02050007863 tomtat quá trình thực hiện quan hệ của việt nam với cộng hòa pháp theo chủ trương của Đảng cộng sản việt nam từ năm 1996 Đến năm 2015

02050007863 tomtat quá trình thực hiện quan hệ của việt nam với cộng hòa pháp theo chủ trương của Đảng cộng sản việt nam từ năm 1996 Đến năm 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

ỨNG HOÀNG ANH

QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN QUAN HỆ CỦA VIỆT NAM VỚI CỘNG HÒA PHÁP THEO CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Công trình được hoàn thành tại: Khoa Lịch sử - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

Người hướng dẫn khoa học: TS Đỗ Thị Thanh Loan

Phản biện 1: PGS TS Trần Hồng Hải

Phản biện 2: TS Đặng Kim Oanh

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại: P.201, Nhà B, Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

15 giờ 00 phút ngày 04 tháng 04 năm 2025

Có thể tìm hiểu luận văn/đề án tại:

- Trung tâm thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN

Ung Hoang Anh, Do Thi Thanh Loan (2025) Vietnam - France strategic partnership: some issues in economic relations (2013-2023).Vinh Uni J Sci Vol 54 (1B), pp 23-33 doi:

10.56824/vujs.2024b139b

1

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

1 Lý do lựa chọn đề tài 2

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 3

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 7

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8

5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu 8

6 Đóng góp của luận văn 9

7 Kết cấu của luận văn 10

Chương 1: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN QUAN HỆ VIỆT NAM - CỘNG HÒA PHÁP THEO CHỦ TRƯƠNG ĐỐI NGOẠI CỦA ĐẢNG TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2005 11

1.1 Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam 11

1.2 Quá trình thực hiện quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp 13

Tiểu kết chương 1 14

Chương 2: QUÁ TRÌNH TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN QUAN HỆ VIỆT NAM - CỘNG HÒA PHÁP THEO CHỦ TRƯƠNG ĐỐI NGOẠI CỦA ĐẢNG TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2015 14

2.1 Hoàn cảnh lịch sử mới và chủ trương đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam 14

2.2 Quá trình tăng cường thực hiện quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp 16

Tiểu kết chương 2 18

Chương 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM 19

3.1 Một số nhận xét 19

3.2 Một số kinh nghiệm 20

Tiểu kết chương 3 20

KẾT LUẬN 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

1973 - 1991, quan hệ hai nước trải qua nhiều biến động do ảnh hưởng của bối cảnh Chiến tranh lạnh và vấn đề Campuchia; chỉ thực sự ấm dần lên sau chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Pháp François Mitterrand (02/1993)

Từ năm 1996 đến năm 2015, thực hiện đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan

hệ quốc tế của Đảng Cộng sản Việt Nam, quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp từng bước phát triển, mở rộng trên các lĩnh vực, nâng cao hiệu quả hợp tác và đã đạt được những bước tiến quan trọng, đặc biệt là sự kiện hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược (9/2013)

Ngày 08/10/2024, lãnh đạo hai quốc gia nhất trí nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược toàn diện - cấp độ cao nhất của mối quan hệ hợp tác Cộng hòa Pháp trở thành đối tác chiến lược toàn diện đầu tiên trong Liên minh châu Âu (EU)

và là đối tác chiến lược toàn diện thứ 8 trên thế giới của Việt Nam Sự lãnh đạo thực hiện quan hệ Việt Nam - Pháp của Đảng Cộng sản Việt Nam là điển hình trong thiết lập, tăng cường quan

hệ với các nước lớn Vì vậy, nghiên cứu chủ trương đối ngoại của Đảng và quá trình thực hiện quan hệ của Việt Nam với Cộng hòa Pháp góp phần đưa ra những định hướng đối ngoại của Việt Nam với các nước lớn nói chung

3

Giai đoạn 1996 - 2015 có vai trò bản lề, định hình những khuôn khổ chủ yếu của quan hệ hai nước hiện nay Do đó, tìm hiểu quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp thời kỳ này giúp nhận thức những vấn đề cơ bản nhất trong lịch sử quan hệ giữa hai quốc gia Đồng thời, việc nghiên cứu, làm rõ quá trình thực hiện quan hệ của Việt Nam với Cộng hòa Pháp theo chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1996 đến năm 2015 là vấn đề

có ý nghĩa khoa học và thực tiễn; trên cơ sở đánh giá những ưu điểm, hạn chế của quan hệ giữa hai quốc gia để rút ra bài học trong hoạch định chủ trương, thực hiện đường lối đối ngoại của Việt Nam và trong việc tăng cường quan hệ với Cộng hòa Pháp Với những lý do cơ bản trên, tôi lựa chọn đề tài cho luận văn tốt nghiệp thạc sĩ khoa học lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng

Cộng sản Việt Nam là: “Quá trình thực hiện quan hệ của Việt Nam với Cộng hòa Pháp theo chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1996 đến năm 2015”

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Những công trình lựa chọn quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp làm đề tài nghiên cứu tập trung vào hai nhóm chính: Nhóm nghiên cứu quan hệ Việt Nam - Pháp trên phương diện tổng thể

và nhóm nghiên cứu quan hệ giữa hai quốc gia dưới góc độ từng vấn đề cụ thể

Những công trình nghiên cứu quan hệ Việt Nam - Pháp trên phương diện tổng thể, thường phân tích kết quả hợp tác đạt

được trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học - công nghệ để từ đó đánh giá tiềm năng và triển vọng tăng cường quan hệ giữa Việt Nam và Pháp

4

Một số luận văn thạc sĩ tìm hiểu quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp trên ba nhóm lĩnh vực chủ yếu: chính trị, kinh tế và văn hóa - xã hội; nhận xét về mặt được, mặt chưa được trong mối quan hệ để đưa ra những giải pháp thúc đẩy hợp tác Việt - Pháp ngày càng hiệu quả Tiêu biểu cho hướng khai thác này là luận

văn thạc sĩ Quan hệ giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa Pháp (1991 - 2005) của Nguyễn Thị Mỹ Hạnh

và Luận văn thạc sĩ Quan hệ Việt Nam - Pháp giai đoạn 2013 -

2020 của Nguyễn Xuân Cương

Luận án tiến sĩ Quan hệ Cộng hoà Pháp - Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1993 - 2008) của Võ Thị Thu Hà và Luận văn thạc sĩ Quan hệ hợp tác Pháp - Việt từ 1993 đến nay của Nguyễn Minh Chi có cách tiếp cận mới khi lựa chọn Pháp làm

chủ thể, còn Việt Nam với tư cách là nước đối tượng của quan hệ đối ngoại, tập trung nghiên cứu về quan hệ Pháp - Việt trên một

số nhóm lĩnh vực; từ đó đưa ra những nhận xét, khái quát đặc điểm và triển vọng của quan hệ song phương Phạm vi nghiên cứu được lựa chọn từ sau sự kiện Tổng thống Pháp François Mitterrand thăm Việt Nam (02/1993), đánh dấu việc tái khởi động quan hệ hai nước sau Chiến tranh lạnh

Các sách chuyên khảo được xuất bản nhân dịp Việt Nam -

Pháp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao: Quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Pháp (2013 - 2023) của Phan Tri Tôn

và 50 năm quan hệ Việt - Pháp (1973 - 2023) của Võ Minh Hùng

Một số bài viết đăng trên các báo, tạp chí khoa học tiêu biểu

là: Ba mươi lăm năm quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp của Nguyễn Thu Phương - Tạp chí Cộng sản, số 786 năm 2008; Quan

hệ Việt Nam - Pháp: Thành tựu và kinh nghiệm sau hơn 3 thập

5

kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao của Dương Thị Thanh Tình - Tạp chí Nghiên cứu châu Âu, số 5 (104) năm 2009; Việt Nam - Pháp: Hướng tới quan hệ đối tác toàn diện của Trần Thị Khánh Hà - Tạp chí Nghiên cứu châu Âu, số 4 (139) năm 2012; Nhìn lại 40 năm quan hệ Việt - Pháp (1973 - 2013): Thực trạng và triển vọng

của Võ Minh Hùng - Tạp chí Nghiên cứu châu Âu, số 7 (154)

năm 2013; Quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp từ 1991 đến 2013

của Nguyễn Thị Quế, Nguyễn Thị Minh Thảo - Tạp chí Nghiên

cứu châu Âu, số 5 (152) năm 2013; 60 năm quan hệ Việt Nam - Pháp và Liên minh châu Âu: Thành tựu và triển vọng của Nguyễn

Văn Khánh - Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn, số 2 năm

2014; Quan hệ Việt - Pháp sau 50 năm nhìn lại của Nguyễn Văn Lan - Tạp chí Lý luận chính trị, số 543 năm 2023; Quan hệ Việt Nam - Pháp: Năm mươi năm hợp tác và phát triển của Đinh Thị

Ngọc Linh đăng trên Tạp chí Cộng sản (bản điện tử), ngày 26/3/2023 Những bài nghiên cứu trên đã điểm lại các sự kiện và kết quả chủ yếu của quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia trong lịch

sử 50 năm quan hệ ngoại giao (1973 - 2023), đưa ra một số đánh giá, nhận xét từ quan điểm chủ quan của tác giả song dung lượng của các bài viết còn bị giới hạn

Nằm trong nhóm đề tài này còn có kỷ yếu của các hội thảo khoa học trong nước và quốc tế, tiêu biểu là: Hội thảo khoa học

220 năm Cách mạng Pháp (1789 - 2009) và quan hệ Việt - Pháp trong lịch sử được tổ chức tại Huế (7/2009); Hội thảo khoa học Việt Nam - Đối tác chiến lược mới của Pháp tại châu Á được tổ chức tại Paris, Pháp (11/2013); Hội thảo khoa học Quan hệ Việt Nam - Pháp: Từ chiến tranh tới hòa bình diễn ra tại thành phố

Montpellier, Pháp (4/2023)

vi gian lận trong trao đổi kinh tế quốc tế: nghiên cứu so sánh giữa Pháp và Việt Nam) của Louise Portas bảo vệ tại Đại học Toulouse (Pháp) vào năm 2015

Những bài viết đăng trên các báo, tạp chí khoa học tập trung nghiên cứu quá trình hợp tác Việt Nam - Pháp trên một lĩnh vực

cụ thể, từ đó đưa ra một số nhận xét và kinh nghiệm nhằm tăng

cường quan hệ giữa hai quốc gia Tiêu biểu như: Mối quan hệ kinh tế Việt - Pháp và nỗ lực nâng quan hệ hai nước lên tầm cao mới mang tính chiến lược của Đoàn Tất Thắng - Tạp chí Nghiên cứu châu Âu, số 11 (86) năm 2007; Quan hệ Việt - Pháp về lĩnh vực chính trị (1993 - 2008) của Võ Thị Thu Hà - Tạp chí Nghiên cứu châu Âu, số 8 (107) năm 2009; Dạy học song ngữ tiếng Pháp

ở Việt Nam: Mô hình và thực trạng của Nguyễn Thị Thu Hiền - Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 23 năm 2019; Quan hệ quốc phòng Việt - Pháp trong bối cảnh chiến lược mới ở Ấn Độ - Thái Bình Dương của Hoàng Thị Phương Thảo - Tạp chí Khoa học

Đại học Quốc tế Hồng Bàng, số 23 năm 2023

Một số kỷ yếu hội thảo khoa học trong nước và quốc tế nghiên cứu, thảo luận mối quan hệ Việt Nam - Pháp dưới góc độ

7

một vấn đề cụ thể gồm có: Hội thảo khoa học Điện Biên Phủ - 50 năm nhìn lại được tổ chức vào tháng 4/2004, nhân kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ; Hội thảo khoa học Kinh tế Việt Nam - Pháp: Hướng tới phát triển xanh và bền vững (Relations économiques Vietnam - France: Vers le développement vert et durable) được tổ chức tại Hà Nội (7/2023)

Nhìn chung, các công trình khoa học, sách chuyên khảo, bài viết trên đây đã tìm hiểu, nghiên cứu mối quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp trên phương diện tổng thể hoặc dưới góc độ từng vấn đề cụ thể Một số công trình lựa chọn cách tiếp cận theo hướng chuyên ngành lịch sử Việt Nam, quan hệ quốc tế; chưa có công trình nghiên cứu tổng thể quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp theo cách tiếp cận của chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ hoàn cảnh lịch sử, những yếu tố tác động đến quan

hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp và chủ trương đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1996 đến năm 2015

- Làm rõ quá trình thực hiện quan hệ của Việt Nam với Cộng hòa Pháp theo chủ trương đối ngoại của Đảng từ năm 1996 đến năm 2015

8

- Từ thực tiễn quá trình thực hiện quan hệ của Việt Nam với Cộng hòa Pháp trong giai đoạn 1996 - 2015, luận văn đưa ra những nhận xét về ưu điểm, hạn chế và đúc rút một số kinh nghiệm chủ yếu

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Quá trình thực hiện quan hệ của

Việt Nam với Cộng hòa Pháp theo chủ trương đối ngoại của Đảng

Cộng sản Việt Nam từ năm 1996 đến năm 2015

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung khoa học, luận văn nghiên cứu chủ trương đối

ngoại của Đảng và quá trình thực hiện quan hệ của Việt Nam với Cộng hòa Pháp từ năm 1996 đến năm 2015 trên một số lĩnh vực: quan hệ về chính trị - ngoại giao, an ninh - quốc phòng; quan hệ kinh tế - thương mại - đầu tư và quan hệ văn hóa, giáo dục, khoa học - công nghệ

- Về thời gian, luận văn lấy mốc mở đầu từ năm 1996, là năm

diễn ra Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Đảng Cộng sản Việt Nam (6/1996) Mốc kết thúc của luận văn là năm 2015, năm kết thúc 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI (2011 - 2015) của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Về không gian, nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam

và nước Cộng hòa Pháp

5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu

5.1 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận, luận văn được thực hiện trên cơ sở thế giới

quan, phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng

Hồ Chí Minh về hợp tác quốc tế

9

Phương pháp nghiên cứu, trong khuôn khổ luận văn, học

viên sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu của khoa học lịch sử (phương pháp lịch sử, phương pháp logic, phương pháp tổng kết thực tiễn); đồng thời kết hợp linh hoạt với phương pháp phân tích, tổng hợp và phương pháp thống kê, so sánh

5.2 Nguồn tài liệu, để thực hiện đề tài trên, luận văn đã sử dụng các nguồn tài liệu sau đây:

- Những văn kiện, chỉ thị, nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác đối ngoại

- Các Hiệp định, Thỏa thuận, Nghị định thư, Bản ghi nhớ hợp tác được ký kết giữa Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Pháp

- Các báo cáo của các Bộ, ban, ngành và những đơn vị, tổ chức liên quan được lưu giữ tại các cơ quan lưu trữ Việt Nam, một phần đã được số hóa

- Các công trình nghiên cứu, đề tài khoa học, các bài viết của các nhà khoa học trong và ngoài nước liên quan đến đề tài luận văn được đăng tải trên các báo, tạp chí chuyên ngành

- Những tài liệu bằng tiếng Anh và tiếng Pháp được lưu trữ tại Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Trung tâm Văn hóa Pháp tại Việt Nam (L’Espace)

- Các báo cáo, thống kê, bài phân tích được số hóa và đăng tải công khai của các cơ quan, tổ chức Pháp và quốc tế

6 Đóng góp của luận văn

Từ thực tiễn quá trình thực hiện quan hệ của Việt Nam với Cộng hòa Pháp theo chủ trương đối ngoại của Đảng từ năm 1996 đến năm 2015, luận văn đưa ra một số kết luận khoa học, góp thêm luận chứng, luận cứ cho việc hoạch định chủ trương, thực

10

hiện đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, rộng mở, đa phương hóa,

đa dạng hóa các quan hệ quốc tế

Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo trong học

tập, nghiên cứu, giảng dạy về lịch sử đối ngoại, đường lối đối

ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước nói chung; đồng thời góp

phần nghiên cứu về lịch sử quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Pháp

nói riêng

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung

của luận văn được trình bày trong ba chương, 6 tiết và phần kết

luận

Chương 1: Quá trình thực hiện quan hệ Việt Nam - Cộng

hòa Pháp theo chủ trương đối ngoại của Đảng từ năm 1996 đến

năm 2005

Chương 2: Quá trình tăng cường thực hiện quan hệ Việt

Nam - Cộng hòa Pháp theo chủ trương đối ngoại của Đảng từ

năm 2006 đến năm 2015

Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm

11

Chương 1: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN

QUAN HỆ VIỆT NAM - CỘNG HÒA PHÁP THEO CHỦ TRƯƠNG ĐỐI NGOẠI CỦA ĐẢNG

độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ, trật

tự hai cực Yalta tan rã Hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển

là xu thế chủ đạo của thế giới

Những tác động của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ khiến các quốc gia ngày càng tránh xung đột quân sự Toàn cầu hóa trở thành xu thế tất yếu, không thể đảo ngược

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương ngày càng khẳng định

vị thế quan trọng về kinh tế, chính trị Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) mở rộng hợp tác nội khối và kết nạp thêm thành viên mới

Sau 10 năm tiến hành công cuộc đổi mới (1986 - 1996), Việt Nam đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, từng bước xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa Trong công tác đối ngoại, tính đến năm 1995, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hơn 160 quốc gia và mở rộng quan hệ thương mại với trên 100 nước; bình thường hóa quan hệ với Mỹ, gia nhập ASEAN, ký Hiệp định khung hợp tác với Cộng đồng châu Âu (EC)