Luận văn hoạt Động hỗ trợ sinh viên ngoại tỉnh sắp tốt nghiệp tiếp cận việc làm từ góc nhìn công tác xã hội nghiên cứu nhóm sinh viên ngoại tỉnh trường Đại học kinh doanh và công nghệ hà nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYEN THI NHUNG HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ SINH VIÊN NGOẠI TỈNH SẮP TÓT NGHIỆP TIẾP CẬN VIỆC LÀM TỪ GÓC NHÌN CÔNG TÁC XÃ HỘI

ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYEN THI NHUNG

HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ SINH VIÊN NGOẠI TỈNH

SẮP TÓT NGHIỆP TIẾP CẬN VIỆC LÀM

TỪ GÓC NHÌN CÔNG TÁC XÃ HỘI

( Nghiên cứu nhóm Sinh viên Ngoại tĩnh

Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Ils N6i— 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYEN THI NHUNG

HOAT DONG HO TRO SINH VIEN NGOAI TINH

SẮP TÓT NGHIỆP TIẾP CẬN VIỆC LÀM

TỪ GÓC NHÌN CÔNG TÁC XÃ HỘI

( Nghiên cứu nhóm Sinh viên Ngoại tỉnh Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội)

Chuyên ngành: Xã hội học

Mã số: 6Ú 90 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Người huứng dẫn khøa bọc: TS Trương An Quốc

Hà Nội -2014

LOI CAM DOAN

Tôi xin cam doan dây là công trình nghiên cửu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố

trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIÁ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Nhung

LOI CAM ON

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện Luận văn Thạc sỹ, tôi

đã nhận dược sự giúp đỡ, tạo điều kiến nhiệt tình vả quý báu của nhiều cá nhân va tap thé

"Trước tiên, tôi xin bày tỏ long biết ơn sâu sắc tới TS Trương An Quốc

đã tận tâm hướng dẫn trong suốt quả trình học tập và nghiên cứu hoàn thành

Luận văn này

Téi xin chân thảnh cảm ơn các Thầy, Cô trong Khoa Xã hội học,

'Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn Ha Nội, đã tận tỉnh giảng day,

hướng dẫn, truyền đạt kiến thức trong suốt quá trình học tập, thực hiện và hoán Lhành Luận văn

'Tổi cũng xin chân thành cảm ơn tới các thầy cô và các bạn sinh viên

trong Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ IIã Nội đã tạo điều kiên giúp

dỡ trong thời gian tiến hành nghiên cứu, khảo sát tại đó Cuối củng, tôi xin

cảm ơn sự nhiệt tỉnh tiếp dón, trả lời của nhà tuyển dụng và Trưng tâm Tâm

việt Group(347 Đội cấn- Ba đình- Hà Nội) đã giúp tôi hoàn thign để tài

Mặc dù đã rất cố gắng hoàn thiện luận văn hằng tất cả sự nhiệt tình và

năng lực của minh, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót hoặc có

những phần nghiên cứu chưa sâu Rất mong nhận được sự chỉ bảo, đóng póp

qui báu của quý thây cô và các bạn

Tôi xin trân trọng cảm ont

TÁC GIÁ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Nhung

MỤC LỤC

1 Ly do chon đề tài: al

2 Tổng quan vấn dễ nghiên cứu - Errort Bookmark not defined 2.1 Những nghiên cứu về thanh niên và sinh viên - 4

2.2 Những nghiên cửu về vấn 48 118 trợ tiếp cận việc lamError! Bookmark

not defined

Y¥ nghia của nghiên cứu Error! Bookmark not defined

Đối tượng và khách thể nghiên cứu Error! Bookmark not defined

phạm vi nghiên cứu - Error! Bookmark not detined

Error! Bookmark not defined

Mục liêu nghién etru Error! Bookmark nol defined

Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined

3

4

5

6 Câu hỏi nghiên cứu

7

8

9 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

PHÁN NỘI DUNG Errort Bookmark not defined

CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VA THUC TIEN CUA DE TAL Error!

Bookmark not defined

1.1.Các khái niệm, thuật ngữ liên quai Error! Bookmark not defined

1.1.1.Khải niệm sinh viên - sinh vién ngoai tinhError! Bookmark not

dcfincd

1.1.2.Khái niệm Tiếp cận việc làm Error! Bookmark not defined

1.1.3 Khái niệm từ góc nhìn công tác xã hội Error! Bookmark not defined

1.2 Những lí thuyết sử đụng trong để tài Error! Bookmark not defined

1.2.1 Lý thuyết nhú cầu Errort Bookmark not defined

122 Lý thuyết thái độ Krrort Bookmark not dcfined

1.2.3 LÝ thuyết Công tác xã hội cá nhan Errort Bookmark not defined.

1.3 Giới thiệu địa bàn và đối tượng nghiên cứuError! — Bookmark nơL defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HIÖ TRỢ TIP CẬN VIỆC LÀM, NHỮNG KHÓ KHĂN VÀ NHU CÂU HỖ TRỢ CỬA SINH VIÊN NGOẠI

'TỈNH SẮP TỐT NGHIỆP Error! Bookmark not detined

2.1, Thue trang công tác Hỗ trợ tiếp cận việc làm cho SVNT sắp tốt nghiệp

Error! Bookmark not defined 2.1.1 Thue trang tim kiếm việc làm và sự hỗ trợ tiếp cận việc lảm Error! Bovkmark not defined

2.1.2 Thực trạng công tác hỗ trợ tiếp cận việc làm cho sinh viên sắp tốt

2.2 Những khó khăn và nhu cầu hỗ trợ của smh viên ngoại tỉnh sắp tốt nghiệp

2.2.1 Những khá khăn trong tiếp cận việo làmError! Bookmark not

defined

2.2.2 Nhu cầu về hỗ trợ tiếp cận việc làm Error! Bookmark not deñned

CHƯƠNG 3: CÔNG TÁC XÃ HỘI VÀ VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI IOẠT BONG II6 TRO TIEP CAN VIỆC LÀM

CHO SINH VIÊN NGOAI TINH SAP TOT NGHIFPErrer! Bookmark not detined

3.1 ý nghĩa của việc áp dụng thực hành công tác xã hộiError! Bookmark

not defined

3.2 Thue hanh Céng tác xã hội Rrror! Bookmark not defined

3 2.1 Tiếp cận Thân chủ Error! Bookmark not defined

3.2.2 Xác định vấn đề của thân chủ Krrort Bookmark not defined

3.2.3 Thu thap théng tin sex, REFOFE Bookmark not defined

3 2.4 Chân đoàn - - Error! Bookmark not defined.

3 2.3 Lập kế hoạch can thiệp Error! Bookmark not defined 3.2.6 Triển khai kế hoạch Error! Bookmark not defined

3.2.7 Lượng giá ky Error! Bookmark not defined

3.3 Vai trò của NVCTXH với SVNT sắp tốt nghiệpFrrorl Bookmark not

dciined

3.4 Kinh nghiệm của XVCT2XII trong và sau khi tiến hành hd tra Error!

Bovkmark not defined

Tiểu kết chương 3 fos Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYÊN NGIT Error! Bookmark not defined

DANIIMUC CAC BANG, BIEUDO

DANH MUC BANG

Bang 2.1 Timg biét hoặc từng tìm kiếm hỗ trợ tiếp cận việc làm phân theo

piới tính - Errort Bookmark not defined

Bang 2.2 Mite độ cần thiết của những kỹ năng mễmkrror! Bookmark net

defined

Bang 2.3 Những khó khăn gặp phải khi tìm kiếm việc làm hoặc di làm thêm

trong thời gian đi học phân theo giới tính Error! Bookmark not deñned

Bang 2.4 Khé khin gap phải khi mới ra trường phân theo giới tính Error†

Bookmark not defined

DANH MUC BIEU DO

Biểu 2.1 Tìm kiểm việc làm haặc đi làm thêm trong thé gian di hoc Error!

Bookmark not defined

Bidu 2.2 Tim kiểm viéc lam hoặc di lam thêm trong thời gian di hoc phân

theo giới tính - Error! Boukmark not defined Biéu 2.3 Từng biết hoặc từng tìm kiếm sự hỗ trợ tiếp cận việc làm Error† Bookmark not defined

Biểu 2.4 Biết và tìm kiếm sự hỗ trợ tiếp cận việc lắm từ các nguồn Error!

Bookmark not defined

Bidu 2.5 Biết về khải niệm kỹ năng mềm cho sinh viénError! Bookmark not defined

Biéu 2.6 Có nhận sự hỗ trợ kỹ năng mềm trong quá trình học tập Error!

Bovkmark not defined

Error!

Biéu 2.7 Nguồn nhận hỗ trợ kỹ năng mềm trong qua trinh hoe tap

Bookmark noi defined

Biểu 2.8 Những khó khăn gặp phải khi tim kiếm việc làm hoặc đi làm thêm

trong thời gian đi học Error! Bookmark not defined Tiêu 2.8 Khó khăn gặp phải khi ra ruin Errort Bookmark not defined.

Biéu 2.10 Mire độ khó khăn gặp phải khi sắi

Bookmark not defined

, mới ra trường "

iễu 2.11 Mong muốn nhận được sự hỗ trợ thông qua hình thức tham gia các

khóa dảo tạo trang bị kỹ năng mềm vả dược cung cấp thông tin tuyển dụng dễ

tìm kiếm việc làm Krrort Bookmark not defined

Biéu 2.12 Mong muốn nhận được sự hỗ trợ thông qua hình thức tham gia các

khóa dào tạo trang bị kỹ năng mềm va dược ung cấp thông tin tuyển dụng dễ

tim kiếm việc làm phan theo gidi tinh Error! Bookmark not defined

DANH MUC TU VIET TAT

CTXH Công lác xã hội

HATTCVL Hỗ trợ tiếp cận việc làm

HN& HTTCVL : Hướng nghiệp và hỗ trợ tiếp cận việc làm

NVCTXH Nhân viên Công tác xã hội

NTD : Nhà tuyển đụng

sv Sinh vién

SVNT : Sinh vién ngoai tinh

T "Thân chủ

TTTY & GTVL : Trung tâm tư vấn và giới thiệu việc làm

PUAN MO DAU

1 Ly do chon dễ tài:

Trong 10 năm trở lại đây chúng ta đã chứng kiến một quả trình đô thị

hóa với tốc dé cao chưa từng có ở các thánh phổ lớn như Hà Nội, Đá Nẵng, 'FP Hồ Chí Minh vả các tỉnh thành lân cận Theo một điều tra được công bố

trên báo điện tử của chính phủ 28/4/2011[37], số lượng đân cư đô thị đã

chiếm tới 28% tổng đân cư toản quốc và mỗi năm có khoảng Ì triệu dân tiếp

tục tham gia vào "đại gia đỉnh" đô thị Đô thị hóa đã làm thay đổi điện mạo

của đất nước, góp phân nâng cao mức sống của một số bộ phận dân cư Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực cũng đã phát sinh nhiều vấn đề phức tạp

cần sớm được giải quyết như: vấn để đi dân nông thôn ra thành thị; tỉnh trạng

thất học, thất nghiệp và phân hoá giảu nghòo, vấn đề nhà ở vả quản lý trật tự

an toàn xã hội ở đô thị, vẫn đề hệ thống cơ sở hạ tầng quá tải và ô nhiễm mồi

trường Trong đó vấn để di đân từ nông thôn ra thành thị dẫn đến mật độ dân số

ở thành thị tăng cao, cùng vẫn dễ thất nghiệp vả giải quyết

làm cho lao động

ngoại tỉnh tại các thành phê lớn đã và đang đặt ra nhiều thách thức cho quá trình

phát triển tại các thành phố lớn trong đó có thủ đồ Hà Nội - một trong hai trun

tâm chỉnh trị - kinh tế - văn hóa - xã hội lớn nhất của cã nước

Theo thống kê của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) [28] lao động

di cư ngoại tỉnh chiểm tới 1⁄10 đân số của Hà Nội Dự kiến dân số đô thị

của Hà Nội đến năm 2010 sẽ là 3,9 - 4,2 triệu người, năm 2020 là 7,9 - 8,5 triệu người Nguyên nhân của sự gia tăng dân số này là do quá trinh

đồ thị hoá nhanh củng với thu nhập thấp kém và điều kiên sống thiểu thắn

ở nông thôn, sự khan hiểm ngành nghề phi nồng có thu nhập cao đã và

đang thúc đấy lao động nông thôn ra thành phố tìm việc làm Bên cạnh

đỏ, tốc độ phát triển kinh tế nhanh của các thành phố lớn như Hà Nội, TP

U6 Chi Minh cũng kéo theo cơ hội việc làm cho người lao động, nhất là

lực lượng thanh niên là rất lớn

"Thực trạng trên khiến vấn để lao động, việc làm nói chung, lao động di

cư ngoại tỉnh nói niễng trở nên bức thiết và nhận được rất nhiều sự quan tâm,

điều tra, nghiên cứu, của Đẳng và Nhà nước củng các Bộ, ban ngành Tuy

nhiên van để lao động ngoại tỉnh là thanh niễn(TN) mả cụ thể là nhỏm dỗi

tượng sinh viên( §V) mới ra trường đang cư trú tại các thành phố lớn trong đó

có thủ đô Ià Nội lại ít được quan tâm, xem xét Khác với những lao động tự

do và có trình độ thấp di cư từ nông thôn lên thành phố, nhóm đổi tượng sinh

viên ngoại tỉnh( SVNT) mới ra trường có kiến thức và trình độ, tưởng như

đây là một lợi thé cho họ để có thể tìm được một uông việc tốt với thu nhập

khá để Ổn định cuộc sống, tuy nhiên họ lại gặp phải nhiều rào cần như vấn đề

chỗ ở, chỉ phí sinh hoạt đất đỏ, sự chu cấp từ phía gia đỉnh không còn như khi

đi học, cùng nhu cầu tăm kiếm việc lâm ngày oảng trở nôn bức thiết Bên cạnh

những simh viên may mắn có được việc làm nhanh chóng, lại có một bộ phận

không nhỏ 8VNT có trình độ nhưng gặp khó khăn trong việc tiếp cận việc

lam, trong khi thực tế hiện nay không iL các doanh nghiệp cũng gặp khó khăn

trong việc tuyển dụng lao động Diều này đặt ra những câu hỏi vả ngày cảng

thu hút được sự quan tầm của dư luận xã hội cững như các nhà hoạch định chính

sách trong việc giải quyết vấn dễ lao động di cư vào thánh thị nói chưng cũng,

như vấn 48 lao động là sinh viên ngoại tỉnh sắp ra trường đang cư trú trên địa

bản thành nhê Hà Nội và các thành phổ lớn khác trong cá nước nói riểng,

Ở Việt Nam và nhất là thú đô Hà Nội, đã có nhiều văn bản, dự án, mô

hình nghiên cửu để ra các phương án giải quyết về vấn để lao động di cư,

7VI,) cho nhóm đối tượng

cũng như công tác hỗ trợ tiếp cận việc làm( H'

sinh viên ngoại tỉnh mới ra trường đang cư trú trên địa bàn thành phố Các

trung lâm giới thiệu việc làm, hội chợ việc làm, các hội thảo về uông tác

hướng nghiệp và hỗ trợ tiếp cân việc lắm cho thanh niên được tổ chức hàng,

năm thể hiện sự quan tâm của Nhả nước và chính quyển thành phổ trong

việc hỗ trợ tiến cận vả giải quyết việu làm cho nhóm đổi tượng sình viên nảy

2

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tai liệu Tiếng Việt:

1ê Chí An(2003), Nhập môn công tác xã hội cá nhân, 11H Mở ''P HÀ

Chi Minh

2 Đăng Nguyễn Anh(2014), Suv thodi kinh tế và những thách thức dối

tới giải quyết việc làm Thanh niền hiện nay, Nhà xuất bân Khoa học xã

hội

3 Nguyễn Thị Thu Hà(2005), Công tác xã hội cả nhân, tài liệu giang day

Khoa XIII, Dai hoc M6, TPIICM

4 Nguyễn Thị Thu Ha(2000), Phương pháp Công tác xã hội với cá nhân,

tải liệu tập huấn Hội Chữ "Thập Dé Việt Nam

5 Tội Chữ Thập Đỏ Việt Nam( 1997), Tải liệu lập tuần Công tác xã hội,

Ha Noi

6, Dang Cinh Khanh (2006), Xã hội học thanh niên, NXB Chính trị quốc

gia, Hà Nội

7 Nguyễn Ngọc lâm, Sách bỏ túi dành cho Nhân viên xã hội, NXB Đại

học Mẽ- Hán Công TP.HCM

8 Bủi Thị Xuân Mai (2012) Giáo #øình nhập môn công tác xã hội, Nxb

Lao động xã hội, Hà Nội

9 Malcolm Payne, ý thuyết công tác xã hội hiện đại, Nhà xuất bản Lyceum Books, Inc, 5758 8.Blacktone Avenue, Chicapo Người dich

Ths Trin Van Khang (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn,

TIà Nội)

10 Nguyễn Thị Hồng Nga(2010), Hanh vi con người và môi trường xã

hội, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội

11 Nguyễn Thị Oanh(1998), Công tác xã hội dai cong, NXB Đại Học

3