Mục tiêu: Giúp HS biết : +Thực hiện các phép nhân số đo thời gian với một số.. Luyện tập: *Bài 1: - Cho HS nêu yêu cầu bài tập - Yêu cầu HS tự làm bài và chữa bài - GV nhận xét củng cố
Trang 1Tuần 26
Thứ hai, ngày 8 tháng 3 năm 2010
Tập đọc Nghĩa thầy trò
I Mục tiêu:
- Biết đọc diễn cảm bài văn với giọng ca ngợi, tôn kính tấm gơng cụ giáo Chu
- Hiểu ý nghĩa bài đọc: Ca ngợi truyền thống tôn s trọng đạo của nhân dân ta, nhắc nhở mọi ngời cần giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp đó ( Trả lời đợc các câu hỏi trong SGK)
II Đồ dùng dạy học
Tranh minh hoạ
III Các hoạt động dạy- học
1 ổn định tổ chức
2 Bài cũ
- HS đọc và nêu ND bài “Cửa sông”
- GV nhận xét, rút kinh nghiệm chung
3 Bài mới
- Giới thiệu bài
- HD HS luyện đọc
+ YC HS nêu cách chia bài thành 3 đoạn
- GV chốt lại từng đoạn đúng theo YC
- GV đọc mẫu toàn bài
- HD HS tìm hiểu nội dung:
? Các môn sinh của cụ giáo Chu đến nhà
thầy để làm gì?
? Việc làm đó thể hiện điều gì?
? Tìm những chi tiết cho thấy học trò rất
tôn kính cụ giáo Chu?
? Tình cảm cụ giáo Chu đối với ngời
thầy đã dạy mình thuở vỡ lòng nh thế
nào? Tìm những chi tiết biểu hiện tình
cảm đó?
? Những thành ngữ, tục ngữ nào dới đây
nói lên bài học mà các môn sinh nhận
đ-ợc trong ngày mừng thọ cụ giáo Chu?
? Em hiểu nghĩa của các câu thành ngữ,
tục ngữ trên nh thế nào?
? Em còn biết những câu thành ngữ, tục
ngữ, ca dao nào có nội dung tơng tự?
- HS đọc và nêu ND bài “ Cửa sông”
- HS nhận xét
+ 1 HS đọc toàn bộ ND bài đọc+ HS đọc nối tiếp
+ Các môn sinh của cụ giáo Chu đến nhà thầy để mừng thọ thầy
+Việc làm đó thể hiện lòng yêu quý, kính trọng thầy
+Từ sáng sớm, các môn sinh đã tề tựu đông
đủ
+ Lạy thầy! Hôm nay con đem tất cả môn sinh đến tạ ơn thầy
+Tiên học lễ hậu học văn
+Uống nớc nhớ nguồn Tôn s trọng đạo;
Trang 2- Bài văn nói lên điều gì?
- HD HS luyện đọc diễn cảm:
- YC một tốp hs đọc nối tiếp cả bài
- GV HD mẫu cách đọc diễn cảm đoạn:
“Từ sáng sớm đồng thanh dạ ran”
- HS tự phát hiện cách ngắt nghỉ và cách
nhấn giọng trong đoạn này
- Thi đọc diễn cảm trớc lớp: GV gọi đại
diện mỗi nhóm một em lên thi đọc, YC
- 1 vài hs đọc trớc lớp
- HS đọc diễn cảm trong nhóm
- HS đa ra ý kiến nhận xét và bình chọn những bạn đọc tốt nhất
********************************
Toán Nhân số đo thời gian với 1số
I Mục tiêu: Giúp HS biết :
+Thực hiện các phép nhân số đo thời gian với một số
+Vận dụng để giải một số bài toán có nội dung thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Bảng phụ, vở bài tập
III Các hoạt động dạy học
? Vậy muốn biết làm 3 sản phẩm nh thế
hết bao lâu chúng ta phải làm phép tính
- HS thảo luận nêu cách thực hiện
* Đổi ra số đo có một đơn vị ( phút hoặc giờ) rồi nhân
* Nhân số giờ riêng, số phút riêng rồi cộng các kết quả lại
Trang 3? Vậy 1giờ10 phút nhân 3 bằng bao
nhiêu giờ, bao nhiêu phút?
? Khi thực hiện phép nhân số đo thời
gian có nhiều đơn vị với một số ta thực
hiện phép nhân nh thế nào?
* Ví dụ 2: GV cho HS đọc
? Để biết một tuần lễ Hạnh học ở trờng
bao nhiêu thời gian chúng ta phải thực
hiện phép tính gì?
- GV yêu cầu hS đặt tính để thực hiện
- HD đổi 75 phút thành 1giờ15phút, nêu
kết quả của phép nhân
? Khi TH phép nhân số đo thời gian với
một số, nếu phần số đo với đơn vị phút,
giây lớn hơn 60 thì ta cần làm gì?
b Luyện tập:
*Bài 1:
- Cho HS nêu yêu cầu bài tập
- Yêu cầu HS tự làm bài và chữa bài
- GV nhận xét củng cố cách nhân số đo
thời gian với một số tự nhiên
*Bài 2:
- HS đọc yêu cầu bài tập
+ Để biết bé Lan ngồi trên đu quay bao
- Khi thực hiện phép nhân số đo thời gian
có nhiều đơn vị với một số ta thực hiện phép nhân từng số đo theo từng đơn vị đo với số đó
- HS đọc
- Thực hiện phép tính nhân:
3giờ15phút ì5 3giờ 15phút ì 5 15giờ 75phút+75phút lớn hơn 60 phút, tức là lớn hơn 1giờ, có thể đổi thành 1giờ15phút + Khi đó ta có 3giờ 15phút nhân 5giờ 16phút bằng 16giờ 15phút
+ Khi thực hiện phép nhân số đo thời gian với một số, nếu phần số đo với đơn vị phút, giây lớn hơn 60 thì ta cần chuyển sang đơn
vị lớn hơn liền kề
- HS đọc bài và làm bài
- HS dới lớp đổi vở kiểm tra chéo
- HS hoàn thành bài, 2HS lên bảng chữa bài
4 giờ 23 phút
x 4
16 giờ 92 phút = 17 giờ 32 phút
- 1 HS đọc to, lớp đọc thầm
- Ta thực hiện phép nhân lấy 1 phút 25 giây nhân với 3
- HS làm bài vào vở 1 HS làm trên bảng phụ
- HS nhận xét và bổ sung
Trang 45 Dặn dò:
- GV dặn HS chuẩn bị bài sau: Chia số
đo thời gian cho 1 số
III Hoạt động dạy học:
1.Giới thiệu bài:
Nêu nội dung, nhiệm vụ dạy học
2.Nhận xét bài luyện viết
Gọi hs đọc bài viết
- Nêu nội dung bài viết
- Gọi học sinh nhận xét về bài viết
3 Hd học sinh luyện viết:
a, Viết chữ hoa:
-GV viết mẫu 1 số chữ hoa
- Yêu cầu học sinh luyện viết
b, Viết chữ thờng
4 Thực hành
- Nhắc nhở học sinh một số lu ý khi viết bài:
Cách trình bày, số lần viết, khoảng cách giữa
các lần viết
- Yêu cầu học sinh viết luyện viết
- GV theo dõi, uốn nắn
- HS nêu cách trình bày
- Kiểu chữ
HS luyện viết chữ hoa:
T, Đ, C, L
HS luyện viết một số từ khó viết:
đồng chiêm, thung lúa vàng, công một nén, long lanh lỡi hái
- HS luyện viết
- Chấm bài, đổi vở tham khảo bài của bạn
Trang 5- Nêu đợc những điều tốt đẹp do HB đem lại cho trẻ em;
- Nêu đợc các biểu hiện của HB trong cuộc sống hàng ngày;
-Yêu HB, tích cực tham gia các HĐ bảo vệ HB phù hợp với khả năng do nhà trờng,
III Các hoạt động dạy học
1 Ôn định tổ chức.
2 Kiểm tra sự chuẩn bị.
3 Thực hành.
* Hoạt động1: Hoạt động khởi động
- ? Loài chim nào là biểu tợng cho hoà bình?
- GV cho HS hát bài “ Cánh chim hoà bình”
* Hoạt động 2: Tìm hiểu các thông tin
- GV cho HS đọc các thông tin trong SGK
- GV chia nhóm HS
- GV cho HS thảo luận câu hỏi:
? Em có nhận xét gì về cuộc sống của ngời dân, đặc
biệt là trẻ em ở các vùng có chiến tranh?
? Những hậu quả mà chiến tranh để lại?
? Để thế giới đợc sống trong hoà bình chúng ta cần
phải làm gì?
- GV cho đại diện HS trình bày
- GV kết luận:Chiến tranh gây ra nhiều đau thơng,
mất mát: Đã có bao nhiêu ngời vô tội bị chết, trẻ em
thất học, ngời dân đói khổ
* Hoạt động 3: Bày tỏ ý kiến:
- GV cho HS đọc bài tập 1
- GV kết luận: Trẻ em có quyền đợc sống trong hoà
bình và có trách nhiệm tham gia bảo vệ hoà bình
- Loài chim bồ câu đợc lấy làm biểu tợng cho sự hoà bình
- HS hát
- Cuộc sống khổ cực, nhà cửa
bị tàn phá, trẻ em bị thơng tật
- Cớp đi nhiều sinh mạng, nhà cửa bị cháy, cầu cống đờng sá
bị phá
-Sát cánh cùng nhân dân thế giới bảo vệ hoà bình, chống chiến tranh
- HS làm bài và thống nhất kết quả
- a Tán thành
- b Không tán thành
- c không tán thành
- d Tán thành
Trang 6* Hoạt động 4: Hành động nào đúng.
- GV cho HS làm bài tập trong SGK
- GV cho HS trình bày
- GV kết luận: Ngay trong những hành động nhỏ
trong cuộc sống, các em cần giữ thái độ hoà nhã,
- Su tầm tranh ảnh, bài báo về các hoạt động bảo vệ
hoà bình của nhân dân VN, thế giới
- Mỗi em vẽ một bức tranh về chủ đề Em yêu hoà
- Em có thể tham gia vào những hoạt động nào?
**********************************************
Ngoại khóa
Giáo dục an toàn giao thông
Bài 2: Kĩ năng đi xe đạp an toàn ( tiết 3 ) I.Mục tiêu
-HS biết những quy định đối với người đi xe đạp theo điều luật GTĐB
- HS biết cách lên, xuống xe và dừng, đỗ xe an toàn trên đờng phố
+ HS thể hiện đúng cách điều khiển xe an toàn qua đờng giao nhau, đờng vòng xuyến
- Phán đoán và nhận thức đợc các điều kiện an toàn hay không an toàn khi đi xe đạp
- Xây dựng và liệt kê một số phơng án và nhân tố để đảm bảo an toàn khi đi xe đạp
- Giáo dục ý thức chấp hành điều khiển xe đạp an toàn
II Đồ dùng:
- Bảng nhóm, sân sa bàn
III Hoạt động dạy học:
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra:
Nêu những điều cần nhớ khi đi xe đạp
3 Bài mới :
a Giới thiệu bài:
- Nêu mục đích, yêu cầu tiết học
b Nội dung bài:
* Hoạt động 4: Kĩ năng đi xe đạp an toàn
-Yêu cầu học sinh nhắc lại những điều cần ghi nhớ
- HS nêu
Trang 7khi đi xe đạp để bảo an toàn cho mình và cho ngời
tham gia giao thông khác
- GV đa ra một số tình huống để học sinh thực
hành
- HD nhận xét và trả lời câu hỏi:
+ Tại sao cần phải giơ tay xin đờng khi muốn rẽ
hoặc thay đổi làn đờng?
Tại sao xe đạp phải đi vào sát lề đờng bên phải?
- GV kết luận về cách đi xe đạp an toàn
* Hoạt động 5: Đi xe đạp trên sân trờng:
- GV tiếp tục hớng dẫn học sinh thực hành đi xe
đạp trên sân trờng đã kẻ sẵn một đoạn đờng có ngã
t và có phân làn đờng
- Gọi lần lợt 2 học sinh: 1HS đi xe đạp từ đờng
chính rẽ vào đờng phụ theo cả hai phía, 1 HS đi từ
đờng phụ rẽ ra đờng chính cũng đi cả hai phía
- Xử lí một số tình huống khi đi xe đạp
- Nhận xét chung
4 Củng cố:
- Yêu cầu học sinh nhắc lại những quy định cơ bản
đối với ngời đi xe đạp để đảm bảo an toàn giao
- HS quan sát đờng đi trên sân trờng
- HS thực hành đi xe đạp trên sân trờng
- Nhận xét, bổ sung
- Thực hành xử lí một số tình huống khi đi xe đạp
- Nêu ghi nhớ về cách đi xe đạp
1.Nghe viết đúng bài chính tả; trình bày đúng hình thức bài văn
2.Tìm đợc các tên riêng theo yêu cầu của BT2 và nắm vững qui tắc viết hoa tên riêng nớc ngoài, tên ngày lễ
II Đồ dùng dạy học:
Bảng phụ, vở chính tả
III Các hoạt động dạy- học chủ yếu
1 Ôn định tổ chức.
2 KTBài cũ:
- Nhận xét, sửa chữa bổ sung và rút kinh
- HS viết các từ sau: Sác- lơ; Đác-uyn; A-
đam; Pa- xtơ; Nữ Oa
Trang 8- Gv đọc soát lỗi HS tự ghi những lỗi sai
trong bài viết của mình
- HS đổi vở cho nhau soát bài, GV
chấm bài
- GV nhận xét thông qua việc chấm bài
c) HD hs làm BT chính tả
*Bài 2:
- Gọi HS đọc yêu cầu và mẩu chuyện
Tác giả bài Quốc tế ca
-Yêu cầu HS làm bài theo cặp.Nhắc HS
dùng bút chì gạch dới các tên riêng tìm
đợc trong bài và giải thích cho nhau
nghe về cách viết những tên riêng đó
ớc ngoài đợc viết hoa mỗi chữ cái đầu của mỗi bộ phận, giữa các tiếng trong một bộ phận đợc ngăn cách bởi dấu gạch nối
- Lịch sử ra đời bài hát, giới thiệu về tác giả của nó
**********************************
Trang 9Toán Chia số đo thời gian cho một số
I Mục tiêu
* Giúp HS:
- Biết cách thực hiện phép chia số đo thời gian cho một số
- Vận dụng để giải một số bài toán có nội dung thực tế
II Đồ dùng dạy học :
- Bảng nhóm,SGK, vở bài tập
III Các hoạt động dạy học
1.Kiểm tra bài cũ.
- GV cho HS chữa bài
- GV nhận xét cho điểm
2 Bài mới:
a) Hớng dẫn HS thực hiện phép chia số đo thời
gian cho một số
* VD1: GV treo bảng phụ và cho HS đọc
? Hải thi đấu 3 ván cờ hết bao lâu?
? Muốn biết trung bình mỗi ván cờ Hải thi đấu hết
bao nhiêu thời gian ta làm nh thế nào?
- GV chốt lại và cho HS thảo luận cách chia
? Vậy 42phút 30 giây chia cho 3 bằng bao nhiêu?
- Yêu cầu HS nêu cách thực hiện phép chia số đo
thời gian cho một số?(ta thực hiện từng số đo theo
từng đơn vị cho số chia.)
* VD 2: GV treo bảng phụ cho HS đọc
- GV cho HS làm và nêu cách tính
? Khi thực hiện phép chia số đo thời gian cho một
số, nếu phần d khác 0 thì ta làm tiếp nh thế nào?
(Khi thực hiện phép chia số đo thời gian cho một
số, nếu phần d khác 0 thì ta chuyển đổi sang đơn
vị hàng nhỏ hơn liền kề để gộp vào số đơn vị của
hàng ấy và tiếp tục chia, cứ làm thế chi đến hết.)
* Đổi ra đơn vị giây rồi tính
*Chia số phút rồi chia số giây riêng, sau đó cộng các kết quả với nhau
20phút00
- HS đọc yêu cầu
Trang 10- Yêu cầu HS tự làm bài và chữa bài
- GV nhận xét củng cố cách chia số đo thời gian
với một số tự nhiên
*Bài 2:
- HS đọc yêu cầu bài tập
+ Muốn biết làm một dụng cụ hết bao nhiêu thời
gian ta làm thế nào ?
- Yêu cầu HS tự làm bài
- GV nhận xét và chốt cho HS về cách chia số đo
thời gian
4 Củng cố:
GV nhận xét tiết học
5.Dặn dò:
- GV dặn HS chuẩn bị bài sau: Luyện tập
- HS hoàn thành bài, 4HS chữa bài
24phút 12giây 4
0 phút 12 giây 6phút 3giây 0
- 1 Hs đọc to, lớp đọc thầm
- Tính quãng thời gian làm việc
từ 7 giờ 30 phút đến 12 giờ rồi chia cho 3
- HS làm bài vào vở
- 1 HS làm trên bảng phụ Đ/S : 1giờ 30 phút
************************************
Luyện từ và câu
Mở rộng vốn từ:Truyền thống
I Mục tiêu:
- Biết một số từ liên quan đến truyền thống dân tộc.
- Hiểu nghĩa từ ghép Hán Việt: Truyền thống gồm từ truyền (trao lại, để lại cho ngời
sau, đời sau) và từ thống (nối tiếp nhau không dứt); làm đợc các bài tập 1,2,3.
II Đồ dùng dạy học
1.Bảng phụ
2.Vở bài tập
III Các hoạt động dạy- học chủ yếu
BT1: 1 hs đọc YC, cả lớp theo dõi SGK.
- HS thảo luận nhóm 2 về YC của bài
Trang 11BT2: 1 hs đọc YC, cả lớp theo dõi SGK.
- GV cho HS làm bài
-GV cho HS trình bày câu trả lời Các
hs khác nhận xét cho bạn, GV bổ sung
? Em hiểu nghĩa của từng từ ở bài 2 nh
thế nào? Đặt câu với mỗi từ đó?
BT3: - Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung
- HS trình bày câu trả lời
Truyền có nghĩa trao lại cho ngời khác : truyền nghề , truyền ngôi
Truyền có nghĩa là lan rộng : truyền bá , truyền hình
- 1-2 HS đọc, lớp theo dõi -HS đặt câu
lịch sử : nắm tro bếp thuở các vua Hùng dựng nớc, mũi tên đồng Cổ Loa
********************************
Khoa học Cơ quan sinh sản của thực vật có hoa I- Mục tiêu: Giúp HS:
- Nhận biết hoa là cơ quan sinh sản của thực vật có hoa
- Chỉ và nói tên các bộ phận của hoa nh nhị và nhuỵ trên tranh vẽ hoặc hoa thật
II- Đồ dùng dạy học:
- Một số hoa thật
III- Các hoạt động dạy- học
1 Ôn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ:
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS
- GV nhận xét
3 Bài mới.
Trang 12* Hoạt động1: Nhị và nhuỵ.Hoa đực và hoa
cái
- GV cho HS quan sát h1-2 và:
? Tên cây; cơ quan sinh sản của cây đó?
? Cây phợng và cây dong riềng có đặc điểm
gì chung?
? Cơ quan sinh sản của cây có hoa là gì?
- GV chốt lại: Cây dong riềng và cây phợng
đều là thực vật có hoa Cơ quan sinh sản của
chúng là hoa Vậy hoa là cơ quan sinh sản
? GV cho HS quan sát hai bông hoa mớp và
cho HS phân biệt hoa đực và hoa cái?
- GV cho HS nhận xét
* Hoạt động 2: Phân biệt hoa có cả nhị và
nhuỵ với hoa chỉ có nhị hoặc nhuỵ
- GV cho HS thảo luận nhóm
- GV cho HS trình bày
- GV kết luận
* Hoạt động 3: Tìm hiểu về hoa lỡng tính
- GV yêu cầu HS quan sát hình 6 trang 105
Hoa chỉ có nhụy hoặc nhụy
- Gọi học sinh trình bày
- GV giới thiệu về hoa lỡng tính
- Cây phợng cơ quan sinh sản là hoa
- Cây dong riềng và cây phợng đều là thực vật có hoa
- HS thảo luận: nhóm trởng cho các bạn quan sát, nhận xét báo cáo
- HS đọc lại
- Hoa đực và hoa cái
- HS thảo luận theo sự hớng dẫn của GV
- Hoa mớp cái từ nách lá đến đài hoa
đồ
Trang 13
Thứ t, ngày 10 tháng 3 năm 2010
Kể chuyện
Kể chuyện đã nghe đã đọc
I Mục tiêu: Giúp HS:
Kể lại đợc câu truyện đã nghe, đã đọc về truyền thống hiếu học hoặc truyền thống
đoàn kết của dân tộc Việt Nam; hiểu nội dung chính của câu chuyện
II Đồ dùng dạy học:
- Tranh minh hoạ câu chuyện.Bảng phụ
III Các hoạt động dạy- học chủ yếu
cần lặp lại nguyên văn lời thầy cô; kể
xong, trao đổi với bạn về ý nghĩa câu
- Trao đổi về ý nghĩa c.chuyện( hs tự
nêu CH để trao đổi với nhau hoặc TL
- YC 2 hs tiết trớc cha thi KC trớc lớp lên
kể lại và nêu ý nghĩa c chuyện vừa kể
- Một HS đọc đề bài
- HS nêu lại YC đề
- HS nối tiếp đọc các gợi ý trong SGK
- HS nối tiếp nêu tên+ HS K.C trong nhóm HS K.C theo cặp, trao đổi về ý nghĩa c chuyện
HS xung phong hoặc cử đại diện lên kể
* Cả lớp nhận xét đánh giá, cho điểm bạn theo tiêu chuẩn:
+Nd truyện có hay không?
+Cách K.C thế nào?
+Khả năng hiểu c.chuyện của ngời kể+ Cả lớp bình chọn cho bạn k.chuyện tự nhiên nhất, hấp dẫn nhất; bạn đặt câu hỏi
Trang 14CH của Gv)
4 Củng cố:
- Gv nhận xét tiết học
5 Dặn dò:
- Dặn hs chuẩn bị cho tiết 27: Kể
chuyện đợc chứng kiến hoặc tham gia
thú vị nhất
Toán Luyện tập
I Mục tiêu
* Giúp HS:
- Nhân, chia số đo thời gian
- Vận dụng tính giá trị của biểu thức và giải các bài toán có nội dung thực tế
II Đồ dùng dạy học :
- Bảng con, SGK, vở bài tập
III Các hoạt động dạy học
1 ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ
- Nêu cách chia số đo thời gian cho một
số?
- Thực hiện : 7 giờ 30 phút : 3
30, 5 giờ : 5
- GV- HS nhận xét
2 Dạy bài mới
a) Giới thiệu bài
b)Hớng dẫn luyện tập
* Bài 1:- GV cho HS đọc yêu cầu.
- Bài toán yêu cầu em tính gì?
- 2 HS đọc đề bài
-2 HS lên bảng làm bài, HS dới lớp làm bài vào vở
a) (3 giờ 40 phút +2 giờ 25 phút) ì3 = 6giờ 5 phút ì3 =18giờ 15 phút b) 3giờ 40 phút+2giờ 25 phút
=3giờ 40 phút + 7giờ 15 phút=10giờ 55 phút
Giải
Cả hai lần ngời đó làm đợc số sản phẩm là:
8 + 7 = 15 (sản phẩm) Thời gian làm 15 sản phẩm là
Trang 15- HS tự làm bài và chữa bài
************************
Lịch sử Chiến thắng Điện biên phủ trên không
I Mục tiêu:
- Học xong bài này HS biết: cuối năm 1972, Mĩ dùng máy bay B52 ném bom hòng
huỷ diệt Hà Nội và các thành phố lớn ở miền Bắc, âm mu khuất phục nhân dân ta
- Quân và dân ta đã lập nên chiến thắng oanh liệt “Điện Biên Phủ trên không”
II Đồ dùng dạy học:
-Bảng phụ. ảnh t liệu.
III Các hoạt động dạy- học chủ yếu
1 ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hãy thuật lại cuộc tấn công vào sứ quán Mĩ của
quân giải phóng miền Nam trong dịp Tết Mậu
Thân 1968?
- Sự kiện này có ý nghĩa gì đối với cuộc kháng
chiến chống Mĩ, cứu nớc của nhân dân ta ?
+Nêu những điều em biết về máy bay B52?
+ĐQ Mĩ âm mu gì trong việc dùng máy bay B52?
CT và lập lại hoà bình ở VN
- Là loại máy bay ném bom hiện
đại nhất vào thời ấy, bay cao 16