Luận văn tìm hiểu mô hình giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trí tuệ tại trường tiểu học bình minh hà nội

Đề xuất vai trủ của nhân viên công tác xã hội trong mô hình giáo dục hòa nhập trễ khuyết tật trí tuệ tại Trường Tiểu học Hình Minh — Hà Nột... Trên cơ sở nghiên cứu và tìm hiểu thực tế v

DAI HOC QUOC GIA HA NOI

TRUONG DAI HOC KHOA HOC XA HOI VA NHAN VAN

TRAN THI HA THUONG

TIM HIEU MO HINH GIAO DUC HOA NHAP TRE KHUYET TAT TRi TUE TAI TRUONG

TIEU HOC BINH MINH - HA NOI

LUẬN VĂN THẠC SĨ

CHUYÊN NGÀNH: CÔNG TÁC XÃ HỌI

HÀ NOI, 2014

tạ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA IIA NOL

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TRAN THỊ HÀ THƯƠNG

TÌM HIỂU MÔ HÌNH GIÁO DỤC HÒA NH

TRẺ KHUYÉT TẬT TRÍ TUỆ TẠI TRƯỜNG

TIỂU HỌC BÌNH MINH - HÀ NỘI

Luận văn Thạc sĩ Chuyên ngành: Công tác xã hội

Mã số: 69011101

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYÊN THỊ KIM HOA

Xác nhận của Chủ tịch hội đẳng Xác nhận của GVHD

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà PGS.TS Nguyễn Thị Kim Hoa

LOT CAM ON

Tuuận vẫn gủa em về đề tài “Từn hiểu mô hành giáo đục hòa nhập trẻ khuyét

tật trí tuệ tại Trường Tiểu học Bình Minh - Hà Nội” dược hoàn thành trong 06 tháng, với sự chỉ bảo tận tính của PGS.TS Nguyễn Thị Kim Hoa Với lòng kính trọng và

biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Kim Hoa và các thầy cô đã tận tình chỉ bão, hưởng dẫn và giúp đỡ em hoản thành luận văn này

Tế hoàn thánh hiận văn này, em cũng đã nhận được rât nhiều ý kiến đóng

góp vá sự quam tâm giúp đỡ của các thẫy cô giáo, các cản bộ quân lí, các giáo viên

và phụ huynh của trẻ khuyết tật trị tuệ tại Irường Liểu học Binh Minh Hà Nội

Em xi chân thành cảm ơn sự quan tầm giúp đõ và những đóng góp, những tỉnh

4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu ¬— ¬— ¬ -

7 Giá thuyết nghiên cửu sexy sexy TH su TỔ

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VẢ THỰC TIỀN NGHIÊN CỨU VÉ GIÁO

DỤC HÒA NHẬP TRẺ KHUYẾT TẬT TRÍ TUỆ sexy ——'

1.1.1 Khiểm khuyết/ khuyết tàt khuyết tật trí tuê/ trẻ em khuyết tật ——'

1.1.2 Giáo dục chuyên biệt giáo dục hội nhập/ giáo dục hoá nhập —-

1.2.1 Thuyét nhu cau cia Abraham Maslow sexy sexy se, TÔ,

1.2.2 Thuyết hệ thông ¬— ¬— ¬— ——-

1.2.4 Lý thuyết giáo dục hòa nhập sexy sexy —-.ˆ

1.3 Cơ sở pháp lý cho hoạt động Giáo đục hỏa nhập trẻ khuyẾt tật tại Việt

1.4 Đặc diễm dịa bàn nghiên cứu Trường Tiểu học Bình Minh Hà Nặt 35

1.4.2 Nhiệm vụ, chức năng, 36

1.4.3 Công tác tổ chức cản bộ của Trường HHu re HHu re seo, 36

1.4.4 Công tác hành chính eo chenrooerriirseee ¬— — 1.4.5 Các chương trình, hoại động đá thực hiện 37 1.4.6 Cáo công tác khác ¬— ¬— ¬— secon BY

7, Ngân sách hoạt động "— 39

Chuong 2 THUC TRANG, NHU CAU VA HIEU QUA GIAO DIC HOA NHAP TRE KHUYẾT TẬT TRÍ TUỆ TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH MUNH— HÀ NỘI 40 2.L Thực trạng công tác giáo dục hỏa nhập trẻ khuyết tật trí tuệ tại Trưởng

2.1.1 Nội dung và phương pháp giáo dục hòa nhập cho học sinh khuyết tật trí tuệ 40 2.1.2 Kiến thức và kĩ năng của giáo viên dạy giáo dục hỏa nhập trẻ khuyết tật trí

2.4 Đề xuất vai trủ của nhân viên công tác xã hội trong mô hình giáo dục hòa

nhập trễ khuyết tật trí tuệ tại Trường Tiểu học Hình Minh — Hà Nột 68

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ¬— ¬— eerie BA PHU LUC

Giáo dục đặc biệt Giáo Dục và Đào Tạo Giáo viên

Trao Đồng Thương Bình và Xã Hội

lộ Giáo Dục và Dào Tạo

Người khuyết tật

Tổ phức Hợp lác và Phái triển Kinh tế

'Trẽ khuyết tật Trê khuyêt tật trí tuệ

Tổ chức Giáo dục, Khao học và Văn hỏn của Tiên Hợp Quốc Chương trình hỗ trợ phát triển cửa Liên Hợp Quốc

Quỹ Nhĩ Đông Liên Hợp Quốc

Tổ chức Y tế thể giới

DANH MUC CAC BANG

Rang 2.1 Mac độ điều chỉnh nội dung đạy học cho trễ khun 4

Bang 2.2 Muc dộ diễu chính phương pháp day học cho trẻ khuyết tật 4

Rang 2.8 Đánh giá của giáo viễn về tổ hỏa nhập của trẻ khuyết tật học giáo

DANH MỤC CÁC BIÊU ĐÔ Biểu đề 2.1 LIễ trợ giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật từ phía xã hội e , 98

Biểu để 2.2 Nhu cau béi dưỡng cho giáo viên về các nội dụng giáo dục hùa nhập 54

DANH MẸC CÁC HÌNH Hình 1.1: Mô bình tháp nhụ cầu của A Maslow

Tỉnh 2.1: Sơ để mê hình giáo đục hèa nhập trẻ khuyết tật trí tuệ có sự kết hop của

nhân viên Công lác xã hội 69

DANH MUC HOP

Hộp 2.1 Tư vẫn hỗ trợ thay dễi nhận thức tiêu cực sexy sess

pháp, trẻ bị lạm đựng gọi chung là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt lại có chiều

hưởng gia ting, Nhận thức được sự tồn tại và phát triển của xã hội chính lả sự duy

tri, nuôi đưỡng và bảo vệ gidng nòi, hơn ai hết, chúng ta nhận thức được rằng trẻ em

chỉnh là mm tín yêu và hì vọng của sự phát triển lương lai, và sự cần thiết của công

tie giao duc va bao vé tré em

Theo số liệu thẳng kê của WHO năm 2011, hiện cả mưóc có khoảng gần 6,7

L, trơng đó có trên 1 triệu rẻ em khuyết tật Tuy nhiên, vẫn còn

triệu người khuyết tật,

khoảng 700 nghìn trẻ khuyết tật chưa từng dược dến trường và 32,99% trẻ khuyết tật bô hạe! Trẻ khuyết tật đù ở bắt cử dạng nào cứng đều có quyến nhận được sự giáo dục như bao trẻ bình thường khác, đểu có rửa cầu học tập, vụi chơi giải trí, đước yêu thương, tôn trọng và hoà nhập cộng đồng Đồng thời trẻ khuyết tật luôn gặp phải những vẫn đề tâm lý mặc câm, tự tỉ về những khuyết tật, khiêm khuyết của bản thân mình Hơn nữa, hiện nay trong những gia đình có trẻ khuyết tật, kẻ cả người thản hay người chăm sóc trẻ khuyết tật cũng mặc cảm với hoàn cảnh cửa

minh Mét số cộng đồng dân cư vẫn chưa tin tưởng vào khả năng học tập và hòa

nhập cộng dòng của trẻ khuyết tật Nhiều người vẫn cho rằng, trẻ khuyết tật chỉ nên học ở các trường lớp chuyên biệt, không thể hòa nhập trong hệ thông giáo đục phổ

thông và một bộ phận giáo viên, cản bộ quân lý cũng có quan niệm như vậy Việt

Nam cũng giống như các nước khác khi xét về sự hiểu biết và thải độ đối với người

khuyết tật và trễ khuyết tật Người khuyết tật thường bị coi là người bỏ đi, là dị

dang va In giéu col Việc phát hiện sớm trẻ em trai và gái khuyết tật, hỗ trợ cho cha

Tnẹ các cm và giúp các em hoà nhập vào các trường mẫu giáo và tiểu học còn ở mức

“Trang đh liện của Liên Hợp Quôc, Phản Thông tín và sẽ liệu về Việt Nam cña Ngân hàng 'Lhễ giái

tạ

đông dược học ở các trường chính quy lả diễu it thay

Dặc biệt là ở người khuyết tật về trị tuệ hoặc cơ quan thu nhận cảm giác

(kiếm thính, khếm thị khả răng tiếp thủ trì thức là khá khó khăn, khuyết tật vận

động thi bi anh hưởng ít hơn Người khuyết tật cân một hình thức giáo đục đặc tiệt phù hợp với đặc điểm khiểm khuyết của mình - điều này đôi khi yêu cầu đầu tư

về cơ sở vật chất nhiều hơn so với giáo đục thông thường, đo đỏ nêu sự hỗ trợ từ phia chính quyền, cơ quan giáo dục và bản thân gia đình không tốt, việc duy trì học

Tập tiếp lên cao hẳu như là bat kha thi Theo Tổ chức Giáo duc, Khoa hoc va Van

tỏa của Liên Hợp Quốc (UNESGO) thì 90% trễ em khuyết tật ở các nước đang phát

triển không được đua đến trường Quỹ Nhi đẳng Liên [lợp Quốc thì cho biết 309%

số thanh niên đường phổ là trẻ khuyết tật Vẻ trình độ học vẫn nghiên cứu

của Chương trình hỗ trọ phát triển của Tiên Hợp Quốc (UNDE) thực hiệu năm 1998

con số mày đang cô xu hướng tăng [15, tr.é]

Theo Bộ Tao động Thương bình và Xã hội Việt Nam, trình độ học vấn của

người khuyết tật ở Việt Nam rất thấp 41% số người khuyết tật chỉ biết dọc biết viết,

19,5% học hết cấp một; 2,75% có trinh độ trung học chuyên nghiệp hay chứng chi

học nghề, và it hon 0.1% cé bang đại học hoặc cao đẳng Nhìn chung, chỉ có khoảng 3% dược dào tạo nghẻ chuyên môn, và chỉ hơn 4% trong số dó có việc làm ổn định Hiện có bơn 40% người khuyết tật sống đưới chuẩn nghèo (Bộ

LĐTBXH, 2005)

Một trong những mục tiêu quan trọng của chiến lược giáo đục là đến năm

2015, hàu hết trẻ khuyết tật Việt Nam có cơ hội bình đắng trong tiếp cận một nên

giao duc có chất lượng và đuợc trợ giúp để phát triển Lối đa tiểm nắng, Uran gia và

dòng góp tích cực chơ xã hội Mặc đủ giáo dục hòa nhập được xác dụnh là hướng di

chính trong các trường phả thông nhưng hiện nay vẫn chưa có sự thống nhật giữa

các bộ, bạn ngành như chính sách cho học smÙh, giáo viên Quả trình giáo dục hoa

nhập ở Việt Nam và phương pháp tiếp cân giáo dục hoà nhập là một tién trinh cho đến nay vẫn đang tiếp diễn với khung chỉnh sách và pháp luật về Cơ sở pháp luật

ôn việc thực hiện còn nhiều IrỞ ngại và

cho giáo dục hoà nhập ö Việt Nam, tuy nh

cỏ nhiều bai hoe được rút ra từ thực tiên giáo dục hoả nhập Giáo dục hoá nhập nhằm giúp trẻ khuyết tật cũng như mọi trẻ khác có quyền được hưởng giáo dục

trong hệ thông giáa đục phố thông,

giúp trẻ khuyết tật đạt được mức độ cao nhất có thể được của sự tự lập và hoà nhập

xã hội mục đích của giáo dục là phát triển nhân cách, tài năng, khả năng ti iuệ

và thả lưu của trễ ở mức độ tôi đu nhất”

Có thể thấy dã có những tâm gương khuyết tật diễn hình đã thành công trong học tập và thể hiện nghị lực phản đâu tái hoà nhập như: thây giáo Nguyên Văn Kí bị

Hết 2 tay, đã vượt lên số phôn, trở thành một nhà giáo ưu tủ viết bằng chân, hay chàng

trai Công nghệ thông tin Trịnh Công Thanh, căn bệnh ung thư xương đã cướp đi của anh chân bên phãt, dù không được lọc chính quy về chuyên ngành Công nghệ thông tin song Thanh đã lần mò cùng các bạn bè xây dựng nên những chuyên trang, diễn

đàn trực tuyển dành cho người khuyết tật, các nạn nhân chất độc da cam, dioxim

Trên cơ sở nghiên cứu và tìm hiểu thực tế về trẻ khuyết tật trí tuệ được giáo

dục hội nhập và giảo dục hỏa nhập tải Trường Tiểu học Bình Minh, tôi nhận thấy Công tác xã hội trong việc hễ trợ giáo dục hoả nhập cho trẻ em khuyết tật đặc biệt

là trễ khuyết tật trí tuệ hiện nay la vô củng cân thiết để giúp các em nhanh chóng hoà nhập xã hội Chính vị thẻ, tỏi chọn dé tai: “Tin hiểu mỗ hình giáo dục hoà

nhập cho (rẽ khuplt tật trí tuệ tại Trường Tiễu học Bình Minh - Hà Nội”

3 Tẳng quan tình hình nghiên cứu của để tải

Thử nhất, một số công trình nghiên cứu liên guan dễn vẫn dễ giáo dục hòa

nhập trẻ khuyết tậi trên thả giới

Tủ những năm đầu của thể kỷ XI, ở gác nước Pháp, Đúc, Tây Ban Nha và

một số nước Châu Âu dã xuất hiện phương thức giáo đục chuyên biệt mang dậm tr tưởng nhân văn, quan điểm y tế, phục hồi chức năng chính trị, đây lá mô hình xuất tiện sớm nhất trơng lịch sử giáo đục trẻ khuyết lật Ở phương thức này, trổ có các dạng khuyết tật khác nhau được dưa vào các cơ sở giáo dục riêng, tách biệt với hệ thống giáo đục quốc dân [1, tr 78]

ăm 1770 đã xuât hiện một mô hinh giáo đục hội nhập trẻ khuyết tật ở Mỹ,

năm 1950 thì mô linh giáo dục hội nhập xuất hiện ở nhiều nước Năm 1956,

Philippines đã đưa trẻ khiếm thính vào học ở trường phổ thông Năm 1945, Anh đưa

TKT vào trường hội nhập

Vẻ bản chất, giáo dục hội nhập vẫn đựa vảo mẽ hình y tế - phục hồi chức

năng, Trẻ khuyết tật san khi được phục hải chức năng được học với trẻ bình thường,

song chỉ tham gia một số hoạt động

Cho dến năm 1960, tư tưởng tôn trọng, giá trị và bình dẳng cho mọi người,

trong đó có trẻ em, đã xuất hiện và trở thành trào lưu trên toàn thế giới Giáo đục

Hỏa nhập ra dời, ở đó trẻ khuyết tật dược giáo đựo ngay trong trường học của 18 em

bình thường, tại cộng đồng nơi các em đang sinh sống

Đầu tiên xuất hiện ở một số nước Châu Âu như: Thụy Điền, Nauy, Italy, Tay Ban Nha sau do la ở Đắc Mỹ, Newzcland và tiếp tục phát triển ở các mước khác

vả nhận được sy ting hộ mạnh mẽ của cộng đảng quốc tế, UNHSCO và LNICHE Thành công của GDHN được khẳng định từ nữa thẻ kỹ XX, giúp cho một số lượng,

lớn trẻ khuyết tật ở mọi quốc gia cỏ cơ hội phát triển, nhiều trẻ thành đạt, dại da số

có cuộc sống bình thường, hòa nhập cộng đồng thuận lợi [20, tr 89]

Trên thực tế tại nhiễn nược trên thế giới, mô hình “giáo đục hoà nhập cho té khuyết tật? đã đáp ứng đũ các nhu cầu của trẻ khuyết tật và người nhà của trẻ do

một ê-kíp các chuyên gia cùng tham gia làm việc hao gồm nhân viên y tế, bác sĩ tầm

lý, cán bộ giáo đục đặc biệt và nhân viên công 1â

ã hội Hoả nhập dựa trên lí thuyết xã hội và giáo dục Những người tin tưởng vào hoà nhập cũng là những

người tín tưởng rằng tât cã mọi người đều là những thành viên quan trọng của xã

Hội, không phân biệt sự khác nhau hay sự ổn đựng giữa họ Trong giáo dục, điều này

có nghĩa là moi hee sinh, bat ké mic dé nắng lực hay khuyết tật, bất kể hoàn cảnh kinh tế xã hội, ngồn ngũ, thành phân dân tộc, tôn giáo, giới tính có khác nhau đến đầu đều có thể cùng nhau học lập trong một môi trường học đường,

UNE!

la do kì thị gây ra Nguyên nhàn của kì thị có thể là do thiểu hiểu biết hoặc đo những định kiến truyền thẳng về trê em khuyết tật chẳng hạn như đo “cha mẹ ắn ở không tốt”, “do kiếp trước cha mẹ làm nhiều diều ác”, “bị các đẳng tối cao nguyễn

7O cũng đã xác dịnh thải dộ tiểu cực dồi với giáo dục hoá nhập chính

rủa” Dê cập đến vân để xoá bỏ rào cản, tô chức nảy cũng nhân mạnh “chi don

giản đưa học xinh có nhí cầu đặc biệt trong đó có bọc xinh khuyết lột vào trường

học thôi tì chưa đủ để tạo nên một sự hoà nhập có ý nghĩa Trọng lâm ở đây là

n từ cách nhìn nhận những kiiẩm khuyết và khó khăm của trẻ như là rào

phải chu

cần đối với quả trình baà nhập sang việc xác định những tổn tai trong môi tường

học dường dang tạo ra những tác dụng không có lợi của quá trình này” Đề lam

được việc này cắn phải nàng cao nhận thức về những lợi ích mà giáo đục hoà nhập

mang lại cho tất cả học sinh Việc làm mày cân thực hiện đối với từng “đối tác” như

đã kế trên

M.Soder, đã nghiên củu thực hiện hỏz nhập cho trễ chậm phát triển trí tuệ,

ởng chọ rằng: Cần phải tập trung nghiên cứu đẻ giúp trẻ tự tìm ra hoàn cảnh của minh thay thé cho việc đo đạc hiệu quả của công việc hòa nhập

Cũng quan điểm này, Irene Laspez đã nghiên cứu thành công “bòa nhập tir

viễn cảnh học sinh”: “ những sáp nghữ, nhận (hức và mong muôn của dứa trẻ cần được tìm ra bằng cách hỏi dita trẻ nhụ một con người”, và xác định trong mục tiêu hoa nhap 1a tinh than đoàn kết công đông, sự hiểu biết lẫn nhau qua tham gia va siao tiếp, [19, tr 47]

L.X Vugôxki nhà tâm lí học hoạt động, đã khởi xướng thuyết vẻ “Vùng phat

triển gần nhất cửa trẻ” của trẻ em Ông cho rằng: “Sự phát triển của trê lửa tuổi

không thể dựa vào vốn Hàng di truyền, không tự phát mà diễn ra trong quá trinh

phát triển ” Điều này rật có ý nghĩa bởi vì được hòa nhập với bạn bẻ, với người lớn

trong mdi trường giáo dục là phương thức tốt nhất để trẻ hoạt động và phát triển

Thủừ hai, một số công trình nghiên cứu liên quan dén giáo dục bòa nhập trẻ khuyất tật ớ Việt Nam

Việc nghiên cửu Giáo dục hòa nhập cho Irẻ khuyết tật được thể hiện nhiều trong các bảo, tạp chỉ giảo đục và nhiều tải liệu nghiên cứu của nhiều nhà khoa học:

Tác giả Lê Văn Tac trong cuốn “Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật” đã xem xét hiệu quâ của công tác GDHN trong việc điều chỉnh chương trình dạy học phủ hợp với khá năng và nhu cảu của LKT Theo tác giá, trên cơ sở những đặc điểm

khác nhau vẻ khả năng, nhu câu, sở thích của trẻ cũng như căn cứ vào nội đụng của

môn học, bài học, trong lớp bọc hòa nhập có thể áp dung mt trong cdc cach điều chính sau: Phương pháp đểng loạt, phương pháp đa trình độ, phương pháp thay thể

Việc điển chỉnh cản dựa vào khả năng của từng trẻ và cũng không có một phương,

phép nào có thể áp dụng cho moi TKT

Cũng trong cuồn “Giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật ở Liệt Alam "2, nhòn

tác giả Lê Văn Tac, Tran Văn Đích và một số tác giả đã viết: “Cẩn nhìn nhận tê

khuyết tật như mọi trễ em khác, những em này cũng có năng lực nhất dịnh các em phải được tham gia một cách bình đẳng trong mọi công việc của cộng đồng đề thực

hiện li tuông một xã hội cho mọi người" [25, tr S9] Các tác giả đã chỉ ra cụ thể từng bước đi và cách làm dỗi với công tác GDHN cho TKT ở Việt Nam

Trong để cương bài giảng vẻ GDLIN, Tiến sĩ Nguyễn Thị lioàng Yến đã

nhân mạnh tâm quan trạng của các dặc tỉnh tâm lí TET, khả năng tham gia của trẻ

trong các trưởng, hớp học hỏa nhập Tác giá cũng khẳng dịnh: Hiểu rõ những dic điểm tâm li va tinh quy luật tâm lí cá nhân đổi với hoạt động chính là điều kiện có ảnh hưởng căn bản đến hiệu quả của quá trình GDHN và phát triển rẻ Ánh hướng đến chất lượng giáo dục, mà trước hết là chuẩn bị cho trẻ những năng lực cần thiết

để hỏa nhập cuộc sống, học đề biết, học đề làm và học đề chưng sống

Thóm tác giả Trịnh Đúc Huy, Phạm Toán, Duong Than trong cuốn “Dạy học

hòa nhập cho trẻ khuyết tật” dễ cập dến nhiều hình thức giáo dục cho TT, trong

đỏ khẳng định GDHN là mô hình giáo đụo toàn điện và hiệu quả nhất Cáo táo giả

7 “Trung tâm giáo đục trẽ khuyết t, NXH Chính trị Quéc sia (1995)

chơ rằng: Việc áp dụng lí luận dạy học hiện dại — dạy học lấy trẻ làm trung tâm — là

niên táng để dạy học hỏa nhập cho TK Cần phải dựa trên năng hye va như cầu của trễ để áp dụng biện pháp giáo dục cho phù hợp Một số kỹ năng cơ bản dạy gác loại tật của trẻ trong hỏa nhập cũng dược các tảo giá clu ra một cách chị tiết

Tổ chức Cứu trợ trẻ em Thuy Diễn giai đoạn 1991- 2002 trợ giứp Dự án giáo

đục hoà nhập ở Uiệt Nam đã xác định một số tên tại: thiếu kiên thức và sự hỗ trợ

cho đội ngũ cản bộ nguồn, thiểu sự phối hợp với chương trình phục hồi chức năng,

đựa vào cộng đồng, thiểu cơ chế hỗ trợ cấp quận/huyện: (1) Những khia cạnh lịch

sủ cửa giáo dục đặc biệt; (2) Su thay đổi các giá lị, sức ép toàn cầu, rhiệm vụ quốc tế; (3) Chia sẻ kinh nghiệm với các nên giáo dục khác nhau; (4) Dảo tạo giáo viên

(20, tr 107]

Thiễu nghiên cứu định lính và định lượng của các nhà nghiên cửu cũng như

của các cơ quan tổ chức trong nước va quốc tế hoạt động trong lĩnh vực giáo dục hoa nhập đêu khẳng định rằng dé thực hiện giáo duc hoả nhập một cách hiệu quả,

thì những người tham gia vào quá trình hoà nhập nên “nhạy cẩm” với các nguyên

tắc hoả nhập Hay nói cách khác, những người nảy nên có một thải độ tích cực đối

với việc hoà nhập trề khuyết lậL Xoá bỏ rào cần về thái độ cũng được các nhà nghiên cứu và các nhả hoạch định chỉnh sách xem là một bước chiến lược cơ bản đầu tiên hướng bởi một môi trường học tập hoà nhập (UNI:BCO, Smith 1998, Puri

& công sự 2004) Cáo “đối tác” của trẻ khuyết tật trong quả trinh hoà nhập này

trước hết phải kể đến những người tham gia, tiếp xúc trực tiếp hàng ngày với trẻ khuyết tật gồm giáo viên, những học sinh không có khuyết tật khác trong trường/lớp

hoà nhập,

Lịch sử giảo dục cho trế cỏ những nhu câu đặc biệt và trẻ khuyết tật của Việt

Nam va thé giới đã trải qua nhiều giai đoạn biên đối khác nhau đi theo những

trường phái hay mô hình khác nhau từ mô bình mang tính y tế lập trưng vào khuyết

tật của trẻ dẫn tới việc dưa trẻ váo học trong môi trường giáo đục dặc biệt cho tới

mê hình xã hội - giáo dục được coi là hoàn hào đành cho trẻ khuyết tật hiện nay, đó

Tà hoà nhập, giúp cho Irê được phát triển toàn chiên trên lãL gà cae mal lam, sth li va

xã hội Đây là mô hình được Đâng và Nhà nước ta khẳng định là hiệu quả và tiết kiệm Và quan trọng hơn cả là giúp trẻ được tham gia và hoá nhập với các bạn học

sinh và người lớn không khuyết tật trong nhà tường, trong công đẳng và xã hội, khắc phục những điêu mả mỗi trường giảo dục đặc biệt khó có thể làm dược Tuy nhiên, một lần nùa phải khẳng định, để thực hiện giáo dục hoà nhập một cách hiệu

quả, việc làm đâu tiên là phải thay đối nhận thức và thải độ của những người tham

gia vào quá trình đó Lắm tốt việc nảy không những góp phần lám tốt những thách

thức tiếp theo mả mồ hình mới mẻ này đặt ra má còn gớp phản thúc đây văn hoá

học đường lành mạnh trong nhà lường,

'Tại một số nước trên thế giới đã có sự ứng dựng phát triển vai trỏ của nhân

viên công táo xã hội trong hỗ trợ giáo đục hoà nhập cho trẻ khuyết tậi Tại nước ta,

việc ứng dụng vai trò của nhân viên công tác xõ hội vào hỗ trợ giáo dục hoà nhập

cho trẻ khuyết tật là một vấn dễ mới mẻ, chưa có một nghiên cứu nảo về van dé nay

và thực tê sự tham gia của nhân viên công tác xã hội vào lĩnh vực hỗ trợ giáo đục

hỏa nhập cho trẻ khuyết tật còn chua được thừa nhận

Thử ba, một số dự án thì điểm khả quan về giáo dục hòa nhập tại Liệt Nga

® Dự án Giáo đục Hou nhập tại tĩnh Bắc Kạn cũa Handicap Imiernafianal

(Trung du miễn núi Béc BS) (15, tr16-17]

Tu lau Handicap International (HT)

Al tich cue trong vide

hỗ trợ và đầu tranh cho quyền lợi của người khuyết tật ở Việt Nam Vào năm 2009,

cùng với Save the Children Vietnam, HI đã tiến hành một du án mới mang tên

Hướng lới Giáo dục Hỏa nhập cho Trẻ Khuyết tật va Tré bị thiệt thôi dựa trên Nhân

quyển tại tỉnh Hắc Kạn, Việt Nam Dự án dã kết thúc vảo tháng 3 năm 2012; mặc dù

bản báo cáo đánh giá cuối củng vẫn chưa được xuất bản, Quân lý Dự án Marieke Stevens gin dây đã quay lại Bắc Kạn và chứng kiến những nỗ lục vẫn đang tiếp tục

đã đây mạnh giáo duc hoa nhập và sự hòa nhập xã hội cửa TKT vả trẻ bị thiệt thỏi

của tỉnh

Những mục tiêu cơ bản của dự án này bao gồm dây mạnh sự hòa nhập xã hội của trẻ khuyết tật và trẻ bị thiệt thỏi thông qua việc đây mạnh giáo dục hòa nhập

dựa trên nhân quyền, tạo điều kiện thuận lợi cho phụ huynh va mang lưới cộng,

đồng có thể tham gia đóng góp hướng tới xây dựng những tổ chúc mang tính xã hội công đân, và nâng cao năng lực của Sở Giáo due Pao tao Linh Bắc Kạn trong van dé thực hiện giao dục hỏa nhập Đề dạt được những mục tiểu trên, dự án dã tổ chức

những hoạt động sau:

v' Thực hiện các khỏa đào tạo cho giáo viên, nhà quản lý, và các phụ huynh học sinh,

vˆ Xây dụng một Dệi 116 trợ Giáo dục Iiòa nhập, bao gồm năm giáo viên cá

trách nhiệm tiếp quân hoạt động của dự án và nhân rộng các thành công ở các xã và huyện khác;

y⁄ Các hoạt động Trẻ - tới - Trẻ: Thông qua những trỏ chai và hoạt động xây

đựng tình bạn, tất cả các trề, đù sinh ra có hay không có khuyết tật, bắt đầu hiểu về khuyết tật là những rào căn xã hội, về chẳng phân biệt đổi xử, và bắt dầu có thái độ

Mac du tần suat mà các đội này đi thăm các trường hòa nhập địa phương đã giảm

xuống tử hai lần mỗi thảng xuống cỏn hai thảng một lẫn, các thành viên của Đội Hỗ trợ Giáo duc Ilda nhập vẫn tiếp tục nâng cao nhận thức vả hướng dẫn thực hiện giáo đục hàa nhập ở địa phương Hơn thế nữa, độ quay vòng của các giáo viên ở tỉnh Bắc Kạn khá cao, và mặc dù điều này có thể gây khỏ khăn trong việc thiết lập một

môi trường hòa nhập dn định cho TKT và trẻ bị thiệt thời, nó cũng đóng góp cho sự

nang cao nhận thức về lầm qua trọng và những lợi ích của hòa rửập

Các Câu lạc bộ Phụ huynh củng tiếp tục đóng vai trỏ một mạng lưới hỗ trợ

quý giá, khuyến khich mọi gia đỉnh trang cộng đồng đóng góp cho sự phát triển của

giáo dục hỏa nhập trong trường học Mặc dù hầu hết những phụ huynh này đều rất

Thờ có dự án này, các giáo viên, nhà quản lý

Đào tạo giờ đã sẵn sàng để đưa Luật Người Khuyết tật mới vào thi hành ở khắp tinh Với kiến thức cỏ được từ các cuộc hội tháo luấn luyện và ba năm kinh nghiệm với

giáo dục hẻa nhập, hiện nay họ đã có những tài nguyên quan trọng để đảm bảo rắng,

tất cả trẻ em bị thiệt thời, báo gam tré khuyết tật, có thể tiếp cân với giáo dục và có

khã năng được hỏa nhập hoán toàn với xã hội

© Trung tim Hỗ trợ Giáo đục Hòa nhập cho Tré Khuyét t@t Ditk Lik (Tinh Đắk Lắk, Tây Nguyên) [15, tr17-18]

Năm 2007, Bộ Giáo Dục và Đào Tao (MOET) chi dao Trung tâm Hỗ trợ

Giáo dục Hỏa nhập Đắk Lắk trở thành mô hỉnh thị diễm cho chương trình chuyển các trưng tâm chuyên biệt cũ thành trung tâm giáo dục hòa nhập Tính tới thời điểm này, Trung tâm đã hoạt động được 10 năm với rat nhiéu thanh công trong can thiệp sớm và những dịch vụ khác cho KT Các giáo viên và cán bộ ở 'Irung tầm Đắk Lắk

đêu đã được học qua nhiễu hội thảo và khéa học tổ chức bởi Bộ Giáo Dục va Dao

thành mê hình cho tắt cã các trung tâm giáo duc hòa nhập khắp cả nước

Những hoạt động chính của trưng tâm này đều hướng tới cung cấp hỗ trợ cho

các chuyên viên can thiệp sớm và giáo dục hòa nhập, bao gồm

ˆ Hồ trợ, tư vẫn về xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân,

*⁄ Hỗ trợ cản bệ quản lí, giáo viên cốt cán trong công tác quản lý chuyên môn;

+ Xây dựng và tiến hành các nghiên củu điển hình;

1

+⁄ Theo dõi, hỗ trợ trẻ khuyết tật tái hòa nhập dã được hỗ trợ tai Trung tâm:

vˆ Cập nhật các đữ liệu về trẻ và người khuyết tật của tính (Dak Lak Inclusive

Tducalion Support Center)

‘Trung tim hién dang cung cấp giáo dục chuyên biệt cho khoảng 150 TKT

chưa sẵn sảng tham gia vào trường hòa nhập Tuy nhiên, Trung tâm hoản toản tin

tưởng rẳng giáo đục chuyên biệt chỉ là “tiền - hỏa nhập” Các em sẽ được huấn luyén về các kĩ năng sống vả các dịch vụ can thiệp khác để chuẩn bị cho việc tham

gia theo học ở các trường bình thường Mỗi năm, từ 20 đến 30 học sinh có thể

chuyển tiếp lên giáo dục hòa nhập

1rung tâm cũng hỗ trợ các giáo viên, nhà quán lý và nhà chức trách chưa có

nhiễu kinh nghiệm voi giao duc hỏa nhập Trưng tâm có một đội ngũ giáo viên riêng,

chuyên đi đến các trường khác nhau va cung cấp chuyên môn của họ khi cân thiếL Trung tâm Đắk Läk cũng tổ chức các hội thảo, hội nghị, v.v cho phụ huynh và giảo viên của TKT Đối với các thanh niên bị khuyết tật, địch vụ việc làm và đạy nghề cũng được cung cấp

được 300 TKT tham gia vào giáo đục hỏa nhập Đây là một đâu hiệu thành công, dáng mừng cho Trung tâm, nhất lả khi trong năm trước đó chỉ có 56 học sinh dược

hỗ trợ Có thể thấy rõ, mô hình của Trung tâm Dắk Lắk cần phải được nhân rộng ở

cáo tỉnh thành khác khắp cả mước Tuy nhiên, tại thời điểm nay Trung tâm mới chỉ

phục vụ bén dang khuyết tặc nghe, nhìn, trí tuệ và tự kỷ Điôi với những, em có các dạng khuyết tật khác, sự hỗ trợ mà các em thường nhận được khi tham gia vào giáo dục hòa nhập vẫn chưa được làm sáng tỏ

© Hệ thông Chăm sóc Hy vọng — Chilẩren oƒ Vietnam (Pa Nang, Bac

Trung Bộ) |15, tr18-19]

Từ năm 2008, Children of Vietnam (CoV) đã làm việc với lãnh đạo địa

phương tại thành phố Dà Nẵng để thực hiện chương trình i7£ thống Chăm sác Tly

vọng cho Trẻ Khuyết tật tại ba quần ở thành phố Chương trình tại hai quận đầu tiên,

Liãi Châu và Ngũ Liánh Sơn đã kết thúc thành công vả chỉnh phú địa phương đã đưa

nhiều déi moi tir Hé thong Cham sée Hy vong vào ngân sách và dịch vụ của mình Sứ dụng kinh nghiệm và những bái học có được từ hai quận nay, CoV đang tiếp tục

thành công của Hệ thống Chăm sóc Hy vọng lại quận Câm T.ệ với mơng mruuổn số mở

rộng chương trình này tới các quận côn lại ở thành phé 5a Nang trong tương lai

Chương trình IIệ thông Chăm sóc IĨy vọng tập trung vào trẻ với một phương pháp quản lý ca tống hợp Mỗi đứa trẻ trong chương trình đều nhận được một kế

hoạch chăm sóc cá nhân, được xây dựng bởi một người Quản lý Ca dựa trên những,

nhu câu của trẻ Tiếp theo, một đội ngĩi các chuyên viên từ nhiều lĩnh vục khác nhau

sẽ xem xét bần kế hoạch này và đưa ra những góp ý để phát triển thành kế hoạch chăm sóc cả nhân tổng hợp Quản ly Ca sau dé sé lam việc với gia định đề thực hiện

kê hoạch, và đội ngũ chuyên viên sẽ giảm sát tiên triển của trẻ Mẫu chất của

chương trình này là sự phối hợp chặt chế và hiệu quả giữa nhiều đối láo khác nhan:

dễ tạo ra một hệ thông lưới bảo hộ cho tất cá trẻ khuyết tật

Đương nhiên giáo dục là một phân quan trọng của mỗi kế hoạch cham sóc cá

nhiên Kế

hoạch cham sóc luôn khuyến righị giáo dục hỏa nhập khi phối hợp với trễ Sau dd CoV sẽ làm việc với các trường học đổi tác địa phương để đưa những em

nảy vào các trường hòa nhập Tổ chức sẽ trang trải học phú và các dụng cụ học tập

(vì hầu hết các gia dinh trong chương trinh nay déu có hoàn cảnh khỏ khăn) Môi quan hệ tốt đẹp giữa CoV với các trường xung quanh địa bản quận cũng có nghĩa

khả năng trẻ khuyết tật được nhận vào học cao hơm so với khi phụ huynh phải tự đi

tìm kiếm cơ hội Cỏ một số it trường hợp các em không dược di hoc ở trường hòa nhập, và đó déu 14 do phy huynh không hợp tác, có thể là vì họ chưa biết đến những

loi ich của hỏa nhập

Hệ thống Chăm sỏc Hy vọng cho thấy rằng các chuyên viên từ những lĩnh

vue khác nhan hoàn toản có thế hợp tác có hiện quả trong bối cảnh ở Việt Nam đề

giải quyết những nhu cầu của trê khuyết tật, bởi vì khuyết tật là một vẫn đề có rất

nhiều mặt, Điều này dâm bảo là mỗi em khuyết tật có thể được phục vụ một cach

tổng hợp vả cân bằng và không chỉ tập trung vào mặt này hay mặt kia Nhu cần cha

sự hợp lắc có hiệu quả giữa các bộ ngành và tổ chức để bảo vệ quyển lợi của trẻ

13

khuyết tật vẫn luôn hiện rõ, và mô hình Hệ thông Chăm sóc Hy vọng cho thấy một cách xuất sắc để tối đa hóa năng suất và khá năng thành công, Sự tiếp tục thể chế hoa phương pháp Hếp cận quân lý theo ca này có về rất khả quan đối với vẫn đề khuyết tật

3 Ý nghĩa nghiên cứu

3.1 Ứ nghĩa lý luận

Ở để tài này, dưới góc độ tiếp cận các lý thuyết của xã hội học, tâm lý học và

công táo xã hội,

nighién citu sé gop phần làn sảng lô những kiến thức như lý thyết như cầu, lý thuyết

hệ thống, lý thuyết can thiệp khủng hoảng, vai trỏ và những quan điểm giá trị,

nguyên tắc, quy chuẩn đạo đức công tác xã hội

vi ông táo xõ hội, đây là một ngành mới bắt đầu đi vào thực hành nghề mội

cách chuyên nghiệp Vi vậy nghiên cứu vẻ vẫn dẻ hỗ trợ giáo dục hoà nhập cho trẻ khuyết tật trí tuệ có ý nghĩa trong việc mổ ra nhiên đối tượng can thiệp hơn cho

ngảnh nảy Luận văn này sử dụng một số khái niệm trong gido dục hoà nhập cùng

với một số lý thuyết sử dụng trong thực hành công tác xã hội đề đưa ra những cách

thức trọ giúp trẻ khuyết tật trí luệ hoà nhập giáo đục, hỏa nhập xã hội và tim ra

những tiểm năng phát triển vai trò của nhân viên công tác xã hôi Các vẫn dễ của trẻ khuyết tật trí tuệ được nhin nhận theo góc độ khoa học, và phân tịch để để xuất vai

trò của nhân viên công tác xã hội Luận văn này cũng đồng vai trẻ đóng góp cho

những nghiên cứu “ứng dụng vai trỏ và phát triển vai trỏ của nhân viên công tác xã hội trong lĩnh vực giáo đục hoà nhập trẻ khuyết tật trí tuệ” của chính những nhân

'viên công tác xã hội trong tương lai

42 Ứnghĩa về mặt thực tiễn

Kết quả nghiên cửu này giúp ích cho nhiều đối tượng với nhiều cấp độ Cụ thể

tới lãnh đạo và cán bộ giáo viên Trường Tiểu học Bình Minh — Hà Nội:

Thong qua két qua nghiên cửu, Trường Tiểu học Bình Minh — Hà Nội có thể rút ra

cái nhìn tổng thế về thực trạng giáa đục hoà nhập cho trẻ khuyết tật trí tuệ qua ma

Tình giáo dục hỏa nhập gủa trường, đẳng thời cũng giúp ban lãnh đạo, cán bộ giáo

em được quan tâm, trò chuyện, chỉa sẻ tìm hiếu về nhu cầu, nguyện vọng va các vận

để tâm lý Điều này giúp cho nhân viên công tác xã hội nắm bắt được vai trò thạc

hành nghề của mình nhằm nâng cao chất hượng cuộc sông của đối tượng trẻ khuyết

tật trí tuệ, đồng thời cứng giúp cho gia đình trẻ trong quá Irình chăm sỏe giáo dục

trẻ, chấp nhận và quan tâm đáp ứng nhu câu của trả

Eớni cộng đồng: Kết quà nghiền cửu giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về nghề

công tác xã hội và vai trỏ của nhận viên công tác xã bội chuyên nghiệp trong lĩnh

vực hỗ trợ giảo dục hoá nhập chơ trẻ khuyết tật trí tuệ Giúp cộng đồng thay dối quan niệm sai lệch vẻ nghề công tác xã hội Đó không phải là công việc của những

người lắm từ Hiện mà đó là mội nghệ chuyên muôn và cần được đảo lạo bài bản,

chuyên nghiệp

ới nhân viền công tác xã hột Kết quả của công trình nghiên cứa là tiền để

chơ việc ứng dụng mô hình giáo dục hỏa nhập trẻ khuyết tật trí tuệ có sự tham gia

phối hợp giữa nhân viên CLXII với đội ngũ cản bộ làm công tác giáo dục, y tế,

của mô hình đề hễ trợ trẻ hòa nhập giáo đực và hòa nhập cộng đồng tắt hơn

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Từ những vẫn dễ vừa nêu, tôi nhận thấy nghiên cứu dễ tài này là rất cấp thiết

Vi vay, nghiên cứu đẻ tài nhằm các mục đích sau đây:

~ Tùn hiểu thục Irạng giáo dục hoa nhập cho trẻ khuyết tật ở Trường Tiểu học

15

Bình Minh — Ha Néi và vai trò của cán bộ giáo dục trong công tắc giáo dục đặc biệt

và giáo dục hoà nhập cha trẻ khuyết tật

- Tìm hiểu khó khăn va nhu cầu của cản bộ giao duc và gia dinh trẻ khuyết tật tại Trường Tiểu học Bình Minh Irong việc giúp trẻ tiếp cận giáo đục hỏa thập

- Dánh giá hiệu quả và dé xuat phát triển vai trả của nhân viên Công tác xã

hội trong mỏ hình hỗ trợ giáo dục hoà nhập cho trẻ khuyết tật hiện nay

§ Đỗi tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Tìm hiểu mô hình gido duc hod nhập cho tré khuyết lật tí tuệ lại Trường,

Tiểu học Binh Minh - Hà Nội

42 Khách thế nghiên cứu

~ Trẻ khuyết tật trí tuệ học lớp hòa nhập tại Trường Tiểu học Binh Minh -

Hà Nội trong độ tuôi từ 6 dền 10 tuổi

- Gia định có trề khuyết tật trí tuệ học học lớp hỏa nhập tại Trường Tiếu học

Tình Minh - Hà Nội

- Căn bộ giáo dục trẻ khuyết tật trí tuê học lớp hòa nhập tại Trường Tiêu hoc

Bình Minh - Hà Nội

5.3 Pham vì nghiên cứ

Pham vi về nội đụng nghiên cứu: Luận văn sẽ nghiên cửu những vận đề lý

luận và thực trạng vẻ giáo đục hoả nhập cho trễ khuyết tật ở Trường Tiểu học Bình Minh — Hả Nội và vai trỏ của cán bộ giáo dục trong công tác giáo dục dặc biệt và

giáo dục hoà nhập cho trẻ khuyết tật Tìm hiếu những van dé tam lý — xã hội và nhu

cầu giáo dục của trẻ cm khuyết tật và người thân của trẻ khuyết tật Trên cơ sở đó dễ xuất phát triển vai trỏ của nhân viên Công tác xã hội trong mô hình hé tro giáo duc

‘hoa nhập cho trẽ khuyết tật hiện nay, đánh giá hiệu quả và đề xuất các chương trình, clính sách giáo dục dối với trễ crú khuyết tật

- Cán bộ giáo dục và gia đình trẻ khuyết tật tại Trường Tiểu học Bình Minh

sặp những khỏ khăn gỉ trong việc giúp trẻ tiếp cận giáo dục hỏa nhập?

- Nhu cau của Cán bộ giáo đục và gia đình trẻ khuyết tật tại Trường Tiêu học

Bình Minh?

- Nếu ủng dụng vai trỏ của cổng tác xã hội trong hỗ trợ mồ hình giáo dục hòa

nhập trẻ khuyết tật trí tuệ và gìa đình trẻ khuyết tật hoa nhập xã hội thì sẽ eó chuyến

triển nhụ thế nào?

7 Giả thuyết nghiên cứu

Trê khuyết tật trí tuệ trong mô hình giáo dục hòa nhập của Trường học chung, với trẻ bình thường tại lớp hòa nhập theo chương lrình phổ thông và tùy theo năng,

lực vả nhu cầu của từng trẻ sẽ được giáo viên điều chính nội dung cho phù hợp

Giáo viên dạy hòa nhập vẫn gặp những khó khăn Hong việc dạy hòa nhập trễ

khuyết tật và càn sự hỗ trợ của dội ngũ nhân viên công tác xã hội Môi trưởng giáo dục, trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ cho việc giáo dục hòa nhập đây đủ nhưng

chưa đa đạng, khỏ khăn vẻ điện tích không gian của lớp học và khuôn viễn, sản

trường cỏn ảnh hưởng dén hoạt dộng, học tập và vui chơi, giải trí của trẻ khuyết tật

và trẻ bình thường

Nhu cầu của trẻ khuyết tật, gia đình trẻ vả giáo viên dạy hòa nhập của Trường cần đến sự hỗ trợ của một người có nhiệm vụ và vai trỏ giống nhân viên công tác xã hội đễ giãn quyết các vẫn đễ riêng cũa họ như vẫn dễ tâm lý do tác động

của tỉnh trạng có lo lăng phải chăm sóc, giáo dục và dạy đỗ trẻ khuyết tật trí tuệ gây

ra, cung cấp địch vụ hỗ trợ, thông tín cân thiết trong quá trình con em họ học hòa

nhập tại trường Các cản bộ giáo đục có nhu cầu về công táo xã hội dễ giảm thiểu bớt trách nhiệm ngoài lĩnh vực chuyên môn, củng phối hợp để đem lại hiệu quả cao

chơ công tác giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trí tuệ

Chất lượng giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trí tuệ tại trường Tiểu học Bình Minh — Ha N6i vẫn gòn nhiều hạn chế Nếu nhà trường tiên tảnh một cách đẳng bộ, hợp li những biện pháp sau: Tập huẳn, bồi dưỡng nâng cao kiến thức, kì năng giáo

dục hỏa nhập trẻ khuyết tật che cản bộ quản H, giáo viên dạy hòa nhập trong nhà

trường: xây đựng chê đệ chỉnh sách hễ trợ GDHN trẻ khuyết tật; xây đựng cơ sở vật chất; tăng cường sự phối kết hợp của nhân viên công tác xã hội với cán bộ giáo dục

và với gia đỉnh trẻ khuyết tật thì chất lượng giáo đục hòa nhập trẻ khuyết tật sẽ được

nang cao

8 Phương pháp thu thập thông tìn

Các phương pháp nghiên cứu xã hội hạc được sử đụng để thu thập thông tin

phục vụ cho nghiên cứu Từ yêu câu của Cầu hỏi nghiên gứa và Giả thuyết nghiên

cửu, cộng với năng lực của người nghiền cứu, các phương pliáp dặc trưng của

ngành Xá hội học như phân tích tài liêu, phương pháp điều tra với bảng hôi tự ghi,

phương pháp quam sót, phương pháp phông về

sâu đã được tôi sử dụng trong,

nghiên cửu nảy Phần nảy sẽ trình bảy cách thức tiến hành các phương pháp đã nêu

81 Phương phúp phân tích tài liệu

Phương pháp nảy giúp tác giả có thêm nhiều cơ sở dễ tiến hành nghiên cửu

để tài Sử dụng phương pháp này, tác giá biết được rằng, những nghiền cửu trước đã

làm được những gi, nghiên cửu của tác giã góp phân củng cả luận điểm nào, hỗ

sung luận diễm nào Ngoài ra, phân tịch tải liệu con giúp tác giả có dược các thông tin thử cấp phục vụ chø việc chứng minh luận điểm nghiên cứu

Trong dé tai này, việc phân tich tài liệu được tiên hành theo cách thức nh sau: Phân loại tải liệu bao gêm 2 loại: Tài liệu thử cấp và tải liệu sơ cấp

- Phân tích tài liệu thứ cấp:

G

li liệu thứ cấp được phân thành các dạng chính, bao gồm: Sách chuyên khảo, báo, tạp chí, luận văn thạc sĩ — luận án tiên sĩ và các công trình nghiền cứu

khác Mỗi dạng lại đưạc xem xét cụ thê về: Số lượng tài liệu của mỗi đạng, nội

dụng của lái hệu, các kết luận chỉnh rút ra được từ tải liệu, phần bình luận về cải

18

dược, chưa được, cải còn thiểu của tài liêu đó Việc làm nay giúp tôi có được cái

nhin tổng quan vé vin dé tim hiểu, từ đó tìm ra hưởng nghiên cứu cho để tải

Ngoài tn, trong quá trình viết báo cáo,

giả cũng sử dụng phương pháp

phân tích tài liệu thử cấp bằng việc trích dẫn các kết quả nghiên cứu, các nhận dịnh của các nghiên ci đi trước (Có thẻ là kết quả đó giêng hoặc khác với kết quả nghiên cứu của tác giã) để minh họa thêm cho nghiên cứu của tác giả

- Phân tích tải liệu sơ cấp: tải liệu sơ cấp được tác giá sử dụng chính là các

kết quả thu được từ phỏng vẫn sâu, từ việc xử Hí các số liệu thu được qua nhỏng,

vấn bằng bằng hồi Đây là nguồn lải liệu clinh phục vụ cho việc viết báo cáo và chứng minh các giá thuyết nghiên cứu của tác giã

83 Phương pháp pháng vẫn bằng băng hãi

Phương pháp này được tic gr sir dung nhằm mục đích thủ thập được các

thông tin dịnh lượng phục vụ cho việc tùn ra các luận cử chứng minh cho hiện diễm

nghiên cứu

Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trí tuệ là một vấn để đôi hồi thời gian và kiên trị, do vậy chủng tôi lựa chọn phương pháp phỏng vẫn bang bang hoi dé tha thập phân lich van dé trén cơ số một lượng mẫu nhất định, đồng thời giúp người dược hỏi có cảm giác thân thiên, thoải mái về mặt tâm lý để trà lời chính xác các câu héi cé trong phiêu thu thập théng tn

Chúng tôi tiễn hành nghiên cứu với: 50 phụ huynh của trẻ khuyết tật trí tuệ

dược hoc hỏa nhập va 40 giao viên dạy hòa nhập giáo dục cho trẻ khuyết tật trí tuệ

Déi vdi 40 giáo viên đạy hòa nhập giáo dục che trẻ khuyết tật trí tuệ của Trường được chon dé phát bảng hỏi bao gồm 30 cán bộ giáo viên (đạy các môn

học) của trường vả LŨ giáo viên hỗ trợ giáo đục tré khuyết tật tại các lớp hỏa nhập (nhân viên trị liệu) Tuy nhiên bảng hỏi oó một số câu hỏi chỉ đành riêng chỏ giáo viên dạy môn học

Bảng hỏi dược xây dung 02 mẫu tương từng với 02 déi tượng, khảo sát nói trên Nội dung chính của bảng hỏi bao gồm: Nội dưng và phương pháp đạy hòa nhập cho học sinh khuyết lật trí Luệ, kiến thức và kĩ năng về giáo dục hòa nhập, rằm cầu và mong muốn

của giáo viên và gia đình trẻ khuyết tột trí tuệ học tại Trường

ø Cách thức chụn mẫu:

Phương pháp chọn mẫu được sứ dụng là phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên

và người nghiên cứu cá gắng đâm bảo cân bằng về mặt giới tính Mẫu được chọn

để phông vẫn sâu là có chủ đích phù hợp với mue đích nghiền cứu

+ Cách thức thực hiện:

Phat bang héi cho giao viên của trường Trường Tiểu học Binh Minh Hoan

Kiếm - IIà Nội: Số phiếu phát ra: 10 phiếu, Số phiếu thu vẻ: 40 (100%); Số phiếu

cứu này có sự hỗ trợ, bổ sung lẫn nhau theo nguyên tắc: Bước trước chuẩn bị cho

sau giúp kiểu vẫn để rõ hơn bước rước, để cuối cùng có thể liễn Lới

bước sau, bưới

làm chủ đổi tượng nghiên cửu với nguồn thông tin có cứ liệu khoa học vả xác thực

3 Phương pháp pháng vẫn sâu

Cũng với phông vấn theo bằng hồi, nghiên củu còn sử đụng phương pháp

phỏng vấn sâu cá nhân vi nghiên cửu giáo duc hoa nhập trẻ khuyết tật trí tuệ là vẫn

đề cân nhiều thời gian Vì thế, phỏng vẫn sâu cả nhân nhằm khai thác những thông

tăm sâu hơn giúp làm rõ hơn để tải nghiên cửu, có Ì 3 phông vẫn sâu cị

chính người

nghiên cửu dược thực hiện tại dịa bản nghiên cứu: 05 phòng vẫn sâu dối với phụ huynh của trẻ khuyết tật trí tuệ được học hỏa nhập; 05 phòng vẫn sâu đổi với giáo viên đạy hỏa nhập cho trễ khuyết tật trí tuệ: 05 phòng vấn sâu đối với trẻ khuyết

tật trí tuệ được học giáo dục hòa nhập

84 Phuong pháp quan sát

Quan sát là một phương pháp thường được sử dụng trong nghiên cứu xã hội

học Vì vậy, trong quả trình nghiên cứu để tài này, tác giả luôn chú động quan sét

tắt cả những hiện tượng có liên quan đền nội dung của nghiên oứu Đổi tượng quan sát là trẻ khuyết tật trí tuệ được học lại lớp hòa nhập, phương pháp và cách thúc

giảng dạy, dành giả hoc smh khuyết tật của thấy cô giáo, hiệu quả m6 hinh giáo dục trẻ khuyết tật trí tuệ tại lớp hèa nhập của trường để tìm ra những để xuất hợp lý, dung din Phương pháp quan sát dược sử dụng dễ thụ thập thông tín trong nghiên cửu nay là sự kết hợp giữa quan sát có sự tham dự vá quan sát không tham dự

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỀN NGHIÊN CỨU

'VẺ GIÁO DỤC HÒA NHẬP TRE KHUYET TAT TRi TUE

1.1 Những khá

lậm công cụ

1.1.1 Khiẫm khuyất khuyết tật khuyết tật trí tuậ/ trễ em khuyÊt tật

Khiểm khuyết: Bắt cử sự thiểu lrạt hoặc bắt thường nào về câu trúc/ chức

năng tâm lí hoặc giải phẫu là hậu quả của bệnh tật, tai nạn, sen hoặc cáo tác nhân vẻ

môi trường (Theo Tổ chức Y tê thể giới — WHO 1980)

Khuyết tậc liất cử sự bạn ché hay thiêu hụt khả năng thực hiện một hoạt

động theo cách thú hoặc trong phạm vi được coi là bình thưởng của con người (HO 1980) Theo định nghĩn này thì khuyết tật còn do yêu tố xã hội gây nền (như

nghèo đôi, chũng tộc, giới)

Người khuyết tật: Là người bị khiêm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thế

hoặc chức năng lầm suy giản về thể chải, thần kinh, trí tuệ, giác quan trong một thời gian dài được biểu hiện dưới các dạng khuyết tật và do các rào cản xã hội, thiểu các điều kiên hỗ trợ phủ hợp dẫn tới bị câu wd su tham gia binh đẳng vào hoại động

xä hội @Đự thảo người khuyết tật— dang dược quốc hội khóa 12 thảo luận bắt dâu

từ ngày 24/11/2009)

Hai mỏ hình nhìn nhận người khuyêt tật

Mô hình y học của khuyết tật Khuyết tật là tình trạng thê chất của một cả nhân làm giảm chất lượng cuộc sống va gay ra những thiệt thôi cho cá nhân đó Như vậy, chữa trị hoặc kiếm soát khuyết tật đồng nghĩa với việc xác định, tìm hiểu, kiểm soát, cũng như tác động lên khuyết tật, Vì vậy, chính phú, khu vực tư nhân và

toàn xã hội cần dau tu cho việc chăm sóc sức khoẻ và các địch vụ có liên quan để

chữa trị các khuyết tật về mặt y học, giúp những người khuyết tậL có một cuộc sống “bình thường”

Mô hình xã hội của khuyết tật Cho rằng những tảo căn và định kiên cũng, thir sự không chấp nhận của xã hội (có chủ ý hoặc không có chủ ý) là những yếu 1d

chỉnh xác định ai là người khuyết tật và ai không là người khuyết tật Mô hình này cho rằng một số người cò những khác biệt về mặt tâm lý, trí tuệ hoặc thể chất (những khác biệt mà đôi khi có thể coi là những khiêm khuyết) so với chuẩn mực chưng, nhưng những khác biệt này sẽ khỏng dẫn dẻn khuyết tật néu xã hội có thé

giúp đỡ và coi họ như một bộ phận của cộng đồng “bình thường” Vi vậy, một đặc

điểm căn bân của mô hình xã hội là nhân mạnh sự bình đẳng và thường chủ trọng đến những thay đổi cần thiết trong xã hội (Báo cáo khuyết tật Việt Nam)

Góc độ cá nhân: Dò là quan niệm vẫn đề khuyết tật là ở tại chính con người

đó và không chủ trọng hoặc chủ trọng rất íL đến các yếu tô về môi trường xã hội và môi trưởng vật thẻ xưng quanh người đó Quan điểm nảy được gọi lả quan điểm mô

hinh khuy + tật đưới góc độ y tế - góc độ cá nhân của người khuyết tật Ví đụ đối với

người khuyết tội vận động, một người bị suy giảm khã răng vận động sẽ bị rơi vào

hoàn cảnh khuyết tật do sự suy giảm chức năng của riêng cả nhân dó Người ấy có thể cô gắng vượt qua các hạn chế về chức ning do tinh trang khuyết tật gây ra bằng,

cách điều trị y khoa và hoặc sử dụng các đụng cụ tợ giúp y lễ như xe lắn hoặc nang,

Góc độ coi khuuyết tật là sản phẩm của xã hội: Là vẫn đề khuyết tật bắt nguồn

từ việc môi trường vật thế và môi trường xã hội không đáp ứng được những rỉhn cầu của từng cả nhân hoặc các nhỏm dỏi tượng cụ thể Theo mô hình xã hồi về khuyết tật nảy, xã hội tạo ra cơn người khuyết tật bằng cách công nhận chuẩn mục lý tưởng,

về cơn người hoàn hão vẻ thẻ chất và tỉnh thân và đựa vàa đỏ để tổ chức xã hội Ví

dụ: Người khuyết tật vận động với sự suy giảm khả năng di lại cần dược xem xét trong bối cảnh xã hội và môi trường xưng quanh Xóa bỏ những rào cản xã hội và đâm bão sự tiếp cận với môi trường vật thế có ý nghĩa tích cực trong việc giãm bớt hoặc vượt qua được những hạn chế giúp người khuyết tật hoạt động vả tham gia vào

mọi mặt của cuộc sông

C4 hai mé hình cá nhân và xã hội đều có những điểm manh va wat ban chế

Mô hình khuyết tật cả nhân va y tế có thể phát huy tác dụng tắt trong một số lĩnh

vực cụ thể như y tế và báo đảm xã hội Mô hình xã hồi có thể là công cụ quan trong

để giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của vấn đề người khuyết tật bị tách biệt khỏi

cuộc sống chung, vẫn dễ vẻ những bắt lợi và vẫn dễ về phân biệt đôi xử

Khuyết tật tri tué:

Allữred Bmel và Theodere Simon 2 tác giả người Pháp đụu vào bắc nghiệm trí

tuệ dễ xác dịnh KT TT Theo họ người có chỉ sỏ trí tuệ dưới 70 là khuyết tật trí tuệ

1954 Benda - nha Tam ly học Mỹ: người XTTT là người không có khả năng

điều khiến ban thân, không xử lộ được tình huông tong cuộc sống, có như cẩu hỗ trợ kiểm soái, chăm sóc sức khỏe bản thân và sự chăm sóc của cộng động (không

thế có cuộc sống độc lập)

Tuwa — nhả Tâm lý học người Nga: tốn thương não là nguyên nhân quan trọng dẫn đến chậm phát triển “?rẻ K17T là những nẻ mắc bệnh về não từ khi còn

trang bào thai hoặc trong những năm tháng đầu đời, bệnh nay cân trẻ sự phát triển

của não, gây ra sự phái triển không bình thường về linh thân ”

Tré em khuyết tật: thuật ngữ này dược xây dựng từ quan niệu rằng, trẻ em

trước hết là một con người có những khả năng và năng lực của mình, sau đó mới

tỉnh đến sự hạn chế hay thiếu hụt khả năng theo một cách nào đỏ (Điều mây đối lập với thuật ngữ “trẻ em bị khuyết tật” - tập trung chủ yếu vào khuyết tật hơn là tiểm

từng của Irẻ)

Trẻ bị khuyết tật là những trẻ từ 0— 18 tuổi, không kể những nguyên nhân

của khuyết tật, thiếu một hoặc hơn các bộ phận hoặc các chức năng cơ thể khiến

giảm khả năng hành động và gây khó khăn trong công việc, cuộc sống và học tập

(Phân tích tỉnh hình trẻ em khuyết tật Việt Nam - UNICEE 2004)

Luft Người khuyết tật năm 2010 đã định nghĩa: Người khuyết tật là người bị

khiếm khuyét mot hoặc nhiều bộ phận cơ thả hoặc bị suy giảm chức năng được biếu

hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoại, học tập gặp khó khăn

1.1.2 Giáo đực chuyên biệU gián đục hội nhập/ giáo dục hoà nhập

Gide đục chuyên biệ Giáo dục chuyên biệt, tách biệt là phương thức giáo dục trễ có cùng một dạng vả mức đô như câu theo một chương trình nêng khác với

giáo dục phổ thông, tại một co sở riêng, tách biệt

Đôi với trẻ khuyết tật, “Giáa dục chuyên biệt là phương thức giáo dục dành

riêng cho người khuyết tật trong cơ sở giáo đục” (Luật Người khuyết tật, 2010)

Mơ hình này được áp dụng tại các trường chuyên giáo dục trẻ em cĩ những

khiếm khuyết hay khỏ khăn đặc thù như rẽ khiểm thi, khiếm thị, khĩ khăn về học Các trường nảy dỏi hỏi những nguồn lực dâng kẻ vá phỏ biển ở các nước

hiện đại như Thuy

tiệt” và là một “tơn tại lịch sữ” trên con đường tiến tới hoản thiện một nền giáo đục

Một số người cho rằng những trường này là một “sự tách

hoa nhập, và rằng các quốc gia với nguồn lực hạn chế cĩ thẻ thực hiện ngay giáo

dục hồ nhập khơng cần trải qua “giai đoạn” giáo dục chuyên biệt

Giáo dục hội nhập (hay cịn gọi là giáo duc bản hịa nhập): Giáo dục hội

nhập là phương thúc giáo dục kết hợp giữa giáo dục hịa nhập và giáo dục chuyên

biệt cho người khuyết tật trong cơ sở giáo dục Đây lả phương thúc giáo đục trẻ

khuyết lật trong lớp học chuyên biệt được đặt trong trường mắm nơn, phố thơng,

binh thường, Trong quá trình giáo dục, trẻ khuyết tật nào cĩ “khá năng” sẽ dược học

chung một số mĩn học hoặc tham gia mật số hoạt động cùng trẻ bình thường,

tật dược học theo nhĩm trong hệ thống giáo dục phỏ thơng,

chẳng hạn như trưởng chuyên biệt hộc lớp chuyên biệt được đặt trong khu vực hay

trong các lớp học của ưrường phố thơng Giống như giáo dục chuyên biết thì giáo dục hội nhập cũng được cơi là một giai doạn cĩ thể bỏ qua để tiễn tới một nên giáo

dục hố nhập, như các nhà phê phân giáo dục chuyên biệt và giáo dục hồ nhập đã

chỉ rõ điển này

Ture Johson đã dưa ra 4 mức độ hội nhập như sau

Một là, hội nhập và thê chất: Trẻ lành và trả khuyết tật được giao lưu với

nhau hay chơi củng với nhau trong một địa điểm trong một thời gian nhất định

Hai là, hội nhập về chức năng: Trẻ lành và trẻ khuyết tật được tham gia cùng,

nhau trong một số hoạt động nhà thể thao, về v.v

Ba là, hội nhập xã hội: Trẻ

mực học với tửau (rong mội trường nhưng thea

các chượng trình khác nhau, cĩ giờ học chung và hoc riêng tùy theo mơn học vá khá

năng học của trẻ

Bắn là, hội nhập bần tồn: Trẻ học như trẻ lành theo một chương Hình

cứng bắt buộc

Giáo dục hoà nhập: là phương thức giáo dục chưng người khuyết tật với người không khuyél tat trong cơ sở giáo dục (Luật Người khuyết tật, 2010)

Thuật ngữ giáo dục hoả nhập dược xuất phát từ Canada vả dược hiểu là

những trẻ ngoại lệ được hoà nhập, qui thuộc vào trường hoà nhập Giáo đục hoả

nhập là phương thức giáo đục mọi trể em, trong đó có trễ khuyết tật, trong lớp học bình thường của trường phỏ thỏng Giáo dục hoá nhập là “HỖ tre mpi học sinh,

tong đồ có trả khuyết tật, cơ hội bình đẳng tiếp nhận dịch vụ giáo đục với những

hỗ trợ cần thật trong lớp học phù hợp tại trường phố thông nơi trẻ sinh sống nhằm chuẩn bị trở thành những thành viên đây đủ của xã hội”

Thững người ủng hộ giáo dục hỏa nhập cho răng giáo dục hoà nhập cho mọi

trở em, không tính đến nguồn gốc xã hội, kinh tế, đân tộc, văn hoa và mức độ khuyết tật và tải năng, Và Giáo dục hoà nhập thừa nhận rắng tất cả mọi trẻ em là khác nhau, và nhù những sự khác nhau đó, có thể đóng góp để tạo ra một môi trường nhà trường tốt hơn cho tất cả mợi người Điền này khẳng dịnh rằng sự khác

biệt giữa các cá nhân lá bình thường và nhắn mạnh tỉnh đa dạng, Căn cứ vào đó,

công lác giảng day cần được điều chỉnh cho phù hợp với khả năng và năng lực từng

cá nhàn

“khuynh kướng hòa nhập” (rong tiéng Anh - Mainstreaming) co nghĩa là giúp đờ người khuyết tật sảng, hạc tập và làm việc trong những điều kiện đặc thủ, nơi họ ỏ được cơ hội tốt nhất để trở nên dộc lập tới mức mà họ có thể, Kjtgzah tướng héa nhap - mainstreaming - được định nghĩa như việc hòa nhập trẻ khuyết tật

và bình thường trong cùng một lớp học Điều này mang lại cho trẻ khuyết tật co hội gia nhập "xu hưởng chính của cuộc sống" bing việc hướng chúng đến việc lĩnh hội

nhữmg kinh nghiệm ở tuổi mảm non từ những bạn bè bình thường đẳng trang lứa,

đồng thời cũng đem đến cho trẻ bình thường cơ hội học tập và phát triển thông qua việc học hỏi kinh nghiệm từ những mặt mạnh và yếu của những bạn bè khuyết tật

hư vay: Gido đục hàa nhập là phương tước giáo đục trong đó trẻ khuyết tật

được học chưng với trẻ em bình thường cùng lứa tuổi ở nơi sinh sống, trề được

tham gia vào các hoạt động nhưc trẻ bình thường, không có sự phân biệt TẤt cả trẻ

đều học theo nội dụng chương trình giáo dục chung có sự điều chính phù hợp với

zmắc độ và loại tật của trẻ |25, tr 8]

1.2 Một số lý thuyết sử dụng trong nghiÊn cứu đề

1.21 Thuyằ như câu cia Abraham Maslow

Abraham Maslow (1908 - 1970), nha tam ly hoc ngudi Mỹ, được thế giỏi

biết đến như lả nhà tiên phong trong trưởng phải Tâm lý học nhân văn bởi hệ thông,

lý thuyết về bậc thang nhu cau (TFierarchuy of Needs) cia con người Thuyết nhụ

cầu đã được ông đưa ra vào nằm 1943, trong bai viet A Theory of Human Motivation, vả tử khi ra đời cho đến nay, nó đã thể hiện được tầm quan trọng của

minh trong nhiều lĩnh vực khoa học và xã hội

Theo Maslow, về cắn bản, nhú cầu của con người được sắp xếp theo thứ tự bậc thang từ thấp dén cao, từ nhu cầu thiết yêu dén nhu cau thứ yếu Sự thoả mãn nhu câu của con người cũng theo các bậc thang đỏ 5 bậc thang nhu câu cửa A Maslow cụ thể là

1 Nhu cau co ban (basic needs); an uống, hít thở không khí

2 Nhu cau vẻ am toan (safely needs): tinh yêu thương, nhà ở, việc làm

3 Nhụ cầu về xã hội (social necdb}: nhu cảu được yêu thương, dược hòa nhập

4 Nhu cầu về được quý trọng (esteem needs): được chấp nhận cỏ vị trí

trong một nhóm người, cộng đồng, xã hội

5 Nhụ cầu được thẻ hiện minh (self- actualzing needs): nhu cau duge hoàn thiện, phát triển trí tuệ, được thẻ hiện khá năng và tiểm lực của mình,

Thu câu là yếu tổ tật yêu, cân thiết để đâm bảo cho sự tên tại và phát triển

của cả nhân Nẻu nhu cảu được thoả mãn thì sẽ tạo nên cảm giảo thoái mái vả an

toàn cho sự phát triển Ngược lại nêu không được đáp ứng thì sẽ gây nên sự cầng,

thang và có thê dẫn đến những hậu quả nhải định

morality, creativity, spontaneity

Hình 1.1: Mô hình tháp nhu cầu của A.Maslow

Các bậc thang nhu cầu được sắp xép theo thứ tự từ quan trọng nhất đến ít

quan trọng hơn Ứng dung trong đẻ tải này, người nghiên cứu muồn tìm hiểu những khó khăn của trẻ khuyết tật tri tué hoc giáo dục hỏa nhập tại Trường Tiểu học Bình

Minh dé dam bao nhu cau giáo dục và hòa nhập, từ đỏ cỏ thế đảnh giả vai trỏ cân

thiết của nhân viên công tác xã hội được coi lả người trung gian, câu nối giữa trẻ khuyết tật trí tuệ với các nguồn lực trợ giúp xung quanh, có thẻ không được trẻ

mặt nhận thức hay trở ngại do hạn

khuyết tật trí tuệ nhận điện bởi những trở ngại

chế từ chính nguồn lực hỗ trợ đỏ trong công đồng đã ngăn trở sự tiếp cận, sử dụng ngôn lực của các nhóm đối tượng nảy

1.2.2 Thuyết hệ thông

Lý thuyết hệ thông của Pimeus và Minahan, đây là một thuyết quan trong

được vận dụng trong công tác xã hội nhằm chỉ cho thân chủ những gì họ thiếu và những hệ thông trợ giúp nào họ có thể tiếp cận và tham gia bởi trọng tâm của hệ

thống là hướng đến cái tông the va mang tính hoà nhập Thuyết hệ thông tác động

lớn đến công tác xã hội theo nguyên tắc: Con người phụ thuộc vào hệ thống trong

môi trường xã hội nhằm đáp ứng những nhu cầu trực tiếp của mình trong cuộc sống,

Có ba hình thức hệ thống sau có thể sẽ giúp được cá nhân:

Các hệ thẳng phả chỉnh thức (thân tìnvtự nhiên): Gia đình, bạm bê, các đẳng

nghiệp

Các hệ thống chính thúc: Cáo nhỏm cộng đồng, các tô chức công đoàn

Các hệ thẳng xã hội Trường học hay bệnh viện

‘Theo đỏ, con người trong công tác xã hội được coi như một tiểu hệ thống,

đặt ở vị trí trung tâm, có mỗi quan hệ tương tác qua lại với các tiên hệ thông khác

và các hệ thông lớn rhư trên

Sử dụng lý thuyết hệ thông trong quả trình nghiên cửu đề tài với phương

pháp cá nhân lâm nên tảng, tôi muốn mở rộng sự hiểu biết về trẻ khuyết tật trí tật trí

tuệ trong môi trường được học hỏa nhập, bao quải đến cả gia đình mở rộng và nhận

diện những mạng lưới hỗ trợ trong cộng dồng Bên cạnh sự ủng, hộ vẻ nguồn lực vật chất từ nhà trường và các tế chức xã hội, thì đối với trẻ khuyẻt tật trí tuệ, sự ủng hộ

về tỉnh thin ur phia gia dinh và công dang nơi các em học lập, sinh sống có tác động rất lớn đến hiệu quả của quả trình hỏa nhập, đặc biệt lá trong giáo dục hòa nhập Vì vậy, công tác xã hội đối với trê khuyết tật thủ việc sử đụng và kết hợp giữa các hệ thông là cần thiết va quan trong

1.2.3 ThuyŠ! nhận thức ~ hành vi

Ly thuyết nhận thức — hành vị là một phần của quá trình phát triển lý thuyết

hành vi và trị liệu, dược xây dựng trên lý thuyết học hỏi xã hội Nó cũng phát triển vượt qua khỏi hình thúc về trị liệu của lý thuyết trị liệu thục tế (Glasser- 1965) được

các tác giả như Beck (1989) và Ellis (1962) đưa ra Lý thuyết nhận thức đánh giá

rằng hành vị bị ảnh hướng thông qua nhận thức hoặc lý giải về môi trưởng trong quá

trinh học hỏi Rô ràng là, những hành ví không phủ hợp phải xuất hiện từ việc nhận

thức sai và lý giải sai Quá trình trị liệu rong GTXH nhà

an có găng sữa chữa việu

hiểu sai, do đó, hành vi của chúng ta cũng tác dệng một cách phù hợp lại với môi

trường Như vậy ta có thế thày rằng nhận thức có vai trà quan trọng trong việc điền

chỉnh các chức nẵng (âm lý và làm thay đốt hành vì có thể từ một hành vĩ liêu cực

sang hành vị tích cực Quả trình thay dối hành vi phải chú ¥ dén vai trò nhận thức của mỗi cá nhân

Thuyết nảy trong ứng dụng phải áp dụng cho bái nhóm đổi tượng: người

khuyết tật và người xung quanh người khuyết tật Trong xã hội, mọi người thường, nhìn nhận người khuyết tật với con mnắt thương hại, coi thường Diều này làm ảnh hưởng lớn tới tỉnh thân và sự gia nhập xã hội của người khuyết tật Do đó, muốn thay đổi tỉnh hình, trợ giúp người khuyết tật thì cân thay đổi cách nhìn nhận của cá

hai nhóm

1.2.4 Ly thuyét gido đục hòa nhập

‘Lrong những nằm gản đây, giáo dục cho TKT khắp thể giới có xu hưởng chú

yếu tiên tới giáo duc hỏa nhập — để cho TKT học tập trong cùng một lớp học với các

trở phát triển bình thường Đây là một bước tiến lớn trong quá trình phát triển giáo

dục cho các nhụ cầu dặc biệt, khi sự tách biệt và các trường chuyên biệt dã trở thành phương pháp chính trong nhiều thập kỷ

Năm 2006, Liên hợp quốc đã đảm bảo giáo dục hòa nhập nhận được sự gÌủ

nhận quốc tế với Công ước về Quyên của Người Khuyết tật, trong đó Mục 24 ghi rỡ:

Với mục đích hiện thực hóa “quyền được giáo dục” không phân biệt va dua

trên bình đẳng cơ hội các chính phủ phải dâm bảo một hệ thống giáo dục hòa nhập tại mọi cấp học và sự học hỏi suốt đời hướng tới:

Sự phát triển trọn vẹn tiểm năng can người và ý thức về tự trạng và giá trị bản

than, va ting cường sự kinh trọng với nhàn quyền, các quyên tự do cơ bản và da dạng,

Sự phát triển của người khuyết tật vẻ rnặt tính cách, năng khiểu và sự sáng tạo, cũng như các khả năng trí tuệ vá thể chất đến mức cao nhất có thế,

Cho phép người khuyết tật có thể tham gia có kết quá trong một xã hội tự do

(UN, 2006)

Tỉnh tới may, Công ước đã có 155 nước ký kết và 132 nước phê chuẩn Việt Nam là quốc gia thứ 147 ký kết Công ước vẻ Quyên của Người Khuyết tật, với dự

định sẽ phê chuẩn Công ude nay vao năm 2014 Khi van đề về cơ hội học tập của

trở em khuyết tật lần đầu tiên được đặt ra, các nhà giáo dục đã bằng lòng với việc

nây sẽ có hiệu quả hơn giáo dục hỏa nhập Ví đụ như có một số tranh huận rằng trẻ

khiếm thỉnh cần được giảo dục với các tré khiém thính khác để phát triển, hoàn

thiện khả năng sử đụng ngôn ngữ ký hiện và cảm thấy thoài mái trong môi trường,

khiếm thính Đền cạnh đó, một số nhà giáo dục cũng lin rằng các ngôi trường chuyên biệt với tài nguyên được định sẵn cho học sinh có nhu cầu đặc biệt sẽ hoạt

động với năng suất cao và tiết kiệm hơn, dẫn đến sự giáo đục thích đáng cho TKT

I5, tr 7|

Đình hưởng giảo dục hòa nhập dã dược Liên Hợp Quốc dễ xuất từ những năm

70 của thê kỹ trước Sau hơn ba thập kỷ, Công ước quốc tế về "Quyển của người khuyết tật" đã duc thông qua vào tháng 12 năm 2006 Cũng như nhiều quốc gia lrên thế giỏi, Việt Nam đã kỷ tham gia Công ước nảy vảo thing 3 nắm 2007, Điều 24 Công ước riều rõ: Các quốc gia tham gia cần công nhận quyén học lập của người khuyết tật Voi quan diém công nhận quyên này mà không phân biệt dối xứ và dựa trên cơ hội bình đẳng, các quốc gia tham gia báo đảm có tột hệ thống giáo dục hoà

nhập ở mọi cấp và chương trình học tập suốt đời

‘Tt nhiều năm qua, các quốc gia trên Thể giới đã tìm kiếm các giải pháp đản bảo chất lượng giáo dục hỏa nhập cho trẻ khuyết tật Tủy theo đặc điểm của hệ thống giáo dục, đặc biệt là nguồn lực và điều kiến kinh tế xã hội, các quốc gia đã xây dựng,

hệ thống riêng của mình

6 Anh, Italy, Tay Ban Nha việc hỗ trợ cho học sinh khuyết tật, giáo viên day

học hỏa nhập và phụ huynh đo Trung tâm nguồn giáo viên cấp vùng (Teacher

Regional Resource Center) dâm nhận Tai các trung tâm nảy, các giáo viền có trình độ

chuyên mên đã được đào tạo được phân công hỗ trợ một số trẻ khuyết tật có nhu câu

cno bọc hỏa nhập Nhiệm vụ củs giáo viên này là cùng với phụ huynh, giáo viên đứng,

31

lớp và các cán bộ xã hội, y tế và tâm lý, xã hội xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân cho trế khuyết tật, hễ trợ giảo viên điều chính chương trình, thiết kế vả thực hiện các

bai học hỏa nhập; trực tiếp rên luyện các kỹ năng đặc thù cho trồ Khuyết lâL như: dạy

ngôn ngữ ký hiệu, dạy dọc vá viết chữ nỗi, dạy các kỹ năng sóng , hưởng dẫn phụ huynh hỗ trợ cơn em ở nhà, tư vẫn về hưởng nghiệp đạy nghề và các vấn đề tâm lý, xã hôi đổi với trẻ vả thanh, thiêu niên khuyết tật Những công việc này được thực hiện tại trường, tại trung tâm vẻ tại gia đình trẻ Đặc biệt, cho đền nay, ở ltaly, song song với

việc thành lập các trưng tâm nguồn, hau hết các trường chuyên biệt đành cho trẻ

khuyết tật đã chuyên sang iné hin Trung tâm trên; các trường có trẻ khuyết tật học hoa nhập đều có các Phòng chức năng hỗ trợ chơ trẻ có nhụ cầu giáo dục đặc biệt

Tại Thái Lan từ năm 2003 đến nay đã cá 76 trung tâm hễ trợ giáo đục trẻ

khuyết tật cấp quốc gia, vừng được thành lập trong loàn quốc, Irong khi đó chỉ có 43 trường chuyên biệt dành cho trẻ khuyết tật Các trung tâm nảy có nhiệm vụ: Xác định khả năng và nhu câu của trể từ đó có xác định hễ trợ cần thiết; xây dựng kê hoạch giáo

dục cá nhên cho Hồ khuyết tật, bôi dưỡng đội ngũ cán bộ quân lý giáo dục, giáo viên

các cấp từ mắm nơn đến trung học, bồi dưỡng, chuyên môn cho phụ huynh; trực tiếp tiến hành can thiệp sớm theo cách trể khuyết lật cũng phụ huynh đến ung tam trong thời gian ngắn khoảng 1 tuần, sau đó trẻ về gia đình, tiếp túc học tập, tùy theo nhụ câu

Tà trể có thẻ đến thường xuyên hoặc theo định kỹ tại trưng tâm; tư vẫn về các vẫn đề

có liên quan đên trễ và thanh thiêu niên khuyết tật, biển soạn các cổng cụ xác định

mức dộ phát triển của trẻ vả các tấu cho công tác quản lý, xây dựng các tài liệu dạy các kỹ năng đặc thù Miột điểm đặc biệt là trung tâm xác định nhu câu của trẻ khuyết tật và đưa ra các tư vẫn hỗ trợ cân thiết và có trách nhiệm cung cấp và giám sát việc sử

dụng thế "Couple" có trị giá tương đương 50 Đỏ la Mỹ/năm cho mỗi trẻ khuyết tật

Ở Việt Nam, Bệ Giáo đục và Dào tạo đã khẳng định “Giáo dục hỏa nhập là con:

Ip của trẻ khuyết li Vấn đề đặt ra là: Làm thé

sinh hệt các năm ở cấp tiên học, nhiền giáo viên bộ mỏn ở cập trung học chưa được

Hoặc khó có thể có được các kỹ năng đặo thủ dạy Irê có những dạng khuyết tật khác

nhau như: khiếm thính, khiểm thị, khó khăn về học, cỏ tật ngôn ngữ Hơn nữa mỗi trẻ có những đặc thủ riêng nhìn ở nhiều góc độ: bạn chế về mức độ phát triển do khuyết tật gây ra, mỗi trường sống bao gồm cä việc quan tâm, chăm sóc của phụ huynh tr, tuổi nhập trường Điều dé doi hoi những hỗ trợ cá biệt dồi với từng trế

Việc dạy hòa nhập cũng đòi hỏi có những trang thiết bị, đồ đùng dạy học đặc thủ phù

hẹp với từng đối tượng: Việc hướng nghiệp đạy nghề và tư vẫn vẻ nghẻ nghiệp, tìm kiểm, tạo cơ hội việc làm cho thanh, thiếu niên khuyết tật ngoài việc dõi hỏi sự phối

hợp liên ngành, đặc biệt là ngành lao động, xã hội còn yêu cầu cao của những cán bộ

có chuyên môn về người khuyết tât Những vẫn đề trên là một thách thúc lớn đối với

giáo dục hỏa nhập không chỉ ở Việt Nam

Thực hiện “Qui định về giáo duc hòa nhập cho người khuyết tật/tàn tật” thao

Quyết định số 23/8GD-ĐT ngày 22 tháng 5 năm 2006, cáo địa phương đang tiến hành

xảy dựng các đẻ án, dự án xây dựng mới hoặc nâng cấp chuyển dỗi cơ sở giáo dục chuyên biệt thành các trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập (Cao Bằng, Bắc

Kan, Đắc Lắc, Vĩnh Tang, Tiên Giang)

Trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hỏa nhập là một thành phần mới trong, việc địch vụ người khuyết tật ở Việt Nam đã tiến hành hơn mudi nam qua và đá đuợc qui dịnh tại Điều 31, Luật người khuyết tật nhằm dâm bảo chất lương giáo đục người khuyết tật Irung tâm là cơ sở cung cấp nội dung, thiết bị, tải liệu dạy vá học, các dịch

vụ tư ván, hỗ trợ giáo đục, tố chức giáo đục phù hợp với đặc điểm và hoàn cảnh của

người khuyết tật

1.3 Cơ sở pháp lý cho hoạt động Giáo dục hỏa nhập trẻ khuyết tật tại 'Việt Nam

Ö nước ta, Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho vấn đề giáo dục trẻ

em Ilién pháp nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa 1946 quy định: “Tré em được săn

sóc vỀ suặi giáo dưỡng" (Điều 14) Tiếp đó, Hiến pháp năm 1993 cũng khẳng định

cham sóc và giáo dục” (Điệu

65) Nồi tiếp quan điểm này, Hiến pháp 2013 sửa đối tiếp tục nhân manh “Tré em

“đrẻ em dược gia đình, Nhà nước và xế hội bảo

được Nhà nước, gia đình và xã hội bảo vệ, chăm sáo và giáo dụo” (Khoản 1 Điền