Bài thu hoạch đi thực tế lớp Sơ cấp LLCT tại Khu di tích Tây Tiến, Mộc Châu, Sơn La

A PHẦN MỞ ĐẦU

Di tích lịch sử là những công trình, địa điểm, hiện vật hoặc tổ hợp các yếu tố tự nhiên và nhân tạo có ý nghĩa đặc biệt về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, kiến trúc, khảo

cổ học hoặc khoa học Đây thường là những nơi gắn liền với các sự kiện lịch sử quan trọng, cuộc đời và sự nghiệp của các nhân vật nổi tiếng, hoặc các giá trị đặc biệt liên quan đến một cộng đồng, quốc gia, hoặc nhân loại

Di tích lịch sử đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn giá trị văn hóa, ghi dấu những sự kiện và nhân vật lịch sử, đồng thời tạo nền tảng giáo dục và phát triển

xã hội Chúng giúp kết nối các thế hệ, nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc, thúc đẩy du lịch và kinh tế địa phương, cũng như tăng cường nhận thức cộng đồng về bảo vệ di sản Trong bối cảnh hiện đại, di tích lịch sử góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc và định hình một tương lai bền vững

Di tích Tây Tiến, nằm tại huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La, là một trong những chứng tích tiêu biểu của lòng yêu nước và sự hy sinh của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

Trung đoàn Tây Tiến được thành lập vào năm 1947, gắn liền với những trang

sử hào hùng trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc Nơi đây không chỉ là chiến trường

mà còn là không gian lưu giữ các giá trị văn hóa, tinh thần của các chiến sĩ cách mạng Di tích hiện nay được xây dựng và bảo tồn để tưởng nhớ và giáo dục thế hệ trẻ

về những hy sinh to lớn của thế hệ đi trước

Tôi chọn di tích Tây Tiến để nghiên cứu vì đây là một địa danh không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn chứa đựng những bài học sâu sắc về lòng yêu nước, sự đoàn kết và tinh thần chiến đấu kiên cường Di tích nổi bật với hệ thống các hiện vật, tài liệu, và những câu chuyện lịch sử khắc sâu trong lòng người tham quan

Bên cạnh đó, bài thơ "Tây Tiến" của nhà thơ Quang Dũng đã góp phần làm sống dậy hình ảnh các chiến sĩ Tây Tiến đầy anh dũng, lãng mạn và kiên cường Những điều này khiến di tích không chỉ là nơi để học hỏi mà còn là nguồn cảm hứng lớn lao trong việc xây dựng ý chí và tinh thần của mỗi cá nhân

B PHẦN NỘI DUNG

I LỊCH SỬ HÌNH THÀNH DI TÍCH

Tây Tiến là một di tích lịch sử gắn liền với những ký ức hào hùng của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Pháp Di tích Tây Tiến hiện nay tọa lạc tại huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La Nơi đây là chứng tích lịch sử, nơi ghi dấu những chiến công oanh liệt của Đoàn quân Tây Tiến dưới sự chỉ huy của Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam – Quang Dũng

Khu di tích lịch sử Tây Tiến được xây dựng năm 2016, bằng tất cả sự kính trọng, lòng biết ơn vô hạn của đồng bào các dân tộc huyện Mộc Châu đối với những người lính nguyện đã hy sinh tuổi xuân vì độc lập tự do Tổ quốc “Địa chỉ đỏ” này đang là nơi các đoàn đại biểu, cựu chiến binh, khách thăm và học sinh, sinh viên trên

cả nước đến để tưởng nhớ, học hỏi, hiểu hơn về những hy sinh mất mát, ý chí kiên cường trên con đường đi làm cách mạng của những thế hệ cách mạng đã đi qua

Tây Tiến không chỉ là chiến trường mà còn là nơi lưu giữ những chiến công, những hy sinh và tình yêu quê hương của các chiến sĩ cách mạng Mỗi bước đi trên những ngọn đồi, con suối, mỗi bức tượng, bia tưởng niệm đều khắc sâu trong lòng người tham quan một phần lịch sử hào hùng của dân tộc

Ảnh 1: Toàn cảnh khu di tích lịch sử Tây Tiến

Phần thứ nhất: Không gian Đại tướng với Trung đoàn Tây Tiến

Chính giữa là tượng chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam Năm 1947, Trung đoàn Tây Tiến được thành lập; Lúc bấy giờ Đại tướng là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Chỉ huy Quân đội Quốc gia; có thể nói đây cũng là người khai sinh, người đỡ đầu, người đặt tên cho Đoàn quân Tây Tiến Và bởi vậy,với các chiến sĩ Tây Tiến thì Đại tướng còn như một người thân vậy

Phía bên phải chân dung là lời trích dẫn bức thư của Đại tướng gửi các chiến

sĩ Tây Tiến vào ngày 1.2.1947 Bức thư lời nhắn nhủ, động viên, đồng thời cũng chính là lời khẳng định cùng các chiến sĩ bộ đội Tây tiến “Công đức của các đồng chí, đồng bào và tổ quốc sẽ ghi nhớ”

Bên trái chân dung Đại tướng là bức ảnh quý giá về Cuộc gặp gỡ giữa Chủ tịch

Hồ Chí Minh và Chủ tịch Cayxỏn Phômvihản tại Hà Nội năm 1961 cùng những phát biểu của 2 lãnh tụ để khẳng định tình đoàn kết Việt – Lào, tình cảm sâu hơn nước, vững hơn sông, bền hơn núi”

Ảnh 2 Chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp Phần thứ 2: Là hệ thống ảnh truyền thống và các kỷ vật quý giá của Trung

đoàn Tây Tiến xưa và nay Những kỉ vật còn lại rất ít: chỉ còn lại chiếc đèn tọa đăng,

chỉ còn lại là chiếc áo Trấn thủ Ở phía bên trên lưu giữ lại những bức hình được chụp trong những năm tháng kháng chiến kể về câu chuyện của những người chiến sĩ tạm biệt Hà Nội, nơi phồn hoa đô hội, nước nghìn năm văn hiến để tiến về miền tây của tổ quốc làm nhiệm vụ Kế bên là những bức hình sau khi hòa bình đã được lập lại, các cựu chiến binh đã đi thăm lại chiến trường xưa, những nơi hành quân đã khắc sâu vào trong tâm khảm của những người chiến sĩ

Phần thứ 3: Trưng bày các tác phẩm nghệ thuật thể hiện sự tài hoa của các

chiến sĩ Tây Tiến

Những bài ca đi cùng năm tháng, những tác phẩm mang dấu ấn của thời đại Nhà truyền thống cũng để giành một phần rất đặc biệt để nhắc nhớ người đại đội trưởng NHÀ THƠ Quang Dũng cùng bài thơ Tây Tiến

Ảnh 3 Các hiện vật trưng bày tại nhà truyền thống Phần thứ 4: Mang tên “Tây Tiến - Một thời và mãi mãi” - Là nơi lưu giữ những

bức ảnh chân dung của các thế hệ chỉ huy, chiến sĩ Trung đoàn Tây Tiến Những gương mặt trẻ trung, những ánh nhìn kiên nghị, những nụ cười luôn nuôi dưỡng những niềm tin Các chiến sĩ trong trung đoàn 52 Tây tiến chủ yếu là các học sinh sinh viên, trí thức và nông dân đến từ Hà Nội, các tỉnh Đồng bằng ven HN lên đường Tây Bắc vì nhiệm vụ giải

phóng dân tộc, nhiệm vụ quốc tế cao cả Không chỉ làm nhiệm vụ trong nước còn làm cả nhiệm vụ quốc tế, cùng nhân dân Lào, giải phóng Sầm Nưa

Nhà truyền thống này sẽ mãi là nơi lưu giữ lịch sử hào hùng của Trung đoàn

52 Tây Tiến, cũng là nơi “tiếp lửa”, giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau

Nếu như năm xưa bức tượng đài Tây Tiến được tạc nên trong ngôn ngữ thi ca, thì nay tại đây khu di tích đã được hiện thực hóa thành khu di tích, mang trọn tri ân, vẹn nghĩa tình của đồng bào các dân tộc tỉnh Sơn La

Thiết kế của di tích được lấy ý tưởng từ bài thơ “Tây Tiến”, gồm 03 khu vực:

Khu nhà bia, khu ghi danh, đài vọng tưởng

Đường lên Di tích có hai lối đi, được thiết kế bậc dốc, ziczac,

“…Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm ”

Mô phỏng lại con đường hành quân đầy những khó khăn, gian khổ của đoàn quân

Năm xưa, những chiến sĩ Hà thành tạm biệt nơi phồn hoa đô hội để lên đường

tiến về miền Tây Nay, những câu chuyện về cuộc sống chiến đấu, lao động, gắn bó

với đồng bào của các chiến sĩ Tây Tiến được kể lại bằng những bức phù điêu bao quanh khối kiến trúc chữ nhật của Khu di tích

Đó là câu chuyện về những ngày dài hành quân trên núi cao, dốc thẳm, sương dày; những câu chuyện xúc động về nghĩa tình quân dân dọc đường biên giới; ở đây Quý đoàn có thể quan sát thấy bức phù điêu ở mặt trước, góc trái Di tích, đây là câu chuyện cảm động về một phụ nữ trẻ người đồng bào dân tộc, khi đi rừng, bắt gặp chiến sĩ trên đường hành quân ngã gục, đã vắt những giọt sữa của mình để để cứu sống người chiến sĩ trong giây phút nguy kịch

Chúng ta có thể quan sát thấy những bức phù điêu kể lại câu chuyện của những chiến sĩ Tây Tiến tạm biệt Thủ đô Hà Nội nơi phồn hoa đô hội đất nghìn năm văn hiến để lên đường Tây Tiến, để lại sau lưng những giấc mơ Hà Nội phố, dáng kiều thơm

Những bức phù điêu là những trang sử thuộc về Đoàn quân Tây Tiến được khắc tạc trên đá

Hai bên đường lên văn bia quý đoàn sẽ nhìn thấy hai hình tượng đó là Thạt Luổng và Bông Lau

Thạt Luổng là một biểu tượng cho văn hóa,tinh thần đoàn kết của nhân dân Lào gửi tới các anh chiến sỹ Việt Nam … như một minh chứng sống động cho tình đoàn kết hữu nghị Việt – Lào anh em

Ảnh 4 Biểu tượng Thạt Luổng

Bông lau - một hình ảnh quen thuộc của núi rừng Tây Bắc, hoang sơ, mộc mạc

mà sức sống thật mãnh liệt, bền bỉ… Gặp lại biểu tượng này, phải chăng mỗi chúng

ta cũng lắng lòng mình lại để chạm về miền ký ức thiêng liêng của những chiến sĩ Trung đoàn 52 Tây Tiến năm xưa Một cảm giác mơ hồ, mong manh từ quá khứ vọng

về “Người đi Châu Mộc chiều Sương ấy Có thấy hồn lau nẻo bến bờ”; “hồn lau” hay phần “linh hồn” của những chiến sĩ Tây Tiến đã ngã xuống vì nền độc lập vấn vương trên mỗi ngọn bông, nhành lá,…

Và đây là Văn bia tưởng niệm được mô hình hóa thành 4 lưỡi lê chụm vào nhau, vững chãi, vút cao lên trời xanh; thể hiện sự đoàn kết, quyết tâm, đồng lòng, chung ý chí đấu tranh của người lính, gợi ta nhớ đến hình ảnh “ Dốc lên khúc khủy dốc thăm thẳm, Heo hút cồn mây súng ngửi trời” Mũi súng đang “ngửi trời” hay đây

là nơi hội tụ linh thiêng để mỗi người khi đến Văn bia thắp nén nhang thơm với lòng thành tâm cầu nguyện thì linh hồn của các chiến sĩ Tây Tiến cũng theo đó mà siêu thoát về cõi vĩnh hằng

Ảnh 5 Lớp Sơ cấp LLCT khóa VI năm 2025 đứng trước Văn bia tưởng niệm

Phía bên tay phải là hình ảnh của đỉnh núi Pha Luông được nhắc đến trong bài thơ Tây Tiến Đây là đỉnh núi cao nhất Mộc Châu cao 2 ngìn mét, là giang giới giữa hai nước việt Lào anh em, và đây là con đường hành quân không thể nào quên của đoàn quân Tây Tiến Con đường hành quân của tình đồng chí đồng đội, con đường

hành quân của tình quân dân cá nước, con đường hành quân của tình đoàn kết hữu nghị Việt Lào cao cả

Ảnh 6 Chạm khắc đỉnh núi Pha Luông.

Tiếp nối là những bậc đá nổi xen kính trong suốt qua khu vực này được mô hình hóa thành biểu tượng của những chiếc thuyền độc mộc và dòng Sông Mã Một Sông

Mã khởi nguồn cho nỗi nhớ cồn cào, da diết “Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi”, Thưa anh chị đây chính là nhà Bia ghi danh là một sự tri ân xin được dâng tặng lên những người lính Trung đoàn 52 Tây Tiến

Nhà bia ghi danh được thiết kế theo kiến trúc “Khải Hoàn môn” Đây là biểu

tượng cho những chiến công, cũng như ước vọng về ngày chiến thắng của đoàn quân Tây Tiến Mái của Nhà bia ghi danh được thiết kế bằng kính để đón ánh sáng, biểu

tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, lí tưởng sống quên mình: “Chiến trường đi

chẳng tiếc đời xanh”

Dưới cổng Khải hoàn, Mặt sau Bia ghi danh đã ghi lại những chiến công theo dòng lịch sử của bộ đội Tây Tiến Mặt trước Trích bức thư của Đại tướng Võ nguyên Giáp gửi các chiến sĩ Tây Tiến từ những ngày đầu thành lập Đoàn quân luôn là sự quan tâm đặc biệt của Đại tướng, không chỉ trong những ngày kháng chiến mà cả mãi sau này…

Ảnh 7 Kiến trúc Khải Hoàn Môn và mặt sau Bia.

Nằm về bên trái là con đường bằng đá cẩm thạch, dẫn đến một đài quan sát khu vực này được bao bọc bằng kính trong suốt, tượng trưng cho vẻ đẹp sương khói hư ảo của núi rừng Tây Bắc, mở ra một không gian ngút ngàn tầm mắt ta sẽ thấy những khoảnh khắc thăng hoa, lãng mạn đầy chất thơ trong tâm hồn của người lính Tây Tiến luôn hướng về HN nơi miền biên ải

Ảnh 8 Đài quan sát

Những người lính Tây Tiến hầu hết là những chàng trai trí thức của đất kinh k

ỳ hoa lệ, đến với miền Tây, họ mang theo cả những giấc mơ Hà Nội hào hoa, lãng mạn Khu hoài niệm có thể mang ta về với những giấc mơ hoa, song cũng để thêm một lần nữa nhắc ta biết nâng niu từng phút giây lịch sử, để trân trọng hơn “những cuộc đời đã hóa núi sông ta”

“…Những địa danh mang tên Tây Tiến ấy đã được nhân lên rất nhiều kể từ ngày Quang Dũng đưa vào bài thơ Tây Tiến của ông, đó là con đường Tây Tiến, là tượng đài Tây Tiến, cánh đồng Tây Tiến, nhưng cao hơn cả, gần hơn cả, đi xa hơn cả, lâu bền hơn cả là miền cảm xúc Tây Tiến trong tâm hồn các thế hệ người Việt Nam” Một Tây Tiến hào hùng, lãng mạn mãi âm vang trong tâm hồn các thế hệ hôm nay và mai sau

II Ý NGHĨA CỦA DI TÍCH ĐỐI VỚI VĂN HÓA VÀ LỊCH SỬ

Di tích Tây Tiến gắn liền với những ngày tháng gian khó, nhưng cũng đầy anh dũng của đoàn quân Tây Tiến trong cuộc chiến chống thực dân Pháp Các chiến sĩ Tây Tiến, dù đối mặt với nhiều khó khăn, vất vả, bệnh tật, nhưng họ vẫn kiên cường, bền bỉ chiến đấu, thể hiện tinh thần bất khuất, không sợ hy sinh, quyết tâm giành chiến thắng

Khu di tích Tây Tiến cũng là nơi ghi dấu sự cống hiến của những con người tài

ba, yêu nước, dám hy sinh tất cả vì độc lập, tự do của dân tộc Những câu thơ của nhà thơ Quang Dũng trong bài "Tây Tiến" đã khắc họa rõ nét hình ảnh những người lính Tây Tiến với đầy đủ tính cách: anh hùng, kiên cường, lãng mạn và đầy nhiệt huyết

III NHỮNG BÀI HỌC XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC TỪ DI TÍCH TÂY TIẾN

1 Tinh thần yêu nước và sự hy sinh vì Tổ quốc

Di tích Tây Tiến khắc sâu lòng yêu nước của các chiến sĩ đã hy sinh quên mình

vì nền độc lập, tự do của dân tộc Đây không chỉ là những hy sinh đơn thuần trên chiến trường mà còn là biểu tượng cho tinh thần “chiến đấu vì người khác” - sẵn sàng đặt lợi ích dân tộc lên trên tất cả Những câu chuyện như người chiến sĩ ngã xuống trên dốc núi, hay sự dâng hiến tuổi thanh xuân vì sự nghiệp giải phóng là tấm gương sáng ngời cho thế hệ trẻ

- Ý nghĩa của sự hy sinh:

Những chiến sĩ Tây Tiến phần lớn là học sinh, sinh viên Hà Nội - những người trẻ đầy nhiệt huyết nhưng không ngần ngại từ bỏ cuộc sống an nhàn để ra trận Điều này cho thấy lòng yêu nước không phân biệt tầng lớp hay tuổi tác Tinh thần “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh” trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng đã trở thành biểu tượng của sự hy sinh cao cả

- Giá trị của sự hy sinh:

Hy sinh của những chiến sĩ Tây Tiến không chỉ là đóng góp vào chiến thắng cụ thể của cuộc kháng chiến chống Pháp mà còn là bài học lớn về trách nhiệm cá nhân đối với cộng đồng và dân tộc

- Liên hệ thực tiễn:

Ngày nay, tinh thần này được thể hiện qua việc sẵn sàng cống hiến tài năng, sức lực cho các mục tiêu lớn lao của đất nước, từ việc bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế đến đối mặt với thách thức toàn cầu như dịch bệnh hay biến đổi khí hậu

Yêu nước còn là việc tham gia các hoạt động thiện nguyện, bảo vệ môi trường, hay nâng cao nhận thức về trách nhiệm với cộng đồng

- Bài học rút ra:

Đặt lợi ích dân tộc lên trên lợi ích cá nhân

Nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc, làm động lực để thực hiện những công việc nhỏ bé nhưng ý nghĩa hàng ngày

2 Tính kiên cường và bền bỉ trong công cuộc xây dựng đất nước

Những gian khổ mà đoàn quân Tây Tiến đã trải qua, từ hành quân trên những dốc núi cheo leo đến đối mặt với bệnh tật và thiếu thốn, đã trở thành biểu tượng của

sự bền bỉ và kiên cường Tinh thần này là bài học quý báu để áp dụng vào thực tế xây dựng đất nước ngày nay Dù là trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học hay đời sống xã hội, việc giữ vững ý chí và quyết tâm vượt qua khó khăn là yếu tố then chốt để đạt được thành công

Kiên cường trước nghịch cảnh: Hình ảnh các chiến sĩ hành quân qua những con đường “dốc thăm thẳm,” “heo hút cồn mây súng ngửi trời” là biểu tượng cho ý chí vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ Đây không chỉ là sức mạnh thể chất mà còn là sự bền bỉ về tinh thần và niềm tin vào tương lai

Tư duy vượt khó: Người chiến sĩ Tây Tiến không ngừng nỗ lực dù điều kiện khắc nghiệt Họ không chỉ chiến đấu mà còn xây dựng tình quân dân, vượt qua đói rét, bệnh tật, thiếu thốn bằng tinh thần thép