Luận văn nghiên cứu Đề xuất giải pháp giáo dục biến Đổi khí hậu trong các trường trung cấp chuyên nghiệp

Góp phân giải quyết cáo vẫn để lrên chính là lý do dé Tác giả chọn và thực hiện luận vẫn “Nghiên cửu dễ xuấi giải pháp gián dục biển dỗi khẩu trong các trường trung cấp chuyên nghiệp” vớ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SAU ĐẠI HỌC

PHAM THI KIM HOA

NGHIEN CUU DE XUAT

GIAI PHAP GIAO DUC BIEN DOI KHi HAU

TRONG CAC TRUONG

TRUNG CAP CHUYEN NGHIEP

LUAN VAN THAC SI BIEN DOI KHi HAU

Hà Nội - 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HA NOI

KHOA SAU DAI HOC

PHAM THI KIM HOA

NGHIEN CUU DE XUAT

GIẢI PHÁP GIÁO DỤC BIẾN DÔI KHÍ HẬU

TRONG CAC TRƯỜNG

TRUNG CAP CHUYEN NGHIEP

TUUẬN VĂN THẠC SĨ

Chuyên ngành: BIÊN ĐỎI KHÍ HẬU

Mũ số: Chương trình thí điểm

Hà Nội - 2014

LỜI CAM ĐOAN

'Têi xin cam đoan luận văn là kết quá nghiên cửu của riêng mình, các số liệu kháo sát, thực nghiệm được công bố trong luận văn chưa được một người nảo nghiền cứu và

củng bố cả trên thể giới và trơng nước

Tác giả

LỜI CẢM ƠN

Trước hết tôi xin trân trạng cảm ơn G5.TSKII Nguyễn Dức Ngữ đã đẳng ý làm

Chủ tích Hội đông chấm luận văn của tôi Tỏi xin chân thành cảm on T8 Võ Thanh Sen

va TS Nguyễn Bá Ngọc đã đọc phán biện luận văn của tôi, và PGS.TS Phạm Văn Cự, TS

Ngô Đức Thánh đã tham gia Hội đồng châm luận văn thạc sĩ vả đưa ra những góp ý đề

giúp hoàn thiện bần luận văn của lôi

Tôi xin bảy tổ lòng biết ơn sâu sắc đến GS.TS Mai Trong Nhuận, người đá nhiệt

tỉnh hướng dẫn, dịnh hướng nghiên cứu khơa học để tôi đạt có thể hoàn thành dược ban luận văn của mình

'Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cổ vả các cán bộ của Khoa Sau đại học, Đại

học Quốc gia Hà Nội đã tạo điền kiện thuận lợi và giúp đồ tôi trong quá trình học tập,

ighiên cửu và hoàn thành hiận văn,

Tôi xin wan trong cảm ơn GS.TS Nguyén Khang, Pho Vu tưởng Vụ Chuyên nghiệp, Bộ Giáo dục và Đảo tạo, Th§ Tổng Thị Lê Hỏa,Chuyên viên Vụ Chuyên nghiệp,

Bộ Giáo dục và Đào tạo, củng cáo thấy giáo, c6 giáo đại diện cho 189 trường có hệ dào

tao Trung cap chuyên nghiệp tham dự Hội nghị tập huấn lần 2 của Bộ Giáo duc va Pao tao về Giáo dục ứng phó với BĐKH dành cho các trường Trung cấp chuyên nghiệp Xi

chân thành cảm ơn Ban giảm hiệu cùng các thấy giáo,cô giáo vả các em sinh viên của

trường trung học Kinh tếKỹ thuật Hòa Bình đã tận tình giúp dỡ tạo diễu kiện cho tôi

trong quá trình nghiên cứu và thực nghiệm tại trường

Cuối củng tôi xin gửi lời cảm ơn đến bạn bẻ, đồng nghiệp, gia định đã động vién

và giúp đỡ tôi trong suất quá trinh làm luận văn

Hà Nội, ngày 15 tháng 7 năm 2014

Tác giả

Phạm Thị Kim Hoa

iv

DAXII MỤC CÁC TỬ VIET TAT

AEC ASEAN Economic Community (Céng đồng kinh tế ASEAN) ASEAN Agsocialion of Southeast Asian Nations (Higp hGi cde qude gia

Déng Nam Ay

BPKH Biển đối khí hậu

HĐRK Hoạt dộng ngoại khóa

MOET Ministry of Education and Training (Bé Gide duc va Dae tao)

TCCN Trung cap Chuyên nghiệp

UNESCO United Nations [ducational Scientafic and Cultural Organization

(Tế chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quác)

WWF World Wide Fund For Nature (QuyQuée té Bao vé Thién nhiều)

1.1.1.Các nghiên cứu ỡ các nước đại điện cho các châu lục 3

dar Ann & Vi6t Nam oo Ốố 9° 7

1.2.1.Giáo dục 1n 10

1.2.2.Giáo dục tiểu học a 10

1.2.3.Giáo dục trung học ch hình Ha grưet 10

CØ SỐ 1ÍT.UẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIEN CUU ¬-

2.1.Cơ sở lilận " 13

2.1.2.Sự cần thiết phải giáo dục biến đối khi hậu trong các trường TCƠN 13

2.1.3 Các thành tổ cầu trúc của giáo dục biến đổi khí bậu trong các trường

trung cấp chuyên nghiệp

vi

tổ ảnh hưởng dến giáo dục biển dỗi khí hậu trong ede trang

2.2.1.Phương pháp tiếp cận nghiÊn cứu che Hee, 38

GIAI PHAP GIAO DUC BIEN ĐÔI KHÍ HẬU TRONG CÁC TRƯỜNG TRƯNG

CAP CHUYRN NGHIỆP 42

3.1.Cơ sở pháp lÍ ch He Hà hà nh H011 1k prrec 42

3.2.Cơ sở thực tiễn - eA

3.2.1 Thue trang vẫn đề giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường TƯCN +1

3.2.2 Kết quả khảo sát thực trạng nhận thức về biến đổi khí hậu của giáo viên

3.3.4 Hình thức kiếm tra, đánh giá học phẫn biến dỗi khí hậu trong các trưởng

3.4 Thue nghiém các giải pháp đã đề xuất 69

3.4.1.Mục đích thực nghiệm " 69

3.42 Đỗi tượng thực nghiệm " 68

3.5 Kết quá thực nghiệm - 71

3.5.1 Phan tích nhóm đối chứng và nhỏm thực nghiệm trước khi thực nghiém71

3.5.2 Phân tích nhỏm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau khi thực nghiêm 72 KÉT LUẬN VA KIEN NGHI

TÀI LIỆU THAM KHẢO a - 81 Tiếng Việt - " Tiếng Anh SH 11T HH HH HH211121 1H HH H1 HH 000410 xe 83

viii

DANII MỤC CÁC BẢNG

Bang 3.1 Kết quả khảo sát mức độ tiếp nhận thông tin và kênh tiếp nhận thông tin về

AS

Bảng 3.2 Kết quả khảo sát nhận thức của giáo viên và sinh viên TCCN về BĐKH 49

Bang 3.3 Kết quả khảo sát vẻ cách thức, hinh thức và ý nghĩa của giáo dục BĐKH trong

Bảng 3.4 Kế hoạch tích hợp nội dung giée due BDKH vao néi dung cia hoat động ngoại

khóa của trường TH Kinh tế - Kỹ thuật Hỏa Bình năm học 2013-2014 64

Bang 3.6 Kết quả đánh giá nhận thức của sinh viên về BĐKH trước thực nghiệm 7I

Bảng 3.7 Kết quả thâm dịnh tỉnh cản thiết của những kiến Hước vẻ BĐKH, 72 Bảng 3.8 Kết quả thấm định tỉnh phủ hợp của những kiến thức về BĐKH 73

Bảng 3.9 Kết quả đánh giá nhận thức của sinh viên về 13KII sau thực nghiệm 74

DANII MUC CAC NIL

Hinh 2.1 Hinh ảnh mô tả tác dộng của biển đổi khi hậu đến sinh viên và các ngành nghề đào tao của các trường trung cấp chuyên nghiệp - - 16 Hình 3.1 Biểu đồ mức độ tiếp nhận thông fin vé bién đổi khí hậu của giáo viên TCƠN 46

Hình 3.2 Biểu đồ tí lệ nguồn cung cấp thông tin về biên đối khí hậu của giáo viên TƯƠN

47

Tinh 3.3 Biều để mức độ tiếp nhận thông tin về biến đổi khi hậu của sinh viên TCCN 18 Hình 3.4 Điều đồ tỉ lề nguồn cung cáp thông tin vẻ biến đối khí hậu của sinh viên 49 Bang 3.2 Kết quả khảo sát nhận thức của giáo viên và sinh viên TUCN về BĐKH AS Hinh 3.5 Biéu dé thye tang nhận thức của giáo viên vả sinh viên TCCN về nguyên nhân

th thức giáo đục BĐKH của giáo viên TCƠN 59

Hinh 3.10 Dễ thị so sánh nhận thức về 13I3KII của hai nhóm trước thực nghiệm

Tinh 3.12 Dé thi so sánh nhận thức về TIDKIT của nhóm thực nghiệm trước và sau thục

nnphiêm - 75

Tĩnh 3.13 Dé thi so sánh nhận thức về BDKII của nhóm đổi chứng trước và sau thực

giảm nghèo cũng như việc thực biện các mục tiêu thiên niên kỷ va sự phát triển bên

vững của Việt Nam

Giáo dục nâng cao nhận thúc về J3DKII lả một trong những giải pháp tốt nhất

để ứng phó với BĐRH [29], thông qua giáo đục tạo cảm xúc, thay đổi nhận thức, hảnh

vị, thái độ đối với biển đối khứ hậu toàn cầu

Nội dung 3 trong nhiệm vụ 7e của Chiến lược Quốc gia về biến đổi khi hậu đãi chỉ rõ: “Nâng cao nhận thức, giáo dục và đào †ạo: Đưa kiến thức cơ bản về biến đối

khí hậu vào trong các chương trình, bậc giáo dục, đảo lạo ”[17]

'Thực hiện Chiên lược quốc gia về biến đối khi hậu, Bộ trưởng Hộ Giáo duc va

Đảo tạo đã kỷ Quyết định Số: 4619/GÐ- BGDĐT ngày 12 tháng 10 năm 2010 về việc

phê duyệt Dự án “Đưa các nội dụng ứng phó với biển đổi khi hậu vào các chương trình

giáo dục và đảo tạo giai đoạn 2011-2015” với mục tiêu về biến soạn chương trình,

giáo trình, tải liệu giãng day va hoc lap về BĐKH và ứng phỏ BĐKH, bối đướng giáo viên, giảng viên và trang bị kiến thức vẻ BĐKH và ứng phó với BĐKH cho sinh viên

ivan

Ngày 26 tháng 7 năm 2013, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đảo tạo ra Thông tư số

30/2013/T1-BGDĐT ban hành chương trình học phan giáo dục ứng phỏ với biến dỗi khi hau trong chương trình đào tạo trình độ trung cấp chuyên nghiệp khối ngành công nghệ kỹ thuật và khối ngành nông, lâm nghiệp và thuỷ sân Trong đó yêu cầu các trường trung cấp chuyên nghiệp vả trung học học chuyên nghiệp (sau đây xin gọi

chung là trung cấp chuyén nghiép- TCCN) thục hiện học phân JDKTI là một học phân

tự chơn [1] Tuy nhiễn việc đưa kiến thức co bâu về biến đổi khí hậu vào

Ác trường,

TCCN là một nhiệm vụ thực sự khó khăn vi theo định mức về thời gian và số lượng, các môn học trong Quy định vẻ chương trình khung ban hành theo Thông tư sẽ l6

/2010/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 6 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

[8] thi khéng còn thời lượng để có thể dựa vào thêm một môn học mới Có hai vẫn dễ lớn đặt ra: Thứ nhất là, đề thực hiện mục tiêu nâng cao nhận thức của người học giúp

họ hiểu dược nguyên nhân, biểu hiện của BĐKH, những hậu quả do tac dong cia BDKII đến đời sống của con người hướng tới mục đích thay đổi những hành vi mà họ đang góp phan lâm gia tăng các khí nhà kính vào khí quyến cũng như tuyên truyền để cộng đồng củng thống nhất chung tay lành động giám phát thải khí nhà kính thị cần

đưa nội dung nao vé biển đối khí hậu vào giáo đục trang các trường TCƠN Thứ hai la,

muốn nâng cao năng lực và kỹ năng về ứng phó với BĐKH lên nên Irang bị kiến thức cân thiết mà không ảnh hưởng dến thời gian và số môn học bất buộc tại các trường,

TCCN thì hình thức giáo dục BĐKH trong các trường TCƠN phải thực hiện như thể xảo để đảm bâo mục liêu đã nêu trên Vì vậy giải pháp giáo đục BĐKH trong các

trường TCƠN là một vấn dễ cấp thiết cân dược nghiên cửu, dễ xuất dễ giúp các trưởng, TCCN thực hiện được quyết định số 4619 và thông tư 30/2013 của Bộ GD&ĐT Góp phân giải quyết cáo vẫn để lrên chính là lý do dé Tác giả chọn và thực hiện luận vẫn

“Nghiên cửu dễ xuấi giải pháp gián dục biển dỗi khẩu trong các trường trung cấp chuyên nghiệp” với mục tiêu và nội dựng nhự sau

-_ Mục tiêu Xây dựng được cơ sở ly luận và thực tiễn của giáo dục biển dỗi khi hậu trong trường TCCN vả để xuất được giải pháp giáo dục IIDKHI trong các

trường TUƠN:

-_ Nội dung: Nghiên cửu, rả soát, hệ thông các văn bản liên quan dén giao dục

TCCH, cáo giải pháp giáo đục BDETT ở nước ngoải và trong nước, Hệ thông,

các khái niệm liên quan đến giáo đục BĐKH: Khảo sát thực trang nhận thức

của gián viên và sinh viên TCƠN vẻ BĐKH; Xây dụng khung chương trình, nội

đứng chỉ tiết cho học phần giáo đục BDKII; Thiết kế các hình thức giao duc

RDKH và thử ughiệm 03 hình thức giáo dục BĐKH tại trưởng trung học Kinh

tổ - Kỹ thuật Hỏa Bình

Ngoài các phản mẻ đâu, kết luận - kiến nghịva tải liệu tham khảo, luận vin gdm

thành 3 phương,

- Chương 1: Tổng quan vẫn dễ nghiên cửu;

- Chương 2: Cơ sở li luận và phương pháp nghiên cứu,

- Chương 3: Giải pháp giáo dục biển dối khí hậu trong các trường trìmg cấp

chuyên nghiệp

tà

Chương L

TỎNG QUAN VẤN ĐÈ NGHIÊN COU

1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoải

Giáo dục BĐKH trên thế giới hiện nay dược thực hiện bởi nhiều tổ chức khác nhau và cững có nhiều giải pháp được áp dung để thuc hiện giáo dục BĐKH ở các cấp

học, bậc học khác nhau Tuy nhiên, liên qua đến nội dung của luận văn, Tác giả chỉ khảo sát giải pháp giáo dục BĐKH ở các trường thuộc hệ thông giáo dục phỏ thông

(Tử mắm non đến trưng học phê thông) là những chương trình giáo đục liên quan trực tiếp đến kiến thức của học sinh là đối tượng tuyển sinh đầu vào của TCCN và giải pháp giáo due BDKH trong các trường TCCN tại một số nước và các tổ chức trên thể

giới (đại điện cho các châu lục) đã đưa giáo dục BDKTI vào trường học dưới sự quản lí của Bộ Giáo dục hoặc đã có các quy định về giáo dục BĐKH, bảo vệ môi trường, phát

triển bên vững trong tiêu chuẩn giáo dục hoặc đã có những báo cáo về giáo duc BĐKH Từ đó tìm ra được những tì điểm và hạn chẻ, những vân dễ còn bỏ ngỏ của giáo dục BĐKH dễ lựa chọn giái pháp sẽ dưa ra trong luận văn

1.1.1 Các nghiên cứu ở cúc nước đại diện cho các châu lục

* Nam Phi (đại diện cho châu Phi)

Tại Nam Phi giáo dục BĐKH dược dưa vào tưởng trung hoe co sd bang cach tích hợp vào môn vật lÿ tù năm 2006 Giải pháp được Nam Phi thực hiện đầu tiên để

đứa nội dung giáo dục BĐKH vào trường học là đảo lạo giáo viễn về phương pháp

giảng dạy BĐKH Các hình thúc ma ho ap dung dễ dào tạo giáo viên dược thực hiện

như sau: Một là, sử đựng hoạt động sắm vai như một thánh viền tham gia ký kết Nghị

định thư Kyote (thành viên chính phủ, đại điện công ty công nghiệp, đại điện các lễ

chức dân sự ) Nội dung đảo tạo trong hoạt động này là Ngìụ dịnh thự Kyoto và Báo cáo của IPCC vẻ khoa học cơ bản của BDKIL Hai là, sử dụng các tranh vẽ của Tác

giả, thông qua việc yêu cầu người học vẽ những diều họ suy nghỉ hoặc biết về nguyên

nhân/tác động của BEĐKH (hoạt động nảy có thể áp dụng với nhóm hoặc cả nhân), Ba

1à, phát triển nội dưng cốt lõi trong giáo duc BDEKII (1 Khí hậu thời tiết trung bình

cho một khu vực cụ thê, 2 Biến dỗi khí hậu có thể dược gây ra bởi Quả trình tự nhiền

hoặc các hoạt động của con người; 3 Tăng cường hiệu ủng nhà kinh gây nóng lên toán

câu), từ những nội đưng sốt lõi đó, các kiên thức được lựa chọn để đưa vào giáo duc

TĐKH cho học amh trưng học cơ sở là: Sự khác biệt giữa khi hậu và thời tiểu, các

thành phần của hệ thông khi hậu và mỗi liên hệ giữa chủng, khải niệm biến dỗi khí

hậu; nguyên nhàn của BDKTI (Nguyên nhân tự nhiễn và nguyên nhân đo con người);

tác đếng của BĐKH Hinh thức đạy học lấy học sinh làm trung tâm được khuyến khích áp dụng trong giáo dục BĐKH thông qua việc yêu cầu học sinh viết các bài luận

về tác động của khí hậu và thời tiết trong cuộc sống của họ hay hình thành các nhóm

nhỏ để điều tra, thông kẽ về một yếu tố gây biên đổi khí bậu và viết bảo cáo Hình thức thực hanh đọc thông tin do thời tiết tại các trạm khí hậu cũng dược khuyến khich áp

dung [30]

* Nhat Ban (dai diéu cho chau A)

Là một quốc gia hai dao hinh vong cung nim bén sườn phía dông, lục địa châu

Á với 4 đão lén và hàng ngan dao nhề và có rất nhiều núi lửa Vị trí địa lý của Nhật Tần khiến cho quốc gần này là muội trong những quốc gia xây ra nhiều thiên tní nhất thế giới Nhật Bắn xác địnlunục tiêu đặt ra cho giáo dục khoa học trong trường học là: “Để

học sinh nhận ra mối quan hệ giùa thiên nhiên và cuộc sảng con người, để phát triển

sự quan tâm của học sinh trong việc bão tổn và sử dụng tải nguyễn thiên nhiền” và

Tục tiêu giáo dục đạo đức trong trường học là: “Dễ duy trì an toàn vả đảm bảo sức khỏe tối, phát triển tự lực; đề só cách cư xử tốt, đề giữ cho mình gọn gàng, cải thiện môi trường; sử dụng dễ dùng vả tiền bạc hiệu qua, dé nhận ra giả trị của thới gian.” Nhật Bản là nuớc đưa giáo dục về rủi ro thiên tai và thảm họa môi trường từ sớm nhất

và phạm vi giáo đục cũng rộng nhất (kế cả học sinh, sinh viên, giáo viên và phụ

thuynh) [34] Các nội dụng về BĐKH dược Hhuực hiện thông qua nội dụng giáo dục môi trường và được tích hợp trong các môn học đạo đúc, khoa học, giáo đục nghề nghiệp

(đỗi với trung học cơ sở và rung học phố thông), các nội dung tết kiệm nguyên liệu, nhiên liệu, cải tiến máy móc công nghề được dua vao nội dung giao duc nghé nghiệp

từ năm 1991 [4L] Vấn để giáo dục về BĐKH được phát triển mạnh mẽ trong các

trường học kừ kiú Nhật Bản thông qua kế hoạch thực hiện thập kỹ phát triển bẳn vững,

của Liên Hợp Quốc (2005-2014) Học sinh Nhật Bản từ lớp 3 dén lớp 9 dược yêu câu

phải tham dự các lớp tích hợp nghiên cứu trong đó học sinh và giáo viên cùng nhau lập

kế hoạch dự án, cáo che

vên đì thực dựa, và "thực lành" các hoại động khác Học sinh

tích hợp nội dung học tập với tùn hiểu vẻ môi trường tại địa phương của họ Các hình

thức giáo đục phí lớp học cũng được thực hiện từ rất sớm, học sinh không chỉ học tập

trên lớp mà còn dược tham gia các khỏa hoc đã ngoại, tìm hiểu thiên nhiền, thực hành

tự ứng phỏ với thiên tai, thảm họa Các kênh truyền hình cũng, dược sử dụng dễ giáo đục về môi trường, thiên tai, thám hoa nbu: NIIK (Nippon Iloso Kyokai), NET

(Nippon Educations Television- Truyén hinh giao due Nippon)[34] Bên cạnh đó Hiệp

hội Môi trường Nhật Ban cting thyc hién rat nhiéu chương trình giáo dục Bảo vệ Môi

trường, ứng phỏ với BDKII cho trễ em thông qua hình thức mở các câu lạc bộ hoạt động mỗi trưởng (Iumio Beo-club) Hình thức cộng tác giữa các trường ô cấp địa

phương với các tổ chúc phí chính phủ cũng dang được dây mạnh dễ thực hiện giáo đục

môi trường tại Nhật Bản Từ năm 1993 việc đảo tạo giáo viên giáo dục môi trường đã được Nhật Bản thực hiện tại các trang web (GI.OBE và EITLNeU) và thông qua các hội thảo [41].Đặc biệt tại Nhật Bản giáo dục “thái dộ chú động” dễ ứng phỏ kịp thời trong,

một môi trường thay đổi được coi là quan trong, giao ducmét cam gide từ bi, một khuynh hưởng hỗ trợ lẫn rhøu và tôn trọng cuộc sống là diều được Nhật Bản chủ tong Cluén luge tich hợp giáo dục giảm nhẹ rứi rợ thiên tại được Chỉnh phú tài trợ va

thự hiện ở tắt cả cáo cơ sở giáo dục bằng cách xem xét những bài học từ kinh nghiệm

quá khử thâm họa trong khu vực của mình Nỏ làm nỗi bật tằm quan trong của việc tăng cường năng lực của học sinh để đóng góp tích cục cho các sảng kiến giám thiểu

rủi re thiên tai tại địa phương công, đồng, Về tài liệu giảng đạy và tải liêu học tập được

khuyên khíchsử dụng phương tiện truyền thông khác nhau như hình ảnh và sách

truyện, phim hoạt hình, trò chơi và Internet [43]

*' Một số nước đại điện cho châu Âu

~ Ukraina: Nội dụng ứng phỏ với BĐKH dược đưa vào giáo đục cho học sinh Lit lớp 1 đến lép 12 trong môn học phát triển bên vững, các nội đung chính là cáo giải pháp giảm phút thải khí rửa kính thông qua các hoại động cụ thể như: Phân loại rác,

tải chế rác, tiết kiêm diện, tiết kiệm nước, tiết kiệm mua sắm Hình thức dược lựa chọn dé thực hiện là thành lập các câu lạc bộ kiếm toán năng lượng tại trường học, các

cả nhân thực hiên kiểm loán năng lượng tại gia đình theo các bài tập kiểm toán liên quan dén timg clú đề giảo dục như: Dấu chan sinh thai; phong cách sống, ric; nước; mua sắm vànăng lượng [15]

- Thụy Điển: Việc giáo dục liên quan riến phát triển bền vững Irong các trường, học Thụy Điền ở hệ thống giao duc cơ sở liên tục được mở rộng, Vấn đề biến đổi khí

hận là một yếu tổ trong nội đụng này Chính phủ Thụy Diền thành lập giải thưởng

“Trường học xanh” (Green School) vào năm 1999, Mục dich là dễ khuyến khích giảng,

dạy về sinh thái bên vững trong trường mắm non, tiểu học và trung học cơ sở vả giáo đục cộng đểng và cho học sinh tham gia vào toàn bộ quá trình Tw thang Tai năm

2005, giải thưởng “Trường học xanh” đã được thay thế bằng các giải thưởng mới của

"trường cho phát triển bên vững” Trọng tâm ở đây là việc giảo dục liên quan đến phat

triển bên vững, bao gềm cả khia cạnh kinh tê và xã hội Phần lớn các trường trung học

án đề biến đổi khi

phổ thông có giảng dạy chuyên sâu v âu, trơng khi khoảng mot nửa số lớp học trung học cơ sở dược học vẻ ứng phỏ với vấn dé khí hậu một cách tổng

quát hơn [31]

* Canada (đại diện cho Bắc Mi)

Nội dung giao dục dược dưa vào trường học từ mẫu giao dén lop 12 Các nội đụng giáo đục BĐKH được tích hợp trong tất câ các môn học từ mẫu giáo đến lớp 6 Ở

lớp 7 nội dụng giáo dục BĐKH dược tích hợp trong các môn học như: Khoa học, khoa

học xã hội, ngôn ngữ nghệ thuật, tiếng Pháp cơ sở, toàn, mứ thuật, giáo dục thể chất,

súc khỏe và giáo dục nghề nghiệp Dôi với chương trình từ lớp 8 đền lép 12, nội dung, giáo dục BĐKH được tích hớp trong các môn học: Khoa học, khoa học xã hội, tiếng

Anh, ngôn ngữ quốc tế, toán, mĩ thuật và giáo đục thể chất ([23],[45})

* Brazil (dai dién cho Nam Mi)

Chương trinh giáo dục môi tượng quốc gia (A National Environmental

Tducation Program - PROIHA) được thục hiện với các hoạt động của chương trình

được tổ chúc theo quan điểm: “Giáo đục môi trường cho các thẻ hệ hiện tại và Tương,

Tại thông qua hệ thống trường học” Các hoại động dược nỗ lục thực biện dễ mở rộng,

giáo duc, nâng cao nhận thức và đào tạo về các vấn đẻ biên đối khí hậu Chương trình

giáo dục môi trường quốc gia nhằm thúc đẩy giáo dục rộng rãi về các vẫn đề môi trường ở Brazil, và "Chương trình Quốc gia tiết kiệm năng lượng trong các trường

học" Chương trình nhằm mục đích mở rộng nhận thức của gián viên và học sinh về

tâm quan trong của việc sử dụng điện, các sản phẩm đầu tự nhiên gaa hiệu quả Các trang web chỉnh phú hoạt dộng vẻ biến dỗi khi hậu cũng gỏp phan nang cao nhận thức

công chúng [27] Bên cạnh đó nội dung ABC về BDKH cỏn được đưa vào giáo dục

như một nội đụng tự chọn trong trường Liễu học với những kiến thức cơ bản nhất về BĐKH được trinh bảy dưới dạng câu chuyện về một chuyển khảm phả thiên nhiên của

nhân vật “hành tỉnh nhỏ”, các nội đưng giáo đục như: bão vệ rừng, ngăn chặn chặt phá

rừng, vai trỏ của rừng dễi với bầu khí quyền, tác hại của khi thải từ các phương tiện

giao thông và giáo dục sử dụng nhiên liệu xanh, cái tiên công nghệ dễ giám phát thải

từ phương tiện giao thông Van để rác thải làm ô nhiễm môi trường nước, chất thải

công nghiệp và tác hại của chúng, vẫn đề thu gom rác thái, tái chế, tai sir dung, van dé

liên kết giữa cde quốc gia và các bài tập điền từ rất phủ hợp với nhận thức và tâm

1ý lứa trổi của học sinh tiến học (7-14 tuổi) ( [351147])

*_ New Zealand (đại điện cho châu Đại Dương)

Một bản hướng dẫn vẻ giáo đục môi trưởng trong trường hoc được dưa ra nằm

1999 nội dung giáo dục môi trường được lỏng ghép trong các môn học như: Khoa học

xã hội (xã hội học, lich sử, địa lý và kính tố), khoa bọc (xinh học, hóa học và vật lý),

toán, công nghệ, nghệ thuật, sức khỏe và giáo dục thể chất, tiếng Anh [32] Mội dung giáo đục về BĐKH được thực hiện trang chương trình giáo đục vì sự phát tiễn bển vững ở các lớp lừ tiểu học đến trưng học bám sắt các khung chương trinh giảng dạy ö tùng cấp học vả từng địa phương theo sự chỉ đạo chung của Chính phú.Các nội dung

được đưa vào giáo dục là: Chiến lược tiết kiệm nước, trồng rùng, quản lý vật liệu độc

hai, bao tôn năng lượng và giao thông vận tải, kiểm toán chất thải, mua sắm tiết kiệm, tải chế, ủ phân vi sinh từ chất thải hữu cơ Các sự kiện đặc biết như: “Ngày hội trồng

cây”, “Ngày Môi trường thế giới”, “Tuân bảo tổn” và các hoạt động cộng đổng như

làm sạch bãi biển hoặc báo quản di tích lịch sử được tổ chức dễ học sinh trực tiếp tham gia [33].11.nh thức được lựa chọn để giáo đục vì sự phát triển bền vững là hoạt động

nhom, hoc qua trải nghiệm thông qua tham quan, thực địa, viết báo cáo đánh giá Một

hình thức khác là thông qua các hoại động ngoại khỏa của trường học bằng các dự án

từ đó tạo eo hội cho học sinh tham gia học tập và thực hành về phát triển bên vững dựa

trên những kiến thức đã được học ở các inén học cơ số trong trường học cùng với

những kiến thức bản dịa mả học sinh học được trong quả trinh tham gia thue dia tại

cộng đồng [37]

1.12 Các giải pháp giáo dục BĐKH của một số tổ chức quốc tế đang tham

gia dự än ở Việt Nam

Giải pháp giáo dục BDKII của một số tổ chức quốc tế đang tham gia các dụ án giáo dục, truyền thông vẻ BĐKH tại Việt Nam cũng dược khảo sát để thấy dược những lợi thể có thể áp dụng cho giáo dục BĐKH ở Việt Nam và những khác biệt cân

điều chỉnh đề phù hợp với thực tiễn Việt Nam Dó là:

* UNESCO

UNBSCO thực hiện chương trình phát triển bên vững để giáo đục biến đổi khí hậu nhắm giúp moi người hiểu được tác động của sự nóng lên toàn cầu hiện nay và nâng cao nhận thửe về BĐKH trong giới trế Điều này được thực hiện bằng cach ting

cường năng lực của các nước thành viên về BDKTI, khuyên khích phương pháp tiếp

cận tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu ong nha trường và nâng cao nhận thức về biến

đổi khí hậu cũng, như tăng cường các chương trình giáo dục không chính quy thông,

qua cáo phương tiên truyền thông, mạng, giảng day sing tao va quan hệ đối tác UNESCO ứng phó với biến đối khí hận thông qua giáo dục trong khuôn khẻ Thập kỹ

Liên Hợp Quốc Giáo dục phát triên bên vững (2ESD) [44]

* TIội đồng Anh

Hội đồng Anh (Rriush Couneil) giáo dục BĐKH thông qua các module dựng

sẵn để GV có thể tham khảo và giảng day tủy theo chương trình giáng dạy theo luật

định ở các quốc gia khác nhau (Anh, Bắc Ai-len, Scatland và xứ Wales)

- Ở Anh: Giáo dục BĐKH đều được tích hợp trong các môn học chính khóa

như: giảo dục công dân, địa lý và khoa học la môn học náy được nước Anh đưa vào

giáo đục trong trường ở giai đoạn 3 ( Lúa tuổi học sinh từ 11-14 tuổi - tương đương,

với trung học cơ sở ở Việt Nam) |49]

- Bắc Ai-len: Các nội đụng BDKIT được tích hợp gầm: Tác động của con người

đôi với môi trường tự nhiên theo thời gian; tác động tích cực và tiên cực của người đân

trên địa bản sinh sống; sự thay đổi theo thời guan: Cách thức mã sự thay dỗi xây ra trong thể giới tự nhiên và sự thay đổi tích cực cũng như cách làm thể nào chủng ta cỏ một trách nhiệm để thực hiện một đóng gớp Lích cực Một chương về giáo dục biến đổi

khứ hậu và nắng lượng tải tạo được dưa vào trong các mên học địa lý, công nghệ và khoa học [46]

- 8colhmd: Giáo dục BĐKH ở được đưa vào các môn khoa học và khoa học xã hội [49]

- Xứ Wales đưa nội dung giáo đục BDKIT tích hợp vào các mên học như: địa

Jy khoa học và phát triển bên vững với mục tiêu: Tât cả học sinh đáng vai trò học tập như một “Công dân toàn câu” thông qua các hoạt động hoe sinh tim hiểu lí do tại sao

môi trường sống của họ thay đối và tâm quan trọng cửa phát triển bên vững, Học sinh

cũng được tìm biểu H do tại sao các quốc gia lại phụ thuộc lẫn nhau và ý thức trách

nhiệm của một công dân toàn câu trong báo vệ môi trưởng sinh thái Các tác động của toàn cầu hóa, gia tăng đân số và BDKIT đến môi trường và phát triển bên vững ( xem

[49):

* Quỹ Quốc tế Bảo vệ hiên nhiên (WWE)

Giáo dục BDEKI thông qua các hoạt động ngoại khóa như tham quan các khu

‘bao tin thiền nhiên, giáo dục về bão về các động vật hoang đã, giáo dục Hết kiệm năng

lượng song các nội dung nảy cũng chủ yếu được tích hợp trong hoạt động ngoại khóa của các trường trung học cơ sở [S1] Hình thức giáo dục BĐEH dưới đạng phim hoại hình không chỉ đành cho trẻ ơm mã bản thân các giáo viên khi tham gia giang day

BĐKH cũng dược khuyên khích tham khão dễ tự nâng cao nhận thức về BĐKH và

làm phong phú thêm các hình thức lên lớp khi giảng dạy vẻ BĐKH [47]

* Livedl.camm

Bắt đầu những công việc giáo dục môi trường đầu tiên từ năm 1992 bằng hình

thức giáo dục cho học sinh địa phương ở Queensland Australia về bảo tồn rạn san hô

và rừng nhiệt đới Tuy nhiên sau khi dánh giả lại họ thấy rằng chỉ sử đụng mỏn sinh học để giáo dục học sinh về môi trường không dẫn đến kết quá bảo tổn thiên nhiền tốt

hon trong công đồng Từ đó Live& Learn đã thay đối chương trình thiết kế lại hoạt

động và tăng cường quống, bá, giáo dục hánh động tập trung vào môi trường ở khu vực

Nam Thái Binh Duong Trong những năm gần đây, giáo dục BDKIT đã được đưa vào

chương trình hành động của Live&Learn, các nội dung vẻ BĐKH được biên soạn và

đưa vào giáo dục trong các trường mg học cơ sở ð cóc quốc gia như Úc, Campuchia, Fiji, Dritrea, Kiribati, Maldives và cả ở Việt Nam [50]

12 Các nghiên cứu ở trong nước

Ổ Việt Nam, hiện nay chưa có giáo trình chính thức giảng day về BĐKH Tuy

nhiên theo dự kiên thì "Sau nằm 2015, giáo dục về BĐKH sẽ được đưa vào thành

môu học đại cương lỏng ghép trong chương trình giảng dạy, của tất cả Ap hoc tit mam non dén dại học, lấy tên là môn học giảo dục môi trường" với phương pháp giảng dạy linh hoạt phù hep đối với tùng cấp học Cụ thể với cấp ruằm non sẽ có tuyển tập cáo bài thơ, bài hát, trẻ chơi với nội đụng liên quan BĐEKH Ở cấp tiểu học, trìng, học cơ sở, trung học phổ thông, các trung tâm giáo dục thường xuyên sẽ biển soạn tải

liệu tích hợp với các môn học, cáo module về ứng phó với BDKIL Các trường đại

học, cao đẳng khỏi sư phạm, nội dung này sẽ dưa thành một chương riêng trong học

phần "Con người và Mỗi trường” hoặc "Khoa học mỗi trường", "Môi trưởng và phát

triển bên vững”[12]

12.1 Giáo dục mâm non

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang biên soạn tải liệu gồm các cuốn Biến đổi khi hậu

và giáo dụo ứng phó biển đổi khí hậu trong trường mềm non; Cùng bé tìm hiểu và ứng,

nhân, hậu quá nghiệm trọng của BĐKH từ dó tạo cho trẻ kiến thức cũng như kỹ năng

để thích ứng với biển đổi khi hậu làm giảm thiểu ảnh hưởng của BĐKH cho trẻ, đồng, thời góp phần thục hiển hành động, lỗi sống văn mình tại nhà trường [12]

1.2.2 Giáo dục tiểu học

Nội dung DKTI tích hợp trong các môn học như: Tự nhiên và xã hội lớp 1,2,3, khoa học lớp 4, 5; lich s@&dia li lớp 4, 5; mĩ thuậtyá hoạt đông giáo đục ngoài giờ lên

lớp Một số nội dung cơ bản về BI2KIT có thể lựa chon dé tich hợp vào các môn học

Ja: Sự khác nhau giữa thời tiết và khí bậu; biến đổi khí hậu là gì? nguyên nhân gây ra

BĐKH; nhiệt dé trang binh trai dat dang tăng lên, thực hiện lỗi sống thân thiện với môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ở gia đình ở trường học, nơi

công công: thay đối khẩu phản ăn hạn chế rác thải, sử đụng các phương tiện giao

thông hợp lí vàđay bơi cho học sinh [L2] Năm học 2012-2013, Bộ Giáo dục và Dao tạo, Dại sứ quán Anh tại Việt Nam và Trung tâm Lẻve & Learn, Hội đồng Anh đã triển

khai thí điểm dự ân đưa giáo dục biến đổi khí hậu vào tắt câ các trường tiểu học trên

dia ban tinh Hoà Đình qua các hoạt động ngoai khóa như: hội thí vẽ tranh, chiếu phun

về chủ đề mỗi trường: hội thì tuyên truyền về bảo vệ môi trường cho cáo em hộc sinh,

hoại động trong cây, phân loại rác, lun đỗ lưu miệm từ các vật phẩm tái chế, thành lập thư viện lưu động từ sách bảo cũ, biểu diễn thời trang, vả hoạt dộng văn nghệ về chú

để môi trường Nội dung giáo dục vẻ BDKTI thông qua tài liêu trực quan, thân thiện,

và các ví dụ thực tế từ Anh Quốc [50]

1.2.3 Giáo dục trung học

Tiện nay với sự giúp đỡ của một số tổ chức quốc tế và trong nước, nội dung

giáo duc BĐKH dã dước lồng ghép thông qua hoạt động ngoại khỏa, giáo dục kỹ năng

10

sống, giáo đục môi trường, với các tài liệu như Em học sống xanh (C&H}, sách năng, lượng tái tạo cho trẻ em (Go Green); số tay về giáo dục môi trường trong 3 môn học

(sinh học, địa lý và giáo đục cảng đân) cho học sinh cấp 2 và cấp 3 (GIZ Bac

1Liêu)[ 50], câu hỏi toán học cho học sinh cấp 2 và các hoạt động, liên quan với chủ đề

khí hậu (Trưng học cơ sở Kiến Ilưng- Hà NệD); chương trình giáo đục sử đụng năng,

lượng tiết kiệm và biéu quả (Bồ G&ĐT); số lay ABC về biến đổi khí hậu CMOET, Live&Lcarn and Plan); tài liêu dạy và học ứng phỏ với biến đổi khí hậu C(MOET,

Live&Leam and Plan)[28] Nam học 2012-2013, Bộ Giáo đục và Dao tao, Dai str

quản Anh lại Việt Nam va Trung tâm Live & Leam, Héi đồng Anh đã triển khai thí điểm dự án dưa giáo dục biến dỗi khi hậu vào 5 trường trung học cơ sở tại Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh thông qua hoạt động

ngoại khóa Nội dụng gido due vé BPKH théng qua lai liêu bực quan, thân thiện, và

các ví dụ thực tế từ Anh Quốc [50] 'Trong khuôn khổ hợp tác Việt Nam- Thụy Điển về

gido duc BDKII trong các trưởng trung học phố thồng tại 6 trường: Nguyễn Huệ,

Nguyễn Tri Phuong (Huế), Thái Phiên (Hải Phòng), Thiên Hộ Dương (Đồng Tháp),

Lê Quý Dôn vả Nguyễn Tắt ‘Thanh (114 Nội)

1.244 Giáo dục chuyên nghiệp

Từ năm 2011 đến 2013, Bộ GD&ÐT dã tổ chức 3 khỏa tập huản ngắn han cho

giáo viên giảng dạy biến đổi khi hậu và đã ban hảnh chương trình học phần giáo duc

ting phó với biển đối khí hậu trong chương trình đào tạo trình độ trung cấp chuyên

nghiệp khối ngành công nghệ kỹ thuật và khỏi ngành nông, lâm nghiệp và thuỷ sẵn

Trong đó yêu câu các trường TCCN thực hiện môn hạc RDKTI là môn học tự chọn và

áp dụng từ tháng 9 năm 2013 [1] Tuy nhiên đến thời điểm mày (tháng 03-201 4) giáo

trinh giảng dạy vẫn dang trong quá trình biên soạn

Như vậy có thế thấy rằng giải pháp giáo đục BĐKH chủ yếu hiện nay dang

được các quốc gia, tổ chức lrên thể giới và khu vực thực biện là giải pháp lông ghép

giáo dục BDKH trong các môn học như: dịa lý, hỏa học, sinh học, công nghệ, giáo dục

công dân hay đưa ra một môn học có tên “phát triển bên vũng” như ở Ukraina, Thụy Điển hoặc lỏng ghép trong các hoại động ngoại khỏa Tuy rhiên vấn dễ đặt ra là riội dung giao dục BĐKH ở các bậc học phê thông đang được thực biện chú yếu tập trung,

vào việo ứng phố mà chưa tập trưng vàogiáo dục nguyên nhân, biểu hiện, táo động của BDKH Riéng đối với hệ đào tạo nghề thị giáo dục BĐKH tập trung vào nội đung ứng

il

pho và clni yếu là thông qua các sảng kiến chú trọng vào vai trỏ của con người trong

việc giảm phát thải khí nhà kinh [46] Dỏi với Việt Nam, giải pháp giáo dục BDKII

trong trường học nói chưng là tích hợp, lông ghép trong các môn học và trong các hoạt

động ngoại khóa ngoài ra còn đưa thêm vảo chương trình học tự chọn với các nội dung, trọng tâm là các hoạt động ứng phó với tác động của BDKII mà chưa có một tải liệu

đầy đã các nội dung: Biểu hiện, nguyên nhân, tác động của BĐKH và giải pháp ứng phó cũng như chưa có một giải pháp đồng bộ nào dược nghiên cứu, để xuất dễ thực

hiện giáo dục BĐKH trong các trường TCCN.

Chương 2

CƠ SỞ [LÍ Tả VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Cøœsở Hhuận

2.1.1 Các khái niệm, dịnh nghĩa

*Biễn đổi khí hậu: Biên đổi khi hậu (SĐKH) là sự biển đối về trạng thái của hệ

thống khí hậu, có thể được nhận biết qua sự biển đổi về trung bình và sự biến động: của

các thuộc tính của nó, được duy trì trong một thời gian đú dài, diễn hình là hàng thập

kỹ hoặc đài hon BĐKH có thế do các quả trình tự nhiên bền trong hệ thống khí hậu,

hoặc do những tác động từ động từ bên ngoài, hoặc do tác dông thường xuyên của coi

người làm thay đổi thánh phần cấu tạo của khi quyển hoặc sử dựng đất [36],

*Giáo dục Biển đổi khí hận là để giúp nguời học hiểu và giải quyết các tác

động của sự nóng lên toàn câu hiện nay, dông, thời khuyến khích sự thay dỏi trong thái

độ và hảnh vi cần thiết để đưa thể giới của chủng †a trên con đường bên vững hơn

trong tương lai [12]

‘Theo cach dịnh nghĩa vẻ giảo dục BĐKH của Ông Koichưo Matsuua, Tổng, Giám đốc UNDSCO như trên thì chúng ta có thể hiểu rằng: Mục tiêu của giáo duc BDKH là giáo dục vì sự phát triển bên vững Trong các trưởng TCCN muốn đạt được nục Hêu của giáo dục BĐKH cản nâng cao nhậu thức của người bọc giúp họ hiểu

được nguyên nhân, biến hiện của BIDKII, những hau qua do tac động của BDKTI đến

đổi sống của con người và các giải pháp ứng phó với BĐKH để hưởng lới mục đích

thay dỗi những hành vị của người học theo hướng phát triển bên vững

*Tich hợp trong giáo dục học là “hành động liên kết các đối tượng nghiên

cứu, giảng đạy, họu tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng,

một kế hoạch giảng day” [10]

2,1,2 Sự cần thiết phải giáo dục biến đối khi hậu trong các trường TCCN

* Xét theo yêu cẫu xã hội

- Theo ông Trần Anh Tuần- Phó Giám đốc Trung tâm Dự bảo nguồn nhân lực

và thị trường TP Iả Chí Minh, trên thị trường lao động Việt Nam hiện nay nhu cầu

tuyển dụng lao dòng có trình độ trung cấp cao hơn nguồn cung lao động ở trình dộ này Binh viên TCCN là những người có độ tuổi từ 16 (đối với sinh viên hệ tốt nghiệp

trung học cơ sở) đến 19 (đổi với sinh viên hệ tốt nghiệp trung học phỏ thông) với

612.196sinh viên đang học lập trong các cơ sở đạo lạo TCƠN|Š[ chính là một trơng,

13

những nguồn nhân lực đã qua dào tạo góp phan dap ứng cung cắp như cầu nguồn nhân Tục cho xã hội Tuy nhiên, trong tương lai gân, khi Việt Nam hội nhập hoàn toàn cộng, đồng ASEAM Việc thực hiện tư đo liân chuyén năm yêu tổ cắn bản: vốn, hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và lao động lành nghề giữa 10 nước ASEAN cũng như thuế nhập khâu

sản phám và địch vụ từ các nước thành viên sẽ giảm về 0%, tất cả các lĩnh vục kinh tê

sẽ được mở cửa liếp nhận đầu tư và doanh nghiệp một nước thành viên lâm ấn ở các

nước thuộc thị trường kinh tế ASBAN(ASEAN Economic Connunity - AECJkhác sẽ

được đổi xử binh đẳng với doanh nghiệp sở tại Tắt cả những quy định đó của ABC sẽ

Tà một cơ hội lớn nhưng cũng là thách thức vô cùng lớn đối với giáo dục TCCN để có

thể dảo tạo ra những sinh viên dủ năng lục cạnh tranh với nguôn nhân lực chất lượng

cao luân chuyển từ các nước ASEAN khác đên thị trường Việt Nam cũng như dam bao

chất lượng dễ sinh viên TCCN cd thé uy tin lầm việc lrên thị rường lao động rộng lớn

cua 10 nude trong AEC,

- Theo điều tra của Tác giả khi thục hiện để tài “Giáo đục kỹ năng sống cho

sinh viên trường trung học Kinh tế - Kỹ thuật Hòa Binh”, những kỹ năng sống cơ bản

ma cac nha tuyén dựng yêu cầu ở người lao động là: Kỳ năng quản lí nghề nghiệp, kỹ

năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng giải quyết vấn đề và ký năng tư duy

phan biện Đây là 5 kỹ năng cơ băn má sinh viên FCCN hiện dang thiếu và yêu Giáo đục ứng phó với BDKII thông qua các chương trình, hoạt động cụ thể sẽ giúp sinh

viên TCCN rên các kỹ năng sông cơ bản, tạo cơ hội cho sinh viên TCCN đâm bảo

được yêu câu của các nhà tuyển dụng, đủ nắng lực cạnh tranh trên thị trường lao động,

trong nude va Khu vie ATC:

- Ung pho với BĐEKH là nhiệm vụ của toàn Đăng [1T], toàn dân, cửa tất cô các

bộ, ngành Tất cả các địa phương, các bỏ, ngành dễu phải lập kế hoạch lồng ghép ứng

phó với BĐKH trong kế hoạch phát triển của đơn vị mình [17] Mãi sinh viên TCCN

khi tốt nghiệp sẽ là một công đân tham gia sân xual, phat wién kinh tế xã hội ở địa phương nơi họ đang sinh sóng vị vậy họ cần phải dược nâng, cao nhận thức và kỹ năng ứng phó với BDKII trong chính công việc mà họ đang trực tiếp tham gia

* Xết từ gắc độ giáo đực

- Hiển đổi khí hậu không chí tác động đến con người nói chung, những sinh

viền của các trường TCCN nởi riêng, mả còn tác động trực tiếp hoặc gián tiếp, tác

đông từ từ hoặc tức thời dến tất cả các ngành nghề mà giáo đục TCƠN dang dào tạo

14

(Hình 2.1), Vị vậy giáo dục BĐKH cho sinh viên TCCN là giáo dục các giải pháp ứng,

phó với BDKII thông qua những hoạt động cu thé, thiết thực gắn liên với các ngành

học mã sinh viên TCCN đang theo học Ví dụ như đổi với ngành chăn nuôi thủ y,

thông qua giáo duc img phó với BĐKH để nâng cao kỳ năng lựa chọn vật nuôi, kỹ

năng chăm sóc, nuôi đường động vật thích hợp với điêu kiện của thực tế địa phương trước những tác động bất lợi của BĐKH, Đối với ngành bão vệ thực vậi, giáo dục BDKH giúp năng cao những kỹ năng cơ bản trong diễu tra, phát hiện, phòng trừ sấu, bệnh hại trên các loại cây nông nghiệp Các phương án đập địch hại, ngăn chặn sự lây

lan của sâu, bệnh hai Các biện pháp kiểm soái cáo loại sâu bệnh hạt từ các nguồn giống khác dưa vào dịa phương Áp dụng các quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc một số các loại cây lương thực, thực phẩm, cây công nghiệp, ăn quả thông thường, cây đặc sân của địa phương trong điều kiện bắt lợi của BĐKH ngày công gia lắng hoặc

giúp người học chí ra vả tìm được giải pháp giếm phát thải khí nhà kinh thông qua lựa

chọn những quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc khoa học nhất, tiết kiệm nhất và đâm

bảo năng suất cao nhất, Đối với ngành lâm sinh, thông qua giáo due BEKH dé nang cao kỳ năng đảnh giá, lựa chọn giống cây trồng phủ hợp với đặc điểm thể nhưỡng tại

địa phương, phát triển rững thea hướng bên vững góp phản giảm phát thải khí nha

kinh thông qua trồng và bao vệ rừng ở dịa phương, Đôi với ngành thủy sản thông qua giao duc BDKII nang cao kỹ năng thực hiện các quy tắc bảo vệ mỗi trường trong quy

trình sản xuất tôm cá gióng và các loại thủy hải sân có giá trị kinh tê khác Nâng cao

kỹ nắng xác định các yêu 16 hỏa học, lý học, si học chủ ña nước (nhiệt dộ, độ

trong, nông độ Ø„, CÓ¿, II;S, pll, ) qua đỏ giúp sinh viên áp đựng được những biện

phap kỹ thuật để vật nuôi thích ứng với điều kiện môi trường ao nuôi thay đối khi chịu tac đông của BĐKH trong lĩnh vực nuỏi trồng thủy sản Đên cạnh dẻ việc tiết kiệm chi

phí thông, qua tính toán như cẩu thức ăn, phân bón và hóa chất, từ đó thiết kế được mô

hình so nuôi kết hợp Lôm, cá giống, ao nuôi lôm, sả (hương phẩm và các loài thủy hãi

san khác.

Hình 2.1 Hình ảnh mô tả tác động của biên đổi khi hậu đến sinh viên và các ngành

nghề đảo tạo của các trường trung cập chuyên nghiệp

- Từ hình 2.1, chúng ta có thẻ chỉ ra rằng: Giáo dục ứng phó với BĐKH trên

nên tảng kiến thức chuyên nganh ma sinh viên TCCN đang theo học la hướng di tot nhất đẻ thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia ứng phỏ với BĐKH vì chỉ có thông

qua những hoạt động cu thé, thiết thực, gắn liên với thực tiên công việc mà người học

đang hướng tới khi ra trường thì mới có thê thành công trong việc giáo dục ứng pho

với BĐKH cho sinh viên TCƠN

~ Mặt khác thông qua các nội dung giáo dục về BĐKH chúng ta còn có thể đạt

được các mục tiêu sau:

+ Thứ nhất, giáo dục BĐKH tạo điều kiện đẻ sinh viên TCƠN nâng cao kỹ năng mềm, rẻn luyện và khắc sâu kiến thức chuyên ngành Tạo ra một lực lượng lao

động đông dao cỏ trình độ trung cấp, cỏ chát lượng tay nghề thánh thạo, cỏ đủ 5 kỹ

năng cân thiết nhất mà các nhả tuyển dụng yêu câu đổi với một lao động chất lượng

cao (kỹ năng quản lý nghề nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng, giải quyết vẫn đẻ và kỹ năng tư duy phản biện) đảm bảo nguồn cung nhân lực cho thị trưởng lao động, góp phản ôn định thị trường lao động trong nước, ôn định an ninh, chính trị, an toàn xã hội Đảm bảo mục tiêu phát triên bên vững đất nước [22]

+ Thứ hai, giáo ducBDKH giúp nâng cao chất lượng dau ra cho sinh viên

TCCN, tạo lợi thế cạnh tranh với nguồn lao động chất lượng cao trên thị trường kinh tế

ASEAN (AEC);

+ Thit ba, Giaodue BDKH 1a thựchiệnquan điểm hướngvảo ngườihọc, một mặt

dap img nhucau cia ngudihoc c6 nang lựcđề đáp ứngnhững thách thức của cuộc sông

và nângeao chất lượng cuộc sông của mỗicánhân Mặtkhác, thực hiệngiáo dụcBĐKH

16

thôngguanhững phương pháp hướng dến người học (ấy người học làm trung tam)vaphuongphapdayhoe tương tác, cùng tham gia, đêcao vai trò chủ động, tự giác củangườihọc vàvai trò thúc đẩy của người dạy sếcó những tác động tícheưcđỗi với những mối quan hệ giữa người dạy và người học, ngườihọc với ngườihọc Đông thời,

người họccăm thây họđược thamgia vàocácvânđẻcö liên quan đểncuộc sống của bản

thin, ho sé thich Ia vahoc Lap Licheye hon Nhu vay cd thé néi ring gido duc BEKH

cho sinh viên TCCN là một việc làm đa mục tiêu cản dược thực hiện dễ góp phần “Đổi

mới toàn điện” giáo dục Việt Nam

* Xết từ góc độ chính trị

- Trong những năm qua, dưới tác động của BĐKH, tân suất và cường độ thiên tai ngày cảng gia tăng và mức độ ngày cảng nghiêm trọng, gây ra nhiều tốn thất to lớn

về người, tài sản, các cơ sở hạ lang về kính tế, văn hóa, xã hội, tác dộng xấu dến môi

trường BĐKH, với những tác động ngày một gia tăng và khỏ lường ở nhiều lĩnh vực,

địa phương sẽ làm gia tăng mức độ cạn kiệt tài nguyên và suy thoái môi trường, làm

tăng khả năng bị tổn thương, là nguy cơ làm châm quả trình phát triển kinh tế - xã hội hoặc làm mắt đi nhiều thánh quả đã đạt được Các nguy co, rúi ro do biển đổi khi hậu

cần được tinh đến trong quá trình xây đựng, hoàn thiện và thục hiện các chiến lược,

quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phát triển ngành và địa phương;

- Dưới góc độ chính trị - an ninh, BDKIT được xếp vào dang van dé an ninh

"phi truyền thông" và được xem như là một trong những thách thức lớn nhật đổi với

môi lrường su nình - phát triển toàn cầu trong những năm tới, thậm chỉ lá trong cả thế

kỹ XXI BDKII có thể y ra những thắm họa toàn câu về thiên nhiên - môi trường, de

đọa mạng sống bảng triệu người, làm bừng nỗ các làn sóng ch cư, thậm chí đe dọa sự tên tại của nhiều quốc gia ở vị trí thấp so với mực nước biển BĐEH có thể làm gia

tăng sự khan hiểm và làm thay đối quá trình phân bố các nguên tài nguyên thiết yếu

và có tâm chiến lược quan lrọng như rước, đât trồng trọt làm trầm trạng thêm các thách thức an ninh phi truyền thống khác dang nóng bỏng hiện nay như an mình lương, thực, an ninh năng lượng, khoảng cách giảu-nghèo , từ đó làm gia tăng nguy cơ bắt

thêm các mâu thuần chính trị-xã hội ồ nhiều:

én định, xung đột, khủng bó, làm sâu

nơi trên thể giới,

- Giáa đục BDKTI trong các trường TCCN là gáp phần nâng cao năng lực thích ứng và giảm nhẹ tác dộng của BĐKH dến cơn người và hệ sinh thái, giảm tác động

i?

của con người làm thủc dẫy nhanh quá trình BĐKH thông qua các hành động, giám

phát thải khí nhà kính trong chính các hoạt động sản xuất mà sinh viên TCCN sau khi

tốt nghiệp sẽ trực tiếp tham gia Giáo dục BĐKH trong các trường TCCN là giáo đục các hành động ứng phỏ với BĐKH nhằm dam bao thực hiện Nghị quyết Số 24-

NQ/TW ngày 3 tháng 6 năm 2013 Hội nghị Trung ương 7 khóa X1 về “chủ động ime

phó với biển đối khí hậu, lăng cường quân lí tải nguyên và bão vệ muôi trường” [T1]

Thực hiện nhiệm vụ 53 trong Kế hoạch hành động quốc gia về BĐKH “Xây dụng va triển khai chương trình giáo dụcvà đào tạo về phòng chẳng thiên tai, biển đổi khí hậu” [18| và nhiệm vụ 4 “Nâng cao nhận thức và phát triển nguồn nhân lực” trong Chương,

trình mục tiêu quốc gia ứng phỏ với BĐKH [16] Các hoạt động ứng phó BĐKH giúp

cơn người được sông an toàn, phát triển sinh kế bên vững trước tác động bắt lợi của

ĐK, đâm bảo thực hiện Nghị định tư Kyoto và Mục liêu 7 “Đầm bảo bẳn vững

môi trường” trong Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Việt Nam và Lién Hợp Quốc

cộng đồng trong ứng phó với BĐKH vào trong

chương trình giáo đục góp phân đa dạng hóa các hoạt động ime phé va tạo điển kiện

tăng cường giao thoa văn hóa trong giao duc,

+ Bão vệ nguồn nước, tiết kiệm năng lượng, bảo tồn da dạng sinh học, dâm bảo

Ất lượng cuộc sống cộng đồng dân cư, góp phần thực hiện xóa doi, giam nghéo và phát triển đồ thị bền vững theo hưởng phát triển

công trình xanh, đô thị sinh thái;

+ Giêm nhọ nguy cơ thâm họa, (hiên tại, nâng cao năng lực tự cửu và giảm

thiểu rủi ro của các cả nhân, cộng đồng,

+ Nâng cao trách nhiệm công dan hé tro thực hiện các nguyên tắc thuộc các

Tĩnh vực nhân quyến, lao động và môi trường:

18

+ Nang cao trách nhiệm của cả nhàn trong phát triển kinh tế theo hưởng sản xuất xanh- công nghệ sạch- sử dụng năng lượng tái chế

- Giáo dục BĐKH trong các trường TCCN lả giáo dục ứng phó với BĐKH Vi vậy giáo dục BĐKH trong các trường LCCN chính là thực hiện giáo dục vì sự phát

triển bên vững

2.1.3 Các thành tổ cấu trúc của giáo dục biên đổi khí hậu trong các trường

trưng cấp chuyên nghiệp

Giáo dục BĐKH trong cáo trưởng TCCN là giáo dục ứng phó với BĐKH thông qua những hoại động cụ thể phủ hợp với ngành học của sinh viên Vi vậy mục tiêu, nội

đụng và phương pháp là những thành tế tạo sự khác biệt giữa giáo dục BĐKH và các

quá trình, hoạt động giáo đục khác

* Mục tiều cña giáa dục BĐKH trong các trường TCCN

- Mục tiêu của giáo dục BĐKH trong các trường TUCN khỏng chí đừng lại ở

việc lâm thay đối nhận thức của sinh viên bằng cách cưng cap thông tin, tri thức về

BĐKH mà tập trung vào mục tiêu thay đổi hành vị của sinh viên trong thích ứng và

giảm nhẹ BIDKII vá đần dan xây dựng thành thỏi quen giảm phát thái khí nhà kinh từ

những bành động đơn giãn nhất, gắn với sinh hoạt hàng ngày và quả trình lao động,

san xuất má sinh viên sẽ trực tiếp tham gia khi ra trường, Giảo dục BĐKH trong các trường TCCN là để sinh viên chỉ ra được những biểu hiện của BDKII hién đang tác

động và trong tương lai có thể tác động đến địa phương nơi mình sinh sống Từ đó,

sinh viên sẽ tự lên kế hoạch tích ứng và giảm nhe những lác động của BĐKH đến

ngành học của mình trên nên những kiến thức chuyên ngành mả sinh viên theo học cũng như sửữmg kinh nghiệm bản địa mà các eín đã có Nói cách khác giáo dục BĐKH cho sinh viên TCCN là trang bị cho lực lượng lao động ở trinh độ trung cắp một lượng,

kiến thức ca bản nhật vẻ BEIKH và các giải pháp ứng phó với BĐKH phù hợp với

chuyên ngành rà sinh viên đang theo học, khơi dậy và phát huy tối đã những kinh

nghiệm, trí thức sẵn co dé sinh viên tự bồi đường, nâng cao năng lực ửng phó với BDKII đồng thời rèn luyện các kỹ năng sống cơ bản nhất nhằm đảm bảo mục tiêu của giáo dục TCƠN “ dào tạo người lao động có kiến thức và kỹ nắng thực hành nghề nghiệp ở trình độ trung cấp, có đạo đức, lương tâm nghẻ nghiệp, ÿ thức ký luật, tác

phong công nghiệp, có sức khỏe nhằm tạo điều kiện cho người lao động có khả năng

tìm việc làm, dáp ứửng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, cúng có quốc phòng, an

ninh” [8]

* Nội dung giáo dục BĐKH trang các trường TCCN

- Trước yêu câu cấp bách của việc “Đua kiến thức ca ban về biến đổi khí hậu

vào trong các chương trinh, bậc giáo đục, đảo tạo” trong đó có giáo dục chuyên nghiệp nói chúng va giao dục TCƠN nói riêng Thời gian qua, Bộ Giáo đục và Đảo tạo đã tổ

chức nhiều hội thảo khoa học, nhiều đợt tập huấn vẻ việc xây đựng nội dung chương,

trình học phần giáo đục BĐKH đành cho trình độ TCCN Vân để được quan tâm ở các

hôi thảo này là nội đụng nào về BĐKH cần đưa vào giáo đục trong các rường TCƠN,

- Trên cơ sở những kiến thức đã dược học trong chương trình thạc sĩ BĐKH vả

qua quá trình nghiên cứu, tham khảo các tải liệu vẻ BĐKH như: Tài liệu tập huấn giáo

đục biến dỗi khí hậu cho giáo viên rung cấp chuyên nghiệp ([3||4]); biến đối khí hậu [13]; khi hậu và tải nguyên khi hậu Việt Nam [14], những kiến thức cơ bán về biến đổi

khí hậu [20], biến đổi khí hậu và tác động ở Việt Nam [21]; kich ban biến đối khí hậu,

nước biển đâng cho Việt Nam |9}, kế hoạch hành động quốc gia về biến dỗi khi hậu

[18]; Climate Change 2013 The Physical Science Basis [25] cing véi kinh nghiệm

giảng dạy 14 năm tại trường TCCN, trong đó đã trực tiếp giảng dạy học phân bảo vệ

môi trường Tổng kết những nghiên cửu vẻ nội dụng giáo dục BĐKH từ các nên giáo đục ở các nước trên thế giới vả trong nước những năm gần đây Tác giả đẻ xuất các

nội đung về BĐKH cân đưa vào giáo đục cho sinh viên TCCN là những kiến thức cơ

bản nhật

thé như sau:

iêu hiện - nguyên nhân - tác dông của BĐRH và ứng phó với BĐEH, Cụ

L Biểu hiện của BĐKN: Bồn biểu hiện cơ bần của BĐKH cần đưa vào giáo đục trong các trường TCCN la: Bang tan- Nước biên dâng, Nhiệt độ trung bình bê mặt khi

quyến và bể mặt đại dương, gia tầng, Lượng mua thay đối và các hiện tượng thời tiết

cực doan gia lăng là những kiên thức cần được đưa vào giáo dục Irong cáo trường TCCN;

+ Nguyên nhân cửa BDKII: BDKII hiện đại đã được xác định và chứng mình

rõ răng là do con người, do sự phát thải khí nhà kinh vào khí quyển thông qua việc

triển công nghiệp, nông nghiệp, khai thác khoảng sản, giao thông vận tải, du lịch Vì

vậy nội đụng chỉnh về nguyên nhân của BDKIT hiện đại sẽ đưa vào giáo đục cho sinh:

viénTCCN là những kiến thức co bản về những hoạt động phát thải khi nhà kinh của

20

con người và những con số mình chứng chơ sự phát thải khi nhá kinh từ khoảng 100

năm trở lại đây trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng Tử đó, sinh viên vận đụng kiến thức chuyên ngành để chỉ ra sự phát thải khí nhà kính từ những hoạt động,

cụ thể của mỗi ngành, nghề;

+ Tác động của BDKII: BDKTI là nguy cơ an ninh phi truyền thông, tác động của BĐKH mang lính toàn cẩu và tính khu vục Tuy nhiền tác động của BĐKH khí

hau còn phụ thuộc vào đắc điểm dịa lý của từng quốc gia, vùng miễn Căn cứ vào mục

địch giáo dục TCCN và trình độ nhận thức của sinh viên TCCN Nội dung tác động,

của BĐKH chỉ cung cấp những lác déng chung có thể có của bốn biểu hiện cơ bản đến

tự nhiên, hệ sinh thải, con người và một số ngành, lĩnh vực, Lrên nên táng kiến thức

đó, sinh viên liên kết với nội đung chuyên ngành để xác định các tác động cụ thế của

BĐRH diến chuyên ngành học của mình nói riêng và tác động đến con người và sự

phát triển kinh tế- xã hội của địa phương ruinh đang sinh sống nói chung,

+ Ứng phó với RDKTT: Với 11 nhóm ngảnh và 329 mã ngành đảo tạo thuộc các ngành: Khoa học giáo dục và dào tạo giáo viên, nghệ thuật, nhân văn, báo chí và thông

tin, kinh doanh và quan lý; pháp luật, khoa học sự sống; khoa học tự nhiên, toán và

thông kê; máy tính va công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật; sẵn xuất vả chế biến;

nông, lâm nghiệp và thủy sản, thủ y; sức khỏe, dịch vụ xã hội; khách sạn, du lịch, thể thao và dịch vụ cả nhân, dịch vụ vận tải; môi trường và báo vệ môi trường; an ninh, quốc phông [6] đang được đào tạo tại 519 cơ sở đào tạo TCCN như hiện nay thì vấn đề

lựa chọn giải pháp ứng phó với BĐRH dễ dưa vào giáo dục là nội dung cần cân nhắc

kỹ lưỡng Xây dụng giải pháp ứng phó cho từng nhỏm ngành, từng mã ngành hay từng,

ngành cụ thể là một câu hỏi cần giải quyết Trên quan điểm giáo dục ứng phỏ với BDKH là giảo dục dễ hình thành nếp sống xanh (tức là không chỉ nhằm nâng cao nhận

thức mà phải đạt được mục tiêu thay đổi hành vi và hướng tới tạo lập thói quen về các

hành động giãm phát thải khi nhà kinh trong cuộc sống hang ngay va trong qua tinh lao dộng sản xuất của mỗi sinh viên) Vi vậy Tác giá lựa chọn 2 nội dung chính dựa vào trong giáo đục giải pháp ứng phó với BDKII cho sinh vin TCCN đó là: Các chính sách quốc tổ và quốc gia về ứng phó với BĐKH (chính sách thích ứng và chỉnh sách giám nhẹ); Các giải pháp ứng phỏ với BĐKH (Nhóm giải pháp thích ứng vả nhóm giải

pháp giảm nhẹ)

* Hình thức giáo dục BỒKH trong các trường TCCN

- Song sơng với vấn để về nội dựng, vẫn đề hình thức thực biện giáo đục BIDKTI

cho sinh viên TCCN như thê nào cho hiệu quả cũng được đặt ra tại các hội thảo của

Bộ GD&ÐI;

- Tổng kết thục tiễn và kinh nghiệm ở một số nước cho thấy có 3 phương án có

thể thực hiện để giáo đục BĐKH chosinh viên TCCN là

- Theo quan điểm của Tác giả, vì BĐKH là ngưy cơ an ninh “Phi truyền thống”

táo động của BDKI mang tính toàn câu nhưng ứng phó với BDKIT lả hành động dựa

trên thực tế địa phương và cẩn phát huy thể mạnh của trí thức bản dia dé thich ứng hiệu quả nhất với BIĐKII cũng như giảm phát thái khí nhà kinh và tăng cường bể hấp

thụ khí nhà kính phủ hợp với phát triển kinh tế -xã hội của mỗi địa phương vị vậy để

từng phỏ với BĐKH cần có kiến thức liên ngành, dặc biệt là kinh nghiệm, trị thức bản địa và hoạt động ứng phó với BDKIT chỉ được hình thành và phát triển thông qua trải

nghiệm thực tế và gắn liên với hoạt động sông của sinh viên nên việc giáo đục BĐKH

cho sinh viên TCƠN theo phương án hình thành một học phần riêng là ít khả thi va

kém hiệu qua Lay vi đụ vẻ một học phân hướng đến thay đổi nhận thức và hành vi của

sinh viên như học phân Bão vệ môi Irường, sau khủ học xong 30 tiết học của học phan,

sinh viên hoàn toàn có thẻ học thuộc lòng các khái niệm môi trường, bảo vệ môi

trường, đánh giá tác động môi trường và ô nhiễm môi trường Sinh viên có thế liệt kê

ä ở Việt Nam và liên thể

được hàng loại vậm để bức xúc vẻ môi trường hiện mua!

đánh giá táo động môi trường, Tuy nhiên việc vận dụng những kiến thức đó trong thực

tế dễ thay dỏi hành vị nhỏ nhất như xã rác thải đứng nơi quy dịnh chưa được sinh viên

thực hiện thành thói quan ở mọi nơi, mọi lúc Việc phân loại rác và tái ché, tai sử dụng,

rác thải sinh hoạt tại cấp độ gia đình không được sinh viên làm thường xuyên Như vậy có thế thây rằng đây là một thất bại mà giáo đục BĐKH cần tránh lập lại Hay lây

vi dụ về một môn học cỏ tỉnh kế thừa vả được thực hiện xuyêu suốt trong chương trình

giáo đục của chứng ta để hình thành chuẩn mực đạo đức cho sinh viền như mên học

dao dite: G ci tiểu học môn học đạo đức được đạy 30 tiếU 01 năm học, tổng công là

150 tiết học/cấp học Môi dung giao duc dao dức được chuyển thành môn học giáo đục công đân dạy ở cập trung học cơ sở với 35 tiết họo/01 nằm học, tương đương 140 tiết học ở trung học cơ sở và 135 tiết học ở cấp trung học phổ thông Như vậy tổng số

tiết học nhằm hình thánh chuẩn ruực dạo đức cho sinh viên là 425 tiết và được thực

hiện liên tục trong 12 năm học nhưng theo kết quả điêu tra của Tác giả khi thực hiện

để tài “Giáo dục kỹ nắng sông cho simh viên lường trung học Kinh tế - Kỹ Huiật Hòa Bình” đã cho thầy một con số dang báo động về thực trạng vi phạm pháp luật hình sự

trongsinh viên, sinh viên Theo đẻ, từ năm 2005 đến 2011 có khoảng hơn 8.000 trường hợp Trong đó, có các hành vị như đánh nhau, gây rồi trật tự công cộng (hơn 2.000

trường hợp); gần 900 trường hợp tội phạm ma tủy; 83 vụ giết người; gân 1.400 trưởng

hợp cướp tài sản Đáng chú ý, lä sự gia tầng hiện tượng sinh viên nữ tụ tập đánh rihau,

làm nhục bạn rồi quay clip tung lên mạng xã hội hay tỉnh trạng sinh viên, sinh viên phạm tội sở dụng công nghệ cao như tắn công các trangweb đề ăn cắp tiền qua mạng,

tổng tiền qua điện thoại cũng tăng rất nhanh Lấy đẫn chứng như vậy đề thây rằng với

thời lượng 425 tiết học kéo dải trong 12 rấmm học vẫn không thể hình thành dược chuẩn mục đạo đức cho sinh viên nêu các nội đưng của môn học đó chỉ được dạy trong,

khuôn khổ là một môn học lý uuyết Do đó nếu giáo dục BĐKH címg di theo con đường hình thành một học phản riêng thì học phản nảy sẽ cần bao nhiêư tiết học dễ

sinh viên thực sự có kỹ năng ứng phó với BĐKH và sử dụng được các kỹ năng đó vào

hoại động sẵn xuất và cuộc sống để thích ứng và giản nhẹ được tác động của BĐKH đến cuộc sống của chính hợ vả giảm nhẹ tác động cũa con người trong quả trình thúc

đẩy nhanh HDKIT thông qua giảm phát thải khí nhà kinh từ chỉnh những hành động

đường bộ, luật phòng, chống ma tủy , luật phòng, chống HIV/AIDS Tuy nhiên trong,

giáo dục BDKH, phương thúc này cũng không hiệu quả Khũng khó khăn khi thục

hiện theo phương thức này là:

+ Khó khăn trong việc xác định môn học để lồng ghép Những môn hợc này

phải đảm bão có những yếu tổ tương đồng với đặc trưng của giáo dục HDKTI (chủ

trọng thục lành và kinh nghiệm sống của sình viên, thiết lập hành vì cụ thể trong từng,

tình huống cụ thể ),

¡ Khó khăn treng việc đảm bảo nội dung giáo dục BĐKH đã được lông ghép

Bởi vì, do tính chết của lễng ghép, nội dưng giáo dục RĐKH chỉ đuợc khmi thác và dựa vào tủy thuộc vào nhận thức cửa giáo viên và phụ thuộc vào từng tiết học có liên

quan đến nội dung lựa chọn lẳng ghép;

+ Việc lồng ghép các nội dưng giáo dục BĐKH có thể bị chồng chóo trong ruột

số môn học chuyên ngành, gây nhằm chán cho sinh viên vá hiệu quá giáo dục BĐKH không cao

- Với những, phân tích trên, Tác giả cho rằng, cần xác định giáo dục BĐKH là thực hiện mục đích giáo dục TCỢN, theo đó, tất cá các hoạt động giáo dục trong nhá

trường phải hướng đến giáo dục kỹ năng từng phó với BĐKH cho sinh viên Có như vậy, giáo dục BĐKH cho sinh viên mới được thực hiện một cách thường xuyên, liên

tục cả vẻ thời gian và không gian nhờ đỏ mả mục tiêu giáo dục IIDKII cho sinh viên

TCCN mới đạt được hiệu quâ thực sự Đây cũng chỉnh là lý do, Tác giả lựa chọn

phương thức đa đựng lióa hình thức giáo dục và kiểm tra, đánh giá như một cách tích hop để giáo dục BDKH cho sinh viên các trường TCCN va dia chi dé tích hợp chính là các hoạt động ngoại khỏa (HĐEN)

2.14 Cac yếu tổ ảnh hưởng dến giáo dục biến déi khi hậu trong các

hải ( nhận cách, chú trọng năng lực vận dụng trí thức trong những tình huống

thực tiến nhằm chuẩn bị cho con người ming hyo gidi quyết các tình huỗng của cuộc

sống và nghề nghiệp Chương trình dạy học định hướng đầu ra là một thuận lợi cho

giáo dục BĐKH trong các trường TCƠN, Tuy nhiên khi thực hiện giáo dục BĐKH

21

trong các trường TCỢN ngoài mục tiêu đảo tạo, người thực hiện cản chú ý đến các yêu

tổ khác lã:

! Thứ nhất, Mục tiêu đảo tạo TCƠN: Theo Điều 2 của Chương trình khung dao

tạo TCCN: “Mục tiêu giáo dục trung cấp chuyên nghiệp lả đào tạo người lao động cỏ

kiến thức va ky nang thực hành nghẻ nghiệp ở trình độ trung cấp, có đạo đức, hương,

tầm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có sức khoẽ nhằm tạo điều kiện cho người lao động, có khả nang tim việc làm, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-

xã hội, củng cổ quốc phòng, an ninh”;

+ Thứ lưi, về thời gian và các hoại đông đảo tạo trong quy định về chương trình

khung TCCN chỉ rõ: Điểu 3: Thời gian đảo tạo của một khoá học là: từ 1 năm cên 2

năm đối với hệ tuyển sinh viên tốt nghiệp từ trung học phố thông và 3 năm đến 4 năm

đối với hệ luyển sinh viên tết nghiệp trung lọc cø sở Các chương trình khung TOƠN

tương ửng, với hai hệ tuyển trên của cùng một ngành đảo tạo phái đảm bảo có khối

Tương kiến thức chuyên môn co bản tương đương để hai hệ có cùng một chuẩn trình

độ: Mục 2- Điều 5: Các hoạt dộng giáo dục trong khóa học bao gém:a) Giảng dạy các học phần văn hoa phô thông (áp dụng cho hệ tuyển sinh viên tốt nghiệp trưng học cơ

sở);b) Giảng đạy các học phan chung:c) Giảng dạy các học phân cơ sở và các hộc phan

chuyên môn,d) Hưởng dẫn thực tập nghẻ nghiệp vả thực tập tốt nghiệp,e) Tổ chức thị học ky và thi tốt nghiệp;g) Tổ chức các hoạt động giáo dục ngoại khoá, Mục I- Diễu

6 Binh mức khải lượng kiến thức, kỹ năng và thời gian khỏa học quy định: Thời gian

đảo tạo dược tính theo năm học vả học kỳ Một răm học có hai học kỳ chính, mỗi học

kỳ chính có ít nhật 15 tuần thực học và 2 đến 3 tuản thí Ngoài hai học kỳ chính, thủ

trưởng cơ sd dio tao tring cap chuyên nghiệp xem xét quyết định tổ chức thêm một học kỳ hè dễ sinh viên có các học phân bị đánh giá không đạt ở các học kỳ chính được

học lại và thì lại Mỗi học kỳ hè có it nhất 5 tuần thực học và I tuần thi; Trong các

trường TCCN có hai hệ đảo tạo là hệ 2 năm đành cho sinh viên rung học phổ thông và

3 nim danh cho dối tượng tuyên sinh là sinh viên trung học cơ sở Néu các trưởng lựa chọn sẻ đơn vị học trình tối thiểu cho c4 2 nhóm đối tượng trên thì mỗi khóa học 2

nam SẼ

am 2 tuần sinh hoạt công đân đầu năm và 56 Luân học chính thức để thực hiện

435 tiết thuộc học phần chung, 1005 tiết học phẩn chuyên môn và ?65 giờ thực hành

chuyên môn và thực tập tốt nghiệp đổi với hệ 2 nằm Mỗi khóa học 3 năm cần 3 tuân

sinh hoạt công dân dầu năm học và 85 tuân học chính thức đề thực liên 540 tiết thuộc

tạ a

học phản chung, 1020 tiết học phần văn hỏa, 1005 tiết học phân chuyên mỏn va 810 giờ thực hành chuyên môn và thục tập tốt nghiệp đối với hệ 3 năm Như vậy theo quy định của chương trình khung đào tạo TCCN thì mỗi năm nhà trường chi con du 01 tuân dành chơ các môn học tự chọn như: Bảo vệ môi trường (30 tiết, trong đỏ 15 tiết lý

thuyết và 30 giờ thục hành), giáo dục kỹ năng sảng, lẳng ghép giáo đục sức khỏe sinh

sâu vị thành niên, giáo đục an toàn giao thông đường bộ, giáo dục phòng, rảnh giãm

nhẹ rủi rơ thiên tai, giáo dục phòng, chống bạo lực gia đình, giáo dục phòng, chống

HIV/AIDS

+ Thử ba, Các hoại động giáo đục ngoại khỏa quy định tại Điều 10 cửa Quy

định về chương trình khung TCCN gồm: Tham quan, báo cáo chuyên dể, hoạt động xã

hội, tham gia thục nghiệm, nghiên cứu khoa học và các hoạt động khác;

+ Thứ tư, Mục tiêu củachương Irình công lắc sinh viên - sinh viên của các trường;

+ Thứ năm, Chương trình công tác Doàn và phong trào thanh niên của các

trường

Như vậy có thể thấy rằng: Với thời gian học tập ngắn mả số tiết học của các

môn co sở cũng như chuyên ngành lại quá nhiễu Do vậy để đàm bảa đúng tiên độ và

chương trình dào tạo ở các trường TCCN thị không, cỏn thời gian dễ dựa nội dung giáo đục BDKTI vào chương trình học chính thức Một lần nữa chúng †a lại thầy rõ hơn việc

đa dạng hóa hình thức giáo đục BĐKH băng hình thức tích hợp với hoạt động ngoại

khỏa là cơn dường dùng đẫn

* Đặc điểm tâm Lý sinh viêu TCCAY

- Mỗi một lửa tuổi khác nhau đêu có những đặc điểm tâm lý nổi bật chỉ phối

đến tình cảm, nhận thức và hoạt động của con người Trong luận văn này, Tác giả

quan tâm đến sinh viên của trường chuyên nghiệp, những người có hoạt động chủ đạo

Ta học lập để tiếp thu kiến thức, kỹ năng, kỹ xão nghề nghiệp ở các trường trìng học nghề, trung cấp,cao dẳng, dại học Một trone những đặc diém tam ly quan trong nhật ở Tửa tuổi thanh niên — sinh viên là sự phát triển tự ý thức Nhờ có tự ý thúc phát triển,

sinh viên có những hiểu biết, thái độ, có khả năng đánh giá bản thân dễ chả dộng điều

chính sự phát triển bản thần theo lưởng, phú hợp với xu thế xã hội Nhờ kha năng, tự

đánh giá phát triển ma sinh viên có thể nhìn nhận, xem xét năng lực học tập của minh,

kết quã học tập cao hay thấp phụ thuộc vào ý thức, thải độ, vào phương pháp học tập

của họ;

- Ö sinh viên đã bước đầu hình thành thể giới quan đề nhìn nhận, đánh giá vẫn

đề cuộc sống, học tập, sinh hoạt hàng, ngảy Các em sớm nãy sinh nhụ câu, khát vọng,

thành dat [oc tap ở các trường chuyên nghiệp là cơ hội tết để sinh viên được trải

ngbiém ban thin, vi thé, sinh viêu rất thích khám pha, (im tôi cải mới, đổng thời, họ

thích bộc lộ những thế mạnh của bản thân, thích học hỏi, trau dỏi, trang bị vốn sông,

hiểu biết cho mình, đám đổi mặt với thử thách để khẳng định mình;

- Một đấu điểm tâm lý nỗi bật nữa ở lứa tuổi này là tỉnh cam dn dinh eda sinh viên trong dỏ phải để cập dén tinh cảm nghề nghiệp - một động lực giúp họ hợc tập một cách chăm chỉ, sáng tạo, khi ho thực sự yêu thích và đam mê với nghề đá lựa

chọn;

- Binh viên lá lửa tuổi đạt đến độ phát triển sung mãn của đời người Họ là lớp

người giàn nghị lực, giàu tóc mo và hoải bão Tuy nhiên, do quy luật phát triển không,

đồng dều về mặt tâm lý, do những diểu kiện, hoàn cảnh sống và cách thức giáo dục khác nhau, không phải bất cử sinh viên nào cũng được phát triển tổi ưu, độ chín muỗi

trong suy nghĩ và hành động còn hạn chả Điển này phụ thuộc rất nhiều vào tỉnh tích

cực hoạt động của bản thân mỗi sinh viên Bên cạnh dó, sự quan tâm dủng :nực của

gia định, phương pháp giáo dục phủ hợp từ nhà trường sẽ góp phân phát huy ưu điểm

và khắc phục những hạn chế về mặt tâm lý của sinh viên;

~ Lửa tuổi sinh viên có những nơi tâm lý điển hình, dây là thế mạnh của họ sơ

với các lứa tuổi khác ninr tự ý thức cao, có tình cảm nghề nghiệp, có năng lực và tỉnh

cẩm trí tuệ phát triển (khao khát đi tin cái mới, thích tim tôi, khám pha), co nha cầu, khát vọng thành đạt, nhiều mơ ước và thích trải nghiệm, dám dễi mặt với thử thách

Song, da hạn chế của kinh nghiệm sống, sinh viên cũng cá hạn chẻ trong việc chọn

lạc, tiếp thu cải mới Những yêu tô tâm lý này có tác động chỉ phối hoạt động học lập,

rén luyện và phần dấu của sinh viên

* Môi trường gia đình và xã hội

- Bên cạnh nhà trường, gia đình và xã hội là hai môi trưởng thiết yếu quan trọng, đối với việc giáo dục BĐKH cho sinh viên Gia đinh lá cải nồi bình thành nhân cach,

tứng xử cho sinh viên Một gia đình hạnh phúc, biết trân trọng các giá trị tỉnh thân, biết

giữ gìn bảo vê mỗi trưởng sống tiết kiệm trong tiẻu dùng và sử đụng các loại nắng

tà Bx}

lượng và tài nguyên sẽ giảo dục nên những đứa con ngoan, những học trỏ lễ phép,

những công dân biết tuân thủ pháp luật và có ý thức và thới quen sống xanh Ngược

lại, gia đình thiểu hạnh phúc, coi nhẹ các giả tri tinh than, coi trọng giá trị đông tiến và

vật chất, thường xuyên xảy ra tỉnh trạng bạo lực, không tiết kiệm trong sit dung ning

tượng, sử dụng tài nguyên sẽ tác động tiên cục đên tính cách, cách ứng xử của các em

sinh viên Ngoài gia đình, xã hội phải thực sự vào cuộc để củng phối hợp Trước hết,

xã hồi giáo dục cho các cm bằng những ứng xử giữa con người với cou người, bằng sự tuân thủ (của tất cã mọi người) đổi với pháp luật, bằng việc coi trọng các giả trị truyền

thống Xim nêu một ví dụ nhồ, đỏ là việc bão vệ mỗi sinh mỗi trường nơi công cộng

Hầu hết ở nước ta, ý thức bão vệ của công, mỗi trường công, cộng là rất kém Chúng ta ran dạy sinh viên về bảo vệ môi trường, nhưng khi đến công viên, đến những địa điểm

du lịch thị vứt rác bừa bãi Chúng tá giáo dục sinh viên tiết kiệm nhưng vẫn oòn không,

Ít người có tâm lý sinh đỗ mới, thay đổi đồ dũng cả nhân và gia đình theo trảo lưu;

- Dể đạt được mục tiêu giáo duc BDKII cho sinh viên đòi hỏi sự vào cuộc của

cả hệ thống chính trị Toàn xã hội phải coi trọng đến vấn đẻ này,

- Đưới góc độ giáo dục, gia đinh, xã hội không chí lá lục lượng tham gia vào quá trinh giáo đục mà còn là môi trường giáo đục quan trọng Trong lĩnh vực giáo đục

.BĐKH cho sinh viên, môi trường gia đình và mỗi trường xã hội có thể tác dộng theo hướng tích cực hoặc không tích cực đổi với quá trình hình thành và phát triển kỹ năng

img phd voi BĐKH của sinh viên Do kỹ năng ứng phá với BĐKH thuộc phạm trủ

xăng lực nên sự trải nghiệm có ý nghấa quan Họng đối với quá trình hình thánh và phát triển của các kỹ năng này Gia đỉnh vả xã hội chính là môi trường nơi xác lập các tỉnh

tuồng điển ra sự trải nghiệm của sinh viên Lấy ví đụ để sinh viên hình thành thói quen phân loại rác thải sinh hoạt và tải chế, tải sử dụng rác dễ giảm phát thải khí nhà

kinh ngay tại cấp độ gia đình thi cần phải có sự ủng hộ vả khuyến khích, cao hơn nữa

là cũng Gunn gia oda gia dinh va khu dan cu (xd héi thú nhổ)

2.1.5 Haat động ngoại khỏa và vấn để giáo dục biến đổi khí hậu trong

trường TCCN

* Hoạt động ngoại khỏa ð trường TCCN

- Hinh thức của hoạt động ngoại khỏa ở trưởng TCCN

+ Theo Điểu 10 của chương trình khung dio tao TCCN: Các hoạt dộng giáo

đục ngoại khoa bao g4m: tham quan, báo cáo chuyên đẻ, hoạt động xã hội, tham gia

thực nghiệm, nghiên cứu khoa học vả các hoạt động khác;

+ Hinh thửc cửa hoạt động ngoại khỏa (HĐNK) có thể được tổ chức dưới nhiêu

dang và cân được tích hợp với các hoạt động phong trào của Doàn Thanh niên, Tiội

sinh viên: Dạng lập thẻ, dạng nhóm theo năng khiếu, dạng thường kì hay đột xuất nhân

nhiing dip ki niém hay lễ hội Ví dụ: Cấm trại chảo ruừng ngày thành lập Đảng Công

sản Việt Nam, thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hỗ Chí Minh học khiêu vũ cuối

tuần; nữ công,

+ HĐNK có thể dược tổ chức theo những hình thức như: Câu lạc bộ môn học;

diễn đàn; hội thị, trò chơi v.v ;

! HĐNK cỏ thế do Khoa, tố bộ môn, giáo viên chủ nhiệm, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hỗ Chỉ Minh, Phỏng Công tác sinh viên - sinh viên và sinh viên của một lớp, một khôi lớp hay toàn trường thực hiện,

~ Nội dụng hoạt động ngoại khóa ở rường TUƠN

+ Nội dung hoạt động ngoại khóa ở trường TCCN được tiến bảnh theo các chủ

đề lớn, mỗi chủ đê gồm nhiều nội dung chia nhỏ Nội dung hoạt động được thiết ké

mang tinh hệ thống, tính kế thừa, những kết quả hoại động giáo duc ngoại khóa ở trung học cơ sở (dõi với sinh viên hệ 3 năm) và trung học phỏ thông (dối với sinh viên

hệ 2 năm) là cơ sở, là tiến để đề tiến hành hoạt động giáo dục ngoại khóa ở trường

TCƠN, dồng thời những nội dụng hơạt động trường THƠN nhằm củng cố các kết quả

động giáo dục ngoại khỏa má sinh viên đã có;

+ Nội dưng hoạt động ngoại khỏa không đơn thuần là một nội dung giáo đục

mà được tích hợp từ nhiều nội dung khác nhau: Giáo dục truyền thống dân tộc, truyền thông tôn sư trọng đạo, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục quyền, bén phận, giảo dục

giới tính, giáo đục hướng nghiệp, giáo dục sức khoẻ sinh sản, giáo dục môi trường,

giáo dục BĐKH, phòng chống các tệ nạn xã hội, giáo đục tư tưởng, dạo đức Hỗ Chí

Minh, giáo dục ý thức trách nhiệm của người công đân đối với đát nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, v.v Các nội đưng trên được tích hợp trong nội dưng,

hoại động mặc đủ tên hoạt động có thể chỉ lấy tên một nội dung cụ thể Vì vậy, khi tổ

chúc IIDNK phải căn cứ vào chủ để, lựa chọn nội đung hoạt đông chính và các nội

dung gido duc can lich hop để tổ chức hoạt động cho sinh viên

29

- Tác dụng của hoạt dộng, ngoại khỏa

+ Luật giáo dục 2005 quy định: Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt

Nam phát triển toàn điện, có đạo đức, trị thức, súc khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp,

trung thành với lý tướng độc lập dân tộc và chú nghĩa xã hội, hinh thảnh vả bồi dưỡng,

nhân cách, phẩm chất và năng lực của công đân, đáp ứmg yên câu của sự nghiệp xây đựng và bảo vệ Tổ quốu,

+ HĐNK là một trong những mãng hoạt động giáo đục quan trọng ở nhá trường

nhăm giáo dục sinh viên phát triển toàn điện Hoạt động này có ý nghĩa hã trợ cho giáo đục chính khỏa, gớp phân phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng nắng lực chuyên môn, nghiệp vụ và sự sảng tạo của sinh viên Có thẻ thấy những tác dụng quan

trọng của HĐIKK nói chung là: HĐNK có tác dụng giải stress, nâng cao hứng thủ học

tập chính khóa, Nội dung của HĐNE rất phong phú và da dang thể hiển qua các hoại động xã hội, văn nghệ, thể dục thể thao, tham quan, lao động, bảo cáo chuyển đề,

nghiên củu khoa học vv nhờ đó cáo kiên thức tiếp thu được ở trên lớp có cơ hội

được củng cố, khắc sâu, áp dụng và mở rộng thêm trên thực tẻ, HĐNK góp phân giao duc tinh tổ chức, tính kế hoạch, tĩnh thân làm chu và hợp tác trên cơ sở những hoạt

động thục tế Ngoại khoá được thực hiện cơ bản dụa trên sự tự ngưyên, tự giác của sinh viên công với sự giúp đờ thích hợp của cản bộ Đoán, Hội và giảo viên sẽ động,

viên sinh viên nỗ lực hết minh giải quyết vấn đề đặt ra, TIDNK làm cho quả trinh day

chuyên môn thèm phong phú đa dạng, lam cho việc học tập của sinh viên thêm hứng,

thủ sinh đông, tạo cho sinh viên lòng hằng sey yêu công việc, đỏ là điều kiện để phải triển năng lực sẵn có của sinh viên; Trong khi tiến hành HĐNK, sinh viên được tự mình nghiên cửu, lu minh tim biểu vẫn đề và tranh luận với bạn bè trong sự cân nhắc

kỹ cảng Chính vị thể HĐNK góp phần dắc lực trong việc phát triển kỹ năng giao tiếp,

kỹ năng làm độc lập vá khá năng sáng tạo vả tỉnh thần tập thẻ cúa sinh viên, gơi dậy

những trì thức văn hóa và kinh nghiệm bản địa của sinh viên, Vì điều kiện thời gian,

trong chương trình chính khoả có những, phân giảo viên không thể giới thiệu hết dược Những phân này nếu được bồ sung bởi TIDNK thị kiến thức của sinh viên sẽ được mở rộng thêm, HĐNK có tác dụng quan trọng trong việc bố sung các kỹ năng và kinh nghiêm sông cho sinh viễn, điêu mã hầu hết các trường hiện ray đến rất quan tâm Qua HĐNK, sinh viên được rên luyện một số kỹ năng như: Tập nghiên cửu một vẫn dé, thuyết mình trình bay rước đảm đông, tập sử dụng rhững đụng cụ, thiết bị thường gắp

30