xuất

nhập dữ liệu 2 chiễu với bất kỳ hệ thống thư viện điện tử nảo

> Tich hop Web va Intemet, ILib giúp các thư viện đễ đảng đưa kho tải

liệu của mình lên mạng, và kiểm soát toán bộ các Ấn phẩm diện tử

tích hợp mã vạch thiết bị từ giúp các thao tác

thuận lợi cho bạn đọc V

nghiệp vụ dược thuận tiện và hiệu quá

«© TIÃ trợ các sản phẩm vả dịch vụ thư viện hiện đại

> liên thông trao đối dữ liệu trong và ngoài hệ thống Hỗ trợ các dich

vu mượm liên thư viện

K52 Thông tin- Thư viện 33

Trang 40

Kháa luận tốt nghiệp Lễ Thu Hường

TIiện tại bạn đọc có thể tra cứu trực tuyến nguén thông tin thư mục trên

giao diện trực tuyến QPAC của phần mềm

(Xem Hinh 15 — Phu luc 2}

Các tính năng nỗi bật của phần mềm này

®_ TIỗ trợ biên mục theo chuẩn Dublin Core

«©_ Quản lý việc download và mua bản tài liệu của thư viện

© _ Truyền file từ máy trạm lên server thông qua cơ ché FTP

* Banh chi mục vả tìm kiểm toàn vẫn

© Bao mit va phan quyén chill ché

® Phat trién trén công nghệ Web, triển khai và bảo hành bảo trì dễ

dàng,

Các phân hệ chính của phân mềm:

® Hỗ sưng — Biển mục

- Cho phép tổ chức cấu trúc thu muc và tải các file dữ liệu số hóa từ

máy trạm lên máy chú phục vụ cho các công việc biên mục, tạo bộ sưu tập,

gắn liên kết file, thiết đất các chễ độ khai thác cho các tài liệu điên tử

- Thống kẽ: Thắng kê các loại tài liệu điện tử có trang kho đữ liệu số

(file hình ảnh, âm thanh, văn bản), những tài liêu được download nhiều nhất

theo thời gian, theo người biên mục

® Ban đọc

- Tải khoản: Quản lý thông tin của bạn đọc, số tài khoản, phục vụ cho

vide thu phi download lai liệu dỗi với những tài liệu có tính phi,

- Quản lý thụ phí: Quản lý toàn bộ quả trình nạp phi và việc download

các tải liệu tính phí của bạn đọc

K52 Thông tin- Thư viện 3

Ngày đăng: 20/05/2025, 15:12

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Lê Thị Thúy (2010), Số hóa tải liệu và tổ chức khai thác nguồn tài liệu số tại Thư viện Quốc gia Việt Nam, Khóa luận K51 TTTV, Trường Đại họckhoa học xã hội và nhân văn (2HQGHN), Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Số hóa tải liệu và tổ chức khai thác nguồn tài liệu số tại Thư viện Quốc gia Việt Nam
Tác giả: Lê Thị Thúy
Nhà XB: Trường Đại họckhoa học xã hội và nhân văn (2HQGHN)
Năm: 2010
2. Nguyễn Tiển Đứu (2005). Xây dựng thư viện điện tử và vấn để số hóa tài liệu ở Việt Nam. hulpzthuvien.net Sách, tạp chí
Tiêu đề: Xây dựng thư viện điện tử và vấn đề số hóa tài liệu ở Việt Nam
Tác giả: Nguyễn Tiển Đứu
Năm: 2005
3. Nguyễn Thị Hạnh (2004), Thư viện trong môi trường số. hlp://vst.visla gov.vn/ Sách, tạp chí
Tiêu đề: Thư viện trong môi trường số
Tác giả: Nguyễn Thị Hạnh
Năm: 2004
4. Nguyễn Hữu Hủng (2005). Thông tin: Từ lý luận đến thực tiễn - H.: Văn hoá Thông tin.- 825 tr Sách, tạp chí
Tiêu đề: Thông tin: Từ lý luận đến thực tiễn
Tác giả: Nguyễn Hữu Hủng
Nhà XB: Văn hoá Thông tin
Năm: 2005
5. Cao Minh Kiểm (2008). Một số suy nghĩ về tổ chức và hoạt động théng tin, thư viện ở Việt Nam trong giai doan sp tdi. http: “vst. vista. gov.vn/ Sách, tạp chí
Tiêu đề: Một số suy nghĩ về tổ chức và hoạt động théng tin, thư viện ở Việt Nam trong giai doan sp tdi
Tác giả: Cao Minh Kiểm
Năm: 2008
6. Nghị định số 72/2002/NĐ-CP ngày 06 tháng 8 năm 2002 của Chính phủ Quy định chỉ tiết thi hành Pháp lệnh Thư viên Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nghị định số 72/2002/NĐ-CP ngày 06 tháng 8 năm 2002 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Thư viện
Năm: 2002
8. Quyết định số 16/2007/QD-BVIITT ngày 4 tháng 5 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ VHTT phê duyệt Quy hoạch phát triển ngành Thư viện Việt Namđến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quyết định số 16/2007/QD-BVIITT ngày 4 tháng 5 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ VHTT phê duyệt Quy hoạch phát triển ngành Thư viện Việt Namđến năm 2010 và định hướng đến năm 2020
Tác giả: Bộ trưởng Bộ VHTT
Năm: 2007
9. Vũ Văn Sơn (1999). Xây dựng thư viện diện tử ở Việt Nam và tính khả thi! Tap chi Thing in & Tư liệu, số 2.- tr. 1-6 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Xây dựng thư viện diện tử ở Việt Nam và tính khả thi
Tác giả: Vũ Văn Sơn
Nhà XB: Tap chi Thing in & Tư liệu
Năm: 1999
13. hitp⁄nemnlvgovvn Website Bộ suu tập số thư tịch Hán- Nôm cỗ K52 Thông tim- Thư viện Sách, tạp chí
Tiêu đề: Bộ sưu tập số thư tịch Hán-Nôm cổ K52
10. http:/Avww.wdl.org/- Website cia thu viện số thế giới (World Digital Library) Link
11. hitp:/www.loc.gow/ - Website ciia thư viên quốc hôi Mỹ Link
7. Patricia G. Oyler (2009). Khuyếch trương vả duy trí các thư viện Đông Nam A trong béi cảnh thư viện toàn cầu // Tạp chí Thông tin & Tư liệu, số 4.-tr 25-34 Khác
12. http:/dlib.nlv.gov.vn Website của Thư viện số tại Thư viện Quốc Gia Việt Nam Khác

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình  1.  Website  của  World  Digital  Library - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 1. Website của World Digital Library (Trang 68)
Hình  5.  Bản  tống  phổ  nhạc,  bản  ghi  âm - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 5. Bản tống phổ nhạc, bản ghi âm (Trang 70)
Hình  7.  Ảnh  chụp - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 7. Ảnh chụp (Trang 71)
Hình  12.  Tổ  chức  thông  tin  theo  tổ  chức  giáo  dục: - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 12. Tổ chức thông tin theo tổ chức giáo dục: (Trang 73)
Hình  11.  Tổ  chức  thông  tin  theo  loại  hình  tài  liệu: - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 11. Tổ chức thông tin theo loại hình tài liệu: (Trang 73)
Hình  1.  Minh  họa  cho  Bộ  sưu  tập  Luận  án Tiền  Sỹ - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 1. Minh họa cho Bộ sưu tập Luận án Tiền Sỹ (Trang 75)
Hình  2.  Minh  họa  cho  Bộ  sưu  tập  sách  Đông  Dương  toàn  văn - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 2. Minh họa cho Bộ sưu tập sách Đông Dương toàn văn (Trang 75)
Hình  3.  Minh  họa  cho  tài  liệu  Hán  —  Nom - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 3. Minh họa cho tài liệu Hán — Nom (Trang 76)
Hình  4.  Minh  họa  Sách  cho  Bộ  sưu  tập  số  Thăng  Long  -  Hà  Nội  1000  năm  văn  hiển - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 4. Minh họa Sách cho Bộ sưu tập số Thăng Long - Hà Nội 1000 năm văn hiển (Trang 76)
Hình 5.  Minh họa  Bản  đổ cho  Bộ  sưu tập  số  Thăng  Long  - Hà  Nội - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
Hình 5. Minh họa Bản đổ cho Bộ sưu tập số Thăng Long - Hà Nội (Trang 77)
Hình  7.  Thông  tin  được  sắp - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 7. Thông tin được sắp (Trang 78)
Hình  9.  Thông  tin  được  sắp  xếp  theo  theo  loại  hình  tải  liệu  ở  Bộ  sưu  tập  Đông  Dương - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 9. Thông tin được sắp xếp theo theo loại hình tải liệu ở Bộ sưu tập Đông Dương (Trang 79)
Hình  13.  Hướng  dẫn  về  cách  tổ  chức,  tìm  kiếm,  khai  thác  thông  tin  trên - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 13. Hướng dẫn về cách tổ chức, tìm kiếm, khai thác thông tin trên (Trang 81)
Hình  15.  Giao  diện  người  dùng  OPAC  của  Ilib  4.0 - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 15. Giao diện người dùng OPAC của Ilib 4.0 (Trang 82)
Hình  17.  Giao  diện  của phan  mém  NLVNPF - Luận văn tìm hiều về thư viện số thế giới và thư viện số tại thư viện quốc gia việt nam
nh 17. Giao diện của phan mém NLVNPF (Trang 83)

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm