Tiểu luận giữa kỳ văn hóa doanh nghiệp vai trò và thách thức của văn hóa doanh nghiệp trong hội nhập kinh tế quốc tế

Tác động đến chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu...9 CHƯƠNG 3: THÁCH THỨC CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ...12 CHƯƠNG 4: SO SÁNH TÌNH HÌNH HỘI NHẬP KINH T

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HỒ CHÍ MINH

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

Giảng viên hướng dẫn : Trần Hoa Phúc Chân

Sinh viên thực hiện : Nhóm 2

Lớp : DHMK19CTT

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 2

Tiến độ hoàn thành

100%

5 Nguyễn Hồng Thái 23678671

Phân tích thách thức trong hội nhập kinh tế

100%

7 Nguyễn Bùi Khánh

So sánh tình hình hội nhập của các quốc gia trong khu vực và trên

thế giới.

100%

TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHIỆP

TP HCM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày … tháng năm 2025

PHIẾU CHẤM BÀI GIỮA KỲ

Họ và tên giảng viên: Trần Hoa Phúc Chân

Họ và tên sinh viên: (1)Lê Thị Ngọc Duyên MSSV: 23678241

(3)Nguyễn Thị Thúy Nga MSSV: 23673711(4)Đỗ Hoàng Thu Ngân MSSV: 23673751(5)Nguyễn Hồng Thái MSSV: 23678671(6)Nguyễn Huỳnh Anh Thư MSSV: 23685031(7)Nguyễn Bùi Khánh Vy MSSV: 23685341

Câu hỏi và trả lời: trang sau

Đánh giá chuẩn CLO2

đa

Điểm số thực hiện

1 Tinh thần làm việc nhóm (quan điểm giá trị chung củanhóm) 10

2 Xác định các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp- cấp độ 2 10

3 Xác định các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp- cấp độ 3 10

Điểm bình quân (Tổng/3)

Nội dung nhận xét:

(Ký & ghi họ tên)

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

LỜI MỞ ĐẦU 2

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ VAI TRÒ VÀ THÁCH THỨC CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ 3

1.1 Văn hóa doanh nghiệp 3

1.1.1 Khái niệm 3

1.2 Hội nhập kinh tế quốc tế 3

1.2.1 Khái niệm 3

1.2.2 Bản chất 3

1.2.3 Vai trò 5

1.2.4 Thách thức 5

CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ 7

2.1 Tiếp thu và hội nhập các giá trị quản trị quốc tế 7

2.2 Tác động đến chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu 9

CHƯƠNG 3: THÁCH THỨC CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ 12 CHƯƠNG 4: SO SÁNH TÌNH HÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

4.1 Hội nhập kinh tế quốc tế trên thế giới 15

4.1.1 Châu Âu 15

4.1.2 Bắc Mỹ 15

4.1.3 Mỹ Latinh 15

4.1.4 Châu Phi 16

4.2 Hội nhập kinh tế tại châu Á 16

4.2.1 ASEAN 16

4.2.2 Trung Quốc 16

4.2.3 Nhật Bản và Hàn Quốc 16

4.2.4 Ấn Độ 16

KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, hội nhập kinh tế quốc tế trởthành xu thế tất yếu và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của mỗi quốc gia.Còn với nước ta, việc hội nhập không chỉ mang tới nhiều cơ hội như mở rộng thịtrường, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tiếp cận công nghệ hiện đại nhưng cũng dẫntới nhiều thách thức lớn về cạnh tranh, thể chế, năng lực doanh nghiệp và nguồnnhân lực Trong bối cảnh những diễn biến kinh tế toàn cầu, tác động của các hiệpđịnh thương mại thế hệ mới và những biến đổi chuỗi cung ứng và cấp cung làm thayđổi toàn bộ cảnh tranh thương mại, nghiên cứu vai trò và thách thức của hội nhậpkinh tế giúp thống kê thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnhtranh kinh tế Nghiên cứu đồng thời cũng mang ý nghĩa thực tiễn hóa trong việc hỗtrợ doanh nghiệp và nhà quản trị chính sách luôn kiểm soát tốt cơ hội và rủi ro trongquá trình hội nhập

Chính vì vậy, việc lựa chọn đề tài này không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn

có tính cấp thiết, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Namtrong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu

Dựa vào việc nghiên cứu, tìm hiểu thông tin trên mạng, qua các tạp chí kinhdoanh, qua các nguồn thông tin bên ngoài khác và bên trong giáo trình tìm ra cácthông tin tổng quan, chiến lược kinh doanh, hình ảnh,…giúp chúng em làm nên tiểuluận nà

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ VAI TRÒ VÀ THÁCH THỨC CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ

QUỐC TẾ1.1 Văn hóa doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm

“Văn hóa doanh nghiệp chính là cách nghĩ, cách sống và cách làm của doanhnghiệp Hay nói một cách cụ thể hơn, văn hóa doanh nghiệp chính là cách nghĩ, cáchsống và cách làm việc của từng con người trong doanh nghiệp đó.” - (Trích sách Quảntrị bằng Văn hóa - Tác giả: TS Giản Tư Trung)

Có thể hiểu, văn hóa doanh nghiệp (tiếng Anh: Corporate Culture) là tập hợp cácgiá trị, niềm tin, hành vi, thái độ, chuẩn mực và cách hành xử chung của mọi thành viêntrong một tổ chức doanh nghiệp

1.2 Hội nhập kinh tế quốc tế

1.2.1 Khái niệm

Hội nhập kinh tế quốc tế được hiểu là quá trình gắn kết nền kinh tế của một quốcgia với nền kinh tế thế giới thông qua các hiệp định thương mại để tạo nên khuôn khổpháp lý chung cho sự phối hợp và điều chỉnh quan hệ kinh tế giữa các quốc gia vớinhau

1.2.2 Bản chất

Về bản chất, hội nhập quốc tế chính là một hình thức phát triển cao của hợp tácquốc tế Hội nhập quốc tế cũng như các hình thức hợp tác quốc tế khác đều vì lợi íchquốc gia, dân tộc Các quốc gia tham gia quá trình này cơ bản vì lợi ích cho đất nước, vì

sự phồn vinh của dân tộc mình

Ngày nay, hội nhập kinh tế quốc tế được các quốc gia/vùng lãnh thổ thực hiện bằngnhững phương thức chủ yếu và có thể phân biệt như sau:

- Thoả thuận thương mại ưu đãi: Theo phương thức này, các quốc gia/vùng lãnhthổ tham gia các thoả thuận/hiệp định, trong đó cam kết dành cho nhau các ưuđãi về thuế quan và phi thuế quan đối với hàng hóa của nhau, tạo thành các ưuđãi thương mại, ví dụ: Hiệp định về thỏa thuận thương mại ưu đãi ASEAN năm1977

- Khu vực mậu dịch tự do: là một hình thức hội nhập kinh tế quốc tế ở mức độtương đối cao do hai quốc gia (ví dụ: Hiệp định thương mại tự do Việt Nam –Chilê) hoặc một nhóm các quốc gia/vùng lãnh thổ thiết lập

- Hiệp định đối tác kinh tế: là cấp độ hội nhập kinh tế sâu hơn hiệp định thươngmại tự do Mặc dù vậy, trong giai đoạn hiện nay, nếu xét về nội dung thì ranhgiới để phân biệt giữa hiệp định đối tác kinh tế và hiệp định thương mại tự docũng không thực sự rõ ràng (ví dụ: Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyênThái Bình Dương, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU)

- Thị trường chung: Thị trường chung có đầy đủ các yếu tố của hiệp định đối táckinh tế và liên minh thuế quan, cộng thêm các yếu tố như tự do di chuyển cácyếu tố sản xuất (vốn, lao động) giữa các nước thành viên Ví dụ: Theo Hiệp ướcRôme có hiệu lực từ 01/01/1958, một thị trường chung được thành lập ở châu

Âu gồm các quốc gia Cộng hoà Liên bang Đức, Italya, Pháp, Bỉ, Hà Lan,Lúcxămbua và sau đó them một số nước: Anh, Đan Mạch, Ailen (1973), Hy Lạp(1981), Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha (1986)

- Liên minh thuế quan: là một hình thức của hội nhập kinh tế quốc tế, trong đó,thuế quan giữa những nước thành viên đều được loại bỏ, chính sách thương mạichung của liên minh đối với những nước không thành viên được thực hiện Cácthành viên của liên minh ngoài việc cắt giảm và loại bỏ thuế quan trong thươngmại nội khối còn thống nhất thực hiện chính sách thuế quan chung đối với cácnước bên ngoài khối Ví dụ, Cộng đồng các quốc gia vùng Andes (CAN) - mộtliên minh thuế quan gồm các thành viên là: Bôlivia, Côlômbia, Êcuađo và Pêru

hay Liên minh kinh tế Á – Âu (gồm Liên bang Nga Bêlarút Cadắcxtan Tagikixtan - Ácmênia).

Liên minh kinh tế và tiền tệ (EU): là hình thức cao của hội nhập kinh tế quốc tế.Liên minh kinh tế được xây dựng trên cơ sở các quốc gia thành viên thống nhấtthực hiện các chính sách thương mại, tiền tệ, tài chính và một số chính sách kinh

tế - xã hội chung giữa các thành viên với nhau và với các nước ngoài khối

- Diễn đàn hợp tác kinh tế: là hình thức hội nhập kinh tế quốc tế ra đời vào thậpniên 80 thế kỷ XX, ví dụ: Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương(APEC) và Diễn đàn hợp tác Á - Âu (ASEM) Các quốc gia tham gia diễn đànhợp tác kinh tế không có những cam kết mang tính ràng buộc thực hiện, mà chủyếu mang tính định hướng, khuyến nghị hành động đối với các quốc gia thànhviên Những nguyên tắc được xây dựng giữa các quốc gia tham gia diễn đàn làlinh hoạt và tự nguyện để thực hiện tự do hoá và thuận lợi hoá thương mại, đầutư

1.2.3 Vai trò

Vai trò trong doanh nghiệp là tập hợp các chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm vàquyền hạn mà một cá nhân, bộ phận hoặc tổ chức doanh nghiệp diễn ra hiêu quả và đạtđược mục tiêu đề ra

Hội nhập kinh tế quốc tế là quá trình một quốc gia tham gia vào nền kinh tế toàncầu thông qua việc mở cửa thị trường, thúc đẩy thương mại, đầu tư, hợp tác và tuân thủcác quy định chung của khu vực hoặc toàn cầu Trong quá trình này, “vai trò” đề cậpđến chức năng, vị trí và tầm quan trọng của một quốc gia, tổ chức hay cá nhân trongviệc thúc đẩy, tham gia và định hình tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế

1.2.4 Thách thức

Bên cạnh đó, thách thức trong hội nhập kinh tế quốc tế là những khó khăn, rào cản

và áp lực mà một quốc gia, doanh nghiệp hoặc cá nhân gặp phải khi tham gia vào quátrình kết nối và mở cửa nền kinh tế với khu vực và thế giới Những thách thức này xuất

phát từ sự khác biệt về trình độ phát triển, thể chế, công nghệ, văn hoá, cũng như từ sựcạnh tranh khốc liệt trên thị trường quốc tế.

Chẳng hạn như doanh nghiệp nội địa mất thị phần trước các tập đoàn quốc gia hay

áp lực nâng cao tiêu chuẩn sản phẩm để đáp ứng yêu cầu quốc tế (Tuấn, 2021)

Điều đáng chú ý là mức độ tác động và hậu quả mà những khó khăn do thách thứcgây ra không bao giờ giảm đi Nó phụ thuộc rất nhiều vào phản ứng của doanh nghiệp.Một công ty năng động, linh hoạt và nhanh chóng có thể giảm thiệt hại hoặc biến tháchthức thành cơ hội Các công ty có thể phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng nếu

họ không làm gì

Thách thức là một thành phần quan trọng không thể thiếu trong môi trường kinhdoanh Chúng có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức, chẳng hạn như sự thay đổi trên thịtrường, sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường hoặc những thay đổi trong công nghệ, đếnnhững thay đổi trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị và xã hội

Một doanh nghiệp có thể biến những khó khăn thành cơ hội để phát triển và đổi mớinếu họ có khả năng phân tích, đánh giá và phản ứng thông minh Ví dụ, sự thay đổitrong luật của chính phủ có thể cho phép các doanh nghiệp nhanh chóng thích ứng vàphát triển các lựa chọn mới; Trong một cuộc khủng hoảng kinh tế, các công ty có thểphải tối ưu hóa hoạt động, giảm chi phí và tìm kiếm các nguồn thu nhập mới Doanhnghiệp sẽ thu được kiến thức, kinh nghiệm và năng lực quý báu khi vượt qua những

“thách thức” Các công ty có thể sử dụng những nguồn lực này để tăng cường khả năngcạnh tranh, mở rộng thị phần và phát triển bền vững

CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TRONG

HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

Văn hóa là mục tiêu, là động lực, nguồn lực nội sinh, là hệ điều chỉnh cho sự pháttriển bền vững của một dân tộc, một xã hội, một địa phương, doanh nghiệp gia đình…Cái cốt lõi, tinh túy của văn hóa là hệ giá trị nhân cách cao đẹp kết tinh trong các thế hệcon người của dân tộc, nhân loại (Quát, 2018) Hội nhập kinh tế quốc tế không chỉ làquá trình mở rộng thị trường, tăng cường xuất nhập khẩu và thu hút FDI mà còn có tácđộng sâu sắc đến việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp khi được xây dựng và phát triển một cách thích hợp, việcnày đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự thành công của doanh nghiệp trongquá trình hội nhập kinh tế quốc tế Những tác động tích cực của văn hóa doanh nghiệpkhông chỉ giới hạn trong phạm vi nội bộ mà còn lan tỏa ra môi trường kinh doanh toàncầu, tạo ra những lợi thế cạnh tranh bền vững

2.1 Tiếp thu và hội nhập các giá trị quản trị quốc tế

- Tiếp nhận tiêu chuẩn quốc tế

Sự tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế không chỉ mang đến cơ hội mởrộng thị trường và tăng trưởng kinh tế, mà còn là một đòn bẩy mạnh mẽ, thúc đẩy cácdoanh nghiệp Việt Nam tiến gần hơn đến những chuẩn mực quốc tế về quản trị, đạo đứckinh doanh và phong cách lãnh đạo Quá trình này không chỉ là sự tiếp nhận thụ động,

mà là một sự tương tác chủ động, nơi doanh nghiệp Việt Nam có thể học hỏi, chọn lọc

và áp dụng những tinh hoa từ các nền kinh tế phát triển, tạo nên một sự chuyển mìnhmạnh mẽ trong văn hóa doanh nghiệp Việc tiếp xúc với các tiêu chuẩn quản trị tiêntiến, chẳng hạn như ISO, Lean, Six Sigma, không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệuquả hoạt động, mà còn tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp, nơi mà quy trìnhđược tối ưu hóa, rủi ro được kiểm soát và chất lượng được đảm bảo (Quát, 2018) Đồng

thời, việc áp dụng các chuẩn mực đạo đức kinh doanh quốc tế, như tuân thủ pháp luật,minh bạch thông tin và trách nhiệm xã hội, không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng uytín trên thị trường quốc tế, mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, nơi mà

sự cạnh tranh diễn ra một cách công bằng và minh bạch

Ví dụ như Vinatex – Tập đoàn Dệt May Việt Nam đã áp dụng chiến lược xây dựngvăn hóa doanh nghiệp theo các trụ cột chung, giúp từng doanh nghiệp thành viên duy trìbản sắc riêng đồng thời đảm bảo sự thống nhất trong toàn tập đoàn Chiến lược nàyđược xem là yếu tố then chốt trong việc vượt qua những thách thức của thị trường quốc

tế và góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh (Công, 2023)

- Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và quản trị chuyên nghiệp

Hội nhập kinh tế tạo điều kiện cho doanh nghiệp được tiếp cận với công nghệ, quytrình và mô hình quản trị tiên tiến Qua đó, văn hóa doanh nghiệp trở nên năng động,khuyến khích sự sáng tạo, học hỏi và cải tiến không ngừng, góp phần nâng cao năng lựccạnh tranh trên thị trường toàn cầu (Công, 2023) Ngoài việc mở ra những cánh cửa thịtrường rộng lớn Sự tiếp xúc này mang lại một luồng gió mới cho văn hóa doanh nghiệp

và thổi bùng ngọn lửa sáng tạo và đổi mới

- Khả năng giao tiếp và hợp tác hiệu quả với các đối tác quốc tế

Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò như một chất xúc tác mạnh mẽ, thúc đẩy quátrình này diễn ra trơn tru và hiệu quả Một văn hóa doanh nghiệp cởi mở, linh hoạt và đềcao sự đa dạng sẽ tạo ra một môi trường làm việc lý tưởng, nơi mà sự khác biệt về vănhóa không còn là rào cản, mà trở thành nguồn lực quý giá Doanh nghiệp với một nềnvăn hóa như vậy sẽ dễ dàng xây dựng được lòng tin và sự tôn trọng từ các đối tác quốc

tế Sự thấu hiểu và nhạy bén với những khác biệt trong phong cách giao tiếp, giá trị vàtập quán kinh doanh của từng quốc gia giúp doanh nghiệp tránh được những hiểu lầmkhông đáng có, đồng thời tạo ra những mối quan hệ hợp tác bền vững Hơn nữa, sự linhhoạt trong văn hóa doanh nghiệp cho phép doanh nghiệp nhanh chóng thích ứng với

những thay đổi và thách thức trong môi trường kinh doanh quốc tế, từ đó nắm bắt đượcnhững cơ hội hợp tác mới Trong một môi trường làm việc đa văn hóa, sự sáng tạo vàđổi mới được khuyến khích, khi mà những ý tưởng và góc nhìn đa dạng được kết hợp

và chia sẻ Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tạo ra những sản phẩm và dịch vụphù hợp với thị trường quốc tế, mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh và tạo ra nhữnggiá trị mới

- Xây dựng các mối quan hệ lâu dài với các đối tác quốc tế

Lòng tin sẽ được xây dựng trên nền tảng vững chắc trong mọi mối quan hệ hợp tácnếu một nền văn hóa doanh nghiệp tôn trọng các nguyên tắc công bằng và minh bạch.Trong môi trường kinh doanh toàn cầu, sự tin tưởng lẫn nhau là tài sản vô giá Các đốitác quốc tế sẽ đánh giá cao những doanh nghiệp có cam kết mạnh mẽ về đạo đức kinhdoanh, tuân thủ pháp luật và thực hiện đúng những gì đã hứa Khi các giá trị này đượcthể hiện một cách nhất quán trong mọi hoạt động của doanh nghiệp, từ quá trình đàmphán hợp đồng đến việc thực hiện các dự án hợp tác, lòng tin sẽ được củng cố và mốiquan hệ hợp tác sẽ ngày càng bền chặt Hơn nữa, văn hóa doanh nghiệp coi trọng sựcông bằng và minh bạch sẽ tạo ra một môi trường làm việc cởi mở, nơi mà các đối tácquốc tế cảm thấy thoải mái chia sẻ thông tin và ý kiến Điều này không chỉ giúp nângcao hiệu quả hợp tác mà còn tạo ra những cơ hội học hỏi và phát triển lẫn nhau Khi cácđối tác cảm thấy được tôn trọng và đánh giá cao, họ sẽ sẵn sàng gắn bó lâu dài vớidoanh nghiệp, cùng nhau vượt qua những thách thức và đạt được những thành côngtrong tương lai

Như vậy, văn hóa doanh nghiệp khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới sẽ giúp doanhnghiệp nắm bắt nhanh chóng cơ hội trong môi trường kinh doanh quốc tế, từ đó mởrộng thị trường và phát triển sản phẩm mới Tiềm năng này nằm trong văn hóa trí tuệ,đọa đức tâm hồn,nhân cách, lối sống, trong ý chí, nghị lực, bản lĩnh, tài năng trong từngdoanh nghiệp (Quát, 2018)