Luận văn Đánh giá hoạt Động chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại trung tâm chăm sóc người cao tuổi bách niên thiên Đức Ở phường Đông ngạc quận bắc từ liêm thành phố hà nội

Tôi xin chân thành cảm ơn tới Ban giám đốc trung tâm chăm sóc người cao tuổi Bách Niên Thiên Đức cùng toản thể cán bộ nhãn viên trong trung tâm đã tạo: diéu kiện cho tỏi được thực hánh

ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NOI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VẢ NHÂN VĂN

TRAN TH] MAI ANH

DANH GIA HOAT DONG CHAM SOC SỨC KHỎE

CHO NGƯỜI CAO TUOI TAI TRUNG TÂM

“CHAM SOC NGUOI CAO TUOI BACH NIEN THIEN DUC”

GO PHUONG DONG NGAC, QUAN BAC TU LIEM,

THANH PHO HA NOI

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

Hà Nội - Năm 2020

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TRAN TH] MAI ANH

pANH GIA HOAT DONG CHAM SOC SỨC KHỎE

CHO NGUOI CAO TUOI TAI TRUNG TAM

“CHAM SOC NGUOI CAO TUOI BACH NIEN THIEN DUC”

O PHUONG DONG NGAC, QUAN BAC TU LIEM,

THANH PHO HA NOI

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Công tác xã hội

Mã số: 60900101

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Hoàng Thu Hương

Hà Nội - Năm 2020

LOI CAM ON

Lời đẫu tiên cho phép tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS.TS Hoàng

‘Thu Huong - giảng viên Khoa Xã hôi học, Trường Đại học Khoa học Xã hội vả Nhân Văn, DHQGHN C6 Hoang Thu Huong di hướng dẫn, giúp đỡ và động viên

tôi trong suốt quả trình nhãn để tải luận văn thạc sĩ cho đến khi hoàn thánh nghiên cửu của minh, có cơ hôi được trình bảy và được Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ

khoa Xã hội học,

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới các thấy cô trong Ban lãnh đạo khoa

“Xã hội học đặc biệt là các thấy cô bộ môn Công tác xã hội, trường Đại học Khoa học

xã hội và Nhãn Văn đã tạo điều kiện cung cấp những kiến thức, phương pháp và kỹ: năng để tôi có thể hoàn thánh luận vẫn của mình một cách thuận lợi nhất

Tôi xin chân thành cảm ơn tới Ban giám đốc trung tâm chăm sóc người cao

tuổi Bách Niên Thiên Đức cùng toản thể cán bộ nhãn viên trong trung tâm đã tạo: diéu kiện cho tỏi được thực hánh tại trung tâm cham sóc người cao tuổi, Đồng thời

trung tâm đã cung cấp cho tôi các nguồn thông tin bé ich để phục vụ quá trình hoàn thành luận văn

“Tôi xin cam kết những sỉ trinh bảy trong nghiên cửu của minh là trung thực

“Trần trọng cảm ơn

Hà Nội, tháng S năm 2020

Học viên

'Trần Thị Mai Anh

MỤC LỤC

MỜIBẦU seeeeeneebhioiiddinsidodelidoilodiag viiHS0)4G0114esoig802.8026el

2 _Ý nghĩa của nghiễn cứu nen vesmmmecgrne

3 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cửu

4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cửu

6 Phương pháp nghiên cứu

CHƯƠNG 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN và THỰC TIỀN CỦA NGHIING CỨU

1.1 Các khái niệm công cụ

1.1.1 Người cao tdi

1.12 Sức khỏe :

11.3 Chăm sóc sức khỏe

1.1.4 Châm sóc người cao tuỗI

1.1.3 Hoạt động chằm sóc sửc khỏe cho ngưới cao tuổi

1.3.1 Ly thuyết nhụ cầu Sra siass subaceasiaiacaiceal

1.3 Tổng quan về người cao tuổi và sức khỏe người cao cud tại Việt Nam 15

1.4 Khải quát về đặc điểm tâm sinh lý và sức khỏe của người cao tuổi 19

1.5 Khai quat vé Trung tim cham sóc người cao tuổi Bách Niên Thiên Đức ở phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội omnes

CHUONG 2: cic HÌNH THUC CHAM SOC ' NGƯỜI CAO -TUÔI TAL

accent TRUNG TAM BACH NIEN THIEN DUC

2.1 Dac điểm người cao tuổi tại trung tâm Bách Niên Thiên Đức

311.1 Đặc điểm nhân khẩu xã hội

3.1.2 Lý do lụa chọn sống tại trung tâm

2.1.3 Déic diém vé site khée _ * — 2.2 Các hình thức tô chức hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại

trung tâm châm sóc người cao tuổi Bách Niên Thiên Đức ái 37 3.2.1 Chăm sóc sức khỏe thẻ chất scene 37 3.2.2 Chăm sóc site khoe tinh than ni 5 43

2-3 Đánh giá của người cao tuổi về hoạt động châm sóc tại trung tâm Bách

CHƯƠNG 3: HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHO NGƯỜI CAO

TUỔI TẠI TRUNG TÂM BACH NIEN THIEN DUC: DAC DIEM VA TRIEN

'VỌNG CHO HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI oon

3.1 Đặc điểm đội ngũ cản bộ, nhân viên tham gia hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại trung tâm chăm sóc người cao tuổi Bách Niên Thiên Đức 7

3.2 Danh gia về nguồn lực tham gia chăm sóc NCT tại trung tâm 64

3.3 Đánh giá về tính chất CTXH trong các hoạt động châm söc sức khỏe cho

3.3.3 TỔ chức và điều phối các hoạt động hỗ trợ người cao tdi 72

3.3.4 Câu nồi người cao tuổi với trung tam ‘ 0 oe 3.3.3 Cẩn nồi giiữa người cao trồi và gia đình hi i

3.3.6 Câu nối giữa người cao tải, trung tâm người eao tuổi với cộng đồng T?

3-4 Triển vọng phát triển các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người cao tỗi

34.3 Cỡ hội

Tien két churong 3 ii

KET LUAN VA KHUYEN NGHI

DANH MỤC TẢI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

1 Lỷ do chọn để tải

‘Viet Nam bước váo giai đoạn giả hóa dân số tử năm 2011 với tỷ lệ nguời

hơn 65 tuổi chiêm 7% dân số Đến nay, số người hon 65 tuổi đã chiếm 8,3% dân số, tức là chủng ta đang có khoảng tám triệu người cao tuổi Theo dự báo của tổ chức quốc tế, Việt Nam là một trong những nước có tốc độ giả hóa dân số nhanh nhất thê

giới Điều này đã đặt ra những thách thức lớn cho Việt nam trong việc thích ứng với

sia hỏa dân số, trong đỏ có bao gồm việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Thực

tế hiện nay, số hộ gia đình ngày cảng nhỏ, số lượng gia đình 3-4 thế hệ giảm dân

“Xu hướng thanh niên nông thôn đi cư ra đồ thị mạnh mẽ dẫn tới tỉnh trạng giả hóa

dân số nõng thôn Gan 30% người cao tuổi sống một minh hoặc chí sống cùng vợ, chẳng cũng là người cao tuổi hoặc cháu đưởi 10 tuổi Dự báo năm 2019, bên triệu

có nhủ cẩu, vả năm 2049 khoảng 10 triệu người cao tuổi có nhu câu

người cao

hỗ trợ Trong khi đỏ, hệ thống cán bỏ hướng dẫn phục hỏi chức năng lại hạn chế vẻ

trình độ Chỉ cỏ 29 người chăm sóc được dao tạo cơ bản [14]

Mô hình chăm sóc người cao tuổi ngày cảng cỏ điêu kiện phát

lên thi việc

người cao tuổi lựa chọn mỏ hinh nảy cũng trở nên nhiễu hơn Cung cắp những dịch

vụ cấn thiết cho việc chăm sóc sức khỏe bao gổm cơ sở vật chất, cơ sé ha ting ~ kỹ thuật là một yêu tổ di để có thể đáp ứng nhu câu nghỉ ngơi của một nhóm người cao

tuổi trong xã hội Bèn cạnh đỏ chất lượng phục vụ bao gồm đội ngũ chăm sóc y tế,

chất lượng cán bộ nhãn viên có trình độ chuyên nghiệp trong việc chăm sóc sức khoe và hơn hẳn đỏ là thải độ cung cắp các địch vụ chăm sóc của cán bộ với người

cao tuổi như thể nảo cũng là một trong những vấn dé cin được đánh giá Để đánh

giả hoạt động chăm sóc mã người cao tuổi được hưởng cản nghe các nhu cầu của

họ, sự phản hỏi vẻ các hoạt động tử phia đối tượng thụ hướng về nơi cung cấp địch

vụ đó như thể nào

Trước đó đã có rất nhiều nghiên cửu đảnh giá hoạt động của mô hinh chăm sóc sức khỏe đảnh cho người cao tuổi nhưng dừng lại ở việc đánh giá những cơ sở

vật chất đề cung ứng hoạt đông chăm sóc mà chưa đảnh giả toàn điện bao gồm cả

về con người hoạt đồng trong lĩnh vue nay hoặc tìm hiểu vẻ những chỉnh sách, hoạt

động tại những cơ sở chăm sóc, cơ sở bảo trợ danh cho người cao tuổi Việc tiên

hành nghiên cửu và đánh giá các hoạt động chăm sóc sức khỏe đảnh cho người cao tuổi lại các trưng tâm lâm việc lắm võ củng cẩn thiết qua nghiên cửu sẽ giúp chủng

ta có cái nhìn đúng đắn vẻ tình trạng hoạt động của các trung tâm cung cấp địch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Từ đó đẻ xuất các hướng giải pháp nhằm khắc

phục những khỏ khăn tại trung tầm vả năng cao hoạt động chăm sóc sức khỏe với

người cao tuổi trong xã hội

Tử những lý do trên, chúng tôi đã quyết định thực hiện nghiên cứu để tải

Dinh gid hogt động chăm sóc súc khỏe cho người cao trôi tại trưng tâm “Chim

sóc người cao trôi Bách: Niên Thiên Đức” ở Phường Đông Ngạc, Quận Bắc Từ Liêm, Thành phả Hà Nội nhằm tìm hiểu thực trang hoạt đông chãm sóc sức khỏe tại trung tâm từ đó chỉ ra những nhu câu thiết yếu của người cao tuổi, những nguồn

lực ảnh hưởng tới hoạt động CSSK của NCT Chủng tôi hướng tới đề xuất những

hoạt động CSSK của NCT mang tính chuyên nghiệp như: Quy trinh chăm sóc sức khóe của NCT, mô hình chăm sóc NCT hiệu quả, chất lượng nhằm tăng cường

chất lượng phục vụ dịch vụ tại các cơ sở chăm sóc người cao tuổi

2 Ý nghĩa của nghiên cửu

3.1 Ý nghĩa khoa học

Nghiên cửu đảnh giả hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi nhằm rà soát thực trạng, lảm rõ thêm bức tranh toán cảnh của hoạt động chăm sóc NCT Với

các tổng quan về phương pháp luận và số liệu nghiên cửu cung cấp cho những

nguời quan tâm, những nhả nghiễn cứu số liệu cản thiết chỉ rø được những nét chính trong búc tranh toàn cảnh về hoạt động nay

Nghiên cửu của chúng tôi cũng hướng tới đẻ xuất những giải pháp nhằm đưa

hoạt động cung cấp dịch vụ cho người cao tuổi được phát triển hơn theo hướng chăm sóc chuyên nghiệp của ngành CTXH

Nghiên cửu là tiên để cho luật dự thào CTXH sẽ sớm được đi vào thục hiện

đối với việc chăm sóc NCT tại các cơ sở bão sở vả các cơ sở chăm sóc tự nguyện

3.2 Ý nghĩa thực tiễn

kết quả nghiên cứu có thể làm tải liệu tham khảo tốt cho:

~ Người cao tuổi nắm được các quyên lợi cũng như những nhu cảu minh muốn

được hướng khi bỏ ra một khoản chỉ phí cho một dich vụ xã hội

~ Trung tâm chăm sóc người cao tuổi Bách Niên Thiên Đức có thể sử dụng để tham khảo, bổ sung các hoạt động chăm sóc theo định hưởng ngành CTXH để lăng

nhu cầu sử dụng dịch vụ tại trung tâm trả phi

3 Đối tượng, khách thể, phạm vì nghiên cứu

3.1 Đỗi tượng nghiên cứu

Hoạt động chăm sóc sức khỏe đãnh cho người cao tuổi tại Trung tam Bach Niên Thiên Đức ở phường Đỏng Ngạc, quận Bắc Tử Liềm, thành phổ Hã Nội

3.2 Khách thẻ nghiên cứu

~ Trung tâm chăm sóc người cao tuổi BNTĐ,

~ Nhân viên tham gia trực tiếp vão hoạt đông chăm sóc người cao tuổi:

~ Người cao tuổi đang được chăm sóc tại trung tâm chăm sóc người cao tuổi

Bách Niên Thiên Đúc;

3.3 Phạm ví nghiền cú

~ Phạm vi về thời gian: Tử thang 5/2019 đến thăng 05/2020,

~ Phạm vi vẻ không gian: Trung tâm chăm sóc người cao tuổi Bách Niên

“Thiên Đức 6 phường Đông Ngạc, quận Bắc Tử Liêm, thành phố Hà Nội

~ Hạn chế của nghiên cứu; Nghiễn cửu tập trung thu thập thông tin của nhóm

NCT có tình trạng sức khỏe minh mẫn vá có thể châm sóc được bản thân do NCT

có thể tự trao đổi thông tin va tién hành khảo sát Hai nhóm NCT có sức khỏe yêu

và NCT bị suy giảm sức khỏe tắm thân tuy chiếm số lượng đồng sinh sổng tại trung

tâm nhưng việc tiển hành thu thập thông tin cần làm việc với gia đỉnh của họ nên

việc tiếp cân, trao đổi thông tin đối với hai nhóm nảy còn gặp nhiều khó khăn và đem lại kết quả nghiên cửu thấp Đây cũng là điểm hạn chễ mà chúng tôi nhận thay trong quá trình thực hiển nghiên cứu đánh giả các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho NCT tại trung tâm BTNĐ gặp phải

4 Mục đích, nhiệm vụ nghiền cứu

4.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu hướng tới việc đánh giả chất lượng các hoạt động chăm sóc sức

khóe cho người cao tuổi tai trmng tâm Bách Niên Thiên Đức là một trong những

trung tâm đi đầu trong lĩnh vue chăm sóc NCT Tử đỏ phân tích triển vọng cho sự

phát triển các hoạt động CTXH với người cao tuổi tại trung tâm Bách Niên Thiên

Đức nhằm hướng tới việc trung tâm tự hoán thiện vá năng cao chất lượng giúp thu hút được những nhóm đổi tưng NCT khác trên địa bản thánh phổ hoặc những khu

vực lân cân

4.2, Nhiệm vụ nghiên cứu

~ Nhận diện tỉnh trạng sức khỏe của người cao tuổi đang được chẵm sóc tại

một trung tâm cung cấp chăm sóc sức khỏe trả phí:

~ Tim hiểu các hinh thức, cách thức tổ chức các hoạt động chăm sóc sức khỏe đành cho người cao tuổi tại trung tâm;

= Dinh gia mirc 46 dap img nhu cau cham sóc sức khỏe cho người cao tuổi của

các hoạt động do trung tâm Bách Niên Thiên Đức cung cấp;

~ Phân tích các nguồn lực, khả năng cho sự phát triển hoạt động CTXH với người cao tuổi tại trung tâm người cao tuổi Bách Niễn Thiên Đức

§ Câu hỏi, giả thuyết nghiên cửu

$1 Câu hỏi nghiễn cú

~ Người cao tuổi sống tại trung tâm BNTĐ có những đặc điểm sửc khỏe như thể nào?

~ Trung tâm Bách Niên Thiên Đức đang cúng cấp những hoạt động chăm sóc nao cho NCT?

~ Những hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại trung tâm cung

cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi đã đáp ủng được những nhu cẩu nảo của người cao tuổi và gia định của ho?

~ Trung tâm đã hoạt động theo định hưởng ngành CTXH như thể nảo? Triển

vọng cho sự phát triển của các hoạt động đó ra sao?

5.2 Giả thuyết nghiền cứu

~ NCT sống tại trung tăm BNTĐ có đặc điểm sức khỏe như sau: (1) NCT có sức khỏe minh mân có khả năng tự chăm sóc bản thân: (2) người cao tuổi có sức

khỏe yêu, chăm sóc đặc biệt, (3) người cao tuổi suy giảm sức khỏe tâm thân, cẩn có

sự chấm sóc thường xuyên của nhân viên cham sóc.

~ Trung tâm BNTĐ đang cung cấp rất nhiều hoạt động chăm sóc cho NCT trong đó tiêu biểu nhất lả hoạt động chăm sóc thể chất và chăm sóc tỉnh thin,

~ Hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại trung tâm Bách Nién

“Thiên Đức đã đáp ứng được những nhu cẩu cân thiết của người cao tuổi sống tại trung tâm Góp phân cái thiện sức khỏe thể chất vả sức khỏe tỉnh thân của NCT

~ Trung tâm BNTĐ đã triển khai các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho NCT

theo hưởng hoạt động ngành CTXH Trung tâm Bách Niên Thiên Đức cân tổ chức

các hoạt động chuyên môn vả cung cấp các dịch vụ tốt hơn theo định hướng phát triển của ngành CTXH Sự thay đổi nhằm nâng cao vị thể của trung tâm và thu hút được số lượng NCT sinh sống nhiều hơn

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phuương pháp phân tích tài liệu:

~ Phân tích tải liệu, tìm hiểu các sách bảo liên quan đến lĩnh vục chăm sóc sức khỏe dành cho người cao tuổi

~ Phân tỉch một số tải liệu cỏ liên quan đến nghiên cứu đang thục hiện và các bãi bảo cáo liên quan đến đánh giá mô hinh chăm sóc sức khỏe với người cao tuổi

~ Phân tích dữ liệu tử cuộc khảo sát của đề tài cấp Đại học Quốc gia *'Vai trò của

tổ chức tôn giáo trong công tác x hội đổi với người cao tuổi cỏ hoàn cảnh đặc biệt khó khăn”, mã sổ QG 19.33 do PGS.TS Hoàng Thu Hương làm chủ nhiệm để tải Kết họp

thực hiện khảo sát và phỏng vấn cấu trúc với 15 người trong đó có 12 NCT và 03 nhân viên chăm sóc, sử dựng nguên dữ liệu định lượng trích xuất từ để tải mã số QG 19.33

6.2 Plucong phdp quan sát

Mục đích: nhằm tìm hiểu đời sống của nhóm người cao tuổi sống tại trung tâm

dịch vụ qua việc quan sát thái độ, hành vi của nhóm người cao tuổi vả tương tác giữa những người cao tuổi với nhau, giữa nhóm người cao tuổi với cán bộ nhân viên

của trung tâm

Cách thức quan sát: quan sát phi cấu trúc được thục hiện lặp lại 5 lân|Ìrong_

quả trình làm việc tại nhả dưỡng lão

Đối với những NCT có sức khỏe yếu hoặc không có khả năng cung cap thong

tin chủng tôi sử dụng phương pháp nay la chủ yếu.

6.3 Phương pháp phỏng vẫn sâu

~ §ố lượng phỏng vấn sâu đã thực hiện: 15 cuộc phỏng vấn

~ Đổi tượng phỏng vấn: Trong đó có 12 NCT có tỉnh trạng sức khỏe tốt, có khả

năng cung cấp các thông tin được lựa chọn phỏng vấn sâu và trả lời phiếu khảo sát

theo mẫu phiểu được chuẩn bị với những nội dung liên quan đến đời sống của NCT

Phỏng vẫn 03 nhân viên lá những nhãn viên có kinh nghiệm vả có thời gian dai gin

sen obi ỏ người cao luỗi Lrr+°>`*+-tnauilipbpiubi

1 Người cao tuôi “Tìm hiểu thực trạng về: thông tìn cả nhân của nhóm

sống lai trung tâm | đối tượng: hoàn cảnh gia định của mỗi NCT dẫn đến

việc quyết định lựa chọn sử dụng dịch vụ tại trung

tâm chăm sóc NCT Bách Niên Thiên Đức

Những khó khăn về sức khỏe thể chất vả tình thân

NCT gặp phải để tìm ra những mong muốn, kỳ vọng

của họ đảnh cho trung tâm

Đánh siá mức độ hải lòng và những ý kiến để xuất

giúp trung tâm cải thiện các hoạt động chăm sóc

Nhân viên chăm _ | Tìm hiểu mức độ gắn bỏ, sự hiểu biết của nhân viên sóc người cao tuổi | chăm sóc tại trung tâm dành cho nhóm người cao tuổi

bao gồm việc nắm được các thông tin cá nhân, tỉnh

trạng sức khỏe và những dich vụ hiện tại người cao

tuổi đang sử dụng

Các hoạt động trung tâm đang cung cấp tới người

cao tuổi được diễn ra như thế nảo Đánh giá về hoạt

động mã trung tâm đang thục hiện đưới góc đ là

nhãn viên của trung tâm vả đề xuất những giải pháp

thích hợp để giúp cho trung tâm cái thiện nhiễu hoạt

động chăm sóc hơn

Mục đích của phương pháp nay 1a tim hiểu rõ hơn về những van dé ma doi tượng đang phân tich, đánh giá Trong quá trình phỏng vẫn sâu, người nghiên cửu

kết hợp các kỹ thuật CTXH khác nhằm thu thập được những thông tin mã minh cẳn

như: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng đặt câu hỏi, kỹ năng phản đoán vá tỉnh xác thực của mỗi đổi tượng tham gia phỏng vấn sâu

Chủng tôi tiến hành phỏng vấn sâu nhiều với nhóm đổi tượng người cao tuổi

sử dụng các dịch vụ lai trung tâm nhằm đem lại những đảnh giá khách quan và tích cực nhất Thời lượng thục hiện phỏng vấn sâu dành cho mỗi cá nhãn tử 45 ~ 60 phút để thu thập thông tin cẩn thiết Ngoài ra, đối với những đổi tượng người cao

tuổi có thể tham gia trả lời phỏng vẫn nhiều hơn thoi lượng trên chúng tôi vẫn ghi

nhận kết quả điều tra Nội dung phỏng vấn sâu là những câu hỏi được chuẩn bị trước và được kết hợp với nội dung của bảng hỏi nhắm bổ sung các thông tin một cách chính xác vả đầy đủ nhất Các câu trả lời được shi nhận và được trích dẫn nội dung phủ hợp trong quả trình viết đề tải

CHƯƠNG 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN VA THUC TIEN CUA NGHIÊN CỨU

1.1 Các khái niệm công cụ

1.1.1 Người cao tôi

Khai niệm người cao tuổi thường được hiều là những người tử 60 tuổi trở

lên Theo quan điểm của Liên hợp quốc cũng như trong Luật người cao tuổi Việt

Nam thi người cao tuổi ở Việt Nam lả *Công dân Việt Nam tir đủ 60 tuổi trở lên”

[14] Đây cũng là khái niệm được xác định trong các nghiên cửu về người cao tuổi

ở Việt Nam

1.12 Sức khỏe

Khải niệm sức khỏe lả một khái niệm rất khó có thể định nghĩa một cách chính

xác Sức khỏe có thể định nghĩa là không có bệnh, hoặc có thể nhin nhận đơn giản

là thân thể khỏe mạnh, sung sức Một cách khác đẻ định nghĩa sức khỏe là về ý

nghĩa người ta có thể làm được gi (ham ý nói đến chức năng), nên mới có quan

niệm sức khỏe là * chức năng hoạt đồng tối tu” của cơ thể hoặc cỏ khả năng lam

được việc theo nhiệm vụ của mình Theo Tổ chức ¥ té Thé giới (WHO): * Sức khỏe

là một trạng thái hoàn hảo vẻ vật chất, tình thản và xã hội Chứ không phải chỉ là

không có bệnh tật" [10]

Theo định nghĩa nảy, sức khỏe của con người là * trạng thải hoàn hảo” của ba

thành tố cơ bản: thể chất, tình thần và xã hội chứ không phải lả "không có bệnh tật

hay thương tật" Như vậy, sức khỏe của con người không chỉ phụ thuộc vào yếu tổ

sinh hoe ma cén chịu ảnh hưởng của các yếu tổ tâm lý, xã hội khác [19]

Theo tac giá Hoàng Đình Cầu trong cuỗn: "Quản lý chăm sóc sức khỏe ban =

đâu", NXB Y học Hà Nội năm 1995 thì: Chăm sỏc sức khóe là việc làm thỏa mãn

các nhu cau trong sinh hoạt (nhu cẩu đẩy đủ chất dinh dưỡng, vui chơi, giải trí) để

đâm bảo trạng thái thoải mái vẻ thẻ chất, tinh thân, xã hội của mỗi thành viên trong

xã hội [3, tr.21]

Như vây khái niệm đã chỉ ra các hoạt đồng chăm sóc trên các phương diện

nhữ sau

4) Chăm sóc site khoe thể chất

Trong đó sức khỏe thể chất, là sự đáp ứng hoàn chỉnh các chúc năng của cơ

thể được khỏe mạnh giúp duy tri được các hoạt đồng sinh hoạt bình thường Ví dụ: chân, tay có thể củ động được thoải mái, cỏ sự đẻo đai ma không có sự đau nhức hoặc vận động khó khăn khi làm một việc quả sức Hoạt động chăm sóc nảy giúp các nhóm đổi tượng thụ hưởng có được một sức khóe dỏi dao, đủ khả năng tham gia các hoạt động khác trong xã hối

°) Chăm sóc sức khỏe tinh than

Sức khỏe tỉnh thân là yêu tổ lạc quan, bản thân mỗi cá nhân có thể tự tin vượt qua được những củ sốc tâm lÿ, những căng thẳng hay áp lực nảo đõ trang công việc

hoặc cuộc sống thường nhật Có khả năng vượt qua được những sóng gió, khó khăn trong cuộc mọi hoàn cảnh và giúp các đổi tượng luôn đưa ra được cách giải quyết phù hợp trong mọi tỉnh huổng cụ thể

Sức khỏe tỉnh thắn chỉnh là biểu hiện của lỗi sống lành mạnh, có văn hỏa vả

có đạo đúc, Co sở của sức khỏe tinh than lã sự thăng bằng và hải hòa trong hoạt

động tỉnh thân giữa lý trí va tỉnh cảm

Như vậy ta có thể hiểu chấm sóc sức khỏe là chuẩn đoán, điểu trị, phòng ngửa

bệnh, bệnh tật, thương tich và các khiểm khuyết vé thé chất và tỉnh than con người

©) Chăm sóc sức khỏe xã hội

Đề có được sức khỏe xã hội tốt thi yêu câu đặt ra đối với mỗi cá thể đó lá học

cách tự đánh giả bản thân một cách lành mạnh; biết cho vả nhận; tạo dựng môi quan

hệ sia đỉnh, bên ngoài tích cục; biết để ra những tru tiên cho bản thân minh phủ hợp với điễu kiện hoàn cảnh

Trong bải nghiên cửu, chủng tôi đề cập tới hai nội đưng hoạt động chăm sóc sức khỏe ca ban danh cho NCT l hoạt động chăm sóc sức khỏe thể chất vá hoạt

động chăm sóc tinh thin Hoạt động chăm sóc sức khöe xã hội tại trung tâm BTNĐ

chưa thể hiện rõ ràng khiến việc thu thập thông tin gặp nhiều hạn chẻ

1.1.4 Chăm sóc người cao trôi

Chăm sóc người cao tuổi được hiểu là các hoạt động tổ chức chăm sóc sức khỏe, đời sống vật chat va tinh than nhằm đàm bao cho họ có những quyền lợi cơ

bản, như quyển được nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí, quyển được tiếp cặn các địch vụ y

tế, văn hỏa, xã hội, có môi trường sống tốt dep trong gia đính và xã hội Sau các hoạt động chăm sốc người cao tuổi đánh giá mức độ hải lòng dánh cho những dich

vụ được cung cấp, Qua đó giùp các đơn vị cung cấp các dịch vụ đo lường được mức

độ hải lòng vả đảnh giá các hoạt động đã phù hợp với đổi tượng

“Trong nội dung của để tải nghiên cửu chủng tôi để cập tới nội dung chăm sóc

sức khỏe thể chat và súc khỏe tỉnh thần dành cho NCT sống ni trừ tai trung tâm

Hai hoạt động trên cũng được đảnh giá sát nhất phủ hợp nhất với NCT trong quá

trình sử dụng các dịch vụ tại trung tâm

1.1.5 Hoạt động chăm sóc sức khôe elio người cao trải

‘Theo quan điểm lý thuyết về hoạt động, A.N.Leontiev cho rằng hoạt động "lá một tổ hợp các quá trình con người tác động vào đổi tượng nhằm đạt mục đích thỏa mãn một như câu nhất định và chính kết quã của hoạt động là sự cụ thể hóa nhủ cầu của chủ thế'[1§] ~ lưu ý đặc điểm của hoạt đông gôm: chủ thẻ của hoạt động, đối

tượng của hoạt động và tính mục đích của hoạt động ~È trên cơ sở các đặc đim của hoạt động như vảy, chủng tối đưa định nghĩa về hoạt đông chăm sóc sức khỏe cho

người cao tuổi tại trung tâm Bách Niên Thiên Đức như sau:

'Hoạt động là một quy trình thực hiện sự chuyển hỏa lẫn nhau siữa hai thành tổ

là : chủ thể - đối tượng Chúng tác động lẫn nhau, thâm nhập vảo nhau và sinh thành

ra nhau, tạo ra sự phát triển của hoạt đồng Do đó tính có chủ thể và tính cỏ đổi tượng của hoạt động là hai đặc trưng bản chất của hoạt đông Đặc trưng cầu thành của hoạt động là tính đối tượng của nó, bản chất của hoạt động lã bao ham Khai niệm đối trong của hoạt động

Hoạt động chăm sóc sức khỏe là hoạt động có sự tương tác giữa những người

chăm sóc với người cao tuổi sử dụng địch vụ Hoạt động này được diễn ra với mục

tiêu chăm sóc sức khỏe trên các phương diện chăm sóc thể chat vả chăm sóc tỉnh thẫn

một cách có hệ thống, hoạt động theo chủ kì sức khỏe của NCT sống tại trung tâm

‘Trung tim BTND sẽ cung cấp các dịch vu khi được người cao tuổi hoặc gia đình họ yêu câu sử dụng và trả phí cho hoạt động chấm sóc đó Bên cạnh đó để duy trì và phát huy hơn nữa vẻ hiệu quá của những hoạt đông chăm sóc, từ phia trung tâm sẽ

10

tién hanh danh giả về kết quả của các hoạt động thông qua việc lấy ý kiển từ người cao tuổi và gia đình của những người sử dụng địch vụ Chính những kết quã đó sẽ siúp trung tâm điều chính các hoạt động chăm sóc được phủ hợp và chuẩn chính hơn

“Trong nội dung của bái nghiên cửu, vấn dụng những khái niềm trên chúng tối

xác định cơ sở pháp lý của trung tâm BNTĐ là trung tâm cùng cấp địch vụ tự nguyện đồng và đóng phi nhất định theo tháng hoặc theo năm đo quy định của trung tim ap dụng cho NCT Trung tâm sẽ cung cấp các hoạt động chăm sóc sức khỏe dựa trên

nhu cẩu sử dụng của người cao tuổi trong quả trình sống tại trung tâm Đây lả cñn cử

để đánh giá nhu cẩu sử dụng các địch vụ chăm sóc tại trung tâm chăm sóc trả phí đối

với hoạt động nghiền cửu

'Theo một cuộc khảo sát năm 2009 được thục hiện bởi các chuyên gia đến tử tổ

chức ƯNICEF vá Bồ Lao động - TBXH cho thấy có nhiễu loại trung tâm cung cấp

dich vụ khác nhau như các trung tim BTXH chỉ tập trung vào việc chăm sóc đài høn, ít có sự hổ trợ hoạt động công đồng Và một sổ trung tâm chỉ chuyên chăm sóc nuôi dưỡng lâu dải, trong khí những cơ sở khác thì wu tiễn lại là phục hồi

Dịch vụ chăm sóc người cao tuổi bao gổm các dịch vụ sau:

+ Dịch vụ chăm sóc tại nhà;

+ Dịch vụ chăm sóc tại trung tâm;

+ Dịch vụ chấm sóc tại các bệnh viện tư,

Hiện nay, một trong những dịch vụ được người cao tuổi lựa chọn nhiều nhất

đó chính 1a dich vụ chăm sóc tại trung tâm theo hình thức là sống tập trung Các hoạt động chăm sóc sức khỏe đành cho người cao tuổi tại các trung tâm trong đỏ có

trung tâm BNTĐ cơ bản như: chăm sóc hoạt động thể chất, hoạt đồng đính dưỡng,

hoạt đông y tế, hoạt động tính thắn, tâm linh Trong nội dung nghiên cửu của đẻ

tải, chúng tồi xác định cơ sở cho việc đánh giá hoạt động chăm sóc sức khỏe cho NCT tại trung tâm dựa trên hai hoạt đông chinh là chăm sỏc sức khỏe thể chất và

chăm sóc sức khỏe tỉnh thần

12 Các lý thuyết vận dụng trong nghiền cứu

1.3.1 Lý thuyết như cằu

‘Theo nu cau cha Abraham Maslow ( 1908 — 1970), nhà tâm lý học người Mỹ, được thể giới biết đến như lả đầu tiên phong trường phái Tâm lý học nhân văn bởi

"

hệ thông lý thuyết về Thang bậc nhu câu của con người Vào thời điểm đâu tiên của

lý thuyết, Maslow đã sắp xếp các nhu cầu của con người 5 cấp bac la: nhu cầu cơ

ban, nhu cau về an toản, nhu câu vẻ xã hội, nhu cầu về quỷ trọng, như cầu được thẻ hign minh [8,tr.83]

V thế hiện bản thân Được quỹ trong Giao lựa nh cảm,

Vũ được trực thuộc

Biểu đỗ 1.1 Thuyết như cầu của Maslow

Với những đổi tượng khác nhau và ở độ tuổi và môi trường khác nhau thì 5 yêu tổ này cũng có sự thay đổi Đặc biệt đổi với nhóm người cao tuổi sống tại trung

tâm chăm sóc người cao tuổi Bách Niên Thiên Đúc tháp nhu cầu nảy được áp dụng

như sau:

~ Nhu câu vẻ chế độ ăn uống, ở phủ hợp thuận tiện: người cao tuổi thường kém ăn va sử dụng nhiễu thực phẩm dinh dưỡng và bổ cho các hệ thống trong cơ thể như: tìm, mắt, não, hệ thống xương khớp, Các chế độ ăn uống được lên lịch

một cách khoa học và cung cấp các dinh đưỡng thiết yêu cho NCT Tùy vảo tỉnh

trạng sức khỏe, kh

phân ăn của NCT cũng có sự khác nhau để đảm bảo được yêu

tổ khoa học và điều trị khi sống trong trung tâm

~ Nhu cầu an toàn trong cuộc sống: nhu cầu này nổi bật ở người cao tuổi bởi lẽ đây là giai đoạn cuỗi đời của họ, sự thoải hóa tự nhiên của con người Chính ở giai

đoạn này người cao tuổi cỏ nhiễu suy nghĩ về cuộc sống của mình và những gì đã xây ra trước đỏ Với nhu cau nảy, NCT mong muốn có được một môi trường sống

12

thoải mái, an vui, đâm bao được sự cân bằng trong cuộc sống có thể tham gia được

những hoạt động xã hội khác Có được một môi trường sống an toàn vả lãnh mạnh

sẽ giúp tính thần của NCT được đi lên, vui vẻ hơn Giảm bớt tinh trạng lo lắng,

căng thẳng khi lựa chọn trung tâm dưỡng lão để sinh sống trong một quãng thời gian đải Việc đảm cỏ một mỗi trường sống an toàn bao gởm một số phương diện như: không gian sống; vị trí đất trung tâm chăm sỏc; những mỗi quan hệ xung quanh người cao tuổi có lành mạnh, tích cực không Những điều này cũng góp phần vào việc lựa chọn trung tâm để sinh sông trong một thời gian đài của người

cao tuổi

~ Nhu cầu xã hội: đây lã một trong những nhu câu quan trọng đối với người cao tuổi ở gia đoạn này đặc biệt đối với người cao tuổi sống ở các trung tâm chim

sóc Phân lớn những người lựa chọn sử dụng dich vụ trả phi déu là những người có

kiển thức hiểu biết, có mức lương ổn định do trước đó họ có quãng thời gian lắm việc và cổng hiển cho sự nghiệp Vĩ vậy, quá trình chuyển đổi mỗi trường sống tử ở

gia dinh vao trong các trung tâm dưỡng lão cũng cẩn cỏ sự thỉch nghỉ mới với NCT Khi ở củng gia định và con cháu là những người thân thuộc nên họ có môi trường

sống được yêu thương, tỏn trọng Khi chuyển vào trung tâm việc có được môi

trưởng sông cởi mở, thân thiện sẽ siủp NCT sớm thích nghỉ được với cuộc sóng

mới Trung tâm đã tạo ra các hoạt động và khuyến khích người cao tuổi tham gia để

tăng khả năng gắn kết giữa các thành viên trong trung tâm Bên cạnh đỏ trung tâm:

cũng tôn trọng việc người cao tuổi cỏ tỉnh cảm với nhau, củng chăm sóc nhau và siúp cho cuộc sống của NCT trở nên ÿ nghĩa hon ở giai đoạn xế chiều

~ Nhù cầu được tôn trọng đây là nhu cầu thể hiện cái tôi cả nhân của mỗi người vã việc được tôn trọng đổi với NCT luôn la việc cằn thiết, bắt buộc đổi vỏi

bắt kỷ nhân viên chăm sóc hoặc những thành viên trong gia đính của người cao tuổi đổi với họ Nhú câu tôn trọng được thể hiện ở việc NCT được nhân viên chăm sóc

tại trung tâm có thái độ kinh trọng, nghiêm túc và trần thánh trong quá trình giúp đỡ

và chăm sóc, vui vẻ cung cấp các địch vụ khi họ cắn Không được có thái độ diễu

cọt, trêu đùa những NCT suy giảm trí nhớ hoặc những NCT không có khả năng

kiểm soát hành ví của mình Nhú cẩu côn được thể hiện trên phương diện đỏ chính

13

là người cao tuổi tự tôn trọng và có thải độ nể phục chính minh vi họ là những

người đã có tạo ra nhiễu thánh quá cho các đơn vị, các tổ chức, một số người cao

tuổi có vị thể trong xã hôi Vĩ vây, việc bản thân người cao tuổi có thái độ nghiêm

trúc vả quý trọng chính thân thể mình cũng lá điểu trần trọng giúp cho nhân viên chăm sóc, những người cao tudi kha

nếu người cao tuổi có những thải đố, hảnh vi tiêu cực vá không tôn trọng chính

cũng có thải độ tích cục với họ Và ngược lai

minh cũng sẽ dẫn đến việc không được người khác tồn trọng vả giúp đỡ trong các

hoạt động tại trung tâm

~ Nhu câu được khẳng định bản thân: đổi với nhóm người cao tuổi sống tại trung tâm nhụ cầu bậc 5 nảy thể hiện chưa được rõ rệt vi phần lớn khi NCT lựa chọn trung tâm lả đề nghỉ ngơi, được hưởng các dịch vụ má trung tắm cung cấp 'Việc thể hiện bản thân trong một hoạt động nào đây khi được trung tâm tế chức thi không côn xây ra nhiều hoặc không có ai muốn thục hiện công việc đỏ, Mặc dủ

lẻ có khá

trong số những người cao tuổi sống tại trung tâm họ hoán toán vẫn có

năng thê hiện minh trong các hoạt động song có thể do tâm lý tuổi giả không còn

muốn thể hiện cải tối ra ngoái quả nhiễu va đặc biệt lại trước rất nhiễu con người xa

lạ với những hoàn cảnh khác nhau Đây cũng lả nhu cẩu côn hạn chế ở người cao

tuổi nói riêng và với trung tâm chăm sóc nói chung vi các nhân viên chăm sóc chưa

tạo được tiền đề để giúp NCT có thể phát huy hết những tài năng mà họ có

Như vây, dựa trên lý thuyết nhu cẩu của Maslow chủng tôi cỏ thể đảnh giá

từng như câu của người cao tôi sống tại trung tâm Thiên Đức để từ đỏ đưa ra kết

quả về quả trình chăm sóc vả cung cấp dịch vụ tới từng nhớm đổi tượng người cao

tuổi sống tại đây, Và dựa vào nhu câu này cũng để thấy rằng khi người cao tuổi lựa

chọn sử đụng dịch vụ trả phi ho có nhủ cẩu gì và mong được đáp ứng nhu cẩu đó ra

sao khi sinh sống trong một quăng thời gian dài

1.3.3 Lý thuyết hệ thẳng

Đây là một lý thuyết quan trọng được sử dụng trong CTXH, đặc biệt khi tìm

hiểu, đánh giá về hệ thông xung quanh người cao tuổi Với lỷ thuyết náy sẽ giúp cá nhân tìm hiểu những hệ thống còn thiểu và những hệ thống mà họ có thể tham gia

và tiếp cận

H

Những hệ thông than tinh hay tự nhiên như gia đính, ban bẻ, người thân hay

đông nghiệp Các hệ thông chính thức như các nhóm bạn bè, đồng nghiệp, hay các

tổ chức xã hội công đoản Các hệ thống tấp trung như các tổ chức xã hồi như bệnh

viện, trường học Đây đều là những hệ thống cỏ ÿ nghĩa quan trong va cần thiết đổi

với người cao tuổi [S, tr 82]

Trong bải nghiên cửu nay, ching tôi đã sử dụng các mối quan hệ của NCT với

trung tâm, mỗi quan hệ giữa NCT tại trung tâm với nhau, mỗi quan hệ của NCT với

các tổ chức xã hồi, mỗi quan hệ của NCT với những người trong sia đình Những

mỗi quan hệ có tác động trục tiếp đến NCT để giúp họ có được một môi trường hoạt

động tốt hớn vả ý nghĩa hơn

‘Tai trung tâm người cao tuổi giữ vai trò là trung tâm vả các nhãn viên chãm sóc, các tổ chức xã hội, hay người thân của người cao tuổi là hệ thống thứ cấp ảnh hưởng

đến đời sống của họ Trung tâm chăm sóc trả phi fa noi cung cấp các dịch vụ chăm

sóc đảnh cho người cao tuổi, tạo điểu kiện để các cụ được ổn định về tâm lý cũng như

Điều nity gop

phân làm thay đổi những quan điểm tiêu cực về việc đưa người cao tuổi vao các trung

thích nghi với một mỗi trường sống mới xa gia đỉnh và xa con ch

tâm cham sóc sinh sống trong thời gian dài của nhiễu đối tượng

Trong bài nghiên cửu, chủng tôi sử dụng lý thuyết hệ thông nhằm đảnh giá

toàn diện các hệ thống tác động trực tiếp đến đời sống tại trung tâm chăm sóc người cao tuổi với nhóm người cao tuổi

1.3 Tổng quan về người cao tuổi và sức khỏe người cao tuổi tại Việt Nam

Đã có rất nhiễu công trinh nghiên cứu thục hiện việc nghiên cứu đánh giá,

đánh giá về vấn để người cao tuổi và chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi không

chỉ ở ViệU Nam và trên thể giới đã được công bổ tại các trang tạp chí, bảo, luận văn, luận án

*) Trên thế giới

~ Annette L Fitzpatrick, Lawton §.Cooper, Diane G Ives va John A Robbins

ai hoc Washington, Dai hoc Johns Hopkins, Dai hoc Pittsburgh, Dai hoc California — Davis va Dai hoc Wake Forest) (1994), “Barriers to Health Care Access Among the Elderly and Who Perceives Them Nghién ciiu nay chỉ ra thực

1s

trang người cao tdi được chăm sóc site khỏe như thê não và những khó khăn ngăn

cản việc người cao tuổi nhận được sự quan tâm, chăm sóc tại nước Mỹ Tử những kết quả được nghiên cửu nảy có thể áp dụng để nghiên cửu những khó khăn trong việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ở Việt Nam Điều nảy sẽ lâm nền tảng cho các hoạt động chăm sóc tại Việt Nam đang triển khai, cần khắc phục các khỏ khăn

và thay đổi để phủ hợp với NCT [25]

~ Masoud Pezeshkian (2002), Minister of Health and Medical Education of Iran, Second World Assembly on Aging, Madrid, Nghiên cửu được thục hiện tại Tran và chỉ ra rằng có hơn 4 triệu người tử 60 tuổi trở lên trong đó có 579 đang

sống trong khu vực thành thị Phụ nữ với tỷ lệ có học vẫn thấp hơn vả sự phụ thuộc

vẻ tải chính cao hơn chiếm môt nửa trong tổng số người cao tuổi Mặc dù thách thức về già hóa đã trẻ niên rõ nét, Iran có những truyền thống được thiết lập trong

một thôi gian đải dựa theo những lời giáo huấn của đạo Hỏi Những lời giáo huần 3

nảy luôn đứng ở vị trí đầu tiến trong các vẫn đề của chính phủ đề cung cắp các nhu

câu vẻ xã hội và y tế cho người cao tuổi Do đó, việc cấp bách là phải giúp đỡ những điểu kiện về kinh tế - xã hội đề cho phép mọi người ở mọi lửa tuổi có thể

củng hòa nhập trong xã hội Mục tiếu của kế hoạch bảo vệ xã hội là nhằm cung cấp,

sự tiếp cận về các dich vụ y tễ và an sinh xã hội cũng như sự ổn định về tỉnh thân và tỉnh cảm vẻ an sinh là quan trọng, đặc biệt là phụ nữ Hệ thống cham soe y té ban

đầu bao gồm các chương trình toàn điện để kiểm soát vả phòng chống bệnh tat

không lây nhiễm và các vẫn để y tẻ Tuy nhiên, phát huy lỗi sông khỏe mạnh vẫn là nẻn tảng của các chương trình Việc xem xét lại những quy tắc liên quan đến y tế để

hoàn thiên lão khoa và biển tắt cả cá địch vụ trở nên có thể tiếp cân được trong hệ thông y tế [26]

~ Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (UNEPA) vá Tổ chức Hỗ trợ người cao tuổi quốc tế (Hepl Ase International) (2012), “Giả hóa trong thể kỷ 21: Thành tưu và

thách thúc” Bảo cáo đã đánh giá quá trình kể từ khi Hội nghị thể giới lẫn thử 2 về người cao tuổi thực hiện kể hoạch hành động quốc tế Madrid về người cao tuổi Nhiéu vi dụ mính họa về những chương trinh đổi mới đã đáp ủng thảnh công các

mỗi quan tâm của người cao tuổi được đưa ra trong báo cáo Bên canh đó, bảo cáo

16

này cũng đưa ra khuyén nghj vé dinh huéng tương lai nhằm đảm bảo mọi người ở

mọi lứa tuổi trong xã hội bao gồm cả người cao tuổi vả giới trẻ đều có cơ hội góp

phản xây dựng xã hội cũng như củng được hưởng những phúc lợi xã hôi đó Chính

vi thể, phải có một chiến lược nhằm hỗ trợ riêng cho từng đồi tượng đạt hiệu quả

cao nhất [21]

Các kết quả nghiên cúu cũng như báo cáo trên thể giới hẳu hết đều đã chỉ ra

được thục trạng về giả hỏa dân số vả các vấn để khó khăn mà người cao tuổi gặp

phải vả đưa ra những hoạt động chăm sóc dảnh cho NCT cẩn được triển khai nhiều

hơn nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống của một nhóm đổi tượng đang có xu

hưởng ngày cảng tăng cao

*) Tại Việt Nam

Theo quy định hiện hảnh của Chính phủ Việt Nam thì những người trên 60

tôi được coi là người cao tuôi Và họ là một trong những nhỏm đổi tượng đang có

xu thể tăng cao trong xã hội Việt Nam vì sự "già hóa" đân số Vào những năm đầu

của thập kí trước 1990, tỉ lệ người cao tuổi ở Việt Nam chỉ là 8,2%, thí đến nay tỉ lệ

nảy là 9,22% va có xu hưởng tăng lên 10% vào năm P020, Trong năm 2005, người

cao tuổi trên toàn quốc có học hàm, học vị là người cao tuổi chiếm tỉ lệ cao và họ là

một trong những người có thu nhập tương đối én định [1] Những người cao tuổi có

trình độ học vị từ công nhân kỹ thuật bậc cao trở lên cùng với những người cao tuổi

được hưởng chế đô bảo hiểm xã hội hoặc trợ cấp đặc biệt nhìn chung là những

người có cuộc sống tương đổi ổn định Theo tước vụ của Vụ Bảo trợ xã hội, Bộ Lao

động ~ Thương binh và Xã hội, tỉnh đẻn năm 2007 ở nước ta cỏ khoảng 2 triệu

người cao tuổi có thu nhập ồn định nói krên| Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có một số

lượng không nhỏ NCT không cỏ thu nhập và phải sống dựa vảo con chau và sự trợ

siúp của tình láng giềng Nhiều NCT vẫn phải tham gia vào các công việc khác

nhau để kiêm sống Số lượng NCT thiểu thỏn về mặt vật chất, tinh than, sức khỏe

côn cao, trong đỏ trên 50% NCT mắc những chứng bệnh về xương, khớp; tỉ lệ này

giảm dân với những người mắc bệnh hö hấp, tìm mạch, rồi tiêu h‹ Nhin chung,

những NCT cô đơn có khả năng mắc nhiễu bệnh nhất bởi vi điều kiện chăm só sức

khỏe của họ lả kém nhất NCT có những nhu cầu khác nhau tủy thuộc vào điều kiện

sống cũng như trinh độ phát triển

17

‘Comment {WHS}: New

Comment (HH6}: esc?

Điểm chung trong nghiên cứu nhu câu của NCT giữa các vùng ở nước ta là có

sức khỏe được đặt lên hảng đầu Tiếp theo là nhu cẩu nâng cao đời sống vật chất,

tinh thẳn, bao gồm những nhu cấu được xếp theo thử tự về nhả ó, việc lảm, tiết

kiệm, thông tin, văn hóa, văn nghệ, thê thao, giáo dục, kết hôn, sinh hoạt tập thể

(dang câu lạc bộ) Kết quá điều tra biến động dân số, nguồn lao động và KHHGĐ

1/4/2006 do Téng cục Thống kể phối hợp với Qũy Dân số Liên Hợp quéc (UNFPA)

cho thấy dân số nước ta có xu hướng giả hóa Tỉ lệ những người từ 65 tuổi trở lên

tăng tử 5,8% (năm 1999) lên 7% (2006) theo đó có thể tỉnh được tỉ lệ những người

cao tuổi C 60 tuổi) tăng tương ứng từ 8,19 lên 9,8% [10] Sự giả hóa ở nước ta

diễn ra nhanh hơn so với nhiều phương án dự báo dân số được đưa ra trước kia

Đáng chủ ý lá nhóm dân số cao tuổi hiện nay chính là lớp người đã trải qua thời kì

dựng nước, giữ nước hào hùng nhưng cũng đây gian nan, khó khăn của đân tộc Đặc

điềm này tác động lớn đến tỉnh trạng sức khỏe chung, nhưng chỉ số tuổi thọ tương

đổi cao hiện nay cũng cho thấy sức sống sinh học mãnh liệt của người Việt, đồng

thời với sự cải thiện đời sống, về phục vụ y tễ, về các chính sách an sinh mả thành

tựu kinh tế - xã hội to lớn của 20 năm đổi mới mang lại Tuy nhiên, tỉnh trạng sức

khỏe của NCT cũng cỏ nhiều điểm đảng chủ ý như những căn bệnh NCT thưởng

mắc phải, chưa có thỏi quen đi kiểm tra định kì sức khỏe thường kỷ

Công tác chăm sóc y té cho NCT, bên cạnh thuận lơi liên quan tỏi bản chất xã

hội "do con người, vì con người” của chế đồ, hệ thống phục vụ y tế dễ đảng tiếp cân

được, còn đòi hỏi một số yêu cẩu liên quan tới hình thức tổ chức và kiển thức

chuyên ngảnh Số liệu điều tra do Viện Lão khoa Quốc gia tiển hành, thông qua

khảo at các cơ sở y tễ trong toàn quốc năm 2006 cho thay: Sỏ tính có bệnh viện

chuyên khoa Lão khoa mới chiểm 22,4% với nguồn nhân lực gồm 139 bác sĩ,

nghiên cứu viên va 237 điêu dưỡng viên Cả nước mới có 5 cơ sở chuyên chăm sóc

y tế liu dai cho NCT, hơn một nữa số tỉnh có cơ sở lưu dung (Trung tâm Xã hội

thuộc Bộ LÐ ~'TB&XH} Theo báo cáo sơ bộ của điều tra nay thì cả nước mới có 2

bộ môn Lão khoa, số lượng các hinh thức đảo tạo chuyên đẻ, ngắn hạn, các công

trình nghiên cứu cũng như các ấn phẩm chuyên ngành hau nhu con rat it Cham soe

NCT chương trình vả sự phối hợp giữa các cơ cấu tổ chức y tế và xã hội là còn hạn

18

_Commemtt [HH7 ]: Nguẻn?.

chế Trước thực trạng vẻ tỉnh hình sức khỏe NCT và tính đáp ứng chưa cao của các

cơ sở, nhân lực y tế về phục vụ lão khoa như trên, Bộ Y tế đã ra thông tư 02/2004/TT-BYT hướng dẫn thục hiện cụ thể một số điều của Pháp lệnh Người cao tuổi do Quốc hội thông qua nãm 2000 Những điều quy định trong Thông từ nảy là rất thiết thực nhằm đảm bảo có một hệ thông chăm sóc lão khoa phù hợp khắp trong toàn quốc với vai trõ chỉ đạo chuyển môn, điểu trị chuyên sâu, đảo tạo, nghiên cứu thuộc về Lão khoa Quốc gia, đông thời cũng chỉ rö sự khẳng định phương cham phổi hợp nhiễu chuyên ngành nhiễu tổ chức, nhiều cơ cầu trong hoạt động chăm

sóc cho lớp người đáng kính này trong xã hội [L6]

Lê Văn Kham (2014), “Van dé vé Nguoi cao tudi 6 Viet Nam hiện nay”, Nha xuất bản Lao động Xã hội, Hà Nội Tác giả đã chí ra thực trạng tuổi thọ người Việt

Nam ngảy càng cao và tỷ lệ dân sổ gia dang tăng nhanh; điều đó phản ảnh thành tực

phat triển kinh tế, xã hỏi, y tế vả công tác đân số, Thục tế cho thấy, mỏt bộ phận người cao tuổi đang đổi mặt với khó khăn vẻ thu nhập, những thay đổi về cấu trúc

gia đình va các quan hệ xã hội và đặc biệt là những nguy cơ bắt lọi về sức khỏe [7]

V

tải tiếp theo có cơ sở tiến hành các nghiên cửu về người cao tuổi Cho tới nay, các

nghiên cứu vẻ NCT nói chung và đảnh giả các hoạt động chăm sóc danh cho NCT

nói riêng tại Việt Nam cũng đã đem lại những kết quả thực tế và là nguồn tái liệu

những nội đang nghiên cứu của các tác giả là cơ sở lý luận để những đề

hữu ích trong lĩnh vực nảy

1.4 Khải quát về đặc điểm tâm sinh lý và sức khỏe của người cao tuổi

Tuổi giả sức yếu là lẽ tự nhiên và là quy luật của đời người cũng như của

người cao tuổi Sự thoái lùi về mặt thể chất cũng như tỉnh than là một trong những

yếu tế khiến người cao tuổi cảm thay chan nan nhất vả dường như họ cũng chấp

nhận nó như một lẽ tự nhiên Ở nhóm đổi tượng nây đặc điểm vẻ sinh lý và tâm lý

xã hội là hai đặc điểm nổi bật cân được quan tâm:

14.1 Date diém sinh I

Nhắc tới đặc điểm của người cao tuổi trước tiên phải nói tới sự thay đổi điện mạo một cách nhanh chóng vả rõ rệt thể hiện như tóc bạc, đa đổi mỗi, cỏ thêm nhiều nếp nhãn, bộ răng yêu khiển cho các hoạt động sử dụng thức ăn cũng bị suy

19

giảm một số NCT còn dùng răng giả thay thể chức năng cho răng thật để phục vụ cho nhụ cẩu ăn uống Vì vậy, chức năng tiêu hóa của NCT cũng bị ảnh hưởng các

tế bảo bị ảnh hưởng vã gia tăng tỉ lệ mắc bệnh tiêu đường tăng cao, Một sổ cơ quan

chức năng của cơ thể cũng bị suy yêu như cảm giác = nghe nhin, nêm - khửu giác

cũng hoạt động kém hiệu quả Các cơ quan nội tạng như tìm, phổi, gan, thân, và hệ

xương khớp cũng hoạt động yếu đi Do vậy, người cao tuổi rất dé mắc các bệnh như

đột quy, huyết áp cao, nhỏi máu cơ tim va khi mắc bệnh thi liên tục cắn điều trị và quan sát trảnh những mãu thuần hoặc xung đột mạnh gây ảnh hưởng xấu tới sức

khỏe của NCT Hoạt động của não bộ cũng dẫn suy giảm nên khả năng ghỉ nhớ

cũng không còn được tốt, nguy cơ mắc bệnh Alzheimer khá là cao Đây là những đặc điểm cơ bản khi nhắc đến đặc điểm sinh lý của người cao tuổi, với những sự thay đôi về ngoại hình cũng khéo theo sự thay đổi vẻ mặt tầm lý của họ

Chính vi vậy, việc dam bao sức khỏe cho NCT lả yêu tổ vô cùng quan trong

để tránh những tình trang xắu nhất vẻ mặt sức khỏe có thể xáy ra Việc thăm khám định kỉ tại các cơ sở yêu tổ cản phải được thực hiện đủng cách vả đúng thỏi gian

quy định mới đạt hiệu quả trong việc chăm sóc sức khỏe thể chất [2]

1.4.2 Đặc điểm tâm jý'

Người cao tuổi bước vảo thời gian nghí ngơi sau cả một quá trình cổng hiển

cho công việc, gia định, con cái Đến thời điểm nghỉ ngơi đó thi tim lý của người cao tuổi cũng cỏ sự thay đổi nhất định Họ luôn nhin vé quả khứ, về những thành công nhất định mà mình đã đạt được cả trong một thời gian dai, nhìn lại những mỗi quan hệ, sự chiêm nghiệm ý nghĩa cuộc sống khiển NCT đúng kết ra được nhiều Vì

vay, ho tham gia vào các tổ chức xã hội như: hội người cao tuổi, hội cựu chiến bình, hôi đồng hương để hoài niệm vẻ những gi đã qua Mặt khác, người cao tuổi chuyển trạng thái tâm lý tích cục sang tiêu cực vi cho rắng mình là

là gảnh nặng của con cái và xã hội Họ luôn cảm thấy túi thân vá bắt lực với chính tinh trang súc khỏe và những gì mình đang nhận được, một sổ thi cho rằng đỏ lá

quy luật nhân quả, nhãn sinh của kiếp người nên chấp nhận điều đó như một lẽ

thường tình và tự tạo niễm vui cho minh cuối đời Một số khác nêu như không làm

ˆ người bỏ đi",

chủ được cảm xúc của minh thì họ sẽ rơi vảo trạng thái trằm cảm, bỉ quan, bề tắc và

sợ phải đổi điện với cái chết sắp diễn ra [4]

20

Chính vì những điều đó, người cao tuổi ở thời điểm nảy rất cẳn có sự quan tâm

từ phia sia đỉnh, con cải hoặc những tổ chức xã hội hay những trung tâm cung cấp

dịch vụ cho người cao tuổi để họ cảm thấy ở đỏ có thẻ đáp ứng được tắt cả nhu cẩu của họ

1 Khái quát về Trung tâm châm sóc người cao tuổi Bách Niên Thiên Đức ở phường Đông Ngạc, quận Bác Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Thông qua tài liệu trên website mã trung tâm công bố, trung tâm chăm sóc

người cao tuổi Bách Niên Thiên Đức là một trong những cơ sở cung cấp dịch vụ

chăm sóc người cao tuổi được thành lập đầu tiên ở Hà Nội vào đầu những năm 2000

và hoạt động theo mồ hình nhà dưỡng lão của Nhật Bản và Đức [24] Hiện nay,

trung tâm đang cung cắp các dịch vụ xã hội từ chăm sóc đến thấm khám trị liệu cho các đổi tượng ở tại đây Nguồn ngân sách nhằm hỗ trợ nhắm nâng cao chất lượng

địch vụ tại trung tâm chủ yêu là nguồn ngân sách hợp tác tại Nhật vá tử phía các gia

đình của chỉnh những người cao tuổi sống tại trung tâm

Vẻ cơ cẩu tổ chức, trung tâm hiện gồm cỏ ban giám đốc và bổn tỏ chuyên

môn: cấp dưỡng, chuyên môn, hảnh chính vả giùp việc với công việc có sự chuyên môn hóa như sau:

+ Tổ cấp đưỡng gốm: 5 thành viên, tổ cỏ nhiệm vụ cung cấp chương trình định dưỡng cho người các cụ sống tại trung tâm, lên thục đơn cho từng bữa ăn nhằm đảm bảo chất định dưỡng, phủ hợp với từng loại bệnh của NCT Tổ dinh dưỡng cân nghiên cứu các loại thục phẩm, chẽ độ ăn hợp lý với từng nhóm người cao tuổi khác nhau tại trung tảm để tránh việc gây ảnh hưởng xấu tỏi sức khỏe Bên

cạnh đó, tế định đưỡng cũng tiếp nhận những thục phẩm từ phía gia đình NCT

mang đến để bỏ sung thêm các chất dinh dưỡng cho cha mẹ của họ tổ cũng điểu

chỉnh các thực phẩm đó, cung cấp vào thời gian phù hợp Đây là tổ được phổi hợp mật thiết nhất với tổ chuyên môn là các y bác sĩ vi liên quan đến bệnh án của NCT rất nhiều

+ Tổ chuyên môn gồm: 1 bác sĩ, 20 y tá, 7 y sĩ vả 2 kĩ thuật viên đây là đội ngũ chăm sóc trực tiếp tiên hành điều trị các loại bệnh của người cao tuổi khi sử

dụng dịch vụ tại trung tâm cung cấp dịch vụ sức khỏe Với đội ngũ nhãn viên giau

21

kinh nghiệm, tay nghề trong lĩnh vục nghề y vả sự nhiệt huyết của các bác sĩ giủp các cụ sống tại trung tâm nhận được sự hoạt động thé chat, trị liệu rất tốt và cũng cảm giác thoải mái, tín tưởng các bác sĩ Dựa trên bệnh án của NCT khi đi thăm

khám tại các cơ sở y tể đem vẻ, tổ chuyên môn sẽ đưa ra các hoạt động phù hợp với các cụ nhằm hướng tới phục vụ thay đổi thể trạng sức khỏe được tốt hơn

+ Tê hành chính gồm: 5 thành viên với những công việc tiếp đón

vào của NCT cần sử dụng địch vụ, các hoạt động đối nội, hoat động đối ngoại và

sơ đầu

quản lý chủng loàn hệ thống của trung tâm cung cấp địch vụ chăm sóc sức khóe-

+ Tổ giúp việc ôm: 5 thành viên Đây lä tổ kết hợp với tổ cắp dưỡng lo một

số công việc liên quan đến việc dọn đẹp vệ sinh phỏng ốc của người cao tuổi, hỗ trợ

tổ cấp dưỡng trong việc chấm sóc người cao tuổi tại nhá ăn tập trung Ngoài ra, tổ

này cũng tham gia vào việc hỗ trợ NCT mắt khả năng đĩ lại trong những hoạt động sinh hoạt cá nhân [23]

Trang tâm có bổn loại hình dich vụ phòng cơ bán nhất đó là: chăm sóc sửc

khỏe bao gồm những hoạt động hỗ trợ trị liệu và chăm sóc y tế dãnh cho người cao tuổi; khu điều trị đặc biệt dành cho các cụ giã cỏ những bệnh lý đặc biệt; khu chăm sóc đảnh cho những người mình mẫn vẫn tự chăm sóc được mình và phong Vip đánh cho những các đối tượng củng là vợ chồng và muốn có được một không gian riêng tư, thoảng đãng Trong đó, trung tâm cung cấp 3 hoạt động chăm sóc người

cao tuổi là: chăm sóc thể chất, định dưỡng cho người cao tuổi; hoạt động trị liệu y

tế, chăm sóc đời sống tinh than

Với đội ngũ điểu dưỡng viên có kinh nghiệm chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ trị liệu về những bệnh như: xương khóp, tiêu đường, hỗ trợ hỏi phục chức năng sau tai

biến Hay cung cấp những chế độ ăn vả sinh hoạt một cách chu đáo và tận tỉnh đã giúp cho sức khỏe của những người cao tuổi ở trung tâm được đảm báo và cải thiện

một cách rõ rệt Những tổ được dựa trên sự phân công công việc cụ thể để chuyên nghiệp bộ phân họ đang phụ trách tuy nhiên trong quá trình hoạt động chung của

trung tâm thì các thánh viên của các tổ cũng đều tham gia nhiệt tỉnh vả hoạt động tập thể tốt [23]

Mặt khác, theo số 103/2017/NĐ - CP quy định về thành lập, tổ chúc, hoạt

động, giải thể vả quản lý các cơ sở trợ giúp xã hội các cơ sở phải đảm bảo cơ sở vật chất tôi thiểu như sau:

1 Đổi với diện tích đất tự nhiên: Bình quân 30 m”/đối tượng ở khu vực nông thôn, 10 mỶ/đổi tượng ở khu vực thánh thị Đôi với cơ sở chăm sóc vả phục hỏi chức năng cho người tắm thẫn, diện tích đất tự nhiên phải đảm bảo tối thiểu 80 mỶ/đôi tượng ớ khu vực thánh thị, 100 m”/đối tượng ở khu vực nồng thôn, 120 m//déi trong 6 khu vực miễn nủi Diện tích phòng ở của đổi tượng binh quản tối

thiểu 6 mẺ/đỗi tượng

2 Đối với đổi tượng phái chăm sóc 24/24 giờ một ngảy, điện tích phòng ở

bình quân tối thiểu 8 m°/đối tượng Phòng ở phải được trang bị đổ dùng cắn thiết

phục vụ cho sinh hoạt hing ngay của đối tượng

3 Cơ sở phải cỏ khu nhã 6, khu nhã bếp, khu lảm việc của cán bộ nhãn viên, khu vui choi giai tri, hé thống cấp, thoát nước, điện, đường đi nôi bộ; khu sản xuất

và lao động trị liệu (nêu có điểu kiện)

4 Cae công trình, các trang thiết bị phái báo đấm cho người cao tuổi, người

khuyết tật vả trẻ em tiếp căn vả sử dụng thuận tiện [17],

Theo số liệu trưng tâm chăm sóc người cao tuổi Bách niền Thiên Đức giới

thiệu tháng 4/2001, trung tâm chăm sóc sức khỏe Người cao tuổi Tử Liêm — tiểu thân của trung tâm chăm sóc người cao tuổi Bách Niên Thiên Đức được bắt đầu xây

dựng trên diện tich 500m2 với 20 phòng ở, 01 hội trường và 01 sản chơi Tháng 10/2004 trung tâm đã mở rộng thêm 900m2 thánh một khu hoàn chính với 45 phòng

ở, 03 hội trường va 01 phòng tập phục hổi chức năng, nâng tổng sế giường lên tới

150 giường tổng điện tich của trung tam tại cơ sở phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm là 2500m2 với 26 phòng ở, 3 khu chăm sóc toàn diện, 1 phòng tập hỗi phục chức năng và 1 hội trường lớn, 1 gian nhà thờ Phật, 1 phòng bếp số liệu được sử dụng của tháng 4/2009

So sánh với những tiêu chỉ như Nghị định 103/2017/NĐ-CP thi cơ sở Đông

Ngạc có đây đủ những trang thiết bị hiện đại, phòng ốc đủ đáp ửng nhu câu cho người cao tuổi sống nội trú và điều trị bệnh tình trong thời gian dải Đây là điểu

23

kiện cẩn và đủ để có thể thục hiện việc chăm sóc toán diện các vẫn đề sức khỏe của người cao tuổi trong quả trình sống tại trung tâm Quan trọng hơn đó lả tủy thuộc

vảo nhủ cầu sử dụng, mức chỉ phi mả các gia đình vá NCT có thể chỉ trả cho các dịch vụ phía bên trung tâm sẽ đáp ứng đẩy đủ

Hoạt động chấm sóc người cao tuôi tại trung tâm là hoạt đồng được chủ trọng

nhiều nhất, các hoạt động áy bao gồm:

Chăm sóc phòng ở tự nguyện tại trung tâm mỗi tháng các cụ phái đóng từ

6.000.000 triệu/tháng đến 21.000.000 triệu/tháng tủy từng đổi tượng, tứng phòng và

từng các địch vụ được hưởng khi sống tại trung tâm Người cao tuổi được phân chia sống tại 3 khu lả khu trị liệu và khu nghỉ tập trung, mỗi khu này cũng có chế độ chăm sóc vả các dịch vụ khác nhau để cung cấp cho người cao tuổi [20] Day la

trung tâm tư nhân và hoạt động chủ yếu dựa trên nguồn kinh phí tự thu tự chỉ từ

phía gia định người cao tuổi đồng phi hảng tháng Ngoài ra, trung tâm cũng có sự

liên kết vả cỏ đầu tư nước ngoài mã ở day li Nhat Ban Cac hoạt đông hợp tác liên

kết với những trường đại học trên thể giới như Ức, Đức, cũng là điểu kiện để thu hút thêm vốn đầu tư nước ngoải vào với trung tâm

Qua quan sát với những phóng điều trị chức năng được trung tảm trang bị hệ

thông các trang thiết bị y tế hiện đại như giường bệnh tự nâng, hệ thống ô xỉ, ổng

thở, nhắm phục vụ những người cao tuổi có sức khỏe yểu cần được nhân viên chăm

sóc thường xuyên vả liên tục Chỉ phí tại phòng điều trị đặc biệt cũng cao hơn vi những đổi tượng sử dụng là các cụ không có khả năng đi lại, sức khỏe yêu vả cỏ những người rơi vào trạng thái đời sống thực vật chỉ duy trì sự sống trong thời gian

ngắn Đây cũng là nơi được trung tâm đâu tư về cơ sở vật chất và nguồn nhân lực

được chọn lọc với những nhãn viên có trình độ chuyên môn chắc và công tác lâu năm tái trung tâm đảm nhận vai trò chăm sóc chỉnh Còn với những nhãn viên mới

hoặc chưa có nhiễu kinh nghiệm cũng lả nơi để họ có thể học tập thêm những kiên thúc và kỹ năng chăm sóc một nhóm người cao tuổi đặc biệt này

Ngoài ra, với những không gian sinh hoạt chung như hội trưởng, gian nha tho

Phật cũng là nơi để NCT có thể tham gia các hoạt động dựa trên nhu câu vả sở thích

của mình Đây là khu vục sinh hoạt chung dành cho các hoạt động như ăn uống,

z

các bệnh liên quan đến tiều hóa vá trị liệu ở khu điều trị riêng Ngoải ra, NCT cũng

tham gia váo hoạt động thể chất là các bài tập để thư giãn sân cốt, tăng cường sức

để kháng với môi trường Trung tâm có phòng tập phục hỏi chức năng đi lại, các cử động ở tay đối với những ngưi cao tuổi từng bị tai biển và những bãi mát xoa, máy tập đối với NCT có nhu câu sử dụng để øiúp thư giãn sân cốt, thoải mai tinh than

Với nhóm NCT mắt khả năng đi lại hoặc mắt chức năng hoat động của một số bộ phân sẽ cỏ những bải tập, phòng 6c trị liệu riêng cho từng nhóm bệnh cúa minh

Đồi với hoạt động chăm sóc sức khỏe tỉnh thần trung tâm cũng duy trì một số hoat déng văn nghệ, đã ngoại mang tỉnh định kì theo tuẫn, theo tháng vả theo những

sự kiện nôi bật trong năm để tạo điều kiện cho NCT sống tại trung tâm tham gia vào hoạt đông ý nghĩa nảy nhằm tạo ra đời sóng tinh thắn thoải mái vá vui vẻ cho

người cao tuổi Mặt khác, với những sự kiện giao lưu với các đơn vị ngoài, các tổ chức giáo dục cũng được trung tâm tạo điều kiện để NCT có thể gặp gỡ, giao lưu văn hóa, văn nghệ Bên canh đỏ, hoạt động chăm sóc tâm linh là một trong những

hoạt động tỉnh thần được nhiều người cao tuổi có sức khỏe minh mẫm có nhú câu

tham gia nhiều vả đáng giả tốt Đây là những hoạt đông nhằm đem lại những phút siây thư giãn giúp NCT voi đi nỗi nhớ con cháu và đồi khi là những hoạt động bởi

sung thêm cho đời sống của NCT trở nên phong phú hơn

‘Trung tâm chăm sóc người cao tuổi Bách Niễn Thiên Đức được coi lá một

trong những trung tâm có bÈ dày lịch sử trong việc chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi trên địa bản thành phổ Hà Nội[24] Với những cơ sở vật chất mà trung tim

có được tính đến thời điểm hiện tại lả đáp ứng được 80% nhu cẩu sử dụng của người cao tuổi trong các hoạt động thể chất và tỉnh thần điểu đó được thẻ hiện rõ hơn ở phan nội dung tiếp theo của đề tải nghiên cửu Tử phia trung tâm cẩn nhìn

28

nhận điểm mạnh của trung tâm mình không ngửng cài thiện cơ sở vật chất và nâng

cao chất lượng địch vụ đề đáp ứng nhu câu sử dụng ngày cảng nhiễu hơn của người

cao tuổi trên địa bản thánh phổ Hà Nội

Tiểu kết chương 1

Qua nghiên cứu lý luận về NCT chủng ta có cái nhìn tổng quan về các hoạt

động chăm sóc đổi với họ, Từ những khải niệm về NCT, sức khỏe, chăm sóc site khóe, hoạt động chăm sóc sức khỏe cho NCT, Tử đặc điểm sinh lý, tâm lý, các

yêu tổ cân để cung cấp các dịch vụ chăm sóc đành cho NCT đã giúp chủng ta hiểu được tảm quan trọng của các hoạt động chăm sóc tại trung tâm dịch vụ trả phí Tử những vấn để mang tính chất ly luận về các hoạt động chãm sóc nó sẽ là tiên dé dé

lâm sáng tỏ phẩn nội dung 6 chương 2 khi để cập đến các hình thúc chăm sóc NCT

và mức độ đáp ứng các hoạt động chăm sóc đảnh cho NCT khi sống tại trung tâm chăm sóc NCT Bách Niên Thiên Đức.

CHUONG 2: CAC HINH THUC CHAM SOC NGUOI CAO TUOI TAL

TRUNG TAM BACH NIEN THIEN BUC

2.1 Đặc điểm người cao tuổi tại trung tâm Bách Niên Thiên Đức

3.1.1 Đặc điểm nhân khâu xã hội

Theo thông tin từ ban quản lý trung tâm cho biết hiện nay trung tâm đang

chăm sóc vả nuôi dưỡng 86 người cao tuổi, tương đương với tổng số giường mã tại trung tâm đang cung cấp Trong đỏ chiêm 2⁄3 số người đang sông tại trung tâm là

nữ giới và 1/3 lã nam giới Thông qua số liệu, chủng tôi nhận thấy sự chẽnh lệch vẻ: giới tinh tại trung tâm trong tiếp cận sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe Độ tuổi của những người cao tuổi sống tại trung tâm là từ 55 đến 90 sống tại những khu vực khác nhau trong địa bản thánh phé Ha Nội ở các quận như: Cầu Giấy, Đồng Da, Hoàn Kiểm, với những thê trạng khác nhau, đặc điểm tâm sinh lý, tính cách vô cùng đa đạng Trong tổng số 86 NCT có khoảng 20 người sống tại những khu điều

trị riêng biệt do tỉnh trạng sức khỏe yếu, đã thực hiện việc điểu trị chuyên khoa tại bệnh viện và gia đình muốn lựa chọn thêm một loại hính chăm sóc mới tại chỗ, thường xuyên hơn nên sử địch loại hinh dịch vụ này:

‘Theo théng tin ching tôi thu thập tử nhãn viên chăm sóc trục tiếp người cao

tuổi và qua việc quan sắt tình trạng thể chất của những người cao tuổi đang sống tại

trung tâm, hiện trung tầm dang chăm sóc 3 nhóm đổi tượng chỉnh: 1) Nhỏm NCT

còn minh mẫn có thể tự chăm sóc mình không cẳn trợ giúp; 2) Nhóm NCT cỏ tỉnh

trạng sức khỏe yêu cần có sự giúp đỡ của nhân viên chăm sóc tại các phòng bệnh

đặc biệt 3) Nhóm NCT tính tảo, có sự suy giảm vẻ sức khỏe tâm thản và được các nhân viên nhân viên chăm sóc

Ching toi đã tiến hành khảo sát với 12 NCT thuộc nhóm một vả kết quả cho

thấy có 10/12 người tham gia điểu tra khảo sát là những NCT trước đó lắm việc tại

các cơ quan nhá nước, có chức vụ và được xã hội coi trọng[6] Là những người có

trình đồ, có sự hiểu biết nhất định vẻ những lĩnh vực trong công việc trước đó, trong các mỗi quan hệ xã hỏi vả ngay cả việc lựa chọn trung tâm đề sinh sống và hưởng

các dịch vụ chăm sóc NCT có sở hữu đất đai hoặc nhà riêng nhưng cho thuê, khoản

thu nhập từ lương hưu, cho thuê nhà ở vả từ nguồn con cái hỗ trợ giúp họ chỉ trả

27

được những chỉ phi trong quá trinh sống tại trung tâm Còn đồi với những NCT gặp vấn đề về sức khỏe tâm thân hoặc những NCT nắm tại các phòng bệnh chăm sóc đặc biệt thí việc tiếp cân vả thu thập dữ liệu cũng có phản hạn chế Qua tìm hiểu thông tin từ cản bộ trung tâm thì phân lớn nhóm nảy đều được gia đình chu cap va

có khả năng kinh tế để chỉ trả cho các hoạt động chăm sóc nội trú tại trung tâm trong một thời gian đài Vi phan kinh phi chi trả cho giường bệnh, chế độ chăm sóc

của NCT cũng được xếp vào chỉ phi cao theo sự siới thiệu của trung tâm

Qua việc thu thập thông tin với những người cao tuổi minh mẫn thi thấy được 9/12 cụ là có gia đình song vợ/chẳng đã mắt vả con cái định cư ở nước ngoài chỉ về

thăm trong những dịp đặc biệt [6] Số côn lại là những NCT chứa có sỉa đỉnh hoặc

có nhưng đã ly hôn từ rất lâu Qua việc quan sát với những người cao tuổi có sức khỏe yêu, không còn minh mẫn vả những người cao tuổi nằm tại phòng bênh chấm:

sóc đặc biệt th thay rằng phẫn lớn người cao tuổi sống tai đây đều có con cấi va các ngây cuối tuần họ đưa con cái vào chăm sóc ðng bả hoặc bản thân họ vào chăm sóc

bồ mẹ mình

Nhóm đổi tượng người cao tuổi sinh sông tại trung tâm có những hoàn cảnh

khác nhau rắt đa dạng Họ không phản định đô tuổi, giới tính, với những nhu cầu khác nhau, tình trạng sức khóe và khả năng chỉ trả chỉ phi khác nhau nhưng đẻu củng chọn những loại hinh chăm sóc của trung tâm Bách niền Thiên Đức để thực hiện các nhủ cẩu của minh

2.1.2 Ly do lun chon séng tai trung tim

“Xuất phát tử hoàn cảnh và các nguyên nhân khác nhau nên việc lựa chọn sống

tại trung tâm chăm sóc sức khỏe của NCT cũng có nhiều lý do vừa mang tính chù quan và vừa mang tính khách quan Thông qua khảo sát và phòng vấn một số NCT

có thể trạng sức khỏe tâm thản minh mẫn họ cũng nhớ được thời điểm và lý do vì

sao lại vào trung tâm sinh sống Khi được hỏi về lý do vi sao sử dụng loại hinh địch

vụ chăm sóc nảy người cao tuổi đều có chung một lựa chọn đó lá do trước đó họ có

nhỏ nhưng ở một mình, con cải đi làm ở xa một số gia đỉnh có con định cư ở nước ngoài, không có người chăm sóc thường xuyên nên có sự thông nhất giữa họ vả con

cái để vào trung tầm sinh sống Tủy vào chỉ trả, sử dụng dịch vụ giữa người cao tuổi

và phía trung tâm sẽ kỷ với nhau một bản hợp đồng trên đõ sẽ cung cấp những loại hình địch vụ não mả người cao tuổi và gia định của họ muốn sử dụng trong quá

trình sống tại đó Với những gia đình có con ở nước ngoài vả bản thân họ có lương

ưu hoặc tử việc cho thuê nhả của mình có được thi mức sử dụng phòng ở cũng như các hoat động chăm sóc cũng cao hơn những người cao tuổi khác Loại phòng nhỏm

người cao tuôi này lựa chọn thưởng lả những phòng 3 người hoặc 4 người với chất

lượng phòng ỏc đẩy đù tiện nghỉ và chế độ chăm sóc cũng có sự đặc biệt hơn như

chế độ ãn, chế độ tấp luyện, các hoạt động chăm sóc người cao tuổi tại trung tâm phủ hợp với nhụ câu của họ

Lý do để người cao tuổi quyết định vào trưng tâm sinh sống cũng có rất nhiều

quan điểm khác nhau như việc không muốn chung sống cùng con cháu Chia sẻ về vẫn để này bà Trương Thị Thanh Q ( 78 tuỗi, sống tại trung tâm được 15 tháng):

"Trước bà ớ Nguyễn Chi Thanh nhưng cũng sống một mình thôi, bà có Š người con nhưng mỗi đa lại cỏ nhiềng công việc và hoàm cảnh sinh sống &hác nham ma

tình bà thì khó tỉnh, muốn độc lập nên ba quvét định không ở cũng đủa con nào cả

Khi mà bà quyết định ra & mot mink tại Nguyễn Chí Thanh con cải cfing phản đổi vi

báo không an toàn, ở một mình thì hic dm dan lai khong biét nlur thé néo thi ching

ấu châu œ Cách đó không lâu thì bà bì choảng và ngã trong nhà vệ sinh lúc đỏ gia

đình và bản thân bà cñing rất lồt hoáng, bà còn tưởng mình chết cơ mà (bà cười)

nhưng rồi đi cấp cứu thủ cũng qua khỏi giờ còn những vết khâu đây này châu (bà chí

lên vùng trân và mắt và nói) Thể là rồi bà quyết định vào đây ở luôn °ˆ

Những người cao tuổi sống tại trung tâm có thể tư quyết định lý do sông tại

đây phản lớn đều do không muỗn ở chung cùng con cái, con cái định cư ở nước

ngoài hoặc có một số NCT đo đã có điều kiện sang nước ngoài, biết được đến mô

hình chăm sóc người cao tuổi như thé nay nên quyết dinh kia chon Ba Pham Thi

“Tuyết H (73 tuổi, sống tại trung tâm được 3 năm) chia sẻ:

““ gia đình bà có hai anh con trai đều lấy vợ và định cư bên Nhật từ lâu nên chỉ còn hai vợ chẳng ở Việt Nam Những thời kỳ ông còn khỏe luai ông bà cũng sang

Mi du lịch và ở bên dé 6 thang nlumg cing cam thẩy không quen và thoải mái con bà cứ bảo ở lại bên đỏ nương ông bà vẫn quyết định về Việt Nai Ông bà củng

29

tảo trung tâm sinh sống được hơn 3 năm rồi, phòng óc thì lựa chọn phòng cho gia

đình luôn, muïc ch phí là hơn 21.000.000 đồng/tháng được đáp lừng các dịch vụ tại

trung tâm từ A đến Z ludn chou a”

Cũng là một trong những đặc điềm của người cao tuổi sông tại trung tâm được nêu trên là đo hoàn cảnh gia đình có những sự biến cổ tử thỏi còn trẻ như trường hợp của bà Phạm Hồng L (75 tuổi) chia sẻ:

“hoàn cảnh của bà khá là đặc biệt, trước đây bà cỏ một gia dinh nlumg sinh

sống với nham không có con nên phía nhà trai họ bảo ly hôn chảu a Gia dink ba cñing báo nu không còn thương yêu nhau thì thôi bà cũng đồng ý và sống từ đỏ tới giờ Nhà bà ở Nam Trung Yên chỗ Câu Giấy đó châu, bà ở một mình thôi thí thoảng

cỏ chảm bà qua thâm nung vé lau bà cũng tính vào trung tâm dhưỡng lão ở cho tiện nén cheat be di tìm liễu cho bà thì biết đến trung tâm này Bà ở đâu cũng mới được vải thing théi nên cfIug chỉ cẩn cỏ một nơi đỗ ở, mội nơi cung cấp hoạt động chăm sóc sức khỏe nhự xoa bóp, bẩm huyệt và tập chủừc năng vì bà bị đau cội sống nhiễu (bea rom rom nurée mét)"

‘Nhu viy có thể thấy được rằng có rất nhiều những lý do khác nhau mã người

cao tuổi đã lựa chọn cho minh thay vi việc sống củng con cháu tại nhà riêng thi ho

sẵn sảng bỏ ra chỉ phí lớn hàng thing để có thể nhận được những dịch vụ chăm sóc mới và đáp ứng được nhiễu nhu cảu của họ Với NCT có tinh thin minh mn ho

hoàn toàn có thể tự minh đưa ra quyết định ở hay không, một số it 1a do gia đỉnh đã

có sự lụa chọn và NCT nghe theo vào sinh sống nên việc chủ động đồi hỏi nhân viên chấm sóc và cung cấp các dịch vụ của họ cũng được tự chủ hơn Qua đây cũng

có thể nhìn nhận rằng nhiều quan điểm về cách thức chấm sỏc cha mẹ cũng có sự

thay đổi không côn cửng nhắc với những quan điểm cũ nữa:

“ bà có quan điểm không phẩi con cháu bắt hiểu, không chăm sóc được mìnl: tới đụa vào đây đễ sống Mà thâm ell, có tiên mà không chăm sóc được cÌa mẹ, không cho cha mẹ vào đấy mới là bắt hiếu Thời buồi tha đối rồi, mình cũng phải tiên tiển lên khi nhìn nhận vấn đề này châu q, chuủng nỏ môi dita môi việc, thời gian

đầu mà châm sóc mink, không đề ảnh là gảnh năng của chủng né thì bà thầy vào

trung tâm ở là hợp lì và không có gì là xắn cá Vào đây bà được đừng tiền của bà

30

dé sinh sing, cd ngudi phuc vu nhing gì bà cân thể là lạnh phúc rồi ” (bà Trương

“Thị Thanh Q, 78 tuổi)

'Khi các gia đính cỏ điều kiện về mặt kinh tế song không có thời gian đáp ứng

được việc chăm sóc NCT thay vi tìm kiểm những người giúp việc không có chuyên

môn về y tế thì việc lựa chọn cho người cao tuổi một nơi có thể chăm sóc liên tục, chuyên nghiệp Nhằm thoả mãn những nhu cầu thi việc lựa chọn mỏ hình viện dưỡng lão sống tập trung đem lại tỉnh tiện ích vả khả thí hơn giúp thể hệ trẻ có thể đi lâm ổn

định còn cae cu thì được chăm sóc khoa học mang tỉnh thường xuyên hơn

2.1.3 Đặc điểm về sức khỏe

4) Đặc điểm sức khỏe thế cliất của người cao tuổi

‘Trung tam chăm sóc người cao tuổi Bách Niên Thiên Đức lá một trong những

trung tâm chuyên nghiệp và được số đông người cao tuổi lựa chọn để sử dụng dich

vụ Đây là nơi tiếp nhận các đối tượng nguời cao tuổi có thẻ trang sức khỏe tốt vả

khả năng duy trí các hoạt động sống,

có sự trợ giúp tử nhiễu nguồn nhân lục hỗ trợ trong việc chăm sỏc các hoạt động cá

những người cao tuổi sức khỏe suy giám, cẩn

nhân; những người cao tuổi không có con cái và không sống chung với gia đình Tắt

cả các đổi tượng trên đều được tiếp nhận, sống tập trung tại trung tâm, họ có quyền

sử dụng các chế độ chăm sóc tủy thuộc vào hoàn cảnh của mỗi cá nhân vả tủy vảo

chi phí mã các người cao tuổi có thể chỉ trả phía trung tâm sẽ đáp ứng các loại hình dịch vụ phủ hợp

Nhủ đã để cập ở phẩn đặc điểm nhân khẩu, nhóm đổi tượng người NCT sống

tai trung tâm có 3 nhóm chính như vậy đặc điểm sức khỏe thể chất cũng sẽ được

khai thác đựa trên nhóm đổi tượng đó Tương ửng với tình trạng sức khỏe là những

địch vụ chăm sóc di cùng, qua nội dung giới thiệu của trung tâm được đăng tải trên

website cũng như các ấn phẩm truyền thông thi có ba loại hình chăm sóc sức khóc

chính tại trung tâm là chăm sóc hảng ngảy; chăm sóc nội trủ vã chăm sóc ban ngày

Trong nội dung của đẻ tải nghiên cứu, chúng tôi tập trung trao đổi vẻ cuộc sống tinh trang chim sóc của các cụ sỏng nội trủ tại trung tâm để thấy được toán cảnh vẻ

cuộc sống của người cao tuổi khi lựa chọn mó hình các trung tâm địch vụ chăm sóc

hiện đại trên thể giới khi áp dụng váo Việt Nam thi như thể nào, cách thức tiếp cận

31

‘va nguén nhan lye dap ứng các dịch vụ đã phủ hợp chua, Va nhom người cao tuổi

cỏ cẩn được chăm sóc sức khée thé chat cũng có những đặc điểm khác nhau và phác

đỗ trị liệu của mỗi cá nhãn là khác nhau dựa trên chính nhu cẩu của họ

Qua quan sát chúng tôi nhận thấy rắng nhóm người cao tuổi có sức khỏe yêu

và cẩn có người hỗ trợ chiểm phan đông sổ lượng người cao tuổi sống tại trung tâm Đây lả những người cao tuổi có đời sống thực vật gia đình van muốn chăm sóc vả

duy trì sự sống; một sổ cụ mắc các bệnh tai biển, tìm mạch; suy giảm các chức năng của co thể, Nhãn viên chăm sóc đổi với nhóm NCT này công việc của họ tại

phòng bệnh là hỗ trợ NCT trong việc lăn trở, giao tiếp với NCT để giúp các giác quan của họ vẫn có thẻ tiếp nhận các thông tin, chăm sóc định dưỡng và thuốc men cho họ Phòng bệnh được trang bị đẩy đủ các vật dụng, công cụ nhằm hỗ trợ chăm sóc tối ưu nhất đành cho nhóm người cao tuổi có thể trạng sức khỏe yêu vả có thể sẵn sảng cho những trưởng hợp xấu nhất có thể xảy ra với những người cao tuổi

nảy Bên cạnh đỏ, phòng bệnh chấm sóc đặc biệt sẽ có những nhân viên y tế có

chuyên môn vả nghiệp vụ tốt để chăm sóc NCT một cách tốt nhất nhắm đảm bao

tinh trạng sức khóa luôn giữ ở mức ổn định và tránh việc xảy ra bắt thường Trong

các trưởng hợp liên quan đến sức khỏe, mua sắm phục vụ cho người đêu được nhân

viên chăm sóc trục tiếp thông bảo qua gia đình và được sự đồng ÿ của các bèn nhân

viên chăm sóc mới tiến hãnh sử dụng Chia sẻ tử chị Phạm Thị Kiều A — diéu

dưỡng chính tại trung tâm:

“với những cụ được chãm sóc đặc biệt đồi lỏi cần nhân viền chăm sóc có sự:

cổ gẳng nhiều hơn, thời gian làm việc ciing liên tục so với những nhấn viên chăm:

sóc tại nhiững phòng bệnh bình thường Đặc điểm của các cụ cũng hẹn chế và thiệt thoi hon những người cao tuổi khác nên bọn chị cũng cẩn để ý và làm việc liên tục

Đo đặc điềm của gia đình cũng không cỏ thei gian chăm sóc hoặc không cỏ thời

gian chăm sóc do tính chất công việc nên mọi đâu mối liên hệ đều được thông qua những nhân viên chăm sóc trực tiếp cho các cụ Nương khi cỏ bắt kỳ sự cổ nào kế

cả nữa đềm, rơi vào tình trạng xắu thì trung tâm sẽ liên hệ ngay lập tức

Một số ý kiên của những người cao tuổi mình mẫn vẻ những người cao tuổi đang điều trị tại phòng chăm sóc đặc biệt:

32