Luận văn nghệ thuật tuyên truyền của báo hà nội mới qua cuộc thi cả nước cùng thủ Đô hướng tới 1000 năm thăng long hà nội từ năm 2001 Đến năm 2010

Lịch sử nghiên cứu vấn để Đề tài về Thăng Long Hà Nội đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu gồm các giáo s-, tiến sỹ, nhà sử học, nhà Hà Nội học và cũng đã có rất nhiền công t

ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KIỂU DUY CHÁNH

NGHỆ THUẬT TUYẾN TRUYEN CUA BAO HANOIMOT

QUA CUỘC THỊ “CẢ NƯỚC CÙNG THỦ ĐÔ HƯỚNG

TOT 1000 NAM THANG LONG-HA NOI”

(TU NAM 2001 DEN NAM 2010)

Luan van thac si chuyén nganh Bao chi hoc

M& sé: 60.32.01

Nguéi hudng din khoa hoc: PGS-TS NGUYEN TIT MINII TIAL

Hà Nội- 2011

3 Đối t- ợng và phạm vỉ nghiên cứu -c-S Si 6

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 5 S222 ve 7

5 Co 86 lý luận và ph- ơng pháp nghiên cứu

1.1 Lý thuyết vé Di sản văn hóa

1.1.1 Khát niêm về văn hóa

1.1.2 Khái niềm về Di sdn van héa

1.2.2 Hà Nội ngàn năm văn hiển

1.2.3 Giá trị gia tai văn húa Thăng Long-Hà Nội

1.3 Chủ tr- ơng, chính sách của Đăng và Nhà n- ức về Đại lễ 1000 năm

Thang Long-Ha Noi

Tiéu két ch- ong 1

Ch- ong 2: GIA TRI VAN HOA TRUYEN THONG VE HA NOINGAN

NAM QUA CUOC THI “CA NUGC CUNG THU BO HUGNG TOI 1000 NĂM THĂNG LONG-HÀ NỘI?

2.1 Cuộc thi là một sáng kiến truyền thông của Báo Hànộimúới

2.3 ánh giá chung về cuộc thỉ

3.3 Phát huy giá trị văn hóa truyền thông của cuộc thì 103

3.3.1 Gáp phần Ì- u gi# và bảo tấn giá trị rắn húa Thang Lang-

FC 2 103

3.3.2 Góp phần xây dựng và phát triển đời sống văn hóa, tính thần

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn dê tài

Hã Nội là Thủ đô- trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa cña cả n-óc Thăng Long-Hà Nội là nơi “đắc địa để bốu phương suuu họp”, “tnuôu vậi cực kỳ giàu thịnh, đông vui” Trong “Chiếu dời đô” của vị vua anh nảnh Lý Thái Tổ ghỉ rõ:

*„ hành Đại La, kinh đò cñ của Cao V-ơng: Ở vào nơi trung tâm trời đất,

d-ợc cái thế rắng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi Nam Bắc Đông Tây; lại tiện

h ứng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mò thoáng Dán c

khôi chịu cảnh khẩn khổ ngập lụt; muôn vật căng rấi mục phong phú tối tot

Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn 1ụ hội trọng yếu của

bến ph- ăng đất n- ớc; cũng là nơi kinh ãa bậc nhất của đế v- ơng muôn đời” [3,

1h- ng, một niểm tìn f- ti sáng trong Chiếu đời dô

Thăng Long-TIà Nội đang sống trong b- ớc chuyển giao giữa ugần năm cũ và ngần năm mới Lịch sit da ghi lại biết bao công sức, nỗ hôi, x- ơng xuấu của chả ông đã đổ xuống noi day dé hom nay chúng ta đ- ợc thừa Ír- ởng những di sáu vô

giá Dé là bảy lần bị giặc ngoại xâm chiếm đóng và cả bảy lần nhân dân đô thành

đã nhất tế đứng lên chiến đấu kiêu c ờng để giải phóng Thủ đô thân yên Một

ngàn năm với í- ơng lai rực rỡ về đất n- óc con ng- ời, nh- ng cũng có biết bao

gian nan, thử thách mà các thế hệ hôm nay và mai sau phải cố gắng để xảy dựng

và gìn giữ những di sản quý báu li sản văn hóa chính là nền fảng để tao đựng và chỉ lại linh hồn, những giá trị thiêng liêng của mảnh dất ngàn năm văn vật, ngần

nam van hiế

Đất n- ớc b- ốc vào thời kỳ dổi mới, công nghiệp hóa-hiệu đại hóa

kể từ Dại hội Dáng toàn quốc lần thử VI L986, bên cạnh những (hay đổi ích cực

và lớn lao, cũng có nhiều biểu hiện tiêu cực Sự bùng phát của kinh tế thị tr- dng, với những mặt trấi của nó đang tác động hằng ngày, hàng giờ đến diện mạo của 'Thủ đô Thành phố ngày càng hiện dại, nhà cửa, d- ờng phố d- ợc xây dựng khang

trang, to dẹp hơn Đó là diễn đáng tự hào, nh- ng cũng đặt ra nhiều thách thức cho Thủ dô của chúng 1a Liện dĩ sản văn hóa có trụ vững và phát triển lêu ở một lâm cao mới? Trêu thực tế đã có những giai đoạn các đi sản vân hóa quan trọng

bị hủy điệt; nhiều di tích lịch sử, văn hóa bị lấu chiếm, tu sửa xuột cách tùy tiện, bừa bãi, phá vỡ cảnh quan của uó; vău hóa truyền thống của ug- ời Hà Nội cũng

đang ngày càng phai nhạt theo thời gian Vấn để đạt ra là: Lam thé nao dé bao

lồn và phát huy di sáu văn hóa đó, sao cho những dĩ sản văn hóa của dầu lộc

không bị mai mội tr ớc sức ép của quá trình đê thị hóa; đồng thời, giữ gìn những iruyền thống đẹp của ng ời Hà Nội?

Với! cách là cơ quan ngôn luận của Thành ủy Hà Nội, tiếng nói của Dảng

bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô, Báo Hànộimới dã và đang đóng góp một phần quan trọng irong việc giữ gìn, bảo tồn, phát huy di sản văn hóa, truyền thống quý báu cña Thi do Bio Hànộimới luôn có các bài viết để biểu d- ang mặt tích cực và

ñng phê phán những mặt trái rể tuyên truyền cổ vũ các tầng lớp

nhân dân tích cực đóng góp công sức vào nhiệm vụ bảo tổn di sản văn hóa, truyền thống tốt đẹp của Thủ đô Đặc biệt, vào năm 2000, nhân địp kỷ niệm 990 năm Thăng Long-Hà Nội, Báo Hànộimới đã tổ chức cuộc thì “Cả u- de cùng Thủ

đô l-ớng tới 1000 năm Thăng Long-Hà Nội” Cuộc thí kéo đài trung suốt 10

năm (từ nam 2001 đến năm 2010), kết thúc đúng vào địp Dại lễ 1000 nam Thang

Long-IIà Nội và đã thu hút gầu hai ngàn bãi tham gia cuộc thi của hàng trăm tác

giả ở khấp mợi miễn đất u ớc, kiểu bào ở n ớc ngoài, với nội dung khá phong phú, đa dang, góp phần nâng nin, gìn giữ và nhắc lại những cái hay, cái đẹp của

Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn vật và ngàn năm văn hiến Trêu cơ sở những bài

viết đó, Báo Hànộimới đã dành khá nhiều diện tích mặt báo để chuyểu tải đến

baa đọc muôn ph ơng, nhằm nhân lên những truyền thống đẹp rất riêng của ng- ời Hà Nội, mảnh đất thiêng Thăng Long-Hà Nội Đó là lý do chính để tác giả lựa chọn để tài “Nghệ thuật tuyên truyền của liáo Hàuộimới qua cuộc thí “Cá

a- dc cùng Thủ đô h- ớng tới 1000 năm Thang Long-Ha Nội” (từ năm 2001 đến nam 2010)

2 Lịch sử nghiên cứu vấn để

Đề tài về Thăng Long Hà Nội đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu gồm các giáo s-, tiến sỹ, nhà sử học, nhà Hà Nội học và cũng đã có rất nhiền công trình nghiên cứu, cuốn sách có giá trị lớn vẻ 'Ihăng Long-Ha Noi d- oc xuất bản nh-: Hà Nội nghìn x-a; Những giá trị lịch sử văn bóa IU00 năm Thăng Tưng-Hà Nội; Văn hóa Thăng Tong-Hà Nội, hội tụ và tỏa sáng: Trên mảnh đất

ngân năm văn vật Đặc biệt nhân dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Tong-Hà Nội, thành phố Hà Nội và các cơ quan, ban, ngành, doàn thể của Hà Nội cũng đã tổ chức nhiều cuộc thí xoay quanh chú đề về Thăng Long-Hà Nội, đó là c

thi: “Sáng tác tắc phẩm vân học nghệ thuật h- ởng ứng kỷ niệm 1000 nâm Thang

Long IIà Nội”, “Thăng Long Hà Nội nghìn năm văn hiến và Anh hùng”; rồi phát

động cuộc thú video ngắn về Thăng Long Hà Nội Nhiễn khóa luận và luận văn

của sinh viên, học viên Khoa Báo chí-Truyền thông (Tr- ờng Dại học Khoa học

Xã hội & Nhâu Văn, Đại học Quốc gia Hà Nội), Học viện Báo chí Tuyên truyền đã iiếp cận, khai ikác từng mảng, đề tài khác nhau liên quan đến Thăng Loug-Ha Nội Đó là những 1- liện quý giá có ý nghĩa tham khảo

‘Tuy nhiên, tác giả có thể khẳng định rằng, ch- a có để tài nào nghiên cứn vẻ cuộc thi này và đây là để tài đầu tiên nghiên cứu cuộc thi “Cả nước cùng Thủ đô h- ứng tới 1000 năm Thăng Long-Hà Nội” do Báo HànGnới tổ chức

3 Đối í- ơng và nhạm vi nghiên cứu

Đại lễ ký niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội là mội sự kiện lễ hội văn hóa lớn không chỉ của riêng Hà Nội, mã còn là niềm hào hứng, mong chờ của nhân

dâu cá n ớc Do vậy, trong những năm qua, tất cả cdc ph ơng tiện truyền thông đại chúng đều đăng tải rộng rãi những thông tin, bài viết để cập đến sự kiện quan trong va day ¥ nghia nay

'Iuy nhiên, trong luận văn này, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu, đánh giá nghệ thuật tnyên truyền của Báo Hànộimái thông qua các tác phẩm báo chí d-ge ding

tải trên các ấn phẩm của Báo Hànộimới và tnân thủ các tiêu chí, quy dịnh của cuộc thì *Củ nước cùng Thủ đô hướng tới 1000 năm Thăng Long-Hà Nội” troug suốt 1Ô năm, từ ngày 10-10-2001 đếu ngày 10-10-2010

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Mục đích nghiên cứu

'Thăng Long-Hà Nội là trái tìm của cả n- óc Lhủ đô của Việt Nam Do vậy,

việc quảng bá hình ảnh của Thủ đô với khắp bạn bè năm châu, bốn biển là trách

nhiệm, nhiệm vụ, quyền lợi của toàn Đẳng, toàn quân và toàn đân 1a Cuộc thi

“Cả nước cùng Thủ dô hướng tới 1000 năm Thăng T.ong-Hà Nội” cñng nhằm nhận lên những truyền thống tốt đẹp, riêng có của ng- ời Hà Nội, xuảnh đất thiêng

Thang Long-Ha Nội; đồng thời, để mọi ng- ời dâu thấy đ- ực vai trò, vị trí, nhiệm

vụ của Báo Hầuộhmới trong ví

gìữ gìn, bão tốn và phát huy những giá trị văn hóa của Thăng Long-TIà Nội

Mục đích của đề tài dày là nghiên cứu các tác phẩm tham gia cuộc thi “Cá

a ớc cùng Thủ đô h óng tới 1000 năm Thăng Long Hà Nội” và đ oc dang tai trêu các ấn phẩm của Háo Hànộimới để làm rõ các vấn đẻ truyền thông về Thăng

Long Hà Nội, từ đó có giải pháp nâng cao chất 1 ng của các cuộc ihi cũng nh

chất I- ơng các tác phẩm viết về đề tài Thăng Long-Hà Nội của Háo Handimdi

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Khảo sát, nghiên cứu các bài tham gia cuộc thí viết “Cả nước cùng Thủ dé

h-ớng tới 1000 năm Thăng Long-Ha Noi” và dã dọc đăng tải trên Báo

TTàuimới từ nâm 2001 đến năm 2010 Qua đó có những nhậu xét, đánh giá về

cuộc thi kếo dài suốt L0 năm: lam r6 nhitng thanh céng, han ché cita cuéc thi, dé xuất h- ớng khắc phục những rặi ch- a đ- ợc, xây đung mô hình cho cuộc thi “dai

hơi” tiếp theo, đồng thời làm rõ những giá trị văn hóa truyền (hông của cuộc thi

5 Cơ sở lý luận và ph- ơng pháp nghiên cứu

- Dựa vào hệ thống lý luận báo chí

5.2 Phe ang phap nghiên cứu

- Khảo sát, thống kê, s- u tẩm, phân tích, tổng hợp so sánh, đánh giá

- Tiến hành điển tra xã hội học dể tập hợp những ý kiến, nhận xét, đánh giá,

đề xuất của độc giá, công chúng báo chí Việt Nam về các tác phẩm (ham dự cuộc 1h “Cá nước cùng Thủ đô hướng tới 1000 năm Thăng Loug-Hà Nội”, được daug tai trên Báo IIànộimới từ năm 2001 đến năm 2010

Phóng văn, gặp gớ những ng ời trong Ban tế chức và mội số cây bút tham gia cuộc thi

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

6.1 Ý nghĩa khoa học

Luậu vâu lầm rõ mô hình tổ chức sự kiện truyền thông về Thăng Loug-Hà

Nội, nhất là cách thức, ph- ơng pháp tổ chức một cuộc thi viết về Thủ đô cề kính,

ngàn nãm văn vật và ngàn năm văn hiến, sao cho dem lại hiệu quả cao nhất và

giá trị vău hóa, tỉnh thần lớn nhất Đồng thời, chỉ ra cách thức tổ chức tác phẩm, biện pháp fnyên truyén các sự kiện trên báo in nói chung và Báo Hànộimới nói

riêng đạt hiệu quả.

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn đã gốp phần làm sáng tỏ thêm thao tác nghiệp vụ viết báo, thông qua các tác phẩm tham dự cuộc thí “Cả n- đc cùng Thủ đô h- ớng tới 1000 năm: Thăng Long-Hà Nội” do Báo HànGhuới tổ chức Qua đó kháng dịnh những đóng

pốn của báo in trong việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa của Thang Long-IIà Nội

Ngoài ra, Luận văn cũng có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các nhà quan lý, các nbd báo, các học viên, sinh viên và những ng ời quan tâm đến để tài

này

7 Cấn trúc của luận văn

Lnậu vân gồm những phần cơ bản sau:

Phần mở đản

Nội dung của luận văn gồm có 3 ch ong:

1) Ch-ơng 1: TONG QUAN VE GIA TAI VANHOA CUA HA NOI

NGẦN TUỔI (1010-2010)

+) Ch-ong 2: GIA TRI VĂN HÓA TRUYỂN THÔNG VỀ HÀ NỘI

NGAN NAM QUA CUGC THI “CA NUGC CUNG THU BO HUGNG TỚI

1000 NAM THANG LONG-HA NOT”

1) Ch- ang 3: KINH NGHIỆM, GIẢI PHÁP VÀ MÔ HÌNH TRUYỀN

THÔNG TỪ CUỘC THI

- Phân kết luận

- Tài liệu tham kháo

- Phụ lục

Ch- ưng 1:

TONG QUAN VE GIA TA] VAN HOA CUA ITA NOI

NGÀN TUỔI (1010-2010)

1.1 Lý thuyết về Di sản van hóa

1.1.1 Khái mệm về văn háa

Đã có hàng tram bài viết, công trình nghiên cứu luận bàn về khái niệm hay định nghĩa về văn hoá, nh- ng cho đến nay, giới nghiêu cứu khua học, giảng đạy

về văn hoá trong n- đc cũng nh- trên thế giới vân ch- a thống nhất đ- ợc một khái

niệm chung nhát Từng nhà khoa học, tác giã của từng cuốn sách nghiên cứu các Tĩnh vực về văn hoá, mối giáng viêu lại tự đặt ra một khái niệm riêng cho mình để

nghiên cứu và giảng đạy Mỗi thể chế chính trị, mỗi quốc gia, mỗi ngành khoa

học xã hội nhân văn cũng có mớt khái niệm về văn hoá riêng biệt

Hầu hết các nhà nghiên cứu, giảng dạy về văn hoá ở Việt Nam là những

ng- ời đ- ợc đào tạo trong khối các n- ớc xã hội chủ nghĩa fr- ớc đây Vì vậy, khái niệm đ ợc sử dụng nhiều nhất và gây ảnh h ởng nhiều nhất trong lý thuyết và áp dụng thực tiễn ở Việt Nam là khái niệm văn hoá của Liên Xô (cñ): "Văn hóa là toàn bộ giá trị vật chất và tỉnh thân, Ä ợc nhân loại sắng tạo ra trong quá trình hoạt dộng thực tiễn lịch sử - xã hội, các giá trị ấy nói lê trình độ phát triển của

lịch sử loài người” |46]

Đây là một khái niệm vău hoá theo nghĩa rộng, mang tính triết học, có phân nghiêug về hoại động sáng lạo trong lịch sử xã hội loài ng- ời, thiên về tính giá trí, d-ợc hình thành trêu cơ sở chủ ughĩa Mác - Lê niu Trong cuốn “Cơ sở văn

hoá Việt Nam, Giáo sự Viện sĩ Trầu Ngọc Thêm (cũng học tập ở Liên X6) đ a ra

khái niệm: “Vấn hoá là một hệ thống him cơ các giá tri vật chất và tỉnh thân do

con ng- ot sdng tao vd tich lity qua qué trink hoat déng thuc tién, trong sit t- ong

tác giữa con ng- ði vấi môi tr- ðng tự nhiên và xã hội” [31, tr 10]

Có thể thấy hai khái niệm nêu trên có sự í-ơng đồng [heo đó, văn hoá đ- ợc hình thành từ khi con ng- ời biết sang tao, nghĩa là văn hoá hình thành cùng với

sự hình thành loài ng- ời Văn hoá là tất thầy những sản phẩm vật chất (văn hoá vật thể) và tính thần (văn hoá phi vật thể) do con ng- ði sáng tạo ra trong quá khứ, hiện tại Cả hai khái niệm nên trên đến gin với chit “gid trị" Có nghĩa rằng,

không phải tất cả những sản phẩm con ng- ði sắng tạo ra đều là văn hoá mà chỉ

những sảu phẩm có chứa đựng giá trị (là cái có ích cho con ng- ời) Cũng có

nghĩa, những sản phẩm do con ng- di làm ra (sáng íạo ra), nh-ng không mang, tính giá trị, thì không phải là văn hoá Nam 1940, Chủ tịch IIỏ Chí Minh viết: "V? 1# sinh tổn cũng nh- mục dích của cuộc sông, loài ng- ði mới sắng tạo và phát mình ra ngôn ngữ, chữ viết, đạa đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học,

nghệ thuậi, những công cụ cho sinh hoại hằng ngày về ăn, mặc, ở và các ph- ơng

thức sử dụng, 1oàn bộ những sáng 1ạo và phái mình đó tức là văn hóa Văn hóa

là sự tổng hợp của mọi ph- ơng thức sinh hoạt càng với biển hiện của nỗ rà loài

ng- ởi đã sẵn sinh ra nhằm thích ứng những nhu cẩu đời sống và đòi Adi của sự

sinh tên” [46]

Ở khái niệm trên, Chủ tịch IIồ Chí Minh nêu lên mội số những sản phẩm do

cou ng- ời sáng (ạo ra, trong đó có văn hoá vậi thể (những công cụ cho sinh hoạt hãng ugầy về ăn, mặc, ở ), có văn hoá phi vật thể (ngôu ngữ, đạo đức, pháp

luật, khoa học, tôn giáo, van hoc, nghệ thuậi) Chữ “giá trị” được ẩn dưới câu “Vì

lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống nhu cầu đời sống và đòi hỏi của

sự sinh tồn” Những sản phẩm do con người phất minh ra mà Chủ tịch Hồ Chí Minh liệt kê nêu trên phải là những sẵn phẩm nhằm phục vụ cho con ng bi, có nghĩa là chứa đựng những giá trị, Nh vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đ a ra một khái niệm văn hoá theo nghĩa rộng Trong Hội nghị liên Chính phủ vẻ các chính

sách văn hoá họp năm 1970 tai Venise, ong Federico Mayor, Téng gidm déc

UNISCO đ-a ra khái niệm: “Đối với một số ng- ời, van héa chi bao gồm những kiệt ide tuyệt với trong các lĩnh vục 1~ duy và sắng tạo; đối với những ng- ởi khác,

văn hóa bao gâm tất cả những gỉ làm cha dán tộc này khác với dân tộc khác, tr những sẵn phẩm tinh vì hiện đại nhất cho đến tín ng _ ống, phong tục tập quán, lối sống và lao dộng” [46]

Đây là khái niệm đ ợc đ a ra trong bối cảnh thế giới còn có sự phân biệt văn

hoá đân tộc lớn, dân tộc nhỏ, văn hoá dân tộc này cao, dân tộc kia thấp, văn hoá

đân tộc này vâu minh, văn hoá dâu tộc kia lạc hậu Khái niệm nếu trên có ý nghĩa chính trị rất lớu về việc khẳng định mỗi dân tộc có bản sắc riêng Quan điểm này càng đ-ợc khẳng định tại Hội nghị quốc tế về văn hóa ở Mêhicô để bát đâu thập

kỷ văn hoá UINESCO Hội nghị này có hơn một nghìn dại biển đại diện cho hơn một trăm quốc gia tham gia từ ngày 26/7 đến 6/8 nim 1982, ng- di ta dã d-a ra

trêu 200 định nghĩa Cuối cùng Hội nghị chấp nhận một định nghĩa nh- sau:

“Trong ý nghĩa rộng nhất, văn hôa là tổng thể những nói riêng biệt về tỉnh thân

và vát chất, trí tuệ và xúc cảm quyết định tính cách của mội xã hội hay của một

nhấm ng ði trong xã hội Văn hóa bao gốm nghệ thuậi và uốn ch ơng, những lối

sống, những quyên co bản của con nạ- ði, nhãng hệ thống các giá trị, những tập

tực và tín ngưỡng " [40, tr 24]

Nhìn chung, mọi định nghĩa dên thống nhất văn hoá có các dặc diểm sau:

Thủ nhất, văn hoá là sáng tạo của cou ng~ di, thuộc về con ng_ ði, những gì

không do con ng- oi làm nên không thuộc vẻ khái niệm văn hod ‘lit d6, văn hoá

là đặc ír_ ng căn bảu phân biệt con ng- ời với động vật, đồng thời cũng là iên chí

căn bản phân biệt sản phẩm nhân tạo với sản phẩm tự nhiên Văn hoá xuất hiện

đo sự thích nghỉ một cách chủ dộng và có ý thức của con ng- ði với tự nhiên, nên văn hoá cũng là kết quả của sự thích nghì ấy

Thr hai, sự thích nghỉ này là sự thích nghỉ có ý thite va chil déng nén nd không phái là sự thích nghủ máy móc mà th- ờng là sự thích nghỉ có sáng tạo, phù hợp với giá trị chân - thiệu - mỹ

Thứ ba, văn hoá bao gồm cá nhứng sản phẩm vật chất và tinh thần, chứ không,

chỉ riêng tỉnh than ma Thôi

Thi’ t-, van hod không chỉ có nghĩa chỉ là văn học nghệ thuật nh- thông

ih dog ng Oi ta hay nói Văn học nghệ thuật chỉ là bộ phận cao nhất trong lĩnh

vực văn hoá mà thôi

'[rên cơ sở phân tích các quan niệm trên có thể kết lnận:Văn hớa là sản phẩm của loài ng i, văn hóa đ oc tạo ra và phát triển trong quan hệ qua lại giữa con

ng- ời và xã hội Song, chính văn hóa lại tham gia vào việc tao nén con ng- di,

day Trì sự bên vững và trật tự xã hội Văn hóa d- gc truyền từ thế hệ này sang thế

hệ khác thông qua quá trình xã hội hóa Văn hóa đ- ợc lái tạo và phát triển trong quá trình hành dộng và L ơng tác xã hội của con ng oi Văn hóa là trình dộ phát triển của con ng- ời và của xã hội d-ợc biểu hiện trong các kiểu và hình thức tổ

chức đời sống và hành động của con ng- ời cũng nh- trong giá trị vật chất và tỉnh

thần mà do cou ng- bi tạo ra

1.1.2, Khdi niém vé Di san văn hóa

Theo Công ốc di sản fhế giới, thì di sản văn hóa là các di tích, bao gồm các

tác phẩm kiến trúc, tắc phẩm điêu khắc và hội họa, các yếu tố hay các cấu trúc có

tính chất khảo cổ học, ký tự, nhà ở trong hang đá và các công trình có sự liên kết

giữa nhiều đặc điểm, có giá trị nổi bật toàu cẩu xét theo quan điểm lịch sử, nghệ

thuat và khoa học Các quần thể, các công trình xây dựng: Các quản thể, các

công trình xây dựng tách biệt hay liên kết lại với nhau mà do kiến trúc của chúng, do tính đồng nhất baặc vị trí của clrúng trong cảnh quan, có giá trị nổi hật toàn cần xét theo quan diểm lịch sử, nghệ thuật và khoa học Các di chỉ: Các tác

phẩm do cou ug- 34 tạo nêu hoặc các tác phẩm có sự kết hợp giữa thiên nhiêu,

nhân tạo và các khu vực, trong đó có các di chỉ khảo cổ có giá trị nổi bật toàn cầu

xét theo quan điểm lịch sử, thẩm mỹ, dân tộc học hoặc nhân chủng học

Điều I Luật Di sản văn hoá chỉ rõ: Di sản văn hóa bao gồm di sảu văn hóa

Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Di sẵn văn hóa vậi thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa

hoc, bao gồm di tích lịch sử - vău hóa, danh lam thắng cảnh, di vậi, cổ vật, bảo

val qude gia

- Di sản van hóa phi vật thể là sản phẩm tỉnh thần cỏ giá trị lịch sử, van hóa, khoa học, đợc lu giữ bằng tí nhớ, chữ viết, d-ực Lu truyền bằng truyền

miệng, truyền nghề, trình điển và các hình thức 1 n giữ, Ì u truyền khác, bao gồm tiếng nói, chữ viết, tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, ngữ văn truyền

miéng, điều x ng dâu gian, lối sống, nếp sống, lễ hội, bí quyết vẻ nghề thủ công

truyền thống, tri thức về y, d-ợc học cổ truyền, về văn hóa ẩm thực, về trang,

phục fruyền thống dâu tộc và những 1ri thức dân gian khác 158]

1.2 Gia tài văn hóa Thăng Long-Hà Nội cần phải đ- ọc truyền thông

1.2.1 Hà Nội ngàn năm văn vat

Theo Từ điển tiếng Việt, văn vật là truyền thống văn hoá tốt đẹp, biểu hiện

qua những nhân tài và di tích trong lịch sử Văn vật là "tuyển thống văn hóa biểu hiện ở nhiễu nhân tài và nhiêu di tích lịch sử, công trình, hiện vật có giá trị

nghệ thuật vỏ lịch sử” |40, tr 21]

Cén theo Tir điển Bách khoa toàn th- Việt Nam, văn vật là một bộ phận của

văn hoá Văn là vẻ đẹp, vật là các sản phẩm do con ng ời sáng tạo ra có giá trị

nghệ thuật và sức sống dai lan Van vat d oc biểu hiện d ới dạng vật thể nh các

công trình kiến trúc, di tích, hiện vật quý hiếm có giá trị nghệ thuật và hàm 1 ợng

văn hoá cao

Ti nam 1963, (rong tác phẩm “Tìm biểu tính cách dân tộc”, cố giáo s

Nguyễn Hồng Phong đã đ-a ra một nhận định rất xác đáng rằng ở n- ớc ta thời

x a, rất ít cơng trình kiến trúc lớn và ịng đã tìm lời giải đáp nguyên nhân của

tình hình đĩ heo ơng, chúng ta khơng cĩ những cơng trình kiến trúc lớn là vì

trong suối tiến trình lịch sử, nhân dân ta phải tập trung nhân lực, vật lực vào cơng, cuộc dấu tranh rất gian khổ để khắc phục những khĩ khăn do thiên tai, dỏng thời với việc chống giặc ngoại xâm Nên kinh tế n- ớc ta bị hai lực 1+ ong ấy phá hoại liên tục và làm kiệt quệ đi rất nhiều, khiến cho nhâu dân ta khơng cịn đủ sức lực

và thời gian tập trung vào xây dựng các cơng trình kiến trúc lớn cẩn hàng vạn

ng- ời, thậm chí hàng chục vạn ng- ði nh- các n-ớc khác Ngay quân đội chính

quy đới thời phong kiến cũng phải cho luân phiêu về làm ruộng, thì cịn nhân

cơng d dâu mà (ập trung làm các cơng trình kiến trúc lớn Cho nên, trong xã hội

cũ, đù giai cấp phong kiến ăn chơi xa xỉ, vẫn khơng đám nghĩ đến việc xây dựng

nhiều cơng trình kiến trúc quy mơ, hao ng di, tốn của Cố nhiên, tỉnh thầu cản kiệm khơng phải chỉ biểu lộ ở chỗ khơng thích xây dựng các cơng trình kiến trúc quy mơ fo lớn, mà nĩ biểu lộ ở tồn bộ đời sống cũng nh- trong văn học nghệ

thna

Mặt khác, rất nhiễu cơng trình kiến trúc ở Thăng Long đã bị chiến tranh huỷ diệt, hoặc do thiên tai, thời tiết làm h- hỏng Vì thế, cĩ thể nĩi những di sản văn hộ vật chấi của Thăng Long- Hà Nội cịu lại cho đến ngày nay, tuy khơng đủ nguy nga, lộng lẫy nh- ng lại vơ cùng quý giá, vì ở đĩ, tâm hồn, tính cách và lịch sit dan (6c d- ực phủ bụi, d- ợc gửi gắm., truyền giao lại cho các thế hệ tiếp sau Đĩ

là những cơng trình, những tác phẩm kiến trúc, điêu khác, hội hoạ thể liện tài nâng sắng tạo của con ng- ời ở Thang Long- Hà Nội Trải qua gần L000 nam lịch

sử đã để lại cho Hà Nội biết bao giá trị văn hố truyền thống tốt đẹp, trong đồ cĩ các di sản văn hố vật chất

Thăng Long Hà Nội là mội trong những địa ph ơng cĩ số di tích lịch sử văn

hố nhiều và phong phú nhất cả n- ớc Lheo kết quả kiểm kè di tích lịch sử- văn

15

hố, trên địa bàn Hà Nội hiện cĩ hơn 5000 di tích, chiếm tới 40% đi tích của cả

n-ớc, trong, đĩ cĩ gần 1000 di tích đ- ợc cấp bằng đi tích quốc gia lừ những di chic trú thời tiến sử, đến những khu mộ địa, mộ táng ở thời kỳ đầu Cơng nguyên; bao gồm những kiến trúc quân sự, thành trì, hào luỹ, pháo đài từ thời

An D)-ơng V- ơng đến thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp; những kiến trúc cung đình và dỗ thị từ thời Định, Lý, Trần qua thời Lê, Nguyễn dến thời cận dại; những dĩ tích tín ng- ðng Phật giáo, Nho giáo cĩ từ thời Lý Nam Đế (thế kỷ VI)- dựng n- ớc Vạn Xuân đến Lý Thái Tổ dựng Kinh đơ Thăng Long, trải qua các thời Lê, Nguyễn Từ những di tích hoại động thời cậu đại của các chí sĩ yêu n- ĩc,

đến các di tích gắu với sự ra đời của Dãng Cộng sản Việt Nam và Nhà n- ĩc đân chú nhân đâu đầu tiêu sau Cách mạng Tháng Tám và hai cuộc kháng chiến chống

để quốc thực dân thời cận hiện đại Những đi tích gắn liền với cuộc đời, hoạt động của Chủ tịch Hỏ Chí Minh vi dai

Với sự đa dạng vẻ hình (hức, phong phú về thể loại và nội dung, các di tích lịch sử- văn hố tr-ớc hết mang giá trị l-u giữ và phần ánh lịch sử nghìn năm

‘Thang Long- Ha Nội một cách trung thực, cụ thể và sinh động Hơn nữa, hệ

thống di sản văn hố vật thế của Hà Nội phong phú, da dạng và mang dậm bản sắc của ng- ịi Tràng An Đĩ là, khu phố cổ, nơi l-u gí- đấu ấn của một "Hà Nội

ba sáu phổ ph- ững" thủa x- a; Thành cổ ‘Thang Jong vita moi phat lộ trong cuộc khai quật khảo cổ cĩ quy mơ lớn nhất Dơng Nam Á nhứng năm đảu thế kỷ XI;

rồi Thành Cổ Loa, một trong những tồ thành cổ nhất ở các n ớc Đơng Nam Á Tiếp đến là chùa Một Cội thanh thốt nh- đố hoa sen; là Tr- ờng đại học lâu đời

nhất Việt Nam Văn Miếu Quốc 'lử Giám; là Quảng tr ờng Ba Đình, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngơn Độc Lập, khai sinh ra u ớc Việt Nam đâu chủ

Cộng Hồ trong ngày 2 tháng 9 năm 1945 lịch sử; là Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh trang nghiêm mà bình dị nh- bài ca vĩnh cửu bằng đá, tắm mình trong màu xanh hơn lá từ mọi miễn dất n- ớc tụ về, tộ h- ơng, che mát, giữ yên lành cho giấc ngũ

của Na ời giứa lòng dân tộc Là hồ Tây, mặt g ơng của Hà Nội, lá phổi của chốn

Long thành với một bể dày lịch sử mấy nghìn năm và hồ Hoàn Kiếm với cầu Thê Hic, Iháp Bút, Tháp Rùa, đến Ngọc Sơn lung linh bóng n ớc đã đi vào sử sách, thơ ca Và còn rất nhiền, rất nhiều những di tích lịch sử, những ngôi chùa, ngôi

c khi nói về Thang Long - Hà Nội, dó là Hà

Nội ngần năm văn hiếu Vậy vàn hiếu là gì? Nếu n- bai khái niệm văn hoá và vân mảnh hiện đ ợc dùng phổ biếu có nguồn gốc lừ ph- ơng Tây, thì khái niệm: văn hiến lä hoàn toàn gốc rừ ph ơng Dông Chỉ ở Việt Nam và Trung Quốc, khái niệm văn hiển mới đ ợc đùng phổ biến

Theo từ điển bách khoa toàn ih- Việi Nam, thì văn hiến là truyền thông văn

hoá lân đời và tốt đẹp Giáo s Đào Duy Anh khi giải thích từ °văn hiển” đã

khẳng định, văn hiến là sách vở và nhân vi tối trong một đời Nói cách khác, văn

là văn hóa, hiến là hiển tài và nh- vậy, vău hiến thiên về những giá trị tình thần

do những ng- ời cớ tài đức chuyển tải thể hiện tính dân tộc, tính lịch sử rõ rệt

140, tr 20]

Kể từ dầu thế kỷ XI, kld 1ý Công Uẩn đời đô từ Hoa 1~ về Đại Ta, đổi Đại

Ta thanh Thang Long, thi Thang Long dã trở thành “chốn hội tụ trọng yếu của

béu phuong dat nước” Từ đó đến uay, LO00 năm đã trôi qua, Tháng Long vẫn là chốn "Thượng đô kinh sư co muôn đời” Và Tháng Long-Hà Nội đã chứng kiến biết bao thang trầm của lịch sử Song âm thanh chủ đạo vẫu là tiếng nói hào hùng, là hào khí Thăng Long Chính cái hào khí dé da tạo nên cái âm vaug chung trong bài thơ “Thần” của Lý Th ờng Kiệt, Bình ngõ đại cáo của Nguyễn Trãi và 'Tuyên ngôn độc lập của Chủ tịch lồ Chí Minh Cái hào khí đó thực ra cũng là

hào khí Dong A, hào khí của dân tộc Việt Nam, một dân

ộc th ờng xuyêu đ oc

nung nấn bởi khát vọng “Không có gì quý hơn độc lặp tự do”

17

Do vị thế đặc biệt của mình là “chốn íụ hội trọng yếu của bốn phương dat

nước”, hãng Long-Hà Nội đã sớm trở thành điểm hội tụ văn hóa của mọi miền

đất n ớc Lý Công Uẩn đã mang về hăng Long những giá trị văn hớa của vàng Kinh Bắc vốn là quê h- ơng của mình Sau thời Lý, văn hóa Thang Long lai d- oc

bổ sung những nhân tố mới, kể từ khi triểu Lý trị 'hãng Long Cứ thế, với

vị trí là trung tâm chính trị và văn hóa của cả n- ớc, văn hóa Hà Nội đã trở thành bầu giao h- ông các piá trị vău hóa của mọi miễn đất n- đc, cố nhiên các giá trị đó

dã d- ực nâng cao và có ý uphữa phổ quái trong xmỗi giai doạn lich sit

Mỗi khi dễ cập đến văn hóa Thăng Long-Hà Nội, ruột vấu dé không thể

không đặt ra, đó là: Trong suốt chiều dai lich sit 1000 nam, ITA Noi đã để lại

những giá trị văn hóa gì cho hậu thế? Đếu với Thang Long-Hà Nội, ng- ời ta chỉ

có thể bắt gặp các công trình kiến trúc khiêm tốn nh : Chùa Một Cột, Văn Miếu

Quốc Ti Giám Nhưng sức hấp dẫn của vău hóa Hà Nội đối với du khách không vì thể mà giảm bớt Sức hấp dẫn của IIà Nội chủ yếu ở chiều sâu văn hóa,

ở diện mạo tinh thản của ng- ời dân Hà Nội Các diện mạo đó thể hiện trong lối sống, (rong, cách ứng xử (ứng xử với tự nhiên và ứng xử rong xã hội) Nói cách khác, Hà Nội chỉ trở nên hấp dẫn khi mỗi np- ời dân Hà Nội, bằng tài năng và ý

chí của mình biết v- du lên làm đẹp cho bản thân, cho gia đình và cho toàn xã

hội Đó là truyền thống yên nước, bất khuất, kiên cường “hà hy sinh tất cả chứ không chịu nưấ nước, không chịu làm nô lệ”; Trọng tình nghĩa và đạo lý, tính

thấu cộng dông cao gắn kết cá nhâu-gia đình-làng xã-Tổ quốc; Lòng nhân ái, khoau dung, tỉnh thần yêu chuộng hoà bình; Đầu óc thực tế, đức tính cầu cù, sáng 1ạo; Trọng học thức, chuộng cái đẹp; Giao iiếp thanh lịch, đ- ợc nhân đân cả n- 6c

ca ngợi: "Chẳng thơm cũng thể haa nhàu Dẫu kháng thanh lịch cũng nạ- ði

Tràng An" [3, tr 14]

Đó là lệ thống các lễ hội dân gian cổ truyền của ng ời Hà Nội Lễ hội cổ

truyền Hà Nội mang đậm màu sắc lịch sử, bởi Hà Nội là trung tâm, là nơi tập rung các nhân vật lịch sử và những sự kiện lịch sử, những dấu ấn lịch sử của môi

18

tr ờng văn hoá đô thành Lễ hội dân gian x a của Hà Nội chiếm vị trí rất lớn và

có tác động tích cực, sâu sắc đến đời sống tỉnh thần, đời sống văn hoá của ng- ời

Hà Nội Thông qua lễ hội va frong lễ hội mọi hành động đều chứa đựng ý nghĩa

thiêng liêng đặc biệt Nó là thời điểm gắn bó các thành viên của cộng dồng lại với nhau Nó là thời điểm mà đời sống văn hoá của mọi ng- ời d- ợc tổ chức chặt chẽ và có quy mô, do dó d- ợc nàng lên một trình độ cao hơn so với những ngày 1h- ờng và đó còn là thời điểm hội tụ các khả năng sáng tạo các thể loại văn nghệ, d-a lại niêm phấn khối, hào hứng cho mọi ng: ời

Rồi những tục lệ, h- ơng - ớc của những làng cổ ở chốn kinh kỳ x-a IIà Nội

tny là Kinh Đ, là dô thị lớn nhất của cả n-ớc nh- ng vẫn là "Kê Chợ" của "Kẻ Quê", ở đó có các thôn, làng, phố, ph- ðng đan xen và cùng nhau tồn tại qua các thời kỳ lịch sử Gắn với mỗi làng, xã là những lục lệ, h-ơng - ớc riêng rất tiêu biểu và đặc tr ng cho mỗi nơi Hiện nay theo số liệu điều tra, Hà Nội còn l u giữ

d oc bang tram bản h ong ớc bằng chữ Hán và chữ Nôm

'Irong kho tầng văn hoá phi vật thế của Hà Nội, các giá trị vẻ văn hoá ấm thực chiếm mội

¡ trí đáng kể Chính những giá trị này đã góp phẩu sâu sắc để định

hình nên bản sắc văn hoá Hà Nội, phong vị Hà Nội Những món ăn đặc sản nh- : Phở Hà nội, nem, bún chả, giò chả Hóc Lễ, chả cá Lã Vong, x6i hia T- ong Mai,

cốm Vòng, bánh cnốn Thanh Trì, r-ợu Mơ, d-a La, cà Láng : mỗi món än là

dt h- ơng vị quyến rũ không nơi nào bát ch- ức nổi Tất cá đã lạo nên một phong

vị, một th- ơng hiệu riêng của Hà Nội, góp phần làm cho Hà Nội trở thành khó

quên đối với những ai đã lừng một lần đặt chân tới nơi đây Có thể nói chính

nghệ thuật ẩm thực là một phần làm nêu cái tinh tế của văn hoá và con ng ời Hà Nội Và trong kho tàng văn hoá phi vật thể đó của Hà Nội đã có hai di sản văn

hoá đ ợc UNESCO công nhận là Di sản văn hóa Thế giới Tr ớc tiên là cđ tre Mặc dù có khoảng 20 tỉnh, thành phố vẫn tổn tại sinh hoạt ca trù, song do thiếu môi tr- ng tỏn tại và phát triển, thiếu điển kiện vật chất để duy trì, nên các nghệ nhân, các nhóm ca trà ở nhiều dịa phương chỉ tồn tại âm thẩm, “lay lất”, dny chỉ

19

c6 TIA Noi 1a fink bink con kha di, nhiều câu lạc bộ ca tri d ge duy tri, hoat déng rất sôi nổi Đây là mội trong những loại hình âm nhạc truyền thống của Việt Nam Xuất liện vào đầu thế kỷ XV], trải qua những biến cố thăng trảm lịch sử,

có lúc †-ỡng chừng nh- không thể tồn tại d-ợc, nh-ng với những dặc tr-np về loại hình nghệ thnật dộc dáo, sự phối hợp tuyệt vời piữa ca từ và giọng hát hoà

cùng các nhạc khí: phách, đần dáy, trống chẩn đến nay, ca trù dã khẳng dịnh đ- dc vị trí quan trọng không chỉ của Việt Na mà của cả nhân loại

Tiép dén la Hoi Gidng Khong chi Ï- u truyền trong dâu gian Việt Nam, từ lâu TIội Gióng đã có sức lan toả thu hút nhiều học giả quốc tế nồi tiếng Duy-mu-chi-

ê, một nhà nghiên cứu ng- ời Pháp cuối thế kỷ XIX đã mô tả Ilội Giồng: “Diều

đập ngay vào nhận thức của ng ời quan sát ph ơng Tây, giữa các nghỉ thức thành

iín hoàn toàu có tink chat dân sự là vẻ cao cả của cuộc hành lễ” Hội Gióng đã

mở phống một cách sinh động và khoa học diễn biến các trận đấu của òng Gióng,

và nhân dân ta với giặc Ân Thông qua đó có thể nhận thức đ ợc nhiều điển,

không chỉ về các hình thức chiến tranh bộ lạc thời cổ x- a, mà còn gợi liên 1- ởng thứ vị tới bản chất tất tháng của cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện trong sự nghiệp giải phóng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay Có thể ví Hội Gióng là

một kịch tr- ờng đân gian rộng lớn với hàng trăm vai diễn tiến hành theo một kịch bau đá đ- ực chuẩu hoá Cũng nh- các đạo cụ, y phục, muối một ch- dng mục, mỗi xội vai diễn đêu chứa đựng những ý nghĩa hết sức sâu sắc

1.2.3 Giá trị gia tài văn hóa Thăng Long-Hà Nói

Giá trị gia tài văn hoá Thăng Long IIà Nội hiệu lên vô cùng phong phú,

nhiêu ấn tích, nhiền đi sản và nhiêu lớp gắu liên với tiến trình phát triển của lịch

sử dân tộc Mỗi giá trị lịch sử văn hoá Lhăng Long Hà Nội không chỉ mang mot ¥ nghĩa, mà chứa đựng rất nhiều ý nghĩa Các ấn (ích lịch sử văn hoá Thăng Long - Hà Nội là những di sân văn hoá có sức sống tiểm ấn trong tâm linh của

những cou up- ðš thuộc nhiều thồi đại khác nhau Ý nghĩa quan trọug của các giá

20

trị lịch sử văn hoá Thăng Long Hà Nội chính là ở chổ, thông qua các ấn tích,

các hiệu t- ợng vău hoá, các nhân cách văn hoá, chúng ta đ- ợc chiếu sáng bởi các giá trị truyền thống Chúng 1a hiểu rõ thếm không có giá trị lịch sử văn hoá

Sự phong phú của các giá trị lịch sử - van hoá Thang Long - IIà Nội còn do

chính các ph-ơng điệu của bản thể vău hoá Thang long - Hà Nội lạo ra Trong tiến trình phát triển của Thăng Long Hà Nội, bản thân lịch sử văn hoá của nó cũng có bể dày và sự giàu có riêng, Văn hoá giáo dục, văn hoá kỹ thuật, văn hoá giao tiếp, văn hoá ẩm thực, văn hoá chính trị, văn hoá đạo đức, văn hoá nghệ

thuật Trong tiến trình phát triển của Ihăng Long - Hà Nội có sự t-ơng tác để

tao ra bé day lich sử và sự giàu cổ của nó có phản khác với giá frị lịch sử - văn hoá các vùng, các miền khác Nh- ng các nét thanh lịch, phong cách hào hoa, sự

dộ ng_ ời gắn với các công nghệ sẵn xuấi và trình độ giáo dục, kỹ thuật Lịch sử

văn hoá- Thăng Long- Hà Nội uéu d- ge xem xét thành 1nội cấu trúc tổng thể thì

rổ ràng mội số ph- ong điện, một số nét cơ ban trong đời sống, trong lối song gan với một kiểu giao tiếp, một kiểu sản xuất biển hiện một cách tổng quất mới quan

hệ giữa cách thức sản xuất và tổ chức xã hội; nhận thức, sáng tạo gắn với các trong tâm; gắn với đô thị

'Tớm lại, giá trị lịch sử văn hoá Thăng Long Hà Nội có những đặc tr ng sau:

al

Tính hội tụ Đĩ là khả năng thu hút tình hoa trí tuệ, truyền thống văn hố, giá trị nhân văn của "tứ xứ” (Nam, lắc, Đơng, Đồi) Cái đặc sắc của hăng

đã thu hút cái hay, cái đẹp của trăm nghề, của nếp sống phong tục bến ph- ờng

Kể cả khi Thăng Long- Hà Nội biếu thành thà phủ Bắc Thành, hay nh- ợng địa

của thực đân Pháp, sức hội tụ văn hố của nĩ vân mang tầm vĩc quốc gia Hệ giá trị lịch sử- van hố Thang Long- Hà Nội tr- ởng thành trong gan oghin nam cĩ sức sống v- gt lên giới hạn địa ph- ơng, giới hạn thời gian và trở thành biểu t- ong

tâm linh của quốc gia dân tộc Sức hội tụ văn hố của nĩ vì lẽ đĩ trở thành một

hằng số lịch sử văn hố khơng cịn tuỳ thuộc vào địa vị chính trị lịch sử

Tính lan tod Dây là một hệ quả của hội tụ văn hố Cái tr- ớc là nên, là cơ sở

của cái sau Sức lan toa văn hố đánh dấu sự tr- ởng thành của hội tụ văn hố Hội t- lan tộ là biếu hiện của quy luật giao I-n và tiếp biến văn hố rất phổ biến

trong đời sống văn hố nĩi chung Song mối qua hệ hội tụ- lan tộ của văn hố

Thăng Long- Hà Nội mang đặc ng quốc gia, nghĩa là ý nghĩa của uĩ đã điệu,

äng, liên địa ph- ơng, xuyêu vùng (miền) và kiểu tiếp biến Giao lu văn

hố của uố mang đặc Ir- ng bản sắc dân lộc

Tỉnh mẫu mực, bay giá trì chuẩn của đân tĩc, của đất n- 6c Thang Loug-

Hà Nội cĩ nhiều giả trị lịch sử văn hố đ ợc cơi nh chuẩn mực chung của đại

đa số thành viên xã hội trong cả n ốc, nhất là các chuẩn mực xác định bân sắc dân tộc của văn hố và con ng ði Việt Nam so với các tính chất, diện mao cha

các nên văn hố khác Các chuẩn giá trị này gồm cả giá trị vật thể và giá tị phí

vật thể Cĩ thể tính hội tụ tại Kinh kỳ trên cái nền địa- văn hố “rồng châu hổ phục” đã tạo nên các chuẩn rực của các giá trị lịch sử- văn hố Thăng Long- Hà Nội

22

Nép song thanh lich la mét dac tr- ng văn hoá Thăng Long- tà Nội

sơ với cái "tĩnh lạng” của Huế và cái "nãng động” của thành phố Hồ Chí Minh

ếp sống và lẽ sống đó thể hiện ở phong cách sống ng- ời Hà Nội lịch sự, xã giao

xmà không khó gần, sang trọng mà không cầu kỳ, truug dung mà không tuỳ tiện

và có ngôn ngữ thuộc loại tiêu chuẩn cho ngôn ngữ cá n- ớc Phong cách ấy có

kha nang dung hop va chat loc nếp sống cản ớc

Năng lục tiếp biến văn kod Day là năng lực phố biển của các nền văn hoá

Thang Long tit thé ky XV đã đ- ợc các nhà buôn Ấn Dộ, ph- ơng Tây biết đến nh-

một “kẻ chợ”, trên bến dưới thuyền Quá trình giao Ì-u văn hoá cña Việt Nam với

Ấn Độ, Trung Quốc và ph ơng Tây írong 1.000 năm qua, đ ơng nhiên phần

nhiều lập trung ở Kinh thành Nang lực tiếp biến văn hoá của Thang Long- Hà Nội trêu cư sở bắn sác dân tộc đã lầm tăng sức hội tụ văn huá của nó, không chỉ

iừ cản ớc, mà cả it các nền văn hoá khu vực và thế giới

'Tóm lại, các giá trị lịch sử văn hoá Thăng Long Hà Nội là mội đi sản văn

hoá rất quý báu, rất đáng tự hào Vấn đề đặt ra là, phải bao ton và phát huy chúng nh- thế nào trong điều kiện công nghiệp hoá, liện đại hoá, không chỉ ở ph- ong

diện giá trị phi vat thé, mà cả bình điện giá trị vậi thể,

1.3 Chu tr- ong, chính sách của Đảng và Nhà n- ức về Đại lễ L000 năm

Thang Long-Ha Noi

1.3.1 Tổ chức lễ hội

Bằng lao động sáng fạo, ý chí đấn tranh bến bị, kiên c ờng, nhân dân ía đã

vun đắp nêu một nêu văn hóa kết tỉnh sức mạnh và in đậm đấu ấn, bản sắc của

23

THà Nội Thăng Long 1000 tuổi, chứng minh sức sống mãnh liệt và sự tr dng tén

của dân tộc Việt Nam Nhận thức rõ vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa, ngay từ khi ra đời, Đảng, Nhà n ớc đã để ra nhiều chính sách, đồng thời ban hành các quy định, pháp lệnh nhằm khôi phục và phát hny các giá tị văn hóa cao quý của Tháng Long-Hà Nội Điển dé d-gc thể hiện trong Pháp lệnh Thủ đô, đ- ợc Uỷ ban Th- ờng vụ Quốc hội thông qua ngày 28-12-2000: “Báo tổn và phát huy tỉnh hoa văn hóa truyền thống của Thủ đô ngàn năm văn biển, góp phần xây

dựng và phái triển nôn văn hóa Việt Nam liên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây

đựng can ng- ởi Ì hà đê văn mình, thanh lịch, tiên biểu cho trí tuệ và truyền thống

tốt đẹp của dân lộc Việt Nam; thiết lập các cơ sở hàng đầu của đất n-óc vê nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, văn hóa, giáo dục, y tế, thé duc thé

thao” [60]

Trong 1000 năm qua, Tháng Long-Hà Nội đã dể lại cho nuôn đời san một kho tầng văn hóa đổ sộ, khổng lỗ Chính vì vậy, việc tổ chức Đại lễ kỷ niệm 1000 nam Thang Long là sự biểu thị tình căm và đạo lý uững ú- ớc nhớ nguồn của ng- Oi Việt Nam đổi với các thế hệ cha ông đã có công dựng u- dc, giữ n- ởc; là

dịp giáo dục truyền thống lịch sử và cách mạng của đâu tộc; động viêu loàn

Dang, toan din phan đấu xây dựng đất u ớc theo định h ớng xả hội chủ nghĩa, dân giàu, n- óc mạnh, công bằng, đân chủ, văn minh Dây cúng là địp để giới

hiệu và nâng cao tam vóc của Thủ đô Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung ở khu vực và trên thế giới Thấy rõ tẩm quan trọng nh vậy, ngày 4 5 1998, Ban Chấp hành Trung ong Đảng đã ban hành Chỉ thị số 32/CT TW, về việc kỷ niệm

1000 năm 'Thăng Long-Hà Nội Chỉ thị nên rõ: Việc thực hién ch- ong trình kỷ

niệm 1000 nam Thăng Long là nhiệm vụ quan trọng của Dáng bộ và nhân dân

Hà Nội, đồng thải là cuộc vận động mang Ý nghĩa rộng lớn trên phạm vi toan quốc Quá trình tổ chức kỷ niệm cẩn thiết thực, gắn liển với ch- ơng trình phát triển kinh tế xã hội và xảy đựng Thủ đô; gắn liên với việc xây dựng và bài

234

d-Gng con ng- oi mới, xây dựng nên văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc,

phát huy truyền thống Hà Nội - ngần năm văn biến Còu Chỉ thị số 30/2008/CT-

'Ig, ngày 10-10-2008 của hủ †- ống Chính phủ, khẳng định: ¡nh đỏ ?hăng

Lang x-a — Thủ đô Hà Nội ngày nay lò nơi địa linh, nhân kiệt vái bé day hang

nghìn năm lịch sử, là nơi tình hoa của dán tộc hội tụ, lan tàu trên mọi miễn dấi

H Ốc, phát triển thành biểu f ợng của nên văn hiến Việt Nam KỸ niệm 1.000

năm Thăng Long - Hà Nội là một sự kiện trọng dại trong lịch sử n— ớc nhà

'Trên cơ sở đó, ngày 18 6 2008, Thủ ¡ óng Chính phủ đã có Quyết định số 759/QĐ TTg, thành lập Han chỉ đạo Quốc gia kỷ niệm 1000 năm Thăng Long,

Hà Nội, gồm 23 nạ- ời, do ông Nguyễn Sinh Hùng, Phó Thủ 1- ứng 'h- ờng trực

Hà Nội; xây dựng kế hoạch Đại lễ ký niệm 1000 năm Thăng Long H- ứng dẫn,

chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các bộ, ngành, thành phố IIà Nội và các tỉnh, thành phố có liên quan xây dựng và thực hiện kế hoạch ký niệm 1000 năm Thăng

Long Hà Nội Giúp các bộ, ngành, thành phố Hà Nội và các tỉnh, thành phố liên

quan xây dựng và thực hiện kế hoạch kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội

Để xuất với Thủ t ớng Chính phủ các cơ chế, chính sách cần thiết trong khi triển khai kế hoạch kỹ niệm nhằm thực hiện tốt mục tiên dã dễ ra Chỉ dạo việc tuyên

truyền ý nghĩa lịch sử của Thăng Long - Hà Nội qua 1000 năm tồn tại và phát

triển dễ nâng cao ý thức truyền thống trong quần chúng nhân dâu, đặc biệt là

hanh, thiếu niên Ngày 10 6 2009, Thủ † ớng Chính phủ đã có Quyết định số 795/QD TTg, phê đuyệt Ch ơng írình Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội,

25

rất chí tiết, cụ thể, có phân công, phân nhiệm cho các bộ, ban, ngành, đoàn thể và

văn bản liên quan đến Đại lễ kỹ niệm 1000 năm 'Thăng Long-Hà Ni

ệt, ngày 27-10-2008, Thành ủy Hà Nội dã có Chỉ thị số 04/C1~LU vẻ việ

xuạnh các hoạt động kỹ mệm 1000 năm Tháng Long - Hà Nội và Đại

Bau Th- dug vw Thành uỷ yêu cầu các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các sỡ, ban, ngành, đoàn thể từ thành phố dến cư sở tập trung lãnh dạo, chỉ dạo tổ chức thực

hiện tốt một số công việc sau: Tiếp tục thực hiện tốt Ch- ơng trình 08/CT-TU của Thành uỷ về “Phát triểu văn hoá, xây dựng người là Nội thanh lịch, vău rrinh,

thiết thực kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long Hà Nội, phấn đấu xây dựng ng di

Hà Nội thanh lịch, văn minh, giữ gìn và phát huy những phẩm chất tốt đẹp của

ng ời Tràng An: yên n ớc frách nhiệm, tâm huyết với Thủ đô, rung fhực, trong nghĩa trọng tình; có lối sống và nếp sống lành mạnh, trong sạch; có trí thức,

năng động, sáng tao, chủ động và vững vàng trong phát triển kinh tế thị tr- ờng,

hội nhập quốc tế, tiêu biểu cho phong cách học tập, lao động mới Tiếp tục thực hiện và nâng cao chất lượng cuộc vận động “Toàn dân doàn kết xây dựng dời sống văn hoá”, các phong trào xây dựng tổ dân phố văn hoá, cụm dân e- văn hoá, làng văn hoá, cơ quan, đơu vị vâu hoá Uỷ ban nhân đâu thành phố thành lập Ban

Tổ chức các hoạt động kỷ uiệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, chủ dộng phối hop chặt chế với các bộ, ngành, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung -ơng tổ

chức triển khai các nội dung công việc liên quan đến kỷ niệm 1000 nam Thang Long — Hà Nội theo đúng tỉnh thầu chỉ đạo của Thủ ¡- ớng Chính phủ và Ban chí

đạo quốc gia kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội Chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa ph ơng, đơn vị thực hiệu tối các nhiệm vụ chính tri, kinh lế xã

hội, an ninh quốc phòng; tập trung hoàn thành cấc công frình trọng điểm chào

mừng kỷ niệm I.000 năm Thăng Long - Hà Nội theo dúng Để c-ơng đã dọc

26

“Thi t éng Chioh phi phé duyét va Ké hoach tién khai thuc hiéa cha Ly ban

nhận dân thành phố đảm bảo đúng quy định, tiến độ, chat 1 yng, hidu qua Déng thời quầu lý, sử dụng đáng xuục đích, thiết thực và có hiệu quả các nguồn vốn

phục vụ các dự án, công trình ký niệm L000 năm Thăng Long Tà Nội

Ngày 27-10-2008, UBND thành phố Hà Nội đã có Quyết định số 1576/QĐ- LUBND, thành lập Ban tổ chức các hoạt động kỷ niệm 1000 năm Thăng I.ong-Hà

Nội gồm 5Ö ng-ời, do ông Nguyễu Thế Tháo, Chủ tịch UBEND thành phố làm

'Tr- ứng ban và thành lập các tiểu ban giúp việc cho Bau tổ chức: Tiểu bau tuyên

truyền, giáo dục, quảng bá; Tiểu ban văn hóa nghệ thuật và tổ chức Đại lễ kỷ

niệm 1000 năm Thăng Long-lTà Nội; Tiểu ban lễ tân; Tiển ban vật chất, hậu cần,

“Tiểu ban an ninh, giao thông; Tiểu ban thực hiện cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống van hóa, xây đựng ng- ời Hà Nội thanh lịch văn minh;

“Tiểu ban các công trình xây dựng trọng điểm kỷ niệm; Tiểu ban chỉnh trang đô

thị, hạ tầng giao thông đô thị, vệ sinh môi tr ðng, xây dựng thành phố xanh sạch đẹp

1.3.2 Tuyên truyền qua các ph- ơng tiệu truyền thông dại chúng

Nhằm quảng bá sâu rộng để nhân dân cả n- ớc và cộng đồng quốc fế nắm

Chính phủ, thành phố Hà Nội đều nhấn mạnh đến vấn đề tuyển truyền Chỉ thị số 32/CT TW của Ban Chấp hành Trung ong Dẳng về việc kỷ uiệm {000 năm

niém 990 ndm va 1000 ndm Uhdng Long-Lid Ndi Xdy dung con ng- oi mdi, phdn

đấu thực hiện nếp sống trật tự, kỹ c- ong, thanh lịch của ng- ði Hà Nội, khắc phục

có hiệu quả những rệ nạn xã hội Còa Chỉ thị số 30/2008/C1-LLg về việc kỷ

niệm 1000 năm Thang Long-Hà Nội, Thủ (- ởng Chính phú đã chí đạo Bộ Thông

Tìn và Truyền thông chỗ tì, phối hợp với Ủy ban nhân đân thành phố Hà Nội 16 chức công tác tuyên truyền, quảng bá các hoạt động kỷ niệm 1000 năm Thăng

Long Hà Nội trên cdc ph ong tién thông tin đại chúng; có kế hoạch tổ chức cuộc Thi fìm hiểu lịch sử văn hóa Thăng Long Hà Nội trong cản óc

ên cơ sở dó, Hộ Thông tia và Truyền thông dã xây dựng ®ể n ”[hông tin,

tnyên truyền trêu các ph- ơng, thông tia đại chúng về kỷ niệm (000 năm

Thăng Long-Hà Nội” Trong

ánh kịp thời những thành tựu kinh tế- xã hội của đất u— ớc và Thú đô trong thời kỳ

đổi mới: các hoạt động của Thủ đô Hà Nội và hoạt động của cả n ớc ÍL ống tới

kỷ niệm 1000 năm Thang Long IIA Ndi; phổ biến các quan điểm, đ ờng lối chỉ đạo của Dăng, các chính sách của Nhà óc trong việc xây dựng, phát triển kinh

‡ế xã hội Lhủ đô và bảo tồn, phát triển các giá trị văn hóa, truyền thống Thăng Long Hà Nội Giới thiệu, quảng bá những giá trị văn hóa, lịch sử, truyền thống, cua din tộc và Thủ đô Hà Nội; nhứng kết quả nghiên cứu khoa học về giá trị văn hóa, lịch sử Thăng Long- Hà nội qua các thời kỳ lịch sử, những hoạt động bảo

tồn, phát triển các giá trị văn hóa, truyền thống của dân tộc và các giá trị văn hóa

Thăng Long- Hà Nội, qua đó, cổ vũ, động viên nhân dâu phát huy d-ợc truyều thống tốt đẹp của dân tộc, tích cực đóng gúp công sức vào công cuộc xây dung

Thi dé, dif ude van minh, hiệu dại Biểu d-ơng các cá nhân, (Ổ chức, các diễn

hình tiêu tiến, g- ơng mẫu thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ các giá tị vân

28

hóa, lịch sit cia Thi đô; có những đóng góp thiết thực xây dựng, bão vệ Thủ đô, phối hợp với các cơ quan chức năng phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi xâm hại

các giá trị văn hóa, di tích lịch sử

- Đối với các Đài phát thanh, truyền hình phải đành thời l- øng phù hợp trong,

mỗi bnổi phát sóng để tuyên truyền kỷ niệm 1000 nam Thăng I.ong- Hà Nội d- ới nhiên hình thức nh-: xây dung chuyên để, chuyên mục tuyên Huyền các hoạt động h- ứng tới kỹ niệm năm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội Thông lún loàn văn hoặc uội dung chủ yếu các văn bản chỉ dạo của Đảng và Nhà n- ớc về kỷ niệm

1000 năm Thăng Long- Hà Nội Xây dựng, phát sáng các tiểu phẩm, phim ngắn,

phóng sự, tài liệu để phổ biến các giá trị văn hóa, lịch sữ truyền thống, các thành

tựu kinh tế- xã hội của đất n- ớc và Thủ đô, gấu với Thang Long- Hà Nội Phổ

biến các chủ tr ơng, đ ờng lối, chính sách phát triển kinh tế xã hội của đất n ớc

và Thủ đô; phổ biển quy định của pháp luật về bảo tổn, phát triển các giá trị văn

hóa truyều thống, danh lam, thắng, cảnh, di tích lịch sử qua đó giáo dục, ngăn

ngừa các hành vi xâm liại

Cùng với các hình thức thông tin, tuyên truyền nêu trên, để bảo đảm hiệu quả của công tác tuyên truyền, các dài phát thanh, wuyẻn hình chủ động xây dựng

phát

các ch-dng trình tuyên truyền kỹ aigm L000 năm Thăng Long- Hà Nộ

sóng các ch- dng trình, tiết mục văn hóa- nghệ thuật có nội rung tuyên 1ruyền kỷ

, khuyến khích cầu bộ,

uiệm 1000 nam Thang Long- Hà Nội; động viên, cổ

nhân đâu có những đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng, bảo vệ đất n- ức

và Thủ đô, góp phần xây dựng Thủ đô văn mảnh, hiện dại Chỉ dạo, h- ớng dẫn

các đài phái thanh, truyền thanh cấp huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và các

đài truyền thanh cơ sở thực hiện việc tuyên truyền ký niệm L000 nam Thang

ăn hóa, lịch sử truyền thống của đất n 6c, con ng ời Việt Nam và các giá trị văn

hóa truyền thống Thăng Long- Hà Nội cũng nh- các thành tựu kinh tế- xã hội

của đất n de và Thủ đô, qua đó góp phản thúc đẩy sự phái triển kinh tế xã hội và

quá trình hội nhập, hợp tác quốc tế

dé ng tác Huyện trayén cdc hoat dong ky

Nội có hiệu qna, UKND thaoh phố Hà Nội cũng đã c6 Chi thi sé 14/CI-UBND, ngày 1-4-2009, về

1000 năm Thăng Long-Hà Nội Chỉ thị nêu rõ: Các sở, ban, ngành, doầu thể,

igm 1000 nam ‘Thang Long - Hà

ệc thực hiệu nhiệm vụ tuyêu truyễn các hoạt động Kỷ niệm:

UBND quận, huyện, thành phố trực thuộc, các chủ đầu I- và đơn vị dang tổ chức

1hực hiện các công trình, dự án, hoạt động ký niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin về liến độ, kết quả thực hiện các

dự án, ch ơng trình và các hoạt động h ớng tới Đại lễ kỷ niệm để Văn phòng

Tan chỉ đạo Quốc gia kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, Sở Thông in Truyền

thông cập nhật †h- ờng xuyên trên trang 1000 năm Ihăng Long - Hà Nội và tổ chức luyên Iruyểu trêu các ph- ơng tiện thông lin đại chúng Văn phòng Ban chỉ đạo Quốc

trách nhiệm phối hợp iổ chức cập nhật thông tiu trêu websitc 1000 nà Thăng

ia kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, Sở Thông tìn và Truyều thông có

Long Hà Nội, đồng thời phối hợp với Bau Tuyên giáo Thanh ty, cdc co quan ihông tin dai chúng Trung ơng và Hà Nội tuyên truyền sân rộng các hoat dong

h ớng tới kỹ niệm 1000 năm Thăng Long

'Theo sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phũ

đại chúng trong cả n ớc đã vào cuộc tuyển truyền về Đại lễ 1000 năm Thăng

các cơ quan truyền thông,

Long-Ha Nội một cách mạnh mẽ Đặc biệt, Báo Hà nội mới dã có sáng kiển tổ chức cuộc thì viết "Cả m- ớc cùng Thủ đô h- dng tdi 1000 udm ‘Thang Long - Ha Nội” ngay từ những wim dau tiêu của thế kỷ XXT và kéo đài troug suốt ruột thập

kỷ (từ nănn 2001 đếu 2010)

30

1.4 Báo Ilàn@imới- chủ thể truyền thông của cuộc thi “Cả nước cùng

'Thủ đô h- ứng Lới 1000 năm Thăng Long-[Tà Nội”

Ngày 26-2-1957, Nghị quyết số 93/NQ-ĐBHN “Vẻ việc xuất bản báo hãng

ngày ữ Thú đô” đã đ ợc liội nghị Thành ný nhất trí thông qua Nghị quyết đã phan tích đây đủ những cơ sở thực tế, vạch rõ sự cần thiết của việc ra một từ báo

hàng ngày cho thành phố d ới sự chỉ đạo trực tiếp của Thành uỷ Nghị quyết xác định nội dung, tính chất, nhiệm vụ, đối † ợng của cơ quan ngôn luận của Dang

bộ (hành phố Nghị quyết nêu cụ thể: “Là công cụ đấu tranh của Dãng bộ, có

nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến các chính sách của Đảng bộ và Chính phủ nói chung và đặc biệt là các chủ tr ơng, đ ờng lối của Đẳng bộ và chính quyểu thành phố trong quần chúng nhân dân Thủ đỏ, chủ yến là trong giai cấp công nhân và nhãn dân lao động Tờ báo còn phải phân ánh ý kiến, nguyện vọng của các tầng lớp nhân đân 'Thủ đô trong công cuộc xây dựng Thủ dò, phản ánh sinh hoạt của nhân đâu, thông tin fin tức cho quần chúug Tờ báo còu phải biểu d- ơng những p- ong 161, phê bình những khuyết điểm trong nhâu dâu và cáu bộ để thúc đẩy công tác của Chính phủ ngày thêm tiến bộ” Sau uuội quá trình chuẩn bị lâu đài

và kỹ L ống, ngày 24-10-1957, Báo Thủ đó- tiên thân của Báo Iàn@hnới ra sứ đầu liên, đánh dấu một mốc sou lớu trong lịch sử từ báo Dáng của Thử đô Hà Nội

Kể từ ngày I # 2008, thực hiện Nghị quyết mở rộng địa giới hành chính Thủ

đô của Quốc hội khóa XI, Báo Hà Tây đã hợp nhất với Báo Hànộmmới, thành

áo Hànộimái, với đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhâu viên lên đến

gần 300 ng- ời, trong đó L00% cán bộ, phóng viên, biên tập viên có ít nhất một bằng đại học, hơn 80% cán bộ, phóng viên, biên tập viền có 2 3 bằng đại học và khoảng 5% cán bộ, phóng viên, biên tập viên có bằng thạc sỹ, bổ sung thêm lực

I-ơng cho công tác làm báo của Thủ đô Hà Nội, giúp cho Báo Hànôimới đổi dào nguồn nhân lực để tiếu hành cải cách mạnh xuẽ hơn cả nội dụng và hình thức của 1ờ báo

31

THiện tại, cơ quan Báo Ilànộimới có 16 phòng, ban, trung tâm, thực hiện 4 ấn phẩm chính: Hànộimới hàng ngày, phát hành hơn 50.000 1ờ/kỳ; Hànộimới Cuối

tuân, phát hành ơn 20.000 1ờ/kỳ; Hà Nội ngàn năm, phát hành hơn 20.000 tờ/kỳ;

Hànộimới điện tử, mỗi ngày có khoảng 5.000.000 l-t ng~ời truy cập (Xem sơ'

dé Béo Handiméi ở phần phụ luc)

Trong gần 55 uâm qua, kể từ khi ra đời đếu nay, Báo Hànùmới luôn thực

đúng tôn chí, mục đích của tờ báo, đa dạng hóa các hình thức tuyêu truyền, nhằm

nâng cao hiệu quả của thông finu Chuyên mục “Dưa Nghị quyết của Dắng vào

cuộc sống” được mở và duy trì đều đặn trên báo hàng ngày và các ấn phẩm khác Mầu sắc địa ph ơng, thông tin về Hà Nội đ ợc tăng lên bêu cạnh tin, bài về các tinh, thành trong cả n óc đ ợc chú trọng thích đáng Báo đã duy trì và mở thêm các chuyên mục được bạn đọc quan tâm như: “Mỗi ngày một chuyện”, “Đường

đây nóng”, “Kế chuyện hăng Long - Hà Nội”, *Đất nước trên đường xây

dựng” Việc nuôi chuyên mục đời hỏi công sức lao động bến bị, sắc bén của phóng viên để đấp ứng đòi hỏi ngày càng cao của ng_ ði đọc, đồng thời là xu hướng của báo chí hiện dại Trên nhiền phương diện, ""Đường dây nóng” có thể

coi là một chuyên mục thành công lớn Đây là những thông tin bức xúc của dâu,

chủ yếu trong lĩnh vực xây dựng, quảu lý đô thị Rất nhiêu khiếu kiện đã đ- ợc

nêu ra rồi giải quyết ngay ở cơ sỡ, sức ép lên thành phố giảm hắn, đ- ợc lãnh đạo

TH Nội đánh giá cao Dặc biệt, cuộc thị viết “Cả nước cùng Thú đô hướng tới

1000 nam Thang Long 114 N6i” kéo dai tt nam 2001 dén nam 2010, đã thu hút

đ ợc] ợng bài h ởng ứng lớn, góp phản nâng cao hiệu quả của công (tác tuyên truyền chào mừng Đại lẻ 1000 năm Thăng Long Hà Nội Cuộc thi viết này đ ợc

‡hực hiện theo quy frình nh sau: Hàng ngày, Th ờng trực cuộc thi nhận bài từ

nhiều nguồn khác nhan, lựa chọn, biêu tập, sắp xếp vào trang, san đố chuyển sang Ban 'Th- ký-Tồa soạn biên tập tiếp, rồi mới chuyển cho Ban Hiên Tập (Tổng biên tập và các Phó Tổng biên tập) duyệt lần cuối (Xem quy trình thực hiện

cuộc thi ử phân phụ lục)

32

Tiéu két ch- ong 1

Trong suốt chiéu dai 1000 nam, Thang Long I Nội đã để lại cho muôn đời

sau một kho tàng văn hóa, lịch sử đồ sộ vô cùng quý giá Để biểu thị tình cảm và

đạo lý uống m- ớc nhớ nguồn của ng- ời Việt Nam đối với các thế hệ cha ông đã

có công dựng n- ớc, giữ n- ớc, Đảng, Nhà n- ớc, Chính phủ đã quyết định tổ chức Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thang Long-Fa Noi Day cing Ja dịp để giới thiệu và nâng cao tắm vóc của Thủ dô Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung ở khu vực

hông đại chúng của Việt Nam đã vào cuộc rất tích cực, tuyên truyền mạnh mẽ về

Đại lễ 100U năm Thăng Long-Hà Nội Là cơ quan ngòn luận của Ihành ủy Hà Nội, tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đó, Báo Hànộimới đã

có sáng kiến Tổ clufc cuộc thí viết "Cả n- ớc cùng Thủ đô h- ớng tới 1000 năm

‘Thang Long - Hà Nội” dể tuyển truyền về Đại lễ 1000 năm ‘Thang Long-Ha Néi Cuộc thì đã đạt đ- ợc kết quả cao, góp phảu vào thành công của Đại lễ 1000 năm Thang Long-Hà Nội

33

Ch- ung 2:

GIA TRI VAN HOA TRUYEN THONG VỀ HA NOINGAN NĂM QUA CUỘC THỊ “CÁ NƯỚC CÙNG THỦ ĐÔ HƯỚNG

TOI 1000 NAM THANG LONG-HA NOI”

2.1 Cuộc thi là một sáng kiến truyén thong cia Béo Handiméi

Năm 2000, khi chủ tr ơng kỷ niệm 1000 nam Dức Lý Thái Tổ ban Chiếu đời

đô từ Hoa L- ra Thăng Long đ- ợc đ- a ra, Báo Ilànộimới đã nhận thấy nhứng ý

nghĩa hết sức to lớn frong đó Một kế hoạch thực hiệu đỏ sộ, dài hơi đ ợc lập nêu, với những bài vở, thông fin, chuyên mục phong phú cả về nội dung cũng

nh cách thể hiện Một trong những hoạt động quan trọng, xuyên suốt, đ ợc Báo

HAndiméi dau †- công sức, chất xám vào nhiều nhất là cuộc thì viết "Cả n- óc

cùng ‘Tha dé h- dng 161 1000 nam Thang Long - Ha Noi"

ấy gọi Tâm huyết, tiểm lực tham gia

của bạn đọc, bạn viết ở Thủ đô, trong và ngoài n- ớc, Ban Biên tập Báo Hànộimới

đã mạnh đạn đạt kỳ hạn thủ trong LŨ năm

- Mục đích: Cuộc thi là mội hoại động kéo đài, h- ng ứng giai đoạn h- ớng tới

kỷ niệm 1000 năm Thăng Long IHIà Nội vào năm 2010; thực hiện các chủ tr ơng

uyên truyền của Thành ủy, IIDND, UBND thành phố Hà Nội; đồng thời, động

viên sức viết của mọi ng- di trong và ngoài n- ớc, tr- ớc lrết là nhân dan Thủ đô về

những để tài đ ợc định h ớng

Đề Mỗi năm có chủ đề, nội đung riêng, song đề tài chủ yếu của cuộc thí

“Cả nước cùng Thủ đô hướng tới 1000 năm Thăng Long Hà

là tập trung

phần ánh sự nghiệp đổi mới trong công cuộc HĐH-CNH 'Thủ đô; sự hợp tác, giúp

đã của các ngành, địa ph- ơng để thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc,

34

Nghị quyết của Bộ Chính trị, Trung cng Dáng và Nghị quyết của Dại hội Dáng

bộ thành phố Hà Nội

Những kỷ niệm, {+ liệu lịch sử, dia lý, khoa lọc, văn lọc nghệ thuật về hủ

đô Hà Nội qua các thời kỳ chiến dấn, xây dựng và phát triển rất n- ớc

-'thể loại: Phản ánh, phóng sự, phi chép, hỏi ký, phỏng vấn, ký

đoạn đầu (từ năm 2001 đến năm 2005), mỗi bài

bài dài có thể đang thành 2 kỳ và đ- ợc lựa chọn đang tải trên các ấn phẩm phù

hợp Các bài có chát Lợng tốt đ- ợc tuyển chọu để in sách và đ- gc b- ứng nhuận

bút theo đúng quy định, chế độ chung

Giải th ởng: Trao hẳng năm vào dịp kỷ niệm Ngày giải phóng Thủ đô LŨ

10 Tùy Theo mức tài trợ vận động đ ợc mà định mức th ởng, nh ng tối thiểu

heo cơ cấu sau; l giải nhất 1U triệu đồng; 2 giải nhì mỗi giải 5 triệu đỏng; 3 giải

ba, mỗi giải 3 triệu đồng; 10 giải khuyến khích, mỗi giải ! triệu đồng

Dé hao dam chất I-ơợng, uy tín, đồng thời động viến bạn viết tham pia dông

đảo, Hau tổ chức chủ tr-dng không nhất thiết trao giải cao rong những năm

không có hài thật "đất" và lấy số tiển của giả

khích

dó bổ sung thêm các giải khuyến

Kết thúc cuộc thú “Cả nước cùng Thủ dò hướng tới 1000 năm Thăng Long -

Hà Nội", Báo Hàn@huới dã nhận d- ực gần 2.000 bài dự thi với đủ các thể loại khác nhau Trong số gần 2.000 bài dự thi đó, Ban 1ổ chức cuộc thi đã lựa chọn,

biên tập và đã đăng tải 828 bai trên các ấn phẩm của báo: Ilànộimới hàng ngày,

Hànộimới cuối tuần, Hà Nội ngàn năm (nay là Hà Nội ngày nay), Hànộimới điện

iử Tuy nhiên, số Ì ợng bài gửi về Th ờng trực cnộc thi củng nh số Í ợng bài

đ ợc lựa chọn, biên tập để đăng báo và đự thi không đồng đều trong các năm, thể hiện qua bảng biểu sau đây:

35

Nam Số I- yng (bai)

Bảng 2.1: Cơ cấu bài dự thï của từng nam

Trong quá trình cham, dé tránh thiên vị tên tắc giả đ ợc giấu kín Ban sơ

khảo gồm các tr- ứng ban của Báo Hànộimđi Ban chung khảo ngoài thành viên Han Biên tập, mời thêm các nhà văn, nhà báo, nhà quản lý, nhà giáo có my tín

nh Thái, Nguyễn Hùng Vĩ, Phạm Xuân Nguyên, Đồ Trung Lai, Hoàng Hữu L-ợng, Nguyễn Thế Kỷ Kết quả, Ban tổ

Bảng 2.2: Cơ cấu giải th- Ứng của từng năm

Vẻ mặt tổ chức, nhờ chủ ír ơng xã hội hóa, Báo Hànộimới đá nhận đ ợc sự đồng hành bên bỉ, võ t của nhà tài trợ Prudential va trong nhing năm đầu tiên, cuộc thi còn có sự tài trợ của Lioa Bản thân các biên tập viên cũng đ- ợc h- ởng lợi của thời đại thông tin, đó là: Những năm đản tiên phải đánh máy 1ừ bản thảo chép tay, sau nay d- ge dé dang hơn với th- diện tử Rất nhiều trí thức cũng nh- quan hệ tốt đẹp đã làm giàu thêm cho cả đôi bên tác giả và biên tập viên

2.2 Nội dung và hình thức của các tác phẩm dhự thi

2.2.1 Nội dụng

"Thăng L.ong-Đông Đô-Hà Nội cả nghìn năm qua có biết bao nhiên diễu dễ quan sát, ngẫn ngợi, phân ánh Điểu đó thể kiện qua nội dung của các bài tham gia cuộc thỉ viết “Cả nước cùng Thủ đò hướng tới 1000 nănu Thăng Long-Hà Nội” do Báo Hànộimới tổ chức Qua khảo sát các bài dự thi di d-ọc đăng trêu

các ấu phẩm của Báo Hànộimớối, chúng tôi nhận thấy các tác phẩm tập trung vào

các nhóm vấn để sau:

a7

Di tích lịch sử, kiến trúc và danh lam thắng cảnh;

- Văn hóa đô Thị;

Di tích lịch sử, kiến trúc và danh lam tháng cảnh 263 3L8

Bảng 2.3: Phân chia nội dung thông tin các tác phẩm dự thi

2.2.1.1 Di tích lịch sử, kiến trúc nà danh lam thẳng cánh

Thang Long- Ha

¡ là một trong những địa ph- ơng có số di tích lịch sử- van

hoá phong phú nhất cả ú- đc Chính sự sinh động của các di tích lịch sử, kiếu trúc

và các danh ban thắng cảnh đã lôi cuốn d- ợc đông đão nhất các tác giá tham gia cuộc thì “Cả nước cùng Thủ đô hướng tới 1000 năm Thăng Long - Hà Nội" viết

về đề tài này Diễu đó d ợc thể hiện qua số liệu sau:

38

Nam Số I- ơng (bài)

Mặc dù, số bài dự thì không đồng đều giữa các năm, có nãm nhiều, có nã it,

cả đi tích lịch sử, kiến trúc và danh lam thắng cảnh đều đ- ực để cập dếu trong các bài dự thi Từ những di chỉ c- trú thời tiên sử, đếu những khu mộ địa,

song tấ

xmộ tầng ở thời kỳ đầu công nguyên; bao gồm những kiến irúc quân sự, thành trì,

hào luy, pháo đầi từ thời An D ơng V øng đến thời kỳ kháng chiến chống

thực dân Pháp, những kiến trúc cung đình và đô thị từ thời Đinh, Lý, lrẩn qua

thời Lê, Nguyễn đến thời cận đại; những di tích tin ng Sng Phat giáo, Nho giáo

có từ thời Lý Nam Để (thế kỷ VI) dựng n óc Van Xuân đến Lý Thái Tổ dựng

Kinh đô Thăng Long, trải qua các thời Lê, Nguyễn Từ những di tích hoạt động

thời cận dại của các chí sĩ yêu n- ớc, dếu các di tích gắn với sự ra dời của Đảng,

Cộng sản Việt Nam và Nhà n-óc daa chi nhân dân dầu tiên sau Cách mạng

Tháng Tám và hai cuộc kháng chiếu chống đế quốc thực dâu thời cận hiện dại

39