Luận văn giải pháp khắc phục những rào cản trong việc thực hiện chính sách xóa Đói giảm nghèo trên Địa bàn huyện võ nhai tỉnh thái nguyên

PAT HOC QUOC GIA HA NOT TRUONG DẠI HỌC KIIOA HỌC XÃ HỘI VẢ NIÂN VĂN NGUYÊN THỊ LINH GIẢI PHÁP KHẢC PHỤC NHỮNG RÀO CẦN TRONG VIỆC 'THỰC THIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐI GIẢM NGIIÈO TRÊN DIA BAN

PAT HOC QUOC GIA HA NOT TRUONG DẠI HỌC KIIOA HỌC XÃ HỘI VẢ NIÂN VĂN

NGUYÊN THỊ LINH

GIẢI PHÁP KHẢC PHỤC NHỮNG RÀO CẦN TRONG VIỆC 'THỰC THIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐI GIẢM NGIIÈO TRÊN

DIA BAN HUYEN VO NHAL TINH THAI NGUYEN

LUAN VAN THAC SI

CHUYÊN NGÀNH KHOA HỌC QUẦN LÝ

Ta Noi - 2015

PAT HOC QUOC GIA HA NOT TRUONG DẠI HỌC KIIOA HỌC XÃ HỘI VẢ NIÂN VĂN

NGUYÊN THỊ LINH

GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC NHỮNG RÀO CĂN TRONG VIỆC 'THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TRÊN

DỊA BẢN HUYỆN VÕ NIIAI TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

CHUYEN NGÀNH KHOA HỌC QUẢN LÝ

'Mã số: Chuyên ngành đào tạo thí điểm

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Bài Thanh Quất

Hà Nội - 2015

LOT CAM GN

Tổ có được kết quả nghiên cứu này, trước hết tôi xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo trong Khoa Khoa học Quản lý, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã tạo diễu kiện cho tôi học tập và thực hiện dễ tài nghiên cứu Qua luận văn này, tôi xim gửi lời cắm ơn tới các cán bộ làm công tác giảm nghẻo huyện Võ Nhai, Chỉ cục thống kế huyện Võ Nhai, Ngân hang chính sách xã hôi huyện Võ Nhai và các thành viên trong Ban chỉ đạo giảm

nghèo một số xã trên địa bản huyện Võ Nhai đã cung cắp tư liệu giúp tôi hoàn

thành bài nghiền cửu này

Đặc biệt, em xi bảy tỏ lòng biết ơn trân thành tới PGS.TS Bùi Thanh

Qual, người đã tận tỉnh đìu đắt, định hướng để em có thê hoàn thành đề tài nghiên cửu của mình

Thái Nguyên, ngày 08 tháng 01 năm 2015

Tác giá luận văn

Nguyễn Thị Linh

DANH MỤC CÁC TỪ VÀ CHỮ VIẾT TẮT

Nội dung

Chỉ số phát triển can người

Chương trình Phát triển Liên hiệp Quốc

Lao Dệng Thương binh và Xã hội

Ủy ban nhân dân

Xóa đói giảm nghèo

cà

Ký hiệu, viết tắt

HDI UNDP LDTB&XH UBND

XDGN

MỤC LỤC

2 Tổng quan tỉnh hình nghiền cửu 8

3 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined

4 Phạm vi nghiên cứu Krrort Beokmark not dcfimed

5 Mẫu khảo sát Error! Bookmark not defined

6 Câu hỏi nghiên cứu - Error! Bookmark not defined

7 Giả thuyết nghiên cửu xe ĐErOFP Bookmark not dcfmcd

8 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

9 Kết cầu của luận văn Error! Bookmark not defined

PHAN NOLDUNG Siete Heror! Bookmark not defined

CHUONG 1: MỘT SỐ VĂN ĐỀ LÝ LUAN CHUNG VE CHINH SACH

XÓA DÓI GIÁM NGHÈO VẢ NHỮNG RÀO CÁN TRONG VIỆC THỰC

TITN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI GIẢM NGITOError! Bookmark not delined

1.1 Một số khải niệm có liên quan tới vấn để nghiên cửuError! Bookmark not defin

1.1.1 Khái niệm “nghèo, đói” Error! Bookmark not defined

1.1.2 Khái niệm chính sách Error! Bookmark not defined

1.2 Nguyên nhân nghẻo đói - Error! Bookmark not defined

1.3 Tác động của nghẻo đói đối với sự phát triển kinh tế - xã hộiError† Bookmark n‹

1⁄4 Chính sách xỏa đói giám nghẻo và ráo cán trong thực hiện chính sách

xóa đói giảm nghèo ở nước ta hiện nay Error! Bookmark not defined

1.4.1 Nội dung chính sách xóa đói giảm nghèo ở nước ta hiện nayError! Boolimarl

1.4.2 Rào cần trong thực hiện chính sách xóa đói giám nghéoErrer! Bookmark not

CHƯƠNG 2: KHÂN DIỆN NHỮNG RÀO GẮN TRONG THỰC HIỆN

CHẾT SÁCII XÓA ĐÓI GIẢM NGIIẺO Ở HUYỆN VÕ NHAI TỈKTI

THAT NGUYEN, GIAT DOAN 2011 — 2013 Error! Bookmark not defined

3.1 Giới thiệu khái lược về huyện Võ Nhai tỉnh Thái NguyênKrror! Boakmark not d

2.11 Điều kiện tự nhiên huyện Võ Nhai Error! Bookmark not defined

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội huyện Võ Nhai tỉnh Thai NguyénError! Bookmar! 2.2 Một số rào cẩn chủ yếu ảnh hưởng tới kết quả thực hiện chỉnh sách xóa

đói giãm nghèo ở huyện Võ Nhai tĩnh Thái Nguyên, giải đoạn 2011 — 2013Error! Bot 2.2.1 Những rảo cần từ phía chủ thể thực hiệnKrror! Bookmark not dcfincd

3.2.2 Những rào cần từ phía đối tượng thụ hưởng Error! Bookmark not defined

2.2.3 Những rào căn từ bản thân các chính sáchErrorl Buokmark not defined

2.2.4 Những rào can trong cơ chế thực hiệnkrror! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP KHẢC PHỤC RÀO CAN

TRONG THUC HIỆN CHỈNH SACH XGA DOI GIAM NGHEOFrror! Bookmark no

Ở HUYỆN VÔ NHAI Error! Bookmark not defined

3.1 Quan điểm và phương hướng khắc phục rảo cân trong quả trình thực

hiện chính sách xóa dỏi piãm nghẻo trên địa ban huyén V6 NhaiError! Bookmark ne 3.1.1 Quan điểm khắc phục rảo cẩn trong quá trình thực hiện chính sách

xóa đói giảm nghẻo ở huyện Võ Nhai Error! Bookmark not defined

3.1.2 Phương hưởng khắc phục rảo cẩn trong quá trình thực hiện chính

sách xóa đói giảm nghéo 6 huyén Vé Nhailtrror! Bookmark not defined

3.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm khắc phục các rảo can trong việc thực

hiện chính sách xóa đói giảm nghẻo ở huyện Võ NhaiError! Bookmark not defined

3.2.1 Nâng cao năng lực, hoàn thiện bộ máy của chủ thể thực hiện chính

sách xóa đói giảm nghèo Error! Bookmark not detined

3.2.2 Nâng cao vai trò của người nghẻo trong thực hiện chính sách xóa

đổi giám nghòo - Error! Bookmark not defined.

3.2.3 Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách xóa đói giảm nghèo phi hop

với diều kiện kh tế - xã hội dặc thủ của dịa phương Error! Bookmark not dcfined

3.2.4 Phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc thực hiện chính

sách xóa dói piãm nghèo - Error! Bookmark not defined

„8

DANH MỤC CÁC BẰNG BIẾU

Bang 2.1: Trình độ học vẫn của chủ hộ trong nhóm điều traError! Bookmark not deñn

Phụ lục số 01: Tỉnh hình sử dụng đất của huyện Võ Nhai năm 2013Error! Bookmark n Phụ lục số 02: Phân bố mật độ dân cư ở huyện Võ Nhai năm 2012Krror! Bookmark no Phu lục số 03: Nhân khẩu và lao động huyện V6 Nhai nim 2012Error! Bookmark not:

Thụ lục số 04: Giá ui sin xudt huyén V6 Nhai giai doan 2012 — 2013Error! Bookmark

Phụ lục số 05: Số lượng hộ nghèo, cân nghẻo trên dia ban huyện Võ Nhai giai

Thụ lục số 06: Số vốn và số hộ nghẻo, cận nghẻo tham gia vay vốn từ Ngân

hàng chính sách xã hội huyện Võ Nhai tỉnh Thái guyênError! Bookmark not defined

Thụ lục 36 07; BANG HOL Error! Bookmark not defined.

PHAN MO DAU

1 Ly do chon dé tai

Đại hội toàn quốc lần thử VI (1986) của Đảng Công sản Việt Nam đã

quyết định thực hiện đường lối đổi mới chuyến từ cơ chế quản lý tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước Quá trình đỗi mới được thực hiện trên tất cả các mặt của đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội và đã đạt

được nhiễu thành tựu quan trọng Đặc biệt, Việt Nam đã có những bước tiên dai

trong lĩnh vực xóa đôi gim nghéo 4ĐGN), tý lệ người nghèo đã giảm Lử 38,1% vào năm 1993 xuống còn 7,64 vào năm 2013 Với những thánh lựu đã đạt được,

'Việt Nam đã hoàn thành mục tiêu thiên niên ký về XDGN trước năm 2015

Mặc dù trên tổng thể, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu ân tượng

trong cuộc chiến chống lại đói nghẻo nhưng theo đánh piá của Tổ chức Ngân

hàng Thế giới (WEB), nước ta đang phái đổi mặt với nhiễu rào căn mới trong

giảm nghẻo như tý lệ giảm nghéo nhanh nhưng chưa bền vững, thu nhập của dại

bộ phận những hộ gia đỉnh mới thoát nghẻo chỉ xoay quanh mức chuẩn nghỏo;

khoảng cách giàu nghèo giữa các vửng miễn ngày cảng dan réng làm gia tăng

bắt bình đẳng xã hội, tốc độ giảm nghéo giữa nhỏm người Kinh/Iloa và nhóm

đẳng bao các đân tộc thiếu số có sự chênh lệch lớn

'Võ Nhai lả một huyện miễn mui co điện tích tự nhiên lớn nhất trong số 9 huyện và thành phổ của tính Thái Nguyên Trong thời gian qua, mặc đủ dạt dược

nhiều kết quả đáng ghi nhận trong công tác giám nghèo nhưng Võ Nhai lại là

huyện tập trung tỷ lê hô nghèo và cận nghéo cao nhất tỉnh Thái Nguyễn Thco số

liệu thống kê từ Phòng Lao động Thương binh và Xã hội huyện Võ Nhai, năm

2013 tỷ lệ hộ nghèo trên địa bản toàn huyện là 28,3%!, hiện Võ Nhai có 11/14 xã thuộc điện đặc biệt khó khăn theo chương trình 135

ˆ Phòng Lao động Thuong binh Xã hội huyện Võ Nhai, biếu tổng hợp thông kê sổ hộ nghèo và cận nghào

uyên Võ Nhai giai đoạn 2011 2013

Qua khảo sat cho thấy, việc thực hiện chính sách XĐGN ớ huyện Võ Nhai còn

gặp nhiều khỏ khăn vá tồn tại nhiều bất cập như: từnh trạng bình xét bộ nghào con

thiêu chính xác; việc phân bỗ nguân vốn đễ thực hiện XDGN chưa phù hợp với ru

cầu thực lễ: cơ chỗ quản j9 Hưực hiện chương trình lông lỏo; người đân thiểu đi

canh tác do địa hình chủ yếu là múi đá; năng lực cán bộ làm công lác XDON còn yếu, v.v Những vẫn đề này đã và đang trở thành rào cán làm hạn chế hiệu quả việc

thực hiện chính sách Z“DGN trên dia bản huyện Võ Nhai

Với mong muốn dưa ra giải phảp nhằm khắc phục rao cn trong thực hiện chính sách XĐGN ở huyện Võ Nhài, tác piá dã lựa chọn vân dễ “Gái pháp khắc

phục những rào cần trong việc thực hiện chính sách XĐƠN trên địa bàn

huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên” làm đề tài nghiên cứu

2 Tổng quan tỉnh hình nghiên cứu

ghẻo đói xuất hiện từ rât sớm trong lịch sứ xã hội loài người, việc tỉm ra

các giải pháp chéng lại nghèo đói luôn là bải toán khó đối với mợi quốc gia và các nên kinh tế Vì vậy, cho tới nay, vẫn đề nghéo đói đã nhận được sự quan tâm

của nhiều nhà khoa học dưới những póc độ tiếp cận khác nhau

3.1 Các công trình nghiên cứu về nghèo đái và chính sách XDGN

Tiệp can thực trạng thực hiện chính sách XĐGN ở tầm vĩ mô dưới góc độ phân tích các chỉnh sách, trong cuén Chính sách XĐƠN thực trạng và giải pháp, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, tác giả Lê Quốc Lý đã làm rõ thực trạng

nghèo đói ở Việt Nam, những chủ trương, đường lối chỉnh sách của Dang và Nhà nước về công cuộc đối mới chẳng đỏi nghèo, những thành tựu và hạn chế

trong qua trình thực thí chỉnh sách XĐGN Trên cơ sở đỏ, tác giả hướng Lời việc

để xuất giải pháp để XĐGN ở nước ta cho giải đoạn phát triển trong thời gian tới Cuốn sách được đánh giả là một công trình khoa học công phu và nghiêm

túc, có giá trị tham khảo tốt cho các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu chỉnh

sách và hoạch định chính sách ở nước ta trọng giai đoạn hiện nay Tuy vậy, thục

18 cho thay, các giải pháp XDGN ở những địa bản khác nhau là không, giống

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ LĐTB&XH, Để nghèo đổi không còn là lực cần đổi với quá trành phát

triển, hp:

2 Craig Cahoun, Mary Byme Me Domnell, Kguyễn Thế Nghĩa (2005), Đô thị

⁄#www.molisa.gov vn, cập nhật ngảy 17.10.2012

hóa và vẫn dé giảm nghèo ở Thành phố Hỗ Chỉ Minh: Lý luận và thực, Nxb

Khoa học Xã hôi, Hà Nội

3 Chính phủ nước Cộng hỏa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quyết định số 615 về

việc hỗ trợ có mục liêu từ ngân sách trung ương cho 7 huyện có tỷ lệ hộ nghèo

cao được áp dụng cơ chỗ, chính sách đầu tư cho cơ sở hạ tẳng theo quy định của Nghị quyết số 30a/2008NQ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2008 và chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bản vững đái với 62 huyện nghôo

4.Chỉnh phú nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nehy định số 40/2010/ND-

CP ban hành ngày 14 tháng 05 năm 2010 quy đảnh về miễn, giảm học phí học tập

trà cơ chế thu, sử dụng học phí đối với cơ sở giáo dục tuuộc hệ thông giáo dục quốc

đân từ năm học 2010 2011 dẫn năm học 2014 — 2015

5% Chỉnh phủ nước Công hỏa 3

S0AMQ/CP, ngày 19/5/2011 vé Định hướng giảm nghào bên ving thời kỳ từ

a Việt Nam, Äghị quyết sd

năm 2011 dén nam 2020

6 Bui Minh Dao (2005), Thực trạng đói nghèo và một số giới pháp XOON đái

tới các dân tộc thiểu số tại ch y Nguyên, Nxb khoa học Xã hội, Hả Nội

7 Bủi Thể Giang, Phạm Văn Chương, Dỗ Lê Châu, Lê Lhị Thu Hà (1996), Vấn

đề nghèo ở Liệt Nam, Nxb Chỉnh trị Quốc gia, Hà Nội

8 Bủi Thị Hoàn (2013), Phân hóa giàu nghèo ở Việt Nam hiện nay một số vẫn

đề 1Ú luận và thực tiễn, Nxb Chỉnh trị - Tành chỉnh, TIả Nội

9 Trần Thị Quắc Khánh (2006), Công tác trợ giúp pháp lý nhà nước cho người

nghèo, đối tượng chính sách thành phổ ITà Nội, Nxb Ha N6i

10 Lê Quốc Lý (2012), Chính sách xóa đói giảm nghèo, thực trạng và giải pháp, Nxb Chỉnh trị quốc gia — Sự thật, Hà Nội

9

11 Nxb Nông nghiệp (2004), L,Ẳng nghe người nghẻo nói, Hà Nội

12 Nxb Lao Động (2009), Cẳm nang giảm nghèo, Hà Nội

13 Khamphanh Phcuyavong (2013), LATS kinh 16 Hodn thign chính sách

ADGN etia nước Cộng hòa Dán chủ Nhân đân Lào

14 Iloàng Phê (1997), Tử điền tếng Việt, Nxb Đà Nẵng — Trung tâm từ điển

học, Hà Mội Da Nang

15 Phòng Lao động Thương binh Xã hội huyện Võ Nhai, biểu tổng hop thong

‘6 Nhai giai doạn 2011 — 2013

kê số hộ nghèn và cận nghèo huyện

16 Phòng lao dộng Thương bình va Xã hội huyền Võ Nhai, biểu tổng hợp cứu

trợ lỗi giai đuạn 2009— 2012

17 Phỏng Lao động Thương bình và Xã hội huyện Võ Nhai, đan: sách hộ

nghèo có khó khăn về nhà ở tại thời điểm tháng 9/2012

18 Phỏng Lao động Thương binh Xã hội huyện Võ Nhai, Tài liệu tập huấn cán

bộ làm công tác giảm nghèo năm 2012 (Tài liệu lưu hành nội bd)

19 Nguyễn Vũ Phúc, Khái niệm vê nghéo đói, www:oer.edu.vn

20 Trương Văn Phúc (2004), Đề tải khoa học cấp Bộ Nghiên cứu tình hình

nghèo đói tại một só địa ban đặc biệt khó khăn và tác động của nó đến chất

lượng đân số

21 Ngoc Thanh, Miét Nam hoàn thành sóm 3 mục tiêu tiên niên ký,

http./vtv.vn/Thoi-su-trong-nuoc, cập nhật 27.9.2013

22 Lê Đình Thăng, Nguyễn Thanh Hiển (1995), Xóa đời giảm nghéo ở vùng khu 4cñ, Nxb Nông Nghiệp, Hà Nội

23 Anh Thơ (2005), Chính sách của nhà nước hỗ trợ người nghèo, Nxb Tư Pháp

24 Thủ tưởng Chính phủ nước Cộng hỏa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quyết dịnh số

268⁄QD-TTR bam hành ngày 23 tháng 02 năm 2011 về biếu giá bán lô điện

25 Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hỏa Xã hội chú nghĩa Việt Nam, Quyết

inh số 09/2011/QĐ-TTg về việc ban hành chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo áp

dụng cho giai đoạn 2011 2015