Mặc dù dược nhiều bạn dọc yêu mến nhưng cho đến nay các công trình nghiên cứu về Iack London vẫn chưa được quan tâm đúng mực, chỉ với một luận án, vải luận văn và một số công trình nghi
Trang 1TRƯỜNG KHOA HỌC XÃ HỘI VẢ NHÂN VĂN
TRAN TID LE
LOAI VAT TRONG TIEU THUYET NANH TRANG
VA TIENG GOI NOT ITOANG DA CUA JACK LONDON
LUẬN VĂN THẠC SỸ VĂN HỌC
IIA NỘI - 2012
Trang 2TRƯỜNG KIIOA HỌC XÃ HỘI VẢ NHÂN VAN
TRẢN THỊ LỆ
LOAI VAT TRONG TIEU THUYET NANH TRANG
VA TIENG GOI NOT TTOANG DA CUA JACK LONDON
LUAN VAN THAC SĨ VĂN HỌC
Chuyên ngành: Văn học nước ngoài
Mã số: 6Q 22 02 45
NGƯỜI HƯỚNG DÂN KHOA HỌC: PGS T§ LÊ HUY
BÁC
TIA NỘI - 2012
Trang 3Trong thời gian làm luận văn, tôi đã nhận được rất nhiều lời chỉ bảo, giúp đỡ tận tỉnh của các thầy cô giáo, nhận được nhiều sự động viên, ủng,
hộ của gia định, bạn bẻ và đồng nghiệp
Irước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PŒ.T7 L2 Huy Hắc,
người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi
nghiên cứu vả hoàn thành tốt luận văn này Tôi chân thành cắm ơn sự giúp
đỡ, tạo điều kiện của các trợ lí sau đại học: Th.s Nguyễn Năm Hoàng, T'S
Diéu Lan Phương; các thầy cô giáo trong Khoa Văn học - Trường Đại học
Khoa học xã hội và Nhân văn đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi
trong quá trình thực hiện luận văn
Sau cùng cho tôi gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn động viên, ủng hộ, giúp dỡ lôi trong suốt quá trình học tập va nghiên
cứu
Hà Nội, ngày tháng nếm
Người thực hiện
Trần Thị Lệ
Trang 43 ĐÔI TƯƠNG, MỤC DICH, PHAM VI NGHIÊN CỨU _ T3
3.1 Dối tượng nghiên cứu
3.3.1 Phạm vi để tải cà nhau nhe 13
1.2.1 Sự cảm đỗ của vin minh Error! Bookmark not defined
1.2.2 Rời bê bản năng Error! Bookmark not dcfincd
2.2 Thế giới loài vật bức tranh chân thực về con người
Trang 5
2.3 Đặc sắc trong việc chuyển hóa chất liệu ngụ ngôn vào thể loại tiểu thuyết
Chương 3: NHÂN VẬT QUA XƯNG ĐỘT VÀ KHẢC HỌA TÂM I.Í 67
3.1 Khắc họa nhân vật thông qua xung đột ce OT
3.1.1 Đối sánh với G0n người 67
3.1.3 Đối sánh với thiên nhiên
3.2.1 Tải hiện dòng ý thức và vô thức - cece BB
3.2.2 Phân tích tâm lí đồng dang với con ngudi
Trang 6MO DAU
1 Li DO CHON DE TAI
1.1 Jack London (1876 — 1916) là một trong những đại biểu xuất
sắc của nên văn học tiền bộ Hoa Kỳ vào những thập niên cuối của thế kỉ
XIX đầu XX Tuy cuộc đời ngắn ngủi nhưng con người của hai thế kí
nay dã trải qua nhiều biển chuyển phức tạp trong dời sống xã hội nước
Mỹ và để lại một sự nghiệp văn học đỗ sộ Ông là cây bút thành công
trên nhiều thể loại với hơn 50 tập sách, bao gồm 22 tiểu thuy:
kịch, 153 truyện ngắn va hang trém bai bao Tác phẩm của Jack London
được địch ra nhiều thứ tiếng vả có mặt ở Việt Nam vào những năm sáu
mươi của thế kỉ XX Mặc dù dược nhiều bạn dọc yêu mến nhưng cho
đến nay các công trình nghiên cứu về Iack London vẫn chưa được quan
tâm đúng mực, chỉ với một luận án, vải luận văn và một số công trình nghiên cứu, chừng đỏ chưa thể khám phá hết giá trị tác phẩm của Jack
London cũng như chưa tương xứng với sự đóng góp của nhà văn cho nền
văn học thể giới
1.2 Trong tiểu thuyết của Jack London thì Vanh trắng và Tiếng gọi nơi hoang đã là hai tác phẩm tiểu biểu cho hình tượng loài vật Việc
đưa các con vật vào chuyện kể không còn là mảnh dắt mới mẻ dối với
nhà văn và bạn đọc Nhưng từ khi sinh mệnh của những con chỏ sói trong mỗi cuốn truyện của Jack London ra divi đã thu hút, say mê với bắt cứ ai yêu mến văn học Và người ta không thể không tìm hiểu về những gi đã hấp dẫn họ Tuy nhiên việc chủng tôi lựa chọn hình tượng
loài vật trong tác phẩm của Jack London lam co sở nghiên cứu dễ tài
chủ yếu xuất phát từ những lí do sau:
Thức nhất, so sánh với các nhà văn trước đó, với những cây bút
cùng thời vả tại thời điểm này thi Jack London vin 14 mét nha văn xuất
Trang 7minh Thứ hai, chủng ta không thể phủ nhận rằng đã có những quan
niệm, những cách tân mới mẻ từ các câu chuyện về loài vật của Jack
London Nha vin không chi qua những con sỏi để tái hiện dời sống con
người mà quan trọng hơn, ông đã hướng ngôi bút vào chiều sâu tâm lí,
để nhân vật là những con vật trở thành một thực thể sống động, biết
lắng nghe, cảm nhận cuộc dời
Bên cạnh đó, trên văn đàn nghệ thuật thế giới những năm gần đây, mang dé tai về loài vật đã trở nên vắng bóng, thay vào đó là xu hướng
khai thác đời sống, chiều sâu tâm tư con người, đáp img thị hiếu của độc
giả Với đề tài: “Loài vật trong tiểu thuyết Manh trắng và Tiêng gợi nơi
hoang đã cia Tack London”, chủng tôi mong muốn góp tiếng nói đánh
thức mảng văn học dường như đang đi vào quên lãng
1.3 Van hoe với chức năng tái hiện hình tượng con người ở các
chiều kích da dạng, phức tạp đã khó, xây đựng được một hình tượng loài
vật mà không sa vào mô phỏng, ngụ ngôn héa còn là thách thức khỏ
nhọc hơn được đặt ra đổi với mỗi nhà văn Jaok London với những con
sói lai của mình đã thể hiện sự am hiểu, óc quan sắt tuyết vời về thế giới
loài vật Ngỏi bút tài năng này một mặt mở ra những mảng kiến thức
rêng lớn về khoa học xã hội, triết học, sinh học, phân tâm học; mặt khác
lại đem đến cho độc giả những trăn trở, suy nghẫm khôn nguồi trước
hiện thực đời sống Ngoài hai cuến tiểu thuyết được đưa ra khảo sắt
trong luân văn, loài vật còn là biểu tượng nghệ thuật trở di trở lại trong
nhiều tác phẩm khác của Iack London như: Tình yêu cuộc sống, Bartard, Huski, Gói sắt, Con trai của sói Nó là kết quả của một cuộc đời nhiều
biến đông, phiêu lưu, lả những trải nghiệm sâu sắc và nghiệt ngã trên
những vùng đất ông đã đi qua.
Trang 8suất trong nhiều sáng tác của nhà văn nên khi nghiên cửu đề tải, chúng
tôi hướng tới việc làm sáng tổ mội số vấn đề có tính khoa học như: loài
vật dược Jack London lựa chọn, tái hiện như thế nao? Chiểu sâu tư tướng
cũng như các đặc trưng nghệ thuật Ấn chứa trong mỗi hình tượng nhân
vật Nhiều năm qua, tác phẩm của lack Lonndon đã được chọn giảng ở
một số trường phổ thông, cao dẫng và dại học Rghiên cứu dễ tài này sẽ
có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng giảng đạy đối với
midi giáo viên
2 LICH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐÈ
Tác phẩm của Jack London được địch và giới thiệu vào Việt Nam từ
những thập niên sáu mươi của thể kỉ trước Cáo tài liệu mả chúng tôi hiện
có cho thấy sáng tác của ông được quan tâm từ rất sớm Nhat la những năm
gần đây, các chuyên luận, luận án, luận văn thạc thạc sĩ về Jack London xuất hiển ngày cảng nhiều
2.1 Phan tiếng Việt
Trong sáng tác của lack London, số lượng tác phẩm sứ dụng hình tượng loài vật chiếm số lượng lớn, bao pm cả truyện ngắn và tiểu thuyết
Tuy nhiên, mắng tải liệu nghiên cứu về hình tượng nảy chưa thống nhất, có
chăng mới chỉ xuất hiện rãi rác ở một số công trình nghiên cứu tổng hợp về
ông Chúng tôi điểm qua một số bài viết trong nước có liên quan đến hinh Tượng loài vật trong sáng tác của Jack London
‘Tae gid DS Hire I3ục với bài viết Gide mo ddu thé Ki cia Jack London,
đã trở thành người đi đầu gợi mở thế giới nghệ thuật của J London Tác giả
đã khẳng định J London là Gorki của nước Mỹ và chỉ rõ đặc trưng trong
phong cách của nhà văn là luôn nhắn mạnh vào mặt tản khốc của cuộc đời, của xã hội con người với những quy luật của thủ dữ, của rừng hoang.
Trang 9giả Lê Đình Cúc với cuốn: Tác gia văn hoc MP thé ki XVIII — XX Trong
công trình này, nhà nghiên cứu có đề cập tới mắng để tài thiên nhiên, loài
vật ở các sáng tác của Jack London qua sự so sảnh với các tác phẩm của
các nhà văn khác Đồng thời ông cũng bàn đến nét tương đồng và sáng tạo
giữa tác phẩm của J London với thể loại ngụ ngôn
Xét một cách toàn điện thì các mảng tải liệu ban dầu này chỉ mới tập
trung khái quát và giới thiệu về Jack Lonđon ở cuộc đời, con người, tư
im nghiệp Tuy nhiên, chúng tôi vẫn cố gắng chất lọc từ tiền dé
tưởng vị
chung, tạo cơ sở để lí giải thể giới nghệ thuật của nhả văn
Từ các nguồn tải liệu “chỉa khóa” ấy, tác giả Lê IIuy Đắc đã kế tục vả
cho ra đời nhiều bài viết, công trình mang tính chuyên sâu và có hệ thống
về Jack London "Trong cuốn Văn học Mỹ ngoài phần khái quát, giới thiệu
về một số các tác gìa kháu, Lê Huy Bắc đã dành hơn một trăm trang sách viét vé Jack London Tae gia khong chỉ cưng cấp một cái nhìn Loàn điện về
con người cuộc đời văn nghiệp mà còn đi sâu phân tích các vấn đề nổi cộm
trong thế giới nghệ thuật của Jack London như: nghệ thuật xây dựng xung,
đột, dấu vết nnụ ngôn trong sang tác của London Ngoài ra tác piả cũng dã
thân tích bình luận khá trọn ven về tiểu thuyết Tiếng gọi nơi hoang đã (The
call of the wild) Nhiing kiến giải của Tê Huy Bắc quả thực đã gợi mở
nhiễu vấn để đối với những ai đang quan tâm tới 1 London
Liên quan đến đề tải, bài viết Nhân vật và người kế chujện nong
Tiếng gọi nơi haang đã” của Đảo I3uy Hiệp đã hướng dến khía cạnh
trọng tâm mà chúng tôi đang nghiền cứu Hài viết gọn, cê đọng, di thing vào vấn đề đã là phong uách đặc trưng của Đào Duy Iliệp Trong phần đầu, tác giả hình đung về cuộc phiêu lưu của Buck song đáng kể là ở phần sau với “người kế chuyện và vẫn dé điểm nhìn”, người viết xác định ngôi kế,
Trang 10sự luân chuyển lĩnh động điểm nhìn và tác đụng của nó đối với việc tái hiện
chiều sâu tâm li nhân vật
Ngoài những mảng trên, loài vật trong sáng tác của I London còn được
để cận đến các luận án, luận văn thạc sĩ, khóa luận tốt nghiệp Nỗi bật nhất
là luận án Tiến sĩ của tác giả Nguyễn Kim Anh với đề tài 7 biên nhiên đặc
trưng trong thí pháp nễu thuyết của Jack London Nhìn chung, ở bài viết này,
tac gid Kim Anh đã nhóm thiên nhiên vào ba điểm: Những cơn chó sói, con
người hoang đã và không gian hoang sơ Công trình có sự đầu tư công phu vả tạo quát được nhiều van dé song tac giả chỉ mới dừng lại ở những biểu hiện
mà chưa đi vào giái mã chiêu sâu nghệ thuật của các biểu hiện trên
Tác giả Bùi Văn Thanh với luận văn Thạc sĩ Thể giới nhân vậi vùng
Klondike của Jack London đã bước đầu chỉ ra một số đặc điểm của mỗi loại
nhân vật và thoáng qua nghệ thuật mô tả tâm lí Ngoài ra cỏn có khóa luận
tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Ngân Hà đề sập trực tiếp đến thế giới hình
tượng loài vật với đề tài Nhân vật loài vật trong mội số tác phẩm của Jack London Tuy chạm đến khía cạnh hình tượng loài vật song các công trình
trên chủ yêu khảo sát ở toàn bộ các sáng tác cúa J London và khai thác ở
biểu hiện bể ngoài mà chưa chú tầm dến chiều sâu tư tưởng, hiệu quả nghệ
thuật của hình tượng này trong hai cuốn tiểu thuyết lớn Tiếng gọi nơi
hoang dã và Nanh trắng
Qua lược thuật, có thể thấy vấn đề hinh tượng loài vật trong sảng tác của Jack Lonđơn được đề cập đến nhiều song những nhận định về chủng
chủ yêu được kết hợp khi bản đến các phượng, diện khác trong sáng tác cla
J London Do đó bên cạnh những công trinh cụ thể trên, chúng tôi còn
tham khảo một số bài giới thiệu ngắn gọn trong các tập truyện, các tiểu
thuyết, các công trình nghiên cứu dẫn nhập lí luận, các tài liệu liên quan
đến văn học Mỹ.
Trang 11những gì chúng tôi tiếp cận, thiết nghĩ cũng đủ để chứng minh rằng hình
tượng loài vật trong sảng tác của Jack London đã dược các nhả nghiền cứu
nước ngoài để cập đến từ khá sớm và ý thức đưa vào hệ thống nghiên cửu
Chúng tôi điểm qua đây những bài viết liên quan
‘Tap chuyên luận Jack London — tiéu luận phê bình (Uack London
Essay in criticism) của R.W Ownbey gồm lời giới thiệu về tác giả Jack
London và các bài viết của một số nhà nghiên cứu khác Trong đó liên quan
trực tiếp đến đề tài sỗm các bài viết
Jack London, bậc thậy truyện ngắn (Jack London master Crafisman of
the Short Story}, ay khéng bàn đến hai tiểu thuyết mà chứng tôi nghiên cửu
sơng tác giả King Hendricks đã đưa ra những đánh giá cụ thể về một số truyện
ngắn Người viết nhẫn mạnh vào yếu tố bản năng và tỉnh yêu cuộc sống, sự
đối sánh tương dồng giữa vật — người trong các sáng tác của J London
Tác giả Earl Labor trong Biếu tượng hoang đã của Jack London:
Bồn cách diễn gidi Jack London Symbolic Wilderness: Four Versions}
đã dễ cập đến tinh chất hoang sơ của vùng Bắc Mỹ va vùng biển Nam
Thái Bình Dương Labor cũng chỉ rõ mối quan hệ giữa hoàn cảnh với sự
thay đỗi của con người
Bàn đến chủ nghĩa hiện sinh trong sáng tác của I London, Earl Wilcox
có bai Kipling cia ving Klondike: Chủ nghĩa tự nhiên trong những tác phẩm hư cấu dầu tiên cia Jack London (The “Kipling of the Klondike: Naturalism in London's Early Fiction) Dé là cuộc đấu tranh sinh tồn giữa cơn người với con người, giữa cơn người với thiên nhiễn Ông cũng nhắn mạnh tính ưu trội của người da trắng, những quy luật tự nhiên của cuộc sống Cuốn chuyên luận cũng đề cập đến nhiều vấn để khic ma chúng tôi
quan tâm như: Việc dùng tâm Hí vô thức của Carl Jung ctia Jack Landon
Trang 12(ack London’s Use of Carl Jung’s Psychology of the Unconscious) ctia J
McClintock, Martin Eden cia Jack London: sy phat trién ciia nhân vật
hién sinh Jack London's Martin Eden: The Devlopment of the Existential
Hera) của 1 Spinner là những gợi mở cho dễ tài của chúng tôi
Chuyên luận ¿tình thức và lịch sử chủ nghĩa tự nhiên trong vẫn học
MS (Form and History in American literary Naturalism) cia June
Howard ‘Itong chương ba Chủ nghĩa tự nhiên và loài vật, tác giả dã dễ
cập đến một số vấn đề về sự xung đột giữa môi trường tự nhiên hoang đã
và sự sống Quá trình chuyển hỏa con vật cũng đồng nhất với quả trình
chuyển hóa của người vả tác giả chứng mình chủ nghĩa tự nhiên trong
tiểu thuyết tiêu biểu Nanh trắng
Bản nhiều đến hai cudn tiểu thuyết loài vật nổi tiếng của Jack
London là bài viết của Donald Pizer: Chủ nghĩa hiện thực và chủ nghĩa
tự nhiên trong vấn học A4ỹ thê kỉ XIX (Reahsm and Naturalism in
nineteenth century American literature) Trong bài viết tác giá xem xét
Jack London với tư cách lả một nhà văn của thế loại ngụ ngôn vả dụ ngôn Ông chu rằng thể giới nhân vật, tiêu biểu là Nanh trắng và Buck
là những Ấn dụ cho thế giới con người Như vậy, đầu ấn ngụ ngôn trong
sang tác của Jack London một khía cạnh mả đề tài chúng tôi quan tâm
đã có dược những hưởng gợi mở cụ thể từ các nguồn tài liệu trên Điều
mà người viết nhận thấy trong hầu hết các bài nghiên cứu về J London
khi bàn đến hình tượng loài vật đó là chất triết lí, bài học vật - người và
chủ nghĩa tự nhiên sâu sắc trong mỗi tác phẩm
Qua những tải liệu trên, chủng tôi đã có những hình dung khái quát
vé lac giả Jack London Đây sẽ là tiền dé để chúng tôi đi sâu nghiên cứu về Jack I.ondon với để tải: “loài vật trong tiểu thuyết Manh trắng
và Tiếng sọi nơi hoang đã của Jack London”
Trang 133 ĐÓI TƯỢNG, MỤC ĐÍCH, PHẠM VI NGIIÊN CỨU
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đấi tượng nghiên cứu của đề tài là nhân vật loài vật trong hai cuến tiểu thuyết: Nanh trắng và Tiếng gọi nơi hoang dã Từ các hình tượng nghệ
thuật này, chúng tôi mở rộng khai thác một số phương diện về nghệ thuật,
†ư tưởng của nhà văn
trình bảy vị trí của hình tượng chó sói, đấu Ấn ngụ ngôn cũng như cách tái
hiện nhân vật của tác giả Từ đỏ chỉ ra những nét đặc sắc trong nghệ thuật
xây dựng nhân vật của Jsck London
3.3 Phạm vi nghiên cứu
3.3.1 Pham vi dé tai
Với đề tài: “Toài vật trong tiểu thuydl Nanh irdng va Tiény got noi
hoang đã của Jack London”, chúng tôi chủ yếu tập trung vào ba vẫn để
chính: các kiểu nhân vật loài vật, tính ngụ ngôn và nghệ thuật xây dựng
nhân vật
3.3.2 Phạm vi tác phẩm
Trong quả trình nghiền cứu chứng tôi sẽ khảo sát kĩ trên hai cuỗn tiểu
thuyết lén viết về loài vật của ack London: Tiếng gợi nơi hoang đã (Jack
London, “Tác phẩm chọn lọc” của Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, 2001)
và Nanh trắng (Nhà xuất bản Văn học, 2002)
Ngoài ra chúng tôi cũng tham khảo trên một số truyện ngắn và tiểu thuyết khác của củng tác giả để từ đó có sự nhìn nhận vả đánh giá toản
diện hơn về vai trò, ý nghĩa của hình tượng nảy trong quá trình sáng tác
của nhả văn.
Trang 144 PHƯƠNG THÁP NGIHÊN CỨU
Để thực hiển dé tai này, chúng tôi dã sử dụng và kết hop cling lúc
nhiễu phương pháp nghiên cứu Mỗi phương pháp đóng vai trỏ riếng và
được sử dụng đậm, nhạt khác nhau ở các phần trình bảy của luận văn
"Trong đó có hai phương pháp chủ yếu sau:
- Phương pháp thi pháp học
- Phương pháp so sánh dồi chiếu
5 CẦU TRÚC LUẬN VĂN
Ngoài phẫn MỞ ĐẦU và KẾT LUẬN, luận văn được triển khai thea
ba chương;
Chương 1: hân vật loài vật
Chương 2: Dấu ân ngụ ngôn
Chương 3: Nhân vật qua xung đột và khắc họa tâm Hi
Trang 15Chuong 1
NIIAN VAT LOAI VAT
'Trong các sáng tác của Jack l.ondon thỉ sói là một kiểu hình tượng dặc
biệt, giữ vị trí quan trọng trong toàn bộ đóng góp của nhả văn đối với nên văn học Mỹ và nhân loại 8ự xuất hiện của chúng đây đặc và nhất quán tới
mức người ta pắn cho Jack London với tên tuổi của những con sói như
Buck hay Nanh trắng Và những băn khoăn sẽ nảy sinh sau đó như: Tại sao
những con sói này lại có sức cuốn hút đến vậy? Chúng được xây dựng như thế
nao? An chứa điều gi? Dó cũng là những, vấn để mả luận văn của chúng tôi đang hướng đến vả tìm cách lí giải Trên tỉnh thần của đẻ tải, chúng tôi sẽ bắt
dầu khảo sát từ phương diễn nhân vật đỄ tỉm ra những nét dic trưng của hình
tượng sói trong sáng tác của cây bút tải năng này
1.1 Sói hóa chó nhà
1.11 Vị trí hình tượng chả — sôi
Jack London là một trong số ít nha văn xây dựng thành công các kiểu
hình tượng nhân vật loài vật, sánh cùng với hình tượng con người Cụ thể trên
những trang viết của ông, loài vật xuất hiện với mật dé cao ‘Ii tập truyền
ngắn đầu tay mang tên Dứa con của Sói (The Sơn of the Wolf) đến hai cuốn
tiểu thuyết lớn: Tiếng gọi nơi hoang đã (The Call of the Wild) va Nanh
trắng (White Fang), London đã thể hiện sự am tường sâu sắc về thể gidi ty
nhiên Trong đỏ có những truyện mả loài vật trở thánh hình Lượng trung
†âm xuyên suốt toàn bộ tác phim Tuy nhiên không phải bất cứ loài vật nào
khi đi vào tác phẩm của Jack London đều trở thành hình tượng nghệ thuật
Sự độc đáo của nhả văn thể hiện & chỗ ông khái quát hiện thực đời sống
qua một hình tượng đậm đặc, những cơn chó sói
Sỏi góp mặt trong nhiều thể loại của Jack London Ở chúng lả sự
phong phủ về môi trường sống, da đạng về tỉnh cách, phức Lạp trong đời
Trang 16sống nội tâm, biểu hiện qua các tiểu thuyết như: Sói biển (The Sưa — WolD), Gói sắt (Iron Heel), Anh sdng ban ngdy (Bummg Daylight), trong cdc
truyén ngắn: Tình yêu cuộc sống (Love of life), Séi nau (Brown Wolf), Sir
im lặng mâu trắng (The Whúo Silenec), Nhóm lửa (To Build a Eire) Từ
nhiều bếi cảnh rộng, hẹp, đậm, nhạt được mở ra trong các các cuốn truyền,
1 London đã đem đến cho độc giả các quan niệm về hiện thực, con người,
các triết lí nhân sinh sâu sắc Bên cạnh đó, ông cũng coi những tác phẩm
như Tiổng gọi nơi hoang đã có một giá trị lớn lao bằng với các tác phim
chính trị đem đến
Qua khảo sát, chúng tôi xét thấy London chủ yếu tập trung vào hai
nhóm đổi tượng: hình tượng chó sói và các loài vật hoang đã khác Mỗi con
vật đủ đứng với tư cách là hình tượng chính hay phụ; to lớn hay bẻ nhỏ;
xuất hiện đảy đặc hay thoáng qua đều được nba văn chăm chút tỉ mẫn với
những nét cá Lính riêng,
TT nhiề chó sói không phải lả hình tượng đuy nhất được chọn trong
thế giới loài vật đa dạng sắc màu của nhà văn Trong Tiếng gợi nơi hoang
đã, ta bắt gặp hình ảnh nhân hóa của những gã nai, nàng nai, bé nai cho
tới họ hàng nhà để, những chủ gả gỗ, chim gỗ kiến, bảy sóc dầy dú
khuôn mặt của các loài sinh vật bỏ trườn lay với vải trang sách ngắn ngủi
trong Nanh trắng, thắp thoảng chỗ này là một con chỗn thông đang đừng
trước cửa hang run sợ vỉ liểu lĩnh, kia là một con sóc đang chạy trốn lên ngọn cây, một đàn gà hay một con ỏ lưới qua Hinh ảnh các con vật ding
yêu ấy cũng xuất hiện cả trong những tác phẩm có quy mô bé hơn như ??zk
yêu cuộc sống, Anh sảng ban ngày, Người sinh bạn đêm, Hội những người giả hay MộI điều khó hiểu Thế giới loài vật nhiều sắc màu ấy đem đến cho phương Bắc sự sinh động, nhộn nhịp khác thường với cuộc sống có phần
tinh mich, lanh léo noi day.
Trang 17Nhưng các cơn vật hoang đã này lướt qua rất nhanh lrên các trang sách ciia Jack London Nha vin vin danh sw ưu ái cho số phận có phẫn bì kịch
của những con sói Chúng luôn giữ vai chính truyện lôi kéo độc giả đi đến
với những cuộc phiêu lưu dầy hiểm nguy, cam go, thách thức Cỏ khi chúng là những con vật kéo xe đơn thuần, lả miếng mỗi ngon hay người
ban thân thiết của con người Trong À⁄Z@r /rgm nghỉ, hình ảnh đàn chó mệt
mỏi hẳn lên trên hàng mi mắt, trên gái mam trắng nhợt vi gid rét, con no
nối tiếp con kia trong hành trình gian nan Trong Anh sáng ban ngày là những con sói đói ăn vẫn cố gắng kéo chiếc xe trượi tuyết Chó sói có khi chỉ xuất hiện trong một vài đoạn nhỏ nhưng vẫn gây ấn tượng sâu đậm như cơn sói đói trong 7ình yêu cuộc sống Mà cũng có lúc chúng được dùng để
khắc họa bãn chất con người trong Gói sốt hay xuất hiện dưới dạng những
nhan đề của truyện như Con rai của với, Sái biển
Jack London rat ty nhién khi miéu tả, phát hiện về loài vật này, đó
không phải một hai nhân vật thoáng qua mả lả một xã hôi ché day phức
tạp, đủ nguồn gốc, tâng lớp Chúng là những vật nuôi của gia đình, có tên
tuổi, nguồn gốc như Toots (chó ín Nhật Bản), Ysabel (chỏ lai Mexico), bố
me Buck: Elmo (néi St Bernard) va Shep (chỏ lai Scotch) trong Tiếng gọi
noi hoang d& Dén Cyc M6 (Fatty), Ech (Fog), Mét tai (One Lar}, Quan
quan (Spanker), Liplip, Baseck trong Manh đắng Ở một bồi cảnh khác
chúng là những con chó không tên tuổi, lang thang trên những con tau cia người da trắng vào Yukon Chung quy lại, có thể lọc ra đây ba kiểu loại
chó thường gặp: những con chó nhà hiển lành với nhiệm vụ canh giữ nhà,
kéo xe; loài sói man rợ với cuộc chiến sinh tồn trên vùng đất phương Bắc khắc nghiệt và kiểu hình Lượng xuất sắc: lai giữa sói với chó nhà
1 rõ hơn vấn dé này, chúng tôi đưa ra đây bảng thống kê sơ bộ về hai cuốn tiêu thuyết của Jack London hỏng chứng :ninh sự soán ngồi của loi chó
Trang 18—s6i Bang than thy duve céc kidu Ioai nhan val rung lam, 9 dé séng tao cla
tác giả Tạo ơơ sở cho việc nghiền cứu các phần tiếp theo của luận văn
Loài vật xuất hiện trong Tiéng gợi Hơi hoang đã
Hình tượng trung tâm — Loài chó/sói Loài vật khác Vật nuôi TIoang dã | Bán hoang dã | Vậtnuôi Hoang đã
Teck Koona Skeet
Loni vat xuất hiện trong Nanh mắng
Loài vật khác
Tloang đã | Bản hoang dã | Vật nuôi | Tloang dã
Trang 19
Qua khảo sát, chúng tôi thấy số lượng các kiểu nhân vật có sự phân bá
khác nhau trong hai cuỗn bễu thuyết Ô Tiếng gợi nơi ho¿ng dã, kiểu hình
tượng bản hoang đã chiếm tỉ lệ nhiều nhật Chỉ tính riêng trong kiểu hinh
tượng chó — sói là vật nuôi có 4/20 nhân vật, hoang đã 2/20 và bán hoang,
đã chiếm 14/20 nhân vật Trong khi đó ở Nanh trắng kiểu hình tượng chó
sói bán hoang dã chỉ chiếm 2/16 nhân vật, nhiều nhất là vật nuôi với
11/16 và loài vật hoang dã 3/16 nhân vật
Kiểu hình tượng chó — sói lả vật nuôi phần nhiều được tác giả đặt tên,
hình tượng hoang đã không có tên riêng mà chỉ gợi theo loài Chẳng hạn
trong Aanh trắng, khi sòn ở rừng hoang chó — sói dược gợi bằng những cái
tên giản dị như 8ói cái mẹ (She-wolf), Sói xám (Grey-wolf), Séi con mau
xám (The grey cub wolfD hoặc theo đặc điểm như Một tai (One Ear), Một mất (One eye), Rói trễ (Young-wolf), Nhưng khi bước sang thế giới bán
hoang đã chúng được gọi tên Kiche, Nanh tring (White fang)
Hai cuốn tiểu thuyết còn xuất hiện nhân vật là con người Tuy nhiên
mục đích khảo sát của chúng tôi là chủ trọng lảm nỗi bật sự phong phú
cũng như vị trí quan trọng của hình tượng chó — sói trong sáng lắc của J T.ondon Các loài vật khác đã liệt kê ở trên như hươi, nai, lình miêu, chin
thông, sóc, gà rùng, chim chóc đều xuất hiện hết sức độc đáo trong trang
Trang 20viết của J London Dĩ nhiên những kiểu nhân vật này chỉ mang tính phụ,
xuất hiện ở một giai doạn hay khoảng khắc nào dỏ, tạo diém nhấn thơ
mộng hoặc đữ đội của bức tranh thiên nhiên phương Bắc Chúng cèn là
những miếng mỗi ngon thách thức lỏng kiên nhẫn cũng như làm bật ra bản năng hoang đã, tàn khắc ở các hình tượng chính
So véi [lemingway, J London không miều tả một cách đa đạng về
chủng loại Loài vật trong sáng tác của Hemingway hiện ra với biển dé
rộng: từ con vật to lớn đến con vật bé nhỏ, từ hung dữ đến hiền lành Có
đương, linh câu, kén kan, gà rừng, đê, thô, chó, Trong mỗi loải lại được
phan nhỏ hơn, oá lại cỏ: cá kiếm, cá mập, cá hỗi, Loài chữn lại có: mỏng
biển, chim sé, chim bach yến, ngỗng, chim bé cau, chim gây Liệt kê một
cách chỉ tiết về Iemingway để khẳng định rằng trong sáng tác của ông chúng ta hiếm gặp hình tượng chó sói, đặc biệt sự đề xuất kiểu con lại (sói nhả lai chó sói) Chỉ đến J London, chó sói mới trở thành một thực thể
sống động Thậm chí, chó — sói là nhân vật chính cho cả cuỗn tiểu thuyết
dai may trăm trang và con người lại piữ vai trỏ mở nhạt, lắm phông nên
cho số phận của chó sói Trong khí đó những nhà nghiên cứu lưu tâm tới
hình tượng loài vật ở Heminpway vẫn chú yếu xem xét chúng trên phương
điện làm nỗi bật phẩm chất về đẹp của con người Dó là điểm khác biệt lớn giữa hai tác giả và cũng là minh chứng cho sự độc đáo trong việc lựa chọn
vả tái hiện hình tượng chó — sói trong sáng tạo văn học của J London
Sự phân bố hình tượng cỏ phần chênh lệch cũng cho thấy nhá văn đã ngầm đề xuất và lí giải một cách thuyết phục ý tưởng xây dựng hành trình
xuôi/ngược của “vin minh- phi văn mình” Sự phong phú của loài vật
hoang đã cũng như bán hoang đã là sức hút đối với Buck thì ở Nanh trắng những con vật nuôi đã được thuần hóa lại đưa nú đến gần hơn với thế giới
Trang 21con người Cần phải nói thêm rằng: Sự khảo sát trên của chúng tôi chỉ mang tinh tương dối Bởi trong Tiếng gọi nơi hoang đã, Spitz có thể dược
xếp vào vật nuôi đã được thuần hóa hoặc hoang đã Song chúng tôi xét thấy
chủng mang những đặc diễm giống Buck Nghĩa là chúng cũng bị đưa từ văn mình vào cuộc hành trình của phương Bắc, hoặc có thể từ hoang đã
được con người thuần hóa thành những con chó biết lao động phục vụ lại
con người trên hành trình quay trở về miền hoang sơ Dù đứng ở dâu,
chúng vẫn tổn tại nhiều yếu tố bản năng, Cũng như Buck, chúng thích nghĩ
được với cái khốc liệt của phương Dắc Do đó chúng tôi xếp các nhân vật
đặc biệt này vào kiểu hình tượng chó — sói bán hoang dã
Môt đặc điểm dễ nhận thấy hơn cả trong những trang viết cia J
London về loài chó — sói ấy là chúng luôn cú những xuất thân rất cụ thể,
khi là ché ‘Toots, loai ché in Nhat Ban; Ysabel, loai ché Mexican trụi lông,
đến bé Buck — Elmo, ndi 8L Bernard khống 14, me Buck 14 Sheep, chó
chin cu noi Scotch Chi qua vai nél phac hua, London đã Lao nên bức
tranh sống động về một xã hội loài chó: “thuộc đủ loại hình đáng, tầm cỡ
Mat số con chân quả ngắn, số khác lại có chân dài lêu nghêu Lông của
chúng đôi khi ngắn ngủn dến nỗi tựa như chỉ có da thôi” |35, 183 Hay chỉ
với một “vòng đại con mắt” cũng đủ gợi lên hinh ảnh rùng rợn, hãi hủng về
những cơn sói hoang trong đêm tỗi mễnh mông Nhưng dủ hiện lên ở bất ki
phương diện nào chỏ sỏi của Iack London cũng rất đáng yêu và đáng thương Xiệt mặt chúng là những con vật đói khát, liều mình với miếng ăn
trong hình hải trơ xương Ở “khúc quay” khác, ngày cả những con chó là
đối thủ chiến đấu với Nanh trắng như Cheroki cũng trở nên dễ thương với
lần da min, cd ngắn, hàm bạnh Cho đù bị đánh, Cheroki vẫn không kêu đau trừ tiếng gầm gử như tắc nghẹn ở cỗ Nhìn lại toản bộ chặng đường văn học trước đó thì J London qua đã làm thay đổi quan niệm cổ hữu về hinh
ảnh những oon sói ma mãnh, quý quyệt và độo áo
Trang 22Có thể kết luận rằng loài vật chiếm vị trí số một trong sảng tác của J London chỉnh lả hình tượng chó — sói Chúng luôn được đặt trong nhiều
xôi trường thử thách khác nhau (như tiêu chí chúng tôi dùng để phân loại ở
trên) Sự ưu ái của tác giả dỗi với kiểu loại nhân vật “con lai” nảy dược thể hiện trong ?Tếng gọi nơi hoang đã và Nanh trắng là ca sở đề chúng tôi khái
quát hành trình đôi nghịch của loài vật trong sáng tác của ông Bên cạnh đó
'việu xem xét nhân vật từ góc chiếu kiểu loại cũng cho phép luận văn mở ra
ting sâu triết lí của cây bút vốn có nhiều đóng góp với nên văn học hiện
thực nước Mỹ nói riêng và nền văn học nghệ thuật nhân loại nói chung
1.12 Hành trình theo bản nẵng
Nanh trắng và Tiêng gọi nơi hoang đổ của Tack Lonđon không chỉ là
những ouốn tiểu thuyết lớn có loài vật là hình Lượng trung tâm Đây củn là
hai tác phẩm mang nhiều điểm tương đồng: về hình tượng, xây dựng cốt
truyện, bổi cảnh Sự trùng hợp này ngoài ý thức đem đến cho văn học
nghề thuật một kiểu hình tượng xuyên suối, ấn tượng, da chiều, Tack
London còn muốn phát biểu điều gi? Chỉ khi Manh trắng ra đời, độc giả
xới cỏ thêm một cơ hội nhìn lại và hiểu rõ hơn về cuỗn tiểu thuyết đã
thảnh công trước dó - Tiếng gợi mơi hoang dã
Jack London đã hễ hởi chia sẽ với George P Drett, biên tập viên của
mình về ý dỗ xây dựng một cuộc hành trình mới: “Tôi dự dinh dao ngược
lại quá trinh Thay cho sự thoái hỏa văn minh ngược của một con chó, tôi
sẽ mô tâ sự tiến hóa Sự văn minh của con chó — sự phát triển của việc
thuần hóa, lòng trung thảnh, tình yêu, dạo nghĩa và tất cả những vẻ dẹp
trang nhã cũng như những đức tính tốt đẹp” [6,13] Bên cạnh đó, cách lựa chọn bếi sảnh thể hiện qua viée 14 chức bố cục đã khiến ngay cả những độc giá hờ hững nhất cũng nhận ra có một sự sắp đặt nảo đó Nanh trắng có 25 chương thi có tới 2L chương miêu tả phương, Đắc Tiếng gọi nơi hoang dã
có 7 chương, chỉ ] chương nói về phương Nam Như vậy cá Buck và Nanh
Trang 23trắng đều được đặt trong không gian hoang sơ, lạnh lốo, đói khát, hiểm
nguy Một cơn sói đi từ phương Nam ấm áp tới, một con sỏi khác sinh ra dã
biết săn mỗi và chiến đấu Ở chúng đều đòi hỏi yếu tế thích nghi mang tinh
băn năng Vậy điều gì khu biệt chúng? Đỏ chính là các chiều hướng con
đường đời: Buek đi vào hoang đã Nanh trắng hướng tới vẫn minh
Xây dựng Buck và Nanh trắng, J Lonđon đã đề xuất kiểu hính tượng:
Những con sói lai Đó là những con chó mang huyết thống của sói được lai
với chó nhà và ngược lại; đó cũng có thể là những cơn chó xuất chúng biến
đổi qua hoàn cảnh và trở thành những con sói thực thụ Các hình lượng nảy đều Ấn chứa những k:ích thích bản năng tiém tang nhưng chỉ có Buek là đại
điện tiêu biểu cho hành trinh theo bản năng -— Sói hỏa chó nhà
Để rõ hơn hành trình nảy chúng lôi lóm lược toản hộ cuộc phiêu lưu của
Buck vào bến giai đoạn sau (tương ứng với bổ cục của truyện): Giai đoạn 1:
Pầu cỗi nguyên thủy (chương D) Giải đoạn 2: Lao động và thách thức
(chương II đến chương V) Giai đoạn 3: Sức mạnh yêu (ương (chương VÌ)
Giải đoạn 4: 7: lịch hóa sói ( chương VID Mỗi giai đoạn là một giải thích,
xmột mảnh chứng, một kết luận thuyết phục của Jack Londơn về vấn đề thích nghỉ hay tiền hóa của xã hội loài sói mà cũng là xã hôi loài người
Từ một con chỏ nhà hiển lành, nhàn nhã, hoản toàn hai lòng với cuậc
sống của mình, Buck bước vảo thế piới hoang dã như định mệnh của số
phận Kói như vậy vì nên không có bước ngoặt này, Buck mãi mãi là một con chó vô danh ngoài cuộc đời rộng lớn kia Buck đưa độc giả kinh qua
nhiều vủng đất gủa miễn băng giá Cuộc hanh trình bắt đầu từ bờ sông,
TDyea; trẻo qua những hểm núi, xuyên qua những thi trần nhỏ: Sheep va Camp Vuol qua bia rừng cuối cùng, qua những đông sông băng và những
khối tuyết gió đồn đây hàng trăm bộ Rồi leo lên những ngọn đèo Chileoot
sừng sững chắn ngang giữa vùng biển nước ngọt Tới hồ Le Barge Qua
sông Hootalinqua Migt mài & cde lam “Ca hdi lon” (Big Salmol), “Cé hdi
Trang 24nh6” (Little Salmol), “Sao bién” (Starfish) dé dén được điểm dừng chân: Tawson Tuong ứng với hành trình dy: “chan Buck da day dan dẫn lên,
chịu đựng được con đường gian khổ, và mấy cải bao chân mòn rách bị vứt
dị” |34,392 Sự phát triển ở Buck hoan toan phủ hợp với quy luật tiến hóa
Quy trình tự nhiên sẽ đào thải những vếu tổ tiêu cực và giữ lại các đặc tính trội Điều đỏ đã đúng với trường hợp của Nanh trắng Buck là khía cạnh nhức tạp, bí Ấn trong đời sống văn chương của lack l.ondơn Độc gid
khi đọc Tiếng gơi nơi hoang dã hẳn đã cô thê hình dụng được toàn bộ tác phẩm là hai “lát cắt” của một cuộc đời Từ đầu cho tới mỗi xung đột với người Yeehat thực chất là một quá trình chuẩn bị về chất và lượng Ông ảnh hưởng sâu sắc học thuyết tiến hóa của Darwin và tư duy triết học biện
chứng Thơo đỏ, quả trình tiến hóa của loài người, thực tổ là hành trình
nhận thức, cai tao va chiếm lĩnh sự sống Ở khía cạnh khác,
đã trình bảy một cách thuyết phục sự đa dạng của các đặc tỉnh trong tương
tác với môi trường Và chỉ ra rằng không phải bất cứ sự thích nghỉ nảo
cũng đem tới một kết quả tích cực
Những mầm mống “thoái trào” luôn tiềm ẩn, nảy sinh và có nguy cơ
phát lộ ở bất cử môi trưởng hay thời điểm sống nảo của con người Quả
trình chuyển biến từ một con chó nên nã, lịch thiệp, tự tr thành một con
sói ma mãnh, nguy hiểm và đầy sợ hãi với Puck quả rất nhọc nhăn Bởi bản
thân nó đã được thụ hưởng “nên gido duc văn minh” đã lâu
'Từ một con chó luôn: “tạo được thói quen tin tưởng vào những người
nó quen biết” [34,350], một phẩm chất đáng quý mà mà sau này dộc giả có
cơ may gặp lại ở Nanh trắng, 1 London đã tước bỏ chất văn minh đầu tiên
mả cũng quan trọng nhất của một con chó nhà Đặt nền tảng dé Buck tién sâu trong môi trưởng hoang dã bằng mối hoài nghỉ bất tận, luôn: "canh
cánh nỗi lo sợ cho tương lai” Kể từ lúc đó, Buck không có lấy một phút
thănh thơi an nhàn: “Tất cả đều là rối loạn vả chiến dau” [35,360]
Trang 251 London đã đưa ra các giá thuyết về sự tác động của ngoại cảnh lên quả trình tiến hóa, cũng như những nguyên nhân dây Buck đến con dường
“ngược văn minh” Con chó nảy bắt đầu có các đấu hiệu suy đôi về đạo đức Toản bộ quá trình trên dược nhả văn lí piải tron ven & giai dean 2: Lae
động và thách thức Đây cũng là giai đoạn kéo đài nhất, chiếm toi 1/2 van
ban (90/167 trang) Buck di mất đi cái về kén cá chọn canh của một ông
*vua” khi còn ở với ngài thẩm Miiller Trong cuộc sống khắc nghiệt dang
bủa vây cuộc đời nó thì cái đói là nguyên nhân trực tiếp của việc Buck trom thức ăn Nhưng sâu xa hơn: “vụ ăn cắp đầu liên này là dấu hiệu chứng tô
Buck đã thích ứng được để tần tại với cái môi trường khắc nghiệt của vùng
Dat phương Bắc" [34.378] Sự việc được kế trên phần nảo cho thây chức
năng thiên bẩm của các cá thể trong vũ trụ lá tự điều chỉnh để phủ hợp với
hoán cảnh Mặt khác, chính J London cũng đánh giá: “Sự việc đó lại còn
biểu hiện sự suy sụp, tan nát của bản chất đạo đức của nó, một thử phù
phiểm rỗng tuếch và một diều bất lợi trong cuộc dấu tranh sinh tổn làn
nhẫn” [34,378]
Một trong những yết
tổ đây Buck đi tới các dấu hiệu “thoái trảo”
nhanh nhất là sự tham gia tích cực của yếu tổ bản năng Buok làm cho nó
thích nghỉ được với lối sống mới một cách “không tự giác” Với nó lúc nảy
việc cửu một sinh mạng quan trọng hơn tất cả Củng những bắp thịt bị chai
cúng, Buck trở nên vô cảm trước mọi nỗi đau thông thường Trong môi
trường này “lỗi chơi ngay thẳng là một luật lệ đã bị bỗ qua rồi" [34,396] và
“Jong thương hại là một diều chỉ dành cho những môi trương hiển hỏa thôi”
[34/108] Toán bộ cao trào đó chỉ thực sự kết thúc khi Buck không cỏn chút
mây may trắc ấn, xót thương trước cái chết của kẻ đồng chủng Spitz
‘Tix hang théng kê trên và hành trình cỗa hai chú sói, chúng ta só thé
khái quát con đường của Nanh trằng đi từ: sói hoang bản hoang dã vật
nuối Trong khi Buck lai "lội ngược dòng” từ: chó nhà — bán hoang dã —
Trang 26hoomg dã Lí giải hành trình đỏ để thấy rằng sự hoán đổi và hóa thân vào nhiều môi trường sống đã chỉ phối sâu sắc tới sự phát triển tính cách và số phận của mỗi nhân vật Ở mỗi con sói sự biến đổi về nhận thức đã dẫn đến các diễn biến phức tạp về thể chất, tĩnh thân và ngược lại
Khả năng thích nghỉ với môi trường sống ở các sinh vật dù xuất sắc tới
đâu, tự thân chủng vẫn không thể đóng vai trỏ quyết định tới việc biến đổi
từ vật hoang dã thành vật nuôi Hành trình ấy chỉ diễn ra toàn ven khi có sự
xuất hiện của bản tay con người Ở anh trắng ké gây ra vết thương lớn,
ám ảnh cho chú sói con này phải kế dén “Smith đẹp trai" Y được nhà văn miêu tả như một “quái vật” xâu xí và ác độc Mỗi nhân vật con người là một chăng tiếp sức đấy bản tính hoang dã của các con sói lên cao độ Buck
“trở lại với chính nó về bản chất” |34,3§2] là bởi son người l4 đã tìm thấy
thứ kim loại màu vàng trên vùng đất phương Bắc, hay bởi sự ngụy biện vì
đồng lương íLổi của gã phu vườn Manuel? Mã cũng có thể con người (dủ
có khi họ rất yêu quỷ) vẫn chỉ cơi Buck là một con vật lao dong Tat ca
những nguyên nhân ây đều là một phan trong hảnh trinh của Buck kể từ khi
mó khuất phục trận đòn dủi cui của người mặc áo mịt đó kia Từ giai đoạn
tiền hoang dã dến lúc Buck bat chap trận dỏn của Hai là một quá trình tước bỏ
hoan toàn niém tin vào con người - yêu tô quyết dinh đến việc thuần chủng
các loài vật nuôi Qua dây, T_T.ondon dã nói lên rằng: Văn minh không phải la
một quá trình được hoàn tất và cổ định như con người vẫn hằng mơ tưởng
Nhà văn khẳng định về Buck: “Sự phát triển của nó (hay có thể nói là
sự "thoái trảo” của nó) diễn biến thật nhanh chúng” [34,379-380] Và sự
thật Buek đã hóa sói trước khi gặp người Yeehats Đây chỉ là nết chuyển giao cuỗi cùng Buck trở về với tô tiên nó trong hành trình lao khổ trên vệt đường mỏn bằng những biểu hiện cu thể ở sự phát triển của thi lực và tài đánh hơi Buck chẳng phải nhọc công gắng sức để học bởi khi cọ xát với
hoàn cảnh đặc biệt cúa phương Bắc “những bản năng tắt lim từ lâu đời nay
Trang 27lại trỗi đây” Nó eft dng hú quen thuộc cúa loài sói trong mềm khắc khoái
về miền cỗ xưa, trong nỗi cô đơn bất tận của piống loài Chính phẩm chất
sói được hình thành này đã dẫn Buck đến cuộc đấu tranh giằng xé bên
trong khi & cling John Thornton trong Tap T.du Mat Tich (Last Cabin)
‘Tat cả những trang miều tả một đời sống có phần hung bao về cuộc đời
thử nhất của Buck sẽ chẳng khác nào một minh họa cho quá trình thích
nghỉ nếu không có sự xuất hiện John 'Thornton và bẩy người Yeehats Phía
cuộc đời thứ hai tuy chỉ điễn ra trong khoảng 9/167 trang văn bản nhưng lại
quyết định sự thành công cho ngòi bút J London
'Tiếng goi bản năng của Huek không xuôi theo déng chảy tự nhiên như
nhiều sinh vật khác Buck gặp phải sự đối kháng ghê ghớm, có khi âm i,
Xhi lại đữ đội: giữa tình thương vả khát vợng tự đo Rộng hơn nó là guộc
chạm trán gay gắt giữa văn minh — hoang dã Khi Thornton còn sống, đủ bị
lực hấp dẫn bên ngoài là rừng hoang làm say mê tới đâu, Buck cing di đậy, vượt ra và trở về quấn quýt bên anh So với Nanh trắng, Buck hoàn
toàn bị động Nó không hễ lựa chọn và cũng không được quyền lựa chợn
Có nghĩa rắng: Không một con chó nào chọn cho nó sự thoái hóa Buck là
hậu quả, nạn nhân và sẵn phẩm của những con người độc ác, nu xuân
Tlang loạt cái chết trong hai cuốn tiểu thuyết như: cái chết của Iluân tước
Alfred trong Nanh mắng Hai, Charlcs, Merecdos, John Thomfon, người
'Yeehats trong Tiếng gọi nơi hoang đã đã phần nảo mở ra bị kịch của con người Miột bộ phận người thuộc về thế giới này, họ đã hủy hoại không chỉ
bản thân mà côn thối bùng, lên mặt trái của văn mình nhân loại Hình ảnh
Túp Lều Mắt Tích chỉ cỏn là một huyền thoại và khi Buck bắt đầu cất tiếng
hú (kết thúc truyện cũng là một tiếng hú) chính là minh chứng cho hành
trình hóa sói đã hoan thanh & Buck
J London cũng không quên thêm vào cuối truyện hình ảnh thay đổi ở
loài sói xám trong rừng với vô số những con sói mang đốm nầu trên đầu và
Trang 28mỗm Từ lối kết theo kiểu chuyện kết thúc bằng chuyện, London đã giỏng lên tiếng chuéng dải, vang động đến con người về một thời dại tản khốc của
nước Mỹ Đằng thời, ông cũng thức tỉnh giá trị của tình yêu thương đang
ngày trở nên nhạt hóa ở loài người
1.2 Nói thuần hoa
1.2.1 Sự cảm đỗ của vấn mình
Nanh trắng (1906) ra dời sau Tiếng gọi nơi hoang đã (1903) ba năm
Và độc giả thời đó hồi hộp đón đợi cuốn tiểu thuyết này từng ki trên Tạp
chỉ Quảng từ tháng 5 đến tháng 10 năm 1906 Mặc dù chỉ “sinh” cách nhau
trong một khoảng thời gian ngắn và mang nhiều điểm tương đẳng, Manh
trdng vin chưa thể đạt tới một sự đột phá như nhiều độc giả mong đợi
hắc đến lên tuổi T London, người (s vẫn gắn ông nhiều hơn với tác phẩm
huyền thoại Tiếng goi noi hoang đã
Su thành công của một tác phẩm bao giờ cũng công hưởng bởi nhiều
yếu tổ Do đó việc dặt Nanh trắng duc
ái nhìn toàn điện cũng là quy luật
tự nhiên trong tr duy sơ sánh của con người Nhưng xét ở phương điện
hình Lượng thì tác phẩm của Jack London đã đạt được thành công nhất
định Bởi, Nanh trắng là một son sỏi nữa của nhà văn được yêu mến
Ở cuốn tiểu thuyết thứ hai này, Iack London đã bắt đầu từ những con
sói “xa ]a” trong cảnh rừng hoang vắng phương Bắc Dưới ngòi bút của ông
chúng hiện lên với tất thầy tính chất hoang dã, nguyên thủy Khi độc giả đã
bị cuốn vào cuộc phiêu lưu đó thì nhà vần lại tập trung “ánh sáng” về phía Nanh trang — hình tượng trung tâm Con sói này di từ thế piới hoang dã dén
cuộc sống thường nhật của con người Kết thúc tất cả các cao trảo Ấy, nó
chiếm được tình cảm của mọi người và hướng cuộc sống yên bình trong
ngôi nhà của người chủ yêu thương Nanh trắng như một "món quả” kì thủ
ma nha vin mang đến để mỗi chúng ta có cơ hội hiểu về mình, thức tỉnh và
trân trọng về những giá trị đạo đức mà chúng ta đang tó ra thờ ơ Tack
Trang 29Lendon luôn là một cây bút quyến rũ mỗi khi ông hướng ảnh nhìn về
những con sói lai
VÌ sự ưu ái dy mà những con sỏi của J London bao giờ cũng đặc biệt
va ki la Buck ở phương diện nảo cũng dạt tới sự hoàn hảo của “kiểu nhân vật người hùng” Trong thế giới văn mình, nó lả “vua của mợi thứ sinh vật
bò lết hay bay”; đến với hoang đã nó là “cơn quỷ mắt đỏ, con sói thống
soải” Khi còn là một chú sói con sống trong sự chở che của mẹ, Nanh
trắng đã là một con sói khác hẳn với những anh em của mỉnh: “con sói duy nhất có màu xám”, là đứa con hung đữ và duy nhất sống sót dưới cái đói
khắc nghiệt của Phương Bắc Những cá thể tưu tủ ấy đã mang trong mình
mam mỗng của sự tiến hóa trên hành trinh số phận đẩy sóng gió Chúng
không những hắp thụ nhanh sự chuyển biển của mỗi trường sống, gòn là sự
khám phá thế giới bằng niềm say mê bắt tận
Trong số IẤt cả những đứa con tỉnh thần của J London, Nanh trắng bị niên văn mình cuốn hút hơn cã vả đặc biệt nó lại ý thức dược diều đỏ Điều
gi trong vil tru đã mê hoặc Nanh trắng? Ảnh sáng ư? J London viết: “Ảnh
sáng lâm nó say mê nhất” Thế giới hoang dã ư2 J London lại viết: “Nó
không khác một nhà thám hiểm dứng giữa một thể giới hoàn toàn mới lạ”
[35,89] Một đòng nước lắp lánh dưới ánh mặt trời, một cây thông héo khô
đứng dựng ở chân dốc Tắt cả mọi thứ trong thế giới kì thú này dễu có thể
khiển con sói bé bổng lần đâu bước ra khỏi cửa hang dy bị cuỗn vào Nhưng câu trả lời ở đây có lẽ là Con người — các vị thần lửa Bởi chỉ có con người
mới trả lời được cho Nanh trang những nghỉ vẫn của nó về thế giới
Nanh tring đến với con người bằng tất cả sự yêu mến, ngưỡng mộ lẫn say mê Ngay Lừ lần dầu tiếp xúc với “thần linh”: “Lưỡi Cá hồi giơ Lay lật
Nanh trắng nằm ngửa Anh ta xỏe bàn tay ngón cong cong gãi bụng con
Sói con, đùa giỡn vả lăn nó lại sang bên kia Trồng Sói con thật buồn cười
và lúng túng Anh ta tiếp tục vuốt ve nó từ trên xuống dưới, và bỗng
Trang 30nhiên Nanh trắng thấy thú vị lạ ling” [35,112] J London luôn chú ÿ miều
tä những biểu hiện của nỗi sợ hãi vả thuần phục ở Nanh trắng trong khoảng
thời gian đầu làm quen với con người Những trạng thái thích thú kia thật
khó tìm thấy ở phần dầu tiểu thuyết Nanh trắng Nó cũng Ít ói như sự biểu
lộ tỉnh cảm ở những người chủ đầu là Chồn Xám, 8mith đẹp trai Đoạn văn
chứa đựng tình cảm hiếm hoi của cơn người được J Lonđon miêu tả ngổ
võ tỉnh kia lại khơi gợi biết bao cảm xúc trong Nanh trắng Nó di từ thích
thủ tới ngưỡng mộ, thán phục tới kinh ngạc: “Đoàn người cắm trại ở đó va
anh trắng theo đối họ với về ngạo nhiên lẫn say mê khi các thành bạt da
được căng phú lên các cọc dựng thảnh những chỗ trú, thì sự kinh ngạc của
anh trắng lên đến tột độ Nó hít ngửi vật kì lạ đượm mùi người, lại thử
ngoam răng vào lắm vải khể rung Thú vị biết bao” |23,116-117| Nanh
trắng đến gần với con người thông qua quy luật xích lại gần hơi ấm: “Ngọn
lửa đã hút nó như Nam châm” Sau xa hơn đó là khao khát khám phá, phân tích sự huyền bị trong thế giới con người — Một giống loài siêu tự nhiên,
một quyền lực gần như thần linh, vừa chế ngự vừa thu hút đối với Sói con
Nanh trắng còn kỉ lạ hơn, nó là một con sói biểt nhớ văn mình, Vôi
Buck, vin minh Iuén thường trực, 4m ảnh trong tiểm thức là diễu để hiểu
bởi thể giới con người 14 “quê hương” của nó Những ngày tháng êm đềm,
nhan hạ trong ngôi nha cua ngai tham Miller như một niễm an ủi, che chữ
Buck giữa cuộc sống hoang đã dây bắt trắc Vì vậy sau khi hóa sói, Buck: vẫn tìm đến thung lũng hoang vắng vào mỗi mùa hè, ngoài biểu lộ tình yêu
thương dành cho ‘Thorton phải chăng cỏn lả một niềm tưởng nhớ văn
minh chảy trong tim hén con sói lai này? Trong khi Ấy Nanh trắng nhở văn minh không như một sự “tưởng niệm” Nó nhớ con người vỉ lửa và thức ăn
lửa để tránh rét và thực phẩm để tránh đói Những thức ấy có sức “cám đẫ” đối với bắt cứ sinh vật hoàng đã nào đang tồn tại không riêng chú sói
con này Nỗi nhớ trong Nanh trắng đơn gián và thực tế hơn rất nhiều
Trang 31Chính nét chân thực đậm chất hoang đã đó khiến Nanh trắng có được sức
hấp dẫn riêng và chỗ đứng vững vàng trong lỏng dộc giả bao thể hệ nay
Sau lần bỏ trến, lang thang và đói khát, “nỗi nhớ” đã đánh thức Nanh trắng trở về với con người Nhưng nó không vội ảo tới, mửng vui, cuống quýt Nó vẫn giữ một thải độ hết sức cần trọng như một đặc tính
cố hữu của loài vat: “An minh trong lùm cây xem xét tỉnh hình, cảnh
vật 4m thanh, mùi vị dều quen thuộc với nó tiếng ồn ào và mùi vị hắc
lên có khác với kỉ niệm mà nó còn lưu lại khi bê trốn vào rừng Âm thanh
dn do vui vẻ vọng lới, nó nghe thấy tiếng nói cáu kỉnh của một phụ nữ”
[35,172]
Lửa và thức ăn lại phát huy sức mạnh khiến Nanh trắng dám chấp
nhận và chờ đợi một trận đỏn trừng phạt Nhưng thật kỉ lạ, một người hầu
như không bao giờ biểu lộ tỉnh cảm như Chồn Xảm đã gọi vợ đem thêm
thức ăn cho nó, không một chút cáu giận Tưởng như bảnh trình đến với
con người ở Nanh trắng đến dây đã kết thúc Bởi sau khi Nanh trắng
“Dược ngọn lửa sưởi ẩm, nó bắt đâu buồn ngủ, tin rằng ngày mai không
cén phải lang thang trong các cảnh rừng heo hút mà được sống trong trại
các vật — người những dắng thần linh mà nó tự nguyên gửi gắm số phân”
[35,148] Nhưng tất cả mới chỉ là bắt đầu cho một hành trình gian nan hơn
Con dường dến với văn mình của Nanh trắng chỉ thực sự dược dịnh
hình và xác lập khi có sự xuất hiện cia Weedon Scott Người chủ mang ngọn lửa ấm áp của tỉnh yêu thương Có thể nói vin minh luôn tỏa ra sức
hút kỉ diệu và ngày cảng có sự tăng cấp trong suốt hảnh trình gủa con sói lai nay Trong đó tỉnh yêu là sự cám đỗ lớn nhất để Nanh trắng nỗ lực vượt lên bản năng giống nỏi, áp chế dục vọng và hóa thân trọn vẹn vào đời sống
loài người Những tiếng sủa dần lắng lại trước một: “giợng nói êm dịu, vỗ về" J London viết tiếp “Chưa bao giờ có ai nói vậy với Nanh trắng và
bỗng nhiên ỏ cái gì làm nó xúc động” |35,230] Kết quả là: “Nanh trắng
Trang 32bắt đầu tin cậy vị thần nảy và cảm thấy ở gần vị thần này nó sẽ được yên én” [35,230] Tất nhiên để Nanh trắng nay sinh tâm lí “tự nguyện” dến với
văn mình là một quá trình đầy nhẫn nại của Weedon Nhưng kể từ giây
phút biết “rung dộng” ấy Nanh trắng dã thực sự hồi sinh cả về thể chất lẫn tỉnh thần Nó chính thức tiến sâu vào thể giới loài người
Tình yêu luôn trói con người ta bằng một sợi dây thật mềm mại và êm
ái Đối với Nanh trắng mà nói: *Mii tỉnh này chẳng khác gì chiếc đây thăm
đỏ có khả năng tiếp cận đến tận đáy sâu kín của nó, điều mà lòng quyến
luyển không thể biết được” [35,239]
J London quả là bậc thầy trong việc phân tích những tầng bậc tâm lí
phức tạp, linh điệu Người nghệ sĩ ấy không chỉ say sưa trong hành trình
phiêu lưu của cốt truyện, thi thoảng ông dừng lại quan sái, phân tích, đánh
giá và nhận xét về nhân vật của mình với về thích thú như vừa khám phá ra
điễu gì thật mới mẽ: “Tắt nhiên sói con không suy luận như con người Nó chỉ
đơn giản sắp xến sự vật thành hai loại |35, 85|, — I.âu nay sói con màu xám
chỉ sống trên mặt đất, nó chưa hiểu thế nào là trượt ngã [35,88], Nó không
biết điều ấy, nhưng hiện tại là nó đã đạt đúng ý nghĩa đâm bảo chức năng
của một động vật ăn thịt, chiến dầu săn mỗi để sinh tốn |35,92], — Nếu sỏi son
có khả năng triết lí như loài người thường làm, rất có thể nó tóm tắt đời sống
là một khẩu vị háu ăn” |35,105 |
Sói con màu xám bị cám dỗ trước một thế giới đầy sic mau huyén bí
của con người Trong khi nhà văn lại bị hấp dẫn bởi thế giới mả sói mang,
lại Nhưng trước tiên, những chú sói trong các câu chuyện của J London
vin mang ban chất hoang đã Nha vin đứng từ lỗi nhìn của động vật và cho thấy: cách mà loài vật nhìn nhận thế giỏi của chúng và cách mà chúng nhìn
nhận loài người Đó là điểm khác biết ở hình tượng sói của Jack I.ondon so
với ngụ ngồn và văn học truyền thống Trong đó sự cám đỗ từ thế giới văn
mình đem lại với loài sới chính là một biểu hiện độc đáo cho loan bộ điển
Trang 33biển Lâm lí phức tạp của hinh tượng nảy Lâm sao để vừa giữ được bản chất
tự nhiên của loài sói vừa đạt dến chiều sâu của một hình tượng văn học? Đó
vẫn lả câu hỏi đặt ra đổi với tài ning J London
1.2.2 Réi bd ban ning
'Thuật ngữ Bắn năng được sử dụng phố biến trong đời sống chúng ta
Bản năng là những tính năng không phải do học hỗi trong đời sống hiện tại
Nó là những học hỏi và tích lũy kinh nghiệm trong "tàng thức” tương ứng
với các cuộc đời đã trải qua trong quá khứ Và những tỉnh năng đó có thể lớn tới mức trỏi buộc, khẳng chế tỉnh thần và hoạt động, khiển con người
gap rit nhiều trở ngại trong việc phát triển đạo đức Nói như vậy để thấy
rằng trong nhiễu thế kỉ qua, con người vẫn quan niệm bản năng và những
hành động thoo bản năng thuậo về cái xấu, gái đáng lên án, loại uit
Nhìn ở góc độ khoa học của thuật ngữ nảy, cuốn 7 điển tiếng Liệt của
tác giả Hoàng Phê đã xác lập hai cách hiểu: Cách thứ nhất: “Bản năng là hoại
dộng, hành vi nói chung của một loài đông vậi dược hình thành trong quả
trình tiên hóa và được có định qua di truyền” Cách thứ hai: “Bản năng là
phán ứng mà một đồng vật (rong đó có con người) cỏ một cách bấm sinh, không có ý thức” |43,39| Hai cách lí giải trên đã phần nào cho thấy tính bắn
năng khêng phải lúc nảo cũng mang yếu tố tiêu cực Trên Jành trình tiễn hóa
của sinh vật, bản năng dã piúp chúng thích nghỉ tốt hơn trước hoàn cánh
Như vậy, việc “rời bổ bản năng” mà chúng tôi trỉnh bày sau đây sẽ dựa trên tiêu chí: Những yếu tổ tích cực trong khả năng nhận thức và thích nghĩ
của loài vặt trong các hoàn cảnh sông mới '[ừ những biểu hiện đó dé tim ra
vệ đẹp của hình tượng và tầng sâu tư tưởng được nhả văn gửi gắm trong tác
phẩm Diết rằng hành trình rời bỏ ở Nanh trắng diễn ra đầy khó khăn, căng
thẳng và nhiều tằng bậc như đã diễn ra trong thực tế cuộc sống của loài người
Vào giữa cuộc hành trinh, khi Buek đang mnê mãi với vị trí đầu đàn thì
anh trắng đã kịp Lạo nên mỗi xung đột gay gắt với mọi giống loài Sự đối
Trang 34choi ấy đã khẳng định rằng những loài vật thuộc thể giới văn minh đã
không chấp nhận một “kế dồng hành kỉ lạ cởn thuộc vẻ lỗi sống hoang,
đã do hình đáng và phong cách bản năng” Tất cả những gì chúng bộc lộ ra
bên ngoài ấy không gì khác hơn là biểu hiển cúa bản năng tự vệ ở những, con vật đã được thuần chủng: “khi chúng nhe răng trước nó, tức chẳng khác
gì chúng đang tự bảo vệ, chống lại các lực phá hoại còn ân nấp ở ngoài các
đồng lửa trại trong bóng tối của rừng sâu, là nơi các quyền lực đó vẫn dang
suc sao tim sin mdi” [35,176] Việc không thừa nhận Soi con của những kẻ đồng chủng đã buộc nó phải đứng trước sự lựa chọn: Đối đâu hay thuần
phục đồng loại? L.ại vì Nanh trằng là con sói của 1 l.ondon nên nó hành
động theo cách vừa như một sự cế chấp, vừa như một sự tự bảo vệ: đối đầu,
thách thức với cã giống loài nó Do đó việc rời bỏ bản năng thực IẾ là hành
trình không hề giản đơn đối với bắt cứ giống loài nào
Giữa văn mình và hoang dỡ luôn tồn tại một ranh giới vô hình Ở đó,
cá người — vậtL thậm chỉ trả giá bằng sự nguy hiểm của mạng sống để bước
qua “bờ vực” Ấy Nếu không đủ ý chí, sức mạnh, lòng quả cảm thì rất dễ để
hình dung ra thăm cảnh ngã nhào xuống vực thắm kia Người đi từm vàng —
một trong những tờ báo có bải viết đánh piá sớm nhất về tác phẩm Tiếng
gợi nơi hoang đã của Jack London, đã so sánh: Nếu Kipling là “nhà thơ của
cuộc cách mạng” về “hơi nước va may mée” thi Jack T.ondon được xem
như là “thi hảo văn xuôi” của cuộc cách mạng về thuyết tiến hóa Sự đánh gid nay cảng có cơ sở vững chắc hơn khi cuốn tiểu thuyết thử hai của Jack
London xuất hiện — Manh trắng Quá trình "rời bỏ bản năng” của con sói
trong câu chuyện này thực chất là sự minh chứng cho quá trinh thích nghỉ tiến hóa của các sinh vật trước hoàn cảnh trong học thuyết Darwin Nhưng
vì là "nhà thơ” nên cách mã Jack London tiếp xúc với sự vĩ đại của khoa
học cũng hết sức độc đáo Nhà văn nhận định, cảm nhận và đánh giá về thể giới qua số phận vả tâm hỗn của mội con sói mang Lên Nanh trắng
Trang 35Nếu các con vật trong tự nhiên sử dụng sự biển hóa của màu sắc trên
thân thể, của bộ lông, nanh vuốt và mang (ở loài cả) dễ thích nghỉ với
những môi trường đặc biệt hơn, khắc nghiệt hơn Những con sói của Jack
T.ondon cũng đi từ những biến đổi trong nhận thức tới sự biển đổi về thể chất và ngược lại Sau mỗi biến đổi như vậy, những chú sói đã tiễn thêm
xmột bậc trong nắc thang thích nghỉ va tiến hóa
Vi nhin ở góc chiếu của một con vật nên sự dánh giá của nhà văn bao
giờ cũng khách quan Những chú sói đại điện cho các cá thể ưu tủ này đã cho thấy một thực tế: Bản tay con người có sức chỉ phối mạnh rế tới quá
trình hình thảnh nhân cách, phẩm chất và chiều hướng con đường đời của các
nhân vật Nhưng bên canh đó, về phía các con sói cũng phải diễn ra quá trinh
đầu tranh không ngừng nghĩ để lựa chọn cánh cửa cho minh
Hành trình rời bỏ bản năng đã phần nào được nguời viết trình bày
trong mục trước Ở phan nay, luận văn sẽ cụ thể hơn về những biểu hiện của sự rời bỏ trong nhân vật Nanh tring Qua dé giúp độc giá hiểu thêm
về tài năng phân tích các điễn biến tâm lí phúc tạp trong nghệ thuật thế
hiện của Jack Lonđơn Đây cũng lả một hiện tượng hiểm hoi của nền văn
học Mỹ và thể giới khi ngỏi bút Ấy có thể chạm tới ngỡ ngách sâu kín, Ấn
chứa nhiễu bị kịch của nhân vật sói
Trong các câu chuyện thưởng pặp hoặc ngay trong một số tác phẩm
của Jack London thì đa phần những con sói sẽ ăn thịt con người mỗi khi
có cơ hội Câu chuyện Tin? yêu cuộc sắng của Jack London là một ví đụ
Còn sói đói cứ kiến trì bám riết với miếng mỗi của mình Irong khi đó,
Nanh trắng với bản năng sói nhưng lại chấp nhận và thích nghỉ được với cuộc sống trong xã hội loài người
Chỉ với tám tháng tuổi cùng với một vài biến cố trong khoảng thời gian
ngắn ngủi sống với con người, nó đã nằm lòng các quy tắc ứng xứ: “Diễu
quan tâm chính của nó hiện giờ là làm hài lòng các vị thần linh mà chính nó
Trang 36đã tự nguyện quy hàng Nó làm việc cật lực, phục tùng vả tôn trọng kỉ luậL
Sẵn sàng làm tốt và lòng trung thành là những đức tỉnh diễn hình của con sởi
khi đã được thuần hỏa và Nanh trắng lại đặc biệt có đủ các đức tính ấy”
I35.152-153J
Nanh trắng biết đánh giá, nhận xét cuộc sống con người Từ những quy
luật về quyền sở hữu, nhiệm vụ bảo vệ vật sở hữu cho tới khả năng: “nhận
thấy các vị thần ăn cắp thường là nhút nhát, sẵn sàng bỏ chạy khi thấy động”
J25,159] Tất cả đã dẫn tới một Thỏa ước (chương thử mười ba) và sau này là
tự nguyện phục tùng khi có sự xuất hiện của tỉnh yêu thương ở Weedon SotL
Jack |.ondon thường miêu tả Nanh trắng là một con chó “không hay biểu
lộ ra ngoài” [35,239], “không ua biểu lộ tình cảm” [35,293] Nhưng nó lại có
thể dành nhiều tình cám đặc biệt chủ oon người, nhất là với người chú nó yêu
quý Jack London đã mượn cả một đoạn tái bút trong bức thư của Matt viết
cha Weedon dé noi về thứ tỉnh cảm đặc biệt này: “Cơn sói kì lạ này không
lễ cho lũ chó khác bắt
chịu làm việc, không chịu ăn Nó mắt cả dững khi vị
nat Nỏ muốn biết bây giờ ông ra sao và tôi thì chịu không tài nào làm cho nó
hiểu Tôi sợ rằng nó đến chết mắt |35,242]
Mật loài chỏ khác hãi
, không dé dang ban phát tỉnh cảm cho bất kì ai
ngoài chủ Phẩm chất trung thành đó cũng chỉ có được ở loài chó nhả Vừa
hiểu dược lí lễ của sự phục tửng vùa nằm bắt được ý nghĩa của tình yêu
thương chính là hai biểu hiện cao nhất cho thây sói con đã nhận thức được ¥ nghĩa tổn tại trong hoàn cảnh mới Từ đỏ nhà văn tạo nên bước ngoặt bắt ngờ
cha cuộc đời của con vật thuộc loại hoang dã nhất trong lịch sử các giống loài
Việc từ bổ thể giới hoang đã với Nanh trắng tất nhiên có cả những yếu tố
khách quan lẫn chủ quan Có thể lí giải sự lạ lùng đó bắt nguồn từ một phần
dòng máu chó nhà chảy nòi giống con lai Cũng có thể đơn giản là “nó không,
tra sự lo lắng, khổ đau, nỏ cố găng thích nghỉ với cuộc sống thực tế” [35,238]
Mã cũng 06 thể nó đã hiểu ra nhiều điều nhờ đòn roi và trừng phạL Nhưng quan
Trang 37trong hon, Nanh trắng là một cơn sói hiểu chuyện và biết suy xét trước mọi tỉnh huống, Ở nó luôn tổn tại hai đặc tính dáng quý Một lả quan sát, khám phá, thử
nghiệm Hai là nhận xét và kết luận Nhiing đặc tính ấy đã được hình thảnh từ
khi nó chập chững vào đời và được Jack London miễu tả bằng một giọng văn
chậm rãi trong toàn bộ chương 7: đức tường thành thể giới
Xét trong hai cuốn tiểu thuyết loài vật của Jack London, chúng ta nhận
thấy sự tần tại một xã hội chớ thật đỗng đúc, phức tạp trên vùng đất phương
Đắc Đó là thực tế về một loài vật thông mính, được cơn người thuần hóa từ
Tất sớm Trong cuộc sống hiện đại ngày nay chó vẫn luôn là thứ vật nuôi xuất
hiện nhiễu nhất trong những ngồi nhà của chúng ta Nanh trắng đã mang đến
những cảm giác thật gần gũi, thân quen Cảm giác ấy chân thực đến mức độc
giả đôi khi quôn mắt tỉnh chất “hư câu” của văn học Và người La chỉ côn thấy
Nanh tring đang sống trong đời thật
Có được sự yêu mến ấy Nanh trắng đã phải trải qua một quá trình tự nhận thức, đấu tranh với những xung dột trong tư tưởng chẳng khác một con người
Thuở ban đầu, chính tình yêu với Kiche đã giữ Nanh trắng ở lại thể giới văn
xinh J Londen viết: “Có một hôm, Kiche và Nanh trắng đang mỏ mẫm 6 bia rừng bên cạnh Sói cơn din dat me dé dam dén day từng bước một, nhưng,
Kiche không chịu đi xa hơn Nó quay đầu lại, Kiche vẫn không nhúc nhích
ẬNó bên rên rỉ cầu xin nhưng Kiche vẫn không dộng dậy, nó dành quay về
với mẹ liễm nhẹ vào mỗm mẹ rỗi lại chạy xa hơn Kiche vẫn không tỏ vẻ
muẫn đi theo con” [25.128] Khi Nanh trắng hiểu ra quy luật tàn nhẫn: Kiche
đã không còn cần tới nó nữa Sợi đây mang tên Tình mẫu tử bỗng mắt đi tác
dung, biến thành động lực đây Nanh trắng trở về với con người
Mỗi lần tiếng gọi của những vùng đất bao la vọng tới, sói con lại nóng lòng tha thiết muốn đi tới Không ít lần nó bị thôi thúc bởi khát vọng tự do
gay cả khi đã về tới “cơ ngơi của vị thần”, Nanh trắng vẫn phải đối điện với những thẻm muốn cỏ lúc tưởng không kừn giữ được: “thần kinh căng thắng
Trang 38xung lên vỉ mất bình tĩnh vả thèm ruốn” [35,276] Nhưng cũng chính sự rời
bố quyết liệt nảy đã khiến nó nhận ra ý nghĩa dễ pắn cuộc dời với cơn người
“Còn một tiếng gọi khác lớn hơn, đa diết hơn, đỏ là tiếng gợi của con người
và ảnh lửa của họ” |35,129]
Huck ngay từ đầu đã được con người yêu mến vô điều kiến Mọi sự may mắn đến với Buek một cách tự nhiên thì khi đến với Nanh trắng tình yêu quả thật nhọc nhẫn và cay dẳng, Có khi suýt phải đánh dối mạng sống của mình
chỉ để được con người cho thêm một cơ hội
Dưới đây là một đoạn hội thoại hiểm hơi đã được người viết lược bỏ một
số đoạn Nhưng đó quả thực là những pidy phút ngắn ngủi nhưng xúc động,
chứa đựng tình yêu lớn lao mà Iack London dành cho loài vat nay:
- Nó là một con sói, không có cách nào thuần hóa được déu — Weedon
Scott nyvén bd
- Nó căn lôi trúng quả, — anh vừa nói vừa chỉ vật (hương đô rộng đường
rách ð quần ngoài và quân lôi
- Téi da bao anh ma! Matt a, khong còn hí vọng gì, Soof nói về tuyệt
vong
- Ong Scott a! Ong hdy nghe tôi, con chó này đã sống trong cảnh địa
ngục, vì thế không thê một sớm một chiêu trở thành thiên thần trong trắng
được Ông hãy cho nó thêm một it thời gian nữa
- Nay! Matt! Béng Scott kéu lén, - anh định làm gì thế? [35,222-228] Ilinh anh Matt chay vao lều với khâu súng trường trên tay khiến độc
giá ngỡ như Sói son đã hoàn toàn tuyệt vọng trên con đường đến với văn
minh Con người cũng rơi vào tranh đấu với chính mình trong việc tiếp tục hay đừng lại sự tiếp nhận đối với Nanh trắng Giá trị của may mắn và
cơ hội đến với Nanh trắng khó khăn bao nhiễu thì sự rời bỏ lại điễn ra
quyết liệt bấy nhiêu Có lẽ con sói Ấy quá đối thông mỉnh để hiểu hết
tỉnh cám lớn lao mà con người đành cho nó Việc đáp lại tỉnh yêu thương
Trang 39đã vô hình dệt nên con đường ki v7 cia Nanh tring Irong hành Irình đến với con người, với cuộc sống văn minh
TẤt cả những cuốn sách của J London viết về những chú sói đều ẫn chứa
trong đó một ý chí, nghị lực và tình yêu cuộc sống lớn lao Nếu nhìn nhận một cách công bằng: chúng ta cũng chưa từng thấy một con sói nào quyết liệt
trong việc từ bỏ thé giới hoang đã để đi theo nếng gọi yêu thương như Nanh
trắng đã làm Con sởi ấy dau khổ không phải vì con người dã cướp di của nó quyền tự do Điều nó sợ hơn tất cả có lẽ lả bị Weedon Scott bố lại Nó lờ mờ
cắm nhận được sự bỗn chén wong lin chia tay thứ nhất với chủ: “Đêm hôm
Sy, nd chờ đợi để thấy ông chủ trở về, nhưng vô Ích tiêm giá lạnh, nó phải
tim chỗ ẩn sau lều, ngủ gà ngủ gật một lúc, tai vẫn lắng nghe, chờ đợi tiếng chân đi quen thuộc Vào lúc hai giờ đêm nó lại lo lắng và chạy ra bậc thêm
lạnh giá rồi nằm chờ ngay ở đó Nhưng ông chủ vẫn không về Huổi sáng cửa
mở ” [35,242] Jack London tải tỉnh trong nghệ thuật miễu tả tâm lí gắn với
thời gian Chỉ trung một doạn văn ngắn hàng loạt trạng ngữ xuất hiện: “Đêm hém ấy, đêm giá lạnh, hai giờ đêm, buổi sáng” Nó có thể gợi được những
tiếng tích tắc gủa thời gian Nanh trắng kể tử giây phút ấ
ă bước sang một trang mới của cuộc đời: “Đây là giai doạn chót — giai doạn kết túc cuộc dời
cũ, chấm đứt triều đại của căm hờn” [35,235]
Trong Tiếng gọi nơi hoang dã, mỗi lần Buck cất tiếng hú thám thiết là
thêm một lần nó tiến gần hơn với hoang sơ Ở Nanh trắng tiếng hú không đem
lại cẩm giác ghê rợn bởi nó là sự biểu thị của tỉnh yêu thương kim nén, của
nổi nhớ khi phải rời xa chủ “nó bỗng hú lên tiếng hú kéo dải của loài sói nó
đang trao bầu tâm sự đau khổ của nó với các ngôi sao vằng vặc giữa trời kia” [33,250] Cơn người trong một khoảnh khắc đã lắng lại để nghe thấy toàn bộ những thanh âm kì lạ chứa đựng nhiễu tâm trạng này: “Nanh trắng gào rủ cho
đến chết Tiếng gào rú của nỏ dâng lên từng đợt kế tiếp nhau, rồi hạ thấp
Trang 40xuống thành tiếng rên rỉ rất tội nghiệp, để rồi sau đó lại rồng lên một cách
tuyết vọng và da diệt” |35,252]
Khi tất cả những thanh âm thm thiết ấy đã trở nên bất lực cũng là lúc con người chợt xúc động nhận ra Nanh trắng với những vết dứt rạch trên mõm, giữa hai mắt, bụng Nó đã phá vỡ cánh cửa kính để xuyên
qua biên giới hoang sơ - văn minh không một chút tư lự Nó ngồi trên
boong tau kia chờ dợi với những vết thương sâu nhưng đáng vẻ thật bình
thân và “run lên vì sung sướng” Tiếng coi của chuyến tàu mang tên
“Binh minh” lăn bánh phải chăng là dụng ý của tác giá? Nánh trắng sẽ
bắt đầu một bừnh minh trong cuộc đồi nó
Nanh trắng bước vào thế giới văn minh bằng toàn bộ nỗ lực để thích
nghỉ Từ một con sói bị tắt oả các giống loài ghót bỏ, thách thức chống lại
giống loài Từ một con sói nhất định không ban phát tình yêu cho ai ngoai
người chú yêu thương Nó bỗng biết nhường nhịn, chịu đựng, làm hòa: “Nanh
chuộng và vuốt
ve" [35,268] Nó: “kiên trì chịu đựng, nhưng chẳng khác gi chịu đựng thứ
trắng bằng lòng để tậL cá mọi thành viên trong gia dinh c
thách — các trò đủa quá đáng khi không thể chịu đựng được nữa nó bèn đứng dậy vả làng xa chúng” |35,268—269 |
Dinh điểm của thử thách chính là lúc con sôi nảy phải sống giữa một bầy
pà béo tốt, mời gọi Đó cũng lả chủ ý vừa mang tỉnh đủa vui vừa khẳng định
chắc quá trình “thuần hóa” đã thành công của con người Cái tát trừng trị của Scott qua đã phát huy sức mạnh Nó khiến con sói đam mê mù quáng với máu
tươi ấy không bao gid cỏn dụng tới một con gà nảo nữa Nghệ thuật thuần
chúng của con người chung quy lại vẫn là những mênh lệnh cần được phục tùng và Linh yêu thương đối với các loài vật nuôi Sau cuộc chiến bảo về con
người, Nanh trắng còn được đền đáp bằng sự chấp thuận của Curly và những
đứa con lai đáng yêu.