Luận văn nghiên cứu sự biến Đổi mùa khí hậu vùng Đông bắc việt nam

Các nghiên cứu về biển đổi khí hậu và mùa khí hậu trên thể gỉ Bookmark not defincd.. Xu thể tuyến tính của nhiệt dộ trung, bình năm của khu vực nghiên cứu giai Tình 3.2 Xu thê tuyển tính

- ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HẢ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Nguyễn Thị Lan Hương

NGHIÊN CỨU SỰ BIÉN ĐÔI MÙA KHÍ HẬU

VUNG DONG BAC VIỆT NAM

LUAN VAN THAC SI KHOA HOC

- ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HẢ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Nguyễn Thị Lan Hương

NGHIÊN CỨU SỰ BIẾN ĐỎI MÙA KHÍ HẬU

VUNG ĐỒNG BAC VIET NAM

Chuyên ngành, Khí lượng và khí hậu học

Mã số : 60.44.87

LUAN VAN THAC Si KHOA HOC

NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC:

TS Trần Quang Đức

Tà Nội — 2014

LOT CAM ON

Trước hết, tôi xin bày tô lòng biết ơn sâu sắc tới TS Trân Quang Đức, là người

đã tận tỉnh chỉ bảo và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này Tôi xia cảm ơn các thầy

cô và các cán bộ trong Khoa Khí tượng Thủy văn và Tải đương học đã cung cắp cho

tôi những kiến thúc chuyên môn quý giá, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất trong suốt thời gian tôi học tập và thực hành ở Khoa

Tôi cũng xin cảm ơn Phòng Sau đại học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên

đã tạo điên kiện cho tôi rong thời gian hoành thành luận văn

Cuỗi cùng, tôi xin gửi lới cảm ơn chân thành tới cơ quan, gia dinh, người thân

và bạn bè, những người đã liên ö bên cạnh cỗ vũ, động viên và tạo moi điều kiện tốt nhật cho tôi trong suốt thời gian học tập tại trường

Hà Nội ngày 20 tháng 09 năm 2014

HỌC VIÊN

NGUYÊN THỊ LAN HƯƠNG

MUCI

CHUONG 1 TONG QUAN VE CAC NGHIEN CỨU BIỂN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ

1.1 Các nghiên cứu về biển đổi khí hậu và mùa khí hậu trên thể gỉ

Bookmark not defincd

Error!

1.2 Các nghiên cứu về biến đối khí hậu và biển đối mia khi hau 6 Viet Nam Error!

Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ SỐ LIỆUMzror! Bookmark not

defined

2.1 Số liệu nghiên cửu Error! Bookmark not defined 2.2 Phương pháp nghiên cứu cà Error! Bookmark not defined 2.2.1 Phương pháp bản đề - Error! Bookmark not defined

We 2.2, Phương pháp hỏi quy tuyến tính dơn biénError! Bookmark not defined 2.2.3 Phương pháp xác định mùa, thời điểm bắt đầu, kết thúc mùa Error!

Bookmark not defined

CHUONG 3: SU BLEN BOL MUA KHi HAUG KHU VUCError! Bookmark not

defined

ĐÔNG BÁC VIỆT NAM - Error! Bookmark not defined 3.1 Kết qué phim lich trường nhiệt độ _ Ervar! Bookmark not defined 3.1.1 Biển đổi của nhiệt độ mùa Error! Bookmark not defined

3.1.2 Biển đổi mùa nhiệt theo thời gian Errar! Bookmark not defined 3.1.3 Biển dỗi của phân bổ nhiệt dệ mùa Error! Bookmark not defined

3.2 Két qua phan tích trường mưa .Ervort Bookmark not defined

3.3.1 Biển đổi của lượng mưa trửn _ Errer! Bookmark not defined 3.2.2, Biên dỗi của mùa mưa theo thời gian Krror! Bookmark not defincd 3.2.3, Biến đổi phân bỏ mưa mủa Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHAO

DANH MỤC HÌNH

Hình 3.1: Bân đổ các trạm quan trắc thuộc khu viyc Đông Bắc Việt Nam 11

Hình 2.2 Định dạng của file số liệu nhiệt độ và lượng mưa của các trạm — Error!

Bookmark not defined

Hình 3.3 Bỏ thị hỏi quy tuyến tính Error! Bookmark not defined Hình 3.1 Xu thể tuyến tính của nhiệt dộ trung, bình năm của khu vực nghiên cứu giai

Tình 3.2 Xu thê tuyển tính của nhiệt độ Irung, bình 6 tháng mùa lạnh của các trạm

Đông Bắc Việt Nam giai đoạn 1971-2010.Error! Bookmark not defined

‘Hinh 3.3.Xu thé tuyén tinh của nhiệt độ trung bình 6 tháng mùa nóng cũz các trạm

Đông Bắc Việt Nam giải đoạn 1971-2010.Error! Bookmark noi defined

Hình 3.4.Xu thế tuyến tính của nhiệt độ trung bình 3 thàng nrùa đồng của các trạm

2010 Error! Bookmark not defined

Déng Bac Viét Nam giai doan 197

Hình 3.5.Xu thế tuyển tính của nhiệt độ trung bình 3 tháng mùa hờ của các trạm Đông,

'Hình 3.6 Nhiệt đô trung bình Tháng Một các trạm khu vực Đông Bắc Việt Nam giai

doan 1971-2010 37

Tình 3.7 Nhiệt độ trung bình Tháng bây các trạm khu vực Dông Tắc Việt Nam giai

đoạn 1971-2010 Error! Bookmark not defined

Tình 3.8 Xu thể bắt dầu - kết tưúc mùa đồng Lại Đông Bắc Việt Nam với ngưỡng

18°C và mùa hè với ngưỡng 25°C (hình đưới) — Error! Beokmarknot defined

Hình 3.9 Thời điểm xuất hiện của nhiệt dộ cao nhất 6 tháng, mùa nóng (đơn vị pentad

35

mia) ——~

Hình 3.10 Thời điểm xuất hiện của nhiệt độ thập nhất 6 tháng mùa lạnh (đơn vi pentad

Tinh 3.11 Nhiệt độ trung bình 3 tháng chính đông các trạm khu vực Déng Hắc Việt

Nam trong bón giai đoạn Error! Bookmark not defined

Hình 3.12 Nhiệt độ trung bình 3 tháng clrinh hè tại các trạm khu vực Đơng Bắc Việt

Tam trong bán giai đoạn Error! Bookmark not defined

Hinh 3.13 Nhiét 46 tung binh Thang Tu trir Thang Ba các trạm khu vục Đơng Bắc

Việt Nam trung bình bồn giai đoạn _ — ror! Bookmark not defined Tĩinh 3.L4 Nhiệt độ trung bình Tháng Chín trừ Tháng Mười tại cáo trạm khu vực

Đơng Bắc Việt Nam trung bình bến giai đoạn —— Error! Bookmark no[

defined

Hình 3.15: Đỏ thị hệ số a của xu thể tuyển tính lượng mưa trung bình năm khu vực

nighién cite giai doan 1971-2010 Error! Bookmark not defined

Hình 3.16: Biến trình nhiều năm vả xư thể của lượng mưa năm tại các trạm klm vực

2010 Error! Bookmark not defined

nghiên cứu giai đoạn 197

Hình 3.17: Biển trình nhiều năm và xu thế của lượng unra 6 tháng ráa dơng tại các

trạm khu vực nghiên cứu giai đoạn 1971-2010_ — Error! Bookmark not defined

Hình 3.18: Biến trình nhiều năm vả xu thể của lượng mưa 6 tháng mùa hè tại các trạm

khu vụe nghiên cửu giai đoạn 1971-2010 Krror! Bookmark not defined

Hình 3.L9: Biên trình nhiều năm và xu thế của lượng mưa 3 thángchính đơng tại các

trạm khu vực nghiền cứu giai đoạn 1971-2010_ — Error! Bookmark not defined

Hinh 3.20: Biên trình nhiều năm và xu thế của lượng mưa 3 tháng chính hè tại các

trạm khu vực nghiên cứu giải đoạn 1971-2010_—_—_ Error! Boukmark not defined

Hình 3.21 Hình vẽ biếu điển xu: thế thay đổi của pentad bái đầu mùa mưa lại các trạm

Đơng Bắc Việt Nam giai doan 1971-2010.Error! Bookmark not defined

Hình 3.22 Hình vẽ biểu điễn xu thể thay đối của pentad kết thúc mủa mua tai cdc

trạm Đơng Bắc ViệU Nam giai đoạn 1971-2010 —_ Errert Bookmark not defined

Tlinb 3.23, Phân bổ lượng mưa trung bình thập kỉ của 3 Tháng Năm — Sáu — Bay

Error! Bookmark not defined.

Hình 3.24 Phản bổ chênh lệch lượng mưa trung bình Tháng Năm trừ Tháng Tư

Hình 3.25 Phân bổ chénh lệch lượng ma trang bình Tháng Chín trừ Tháng Mười

trung bình thập kí, Error! Bookmark not defined.

DANH MUC BANG

Bang 2.1 Vị trí và độ cao các trạm quan ric trong khu vie Pang Bac Viel Nam

Error! Bookmark not defined,

Bang 3.1 Nhiệt độ tháng và năm các trạm khu vục nghiên cứu giai đoạn 1971-2010

Error! Bookmark not defined

Bang 3.2 Phương trình xu thế tuyến tính của nhiệt độ trung bình năm của các trạm

Tông Bắc giải đoạn 1971-2010 Error! Bookmark not defined

Bang 3.3 Hé 3d bién déng Cv (%) của nhiệt độ tháng và năm giai doạn 1971-2010

Error! Bookmark not defined

Bang 3.4 Lượng mưa Irung bình các Tháng và trung, bình năm tại mội số ram lại

Đông Bắc Việt Nam từ 1970-2010 Error! Bookmark not defined

Bang 3.5 Biên động lượng mưa trung bình qua các thập niên giai doan 1971-2010

Error! Bookmark not defined

Bang 3.6 Phương trình xu thế tuyển tính của lượng mưa trung bình năm các trạm

Error! Bookmark not defined Tông Bắc Việt Nam giai đoạn 1971-2010 Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC KÍ HIỆU VIET TAT

APR: April— Tháng Tư

AUG: August — Thang Tam

DLC: December Tháng Mười Hai

FEB: February — Thang Hai

ILCZ: Intertropical Convergence Zone Dai hội tụ nhiệt dới JAN: January — Thang Mét

JUL: hủy — Thang Bay

JUN: Fune Tháng Sáu

MAR: March— Thang Ba

MAY: May — Thang Naim

NOV: November — Thang Musi Mét

OCT: October — Thang Mudi

SEP: Scplomber — Thang Chin

MO PAU

Trong những thập ki gan day, nhân loại đã va đang trải qua các biển động bắt thường của khi hậu toàn cầu Bể mặt trải đất không ngửng nóng lên làm xáo động,

môi trường sinh thái, đã vả đang gây ra nhiều hệ lụy với đời sống loài người Việt

Nam được đánh giá là tuột Irong những Quốc gia sẽ chịu ảnh hưởng nặng mẻ nhất của biến dỗi khí hậu trong thế kỉ tới

Ở thời điểm hiện tại có rất nhiễu nghiên cửu về biến đối khi hậu ở Việt Nam cũng như trên thế giới Các hướng nghiên cứu chính bao gồm: 1) Nghiên cửu xu thế biến đổi và tính biến dộng, của các hiện tượng thời tiết vẻ khi hậu cực doan trong, môi liên hệ với sự biến đối khí hậu đựa trên sẻ liệu quan trắc từ mạng lưới trạm khí tượng, 2) Nghiên cứu ứng dụng các mô hình khi hậu toàn cầu và khu vực để mô phóng khi hậu hiện tại, qua đó đánh giá khả năng nắm bắt các hiện tượng khi hậu

cực đoan của các mỏ hình; và 3) Nghiên cứu dự báo hạn rủa và dự tính khả năng, xuất hiện các hiện tượng khi hậu cực doan trong tương lai với các quy mô thời gian

khác nhau Trong luận vẫn nảy, phương pháp băn đỗ vả phương pháp thông kẽ được

sử đụng để xáo định những đặc trưng thay đổi của trường nhiệt vả trường mua tại

khu vực Đông Bắc Việt Nam giai doạn 1971-2010 Luận văn tiến hành phân tích

những xu thế biển đổi của lượng mưa và nhiệt độ trong những giai đoạn đài (thập

kĩ) để đưa ra nhữmg nhận định về biến đối khí bậu điễn ra ở nơi đây Đặc biệt, luận

văn lập trung phân lích những biển dộng mùa khí hậu để làm rõ sự dịch chuyển

nủa Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được chia lam 3 nhân chính:

P

mm 1: Tổng quan về các nghiên cứu biến đổi mùa khí lậu Phân 2: Số liệu và phương pháp nghiên cứu

Thân 3: Sự biến đối mùa khí hậu khu vực Đông Bắc Việt Nam

IG 1: TONG QUAN VE CAC NGHIEN CUU BIEN ĐÔI KHÍ HẬU

VÀ BIẾN ĐỎI MÙA KHÍ HẬU

‘Theo IPCC (2007), biển đổi khí hậu là sự biến đổi về trạng thải của hệ thống,

khí hậu, có thê được nhận biết qua sự biến đổi về trưng bình và sự biển động của

áo thuốc tính cửa nó, được duy trì rong một thời gian đủ dài, điển hình là hàng

thập kỉ hoặc dài hơn Biến dỏi khi hậu có thể do các quá trình tự nhiên bên trong hệ

thông khí hậu hoặc đo những tác động từ bên ngoài, hoặc do tác đông thường xuyên

của on người làm thay đối thành phần của khí quyền hoặc sử dụng đấu Biến đổi khí hậu toàn cầu dang là mỗi de doa hiện hữu dối với mọi quốc gia trên thế giới

trong đó có Việt Nam Biển đất khi hậu cũng có khả năng làm thay đổi quy luật của

khi lậu, ảnh hưởng liêu cực đến mợi lĩnh vực liên quan dễn dời sóng cou người

Những điều này rất đảng lo ngại vì Việt Nam lả một trong những quốc gia trên

thể giới đạt được những thành quả phát triển ấn tượng nhất trong những năm gân

day Việt Nam là một trong số ít các quốc gia di dàng hưởng trong việc đạt dược

các mục tiêu phát triển thiên niên ký vào năm 2015 Việt Nam đã giám ty lệ đói nghèo từ khoảng 58% vào năm 1993 xuống 1E1⁄2 vào năm 2006 Tuy nhiên những

thành quá này giờ đây dang bị de dọa bỡi biến dối khi hậu Để ửng phỏ với biển dối

cân phải có những đầu tư thích đáng và nỗ lực của toàn xã hội

Các tác động của biên đổi khí hậu có thế kế đến bao gdm các tác đông của sự

xiông lên phạm vị địa phương, tác động tới lài nguyễn nước và tác động lới sức khốc cơn người Các tác động của biển đổi khi hậu cho kim vực này có thể kể đến chỉ tiết thư sau

Tác dậng của sự nóng lên phạm vi dịa phương

Nhiệt độ tăng lên ảnh hưởng đến các hệ sinh thái tự nhiên, làm địch chuyển cáp ranh giới nhuệt của các lệ sinh thất lục địa và hệ sinh thái nuớc gọi, làm thay

déi cơ câu các loài thực vật và dộng vật ở một số vùng, một số loài có nguồn gốc ôn đới và á nhiệt đới có thể bị mat di din đến suy giảm tỉnh đa dạng sinh học

TAT LIRU THAM KHAO

A - Tiếng Việt

1

Bộ Tài nguyên và Môi trường (2003), Thông báo đầu tiên của Uiệt Nam cho

công ước khung của Liên hợp quốc về biến dỗi khi hậu

Bộ Tải nguyên và Môi trường (2008), Bán dự tháo chương trình Quốc gia

ứng phó với biến đối khí hậu Irình Chính phủ

Bộ Tài nguyễn và Môi trường (2009), Kịch bản biến đối khí hậu, nước biến

đâng cho Việt Nam

Công ước khung của Liên hợp quốc về biên déi khi hau (UNFCCC- 1992)

Đặng Thị Hồng Thủy (MXB Đại học Quốc Gia Hả nội-2093), Khí tượng

nông nghiêp

Nguyễn Đức Ngữ (2008), Điền đãi khí hậu và khô bạn, hoang mạc hóa, Bao

cáo tại Hội thảo Biến đối khi hậu toàn cầu va giải pháp ứng phó của Việt

Nam, Hà Nội, 26-29/2/2008

Nguyễn Đức Ngữ (Chú biên), 2008, Biến đổi khi hậu, XXH, KH & KT,

Nguyễn Văn Thắng, Nguyễn Đức Ngữ, Trần Thục (2008), Biến đối khí

hậu Việt Nam và giải pháp ứng phó, Viên Khí tượng Thủy văn, Hà Nội

Nguyễn Viết I.ảnh (2007) Một số kết quả nghiên cứa về biển đổi khi hậu trên

khu vực Việt Nam, Tạp chỉ Khi tượng Thủy văn, số 560, 33

Phan Văn Tân (2009-2010), Xghiên cứu tác dộng của biến dội ldú hậu toàn cầu đến các yéu t6 va lnận tượng khi hậu cực đoạn ở Việt Nam, khả năng đực báa và giải pháp chiến lược ứng phó Đề tài cấp Nhà nước, mã số KC08.29/06-10,

Pham Ngoc Toản, Phan Tát Đắc (1978) Khí hậu Việt Nam

Trân Việt Liễn, Hoàng Đức Cường, Trương Anh Son (2007), Xây dựng các kịch bán khi hậu cho các vùng khi hậu Liệt Nam giai đoạn 2010-2100, Tạp chí Khi Tượng Thủy Văn tháng 1-2007, Hà Nội

Mai Văn Khiêm, Hoàng Đức Cường, Nghiên cứu sự biên đối của cực doan

khí bậu trên khu vực Nam Bộ thời kì 1961-2010, Hội thảo khoa học Quốc gia

về Khi tượng Thủy văn, Mỗi trường và Biển dối khi hậu lần thứ 16-2013