Đề tài tìm hiểu sự ra Đời nguồn gốc của các từ mới Được giới trẻ Ưu dùng trong tiếng việt hiện nay

Lí do chọn lựa đề tài Là một trong số những Gen Z hiện nay, chúng em hiểu được phần nào những sáng tạo ngôn ngữ tiếng Việt của giới trẻ.. Các từ mới được giới thiệu phải đảm bảo các yêu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ- ĐHQGHN

BỘ MÔN NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM

-BÀI TẬP NHÓM MÔN NHẬP MÔN VIỆT NGỮ LỚP 11 Học kì 2 năm học 2021-2022

Đề tài: Tìm hiểu sự ra đời/ nguồn gốc của các từ mới được giới trẻ ưu dùng

trong tiếng Việt hiện nay

Danh sách nhóm 6

Hà Nội, tháng 6 năm 2022

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn lựa đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 1

3 Phương pháp nghiên cứu 1

4 Phạm vi nghiên cứu 1

NỘI DUNG 2

I KHÁI QUÁT CHUNG 2

1 Từ mới 2

2 Từ lóng 2

II NGUỒN GỐC 3

1 Vay mượn từ nước ngoài 3

1.1 LỚP TỪ NGỮ LÓNG GỐC HÁN 4

1.2 LỚP TỪ NGỮ LÓNG GỐC ẤN- ÂU 4

2 Biến đổi từ những đơn vị có sẵn của Tiếng Việt  6

2.1 BIẾN ĐỔI ÂM ĐẦU, GIỮ NGUYÊN PHẦN VẦN 6

2.2 BIẾN ĐỔI PHẦN VẦN, GIỮ NGUYÊN ÂM ĐẦU 6

2.3 BIẾN ĐỔI THANH ĐIỆU 7

3 Sáng tạo mới dựa trên sự kết hợp nhiều yếu tố khác nhau 7

III TÁC ĐỘNG 7

1 Tích cực 7

2 Tiêu cực 8

KẾT LUẬN 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn lựa đề tài

Là một trong số những Gen Z hiện nay, chúng em hiểu được phần nào những sáng tạo ngôn ngữ tiếng Việt của giới trẻ Ngoài ra, vì muốn tìm kiếm sự mới mẻ

ở chủ đề ngoài sách giáo trình và sự hứng thú khi tìm hiểu các từ mới, từ lóng do chính thế hệ chúng em tạo ra nên chúng em quyết định nghiên cứu đề tài này

2 Mục đích nghiên cứu

Tuy thuộc lớp trẻ nhưng chúng em chưa hoàn toàn biết nguồn gốc thực sự

của những từ mới, từ lóng được ưu dùng hiện nay xuất phát từ đâu và chúng em đắn đo rằng: Liệu những từ được xem là “mới” có thật sự phù hợp và ảnh hưởng của nó như thế nào đối với sự giàu đẹp chung của tiếng Việt

3 Phương pháp nghiên cứu

- Đọc tư liệu, nghiên cứu tài liệu trên mạng xã hội và vận dụng trải nghiệm

của bản thân

4 Phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng: Từ mới, từ lóng được giới trẻ ưu dùng hiện nay.

- Phạm vi nghiên cứu: Nguồn gốc của các từ mới, từ lóng giới trẻ ưu dùng

hiện nay

NỘI DUNG

I KHÁI QUÁT CHUNG

1 Từ mới

Từ (hay từ ngữ) mới luôn luôn xuất hiện trong tiếng Việt suốt chiều dài lịch

sử Thời gian gần đây, trong xu hướng mở cửa hội nhập và hoà nhập, số lượng từ mới đã tăng lên với tốc độ đáng kể Chính vì vậy, Viện Ngôn ngữ học và Viện

Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam đã đầu tư nghiên cứu hiện tượng này trong nhiều năm nay

Các từ mới được giới thiệu phải đảm bảo các yêu cầu:

1) Thực sự được coi là mới

2) Định hình về ngữ nghĩa

3) Đã xuất hiện trong giao tiếp thông qua kênh báo chí với tần số đủ lớn và được thử thách qua một thời gian nhất định Một từ mới xuất hiện, dù “hot” và gây ấn tượng đến mấy mà chưa qua thử thách cũng không được cấp “hộ khẩu thường trú”

Nếu ta đặt tổ hợp từ mới trong vế đối lập với từ cũ,có thể ta sẽ có cách hiểu chưa thật chuẩn xác về cặp trái nghĩa này Từ mới, tức là từ vừa phát sinh và được sử dụng gần với thời gian hiện tại nhất Còn từ cũ, lại là những từ đã có nhưng thực tế rất ít được sử dụng Ví dụ, những từ như can gián, càn khôn, gàn

quải, kinh sư (kinh đô), nông phu, thái học sinh Trong nhiều từ điển, những từ

như vậy còn được chú thêm là cũ, id -ít dùng) Vậy từ mới ở đây phải được hiểu

là “từ vừa xuất hiện được cộng đồng ngôn ngữ chấp nhận đưa vào giao tiếp” Còn những từ không được coi là mới là những từ “đã được chấp nhận và vẫn đang sử dụng, được coi là một bộ phận trong vốn từ của ngôn ngữ đó”

2 Từ lóng

Tiếng lóng là một hình thức phương ngữ xã hội không chính thức của một ngôn ngữ, thường được sử dụng trong giao tiếp thường ngày, bởi một nhóm người Tiếng lóng ban đầu xuất hiện nhằm mục đích che giấu ý nghĩa diễn đạt theo quy ước chỉ những người nhất định mới hiểu Tiếng lóng thường không mang ý nghĩa trực tiếp, nghĩa đen của từ phát ra mà mang ý nghĩa tượng trưng, nghĩa bóng

Tiếng lóng là ngôn ngữ đã được biến thể và sáng tạo dựa vào loại ngôn ngữ

đã có sẵn Hầu như các quốc gia đều có tiếng lóng, và Việt Nam thì đa dạng hơn bởi ngoài tiếng lóng tiếng Việt, thì còn xuất hiện thêm tiếng lóng tiếng Anh, tiếng Hán Tiếng lóng xấu hay tốt còn tùy thuộc vào đối tượng sử dụng với nội dung, ý nghĩa muốn truyền tải là gì Mỗi nhóm người trong xã hội đều có hệ thống tiếng lóng riêng Do đó, mỗi người cần biết cách sử dụng tiếng lóng một cách phù hợp và tránh hiện tượng lạm dụng quá nhiều

Từ mới giới trẻ ưu dùng hay tiếng lóng giới trẻ là sản phẩm ngôn ngữ đặc thù

do giới trẻ tạo ra, có phạm vi sử dụng chủ yếu trong nội bộ giới trẻ, mang màu sắc ngữ nghĩa độc đáo, vui tươi, dí dỏm thể hiện bản sắc nhóm giới trẻ

II NGUỒN GỐC

Không thể xác định rõ được chính xác ai là người đầu tiên sáng tạo nên những từ ngữ mới hay từ lóng nhưng chúng ta có thể dựa trên ba yếu tố sau để phân loại nguồn gốc các từ mới, từ lóng này: Nguồn gốc dựa trên sự vay mượn từ nước ngoài, biến đổi từ những đơn vị có sẵn của Tiếng Việt và sáng tạo mới dựa trên sự kết hợp các yếu tố khác nhau

1 Vay mượn từ nước ngoài

Toàn cầu hóa đang là vấn đề thời sự không chỉ riêng của quốc gia nào Toàn cầu hóa tác động đến mọi mặt của đời sống Ngôn ngữ không nằm ngoài phạm vi

ấy Thậm chí, sự tác động của toàn cầu hóa còn mạnh mẽ, trực tiếp hơn nhiều lĩnh vực khác Các cộng đồng khác nhau cần có chung một mã ngôn ngữ để giao tiếp Chính quá trình sử dụng này đã tác động ngược trở lại ngôn ngữ của các cộng đồng Hiện tượng vay mượn vì thế hình thành Mặt khác, sự ra đời của hàng loạt khái niệm mới cũng cần được định danh Cách nhanh chóng và hiệu quả nhất

là vay mượn từ của những ngôn ngữ có sẵn

Số lượng có thể nhiều ít khác nhau, nhưng hiện nay trên thế giới, không một ngôn ngữ nào không có những yếu tố vay mượn Đó có thể là vay mượn các kết cấu cú pháp, các ngữ cố định, các yếu tố ngữ âm, nhưng chủ yếu là các đơn vị từ vựng Cùng với các phương thức nội tại như tạo nghĩa mới cho từ, cấu tạo từ mới

từ các yếu tố thuần Việt, việc vay mượn đã góp phần làm gia tăng nhanh chóng vốn từ vựng của tiếng Việt

Là những từ được tạo nên từ con đường vay mượn các đơn vị từ vựng lẫn cách thức cấu tạo ngoại lai Từ đó kết quả xuất hiện những đơn vị hoàn toàn không có trong tiếng Việt toàn dân ví dụ: soái ca, soái tỷ, F5,xxx, yếu tố er tuy nhiên số lượng những từ này rất ít, nhưng chúng lại có tần số xuất hiện lớn, góp phần quan trọng trong việc tạo nên màu sắc sinh động cho từ lóng giới trẻ

1.1 LỚP TỪ NGỮ LÓNG GỐC HÁN

Quá trình tiếp xúc lâu dài với tiếng Hán đã để lại trong tiếng Việt một số lượng lớn từ vay mượn gốc Hán Các từ gốc Hán khi đi vào tiếng Việt đã được Việt hóa về âm đọc cho phù hợp với hệ thống ngữ âm của tiếng Việt Đó gọi

là cách đọc Hán – Việt Cách đọc này đã được hoàn thiện từ khoảng thế kỉ X –

XI và được sử dụng ổn định cho đến nay Với sự phát triển vượt bậc của phim điện ảnh Trung Quốc, các bạn trẻ ngày càng ưu chuộng phim Trung và có cách bắt chước nhại theo cách đọc của những diễn viên người Trung nhưng Việt hóa

chúng Ví dụ: “ soái ca”, “ soái tỷ”, “ ta cưa”,

“Soái ca” xuất phát từ tiểu thuyết ngôn tình Trung Quốc, dùng để nói về

những anh chàng đẹp trai, lãng tử, hào hoa, phong nhã, giỏi giang, có thể xử lý tất cả rắc rối trong cuộc sống, yêu thương và che chở các cô gái có tính cách yếu đuối, không nổi bật Chính vì định nghĩa hoàn hảo như vậy, từ này được phái đẹp

sử dụng khi nhắc đến chàng trai trong mơ Hay “chân mệnh thiên tử”, “bạch mã

hoàng tử”…

1.2 LỚP TỪ NGỮ LÓNG GỐC ẤN- ÂU

Lớp từ này chủ yếu có nguồn gốc từ tiếng Pháp và tiếng Anh (xuất hiện khá nhiều ở dạng phiên âm hoặc nguyên ngữ), chiếm tỉ lệ khoảng 12% Dựa trên những cứ liệu đã khảo sát được, giới trẻ khá ưu dùng việc mượn từ tiếng Anh vì hiện nay tiếng Anh được sử dụng phổ biến như một ngôn ngữ quốc tế trên toàn thế giới, việc dạy học và sử dụng tiếng Anh cũng đang rất phổ biến ở Việt Nam

Họ có xu hướng sử dụng từ vay mượn Anh ở dạng nguyên ngữ. 

 Ví dụ: “Ex” là một từ xuất hiện khá nhiều trên các phương tiện mạng xã hội.

Nó được rút gọn từ “ex-boyfriend” hoặc “ex-girlfriend”, dùng để chỉ người

yêu cũ

Ngoài cách dùng từ nguyên ngữ thì người ta còn phiên âm những từ thông dụng

“ Bóc phốt” cũng là một từ lóng thịnh hành trong giới trẻ Chữ "phốt" có nguồn gốc từ chữ "faute" trong tiếng Pháp, có nghĩa là “lỗi”, tương đương với

"fault" trong tiếng Anh (bản thân từ "fault" trong tiếng Anh hiện đại cũng bắt nguồn từ "faute" của tiếng Pháp thượng cổ - khoảng từ thế kỷ 8 đến thế kỷ 14)

Về nghĩa đen, theo từ điển tiếng Việt thì “phốt” có nghĩa là “hố phân” hoặc còn được gọi là “bể phốt” (hầm cầu, hầm tự hoại, chứa chất thải hữu cơ) Bể phốt cũng là từ vay mượn tiếng Pháp, nhưng chữ gốc của nó là "fosse" (cái hố) trong

“fosse septique”

Phốt là nơi chứa đựng chất thải của con người bao gồm chất thải của quá trình tiêu hóa thức ăn thành công và chất thải trong sinh hoạt Đặc điểm nhận dạng của phốt: Dơ bẩn, mùi hôi thối cực kỳ khó chịu Bể “phốt” được biết đến là bẩn thỉu và bốc mùi, “phốt” là không “sạch sẽ”

Hiểu theo nghĩa bóng, “phốt” theo giới trẻ ngày nay là mặt tối hoặc những bí mật của một ai đó, dù đã được giấu kín nhưng vẫn bị phanh phui và rêu rao khắp mọi nơi, đặc biệt là trên mạng xã hội Đó có thể là hình ảnh, video clip hay bất cứ thông tin nào

Hay cụm từ “Ờ mây zing gút chóp em” là phiên âm nhại theo lời khen

“Amazing! Good Job Em - Thật tuyệt vời, làm tốt lắm em” của HLV Binz trong series chương trình game show Rap Việt 2020 Sau đó, cụm từ này được nhiều bạn trẻ sử dụng như một lời khen ngợi mang tính hài hước đối với một người, 1

sự vật hoặc sự việc nào đó

Bên cạnh đó, tiếng lóng của giới trẻ còn có thêm một hình thức sử dụng là viết tắt như FB ( Facebook), IG (Instagram),

Các từ ngữ thuộc lớp từ lóng có tính chất lâm thời, chúng là một hiện tượng

ký sinh vào vốn từ tiếng Việt Xuất hiện và mất đi, thay đổi thường xuyên, không ngừng Bằng chứng là rất nhiều tiếng bồi trước đây rất hay được sử dụng thì nay

đã trở nên lỗi thời, lạc hậu, ít xuất hiện trên các phương tiện truyền thông Có thể

kể đến các trường hợp sử dụng từ ngữ lóng theo kiểu tiếng bồi như: No four

go (vô tư đi), know die now (biết chết liền), ugly tiger (xấu hổ), like is afternoon (thích thì chiều),

2 Biến đổi từ những đơn vị có sẵn của Tiếng Việt

Là cách thức tạo từ lóng giới trẻ phổ biến nhất Trên cơ sở từ ngữ có sẵn của tiếng Việt, giới trẻ đã biến đổi chúng theo nhiều cách (ngữ âm, ngữ nghĩa, phạm

vi sử dụng) để có những từ ngữ lóng riêng của nhóm mình Tiếng lóng giới trẻ thuộc nhóm này chính là hiện tượng biến âm, biến nghĩa của từ vựng toàn dân 2.1 BIẾN ĐỔI ÂM ĐẦU, GIỮ NGUYÊN PHẦN VẦN

Sự biến đổi ngữ âm này không phải xuất hiện trên mỗi thành tố của từ – ngữ lóng, mà đôi khi chỉ là một bộ phận nào đó Ví dụ sau đây sẽ chỉ ra sự biến đổi

âm đầu /ʈ-/ thành âm /z-/

“Con trai” /kɔn1 ʈai1/ -> “Con zai”  /kɔn1 zai1/ ; “trời” /ʈɤi2/ -> “giời” /zɤi2/ Cơ sở của quá trình biến âm này là đặc điểm phương ngữ Bắc Bộ Tuy cùng một kiểu ghi âm –z-/, nhưng lại có tới hai biến thể chữ viết khác nhau, một bên thuần Việt (gi-), một bên lại vay mượn con chữ của tiếng nước ngoài (z-)

2.2 BIẾN ĐỔI PHẦN VẦN, GIỮ NGUYÊN ÂM ĐẦU

Ví dụ như: khum (không), tình iu, tềnh iêu (tình yêu), túm lại (tóm lại), bí kíp (bí quyết), đi mò ( đi mà), toẹt vời ( tuyệt vời),

“Khum”được đăng tải trên trang “Đài Tiếng Nói Gen Z” hồi đầu năm nay Thực tế thì từ này đã xuất hiện trước đó một thời gian nhưng có phần rải rác, ngẫu hứng “Không” được đọc chệch thành ‘khum’ Trong cuộc sống hằng ngày, có không ít lần bạn phải từ chối, phủ nhận hoặc nói không trước một tình

huống nào đó Việc này xảy ra thường xuyên đến nỗi, từ không còn lọt top 55

từ phổ biến nhất ở Việt Nam

Không còn là một trong những từ vựng biến hóa nhất trong “ ngôn ngữ

teen” Vào những năm 2000, khi điện thoại 12 phím bấm bắt đầu phổ biến ở Việt Nam, người trẻ hình thành thói quen trò chuyện qua tin nhắn điện thoại Vì

giới hạn ký tự tin nhắn, không được viết tắt thành ko, 0, hok hoặc k.

Tua nhanh thêm nhiều năm, không khoác lên mình một lớp áo mới: hông, hôn, hơm hoặc hem Cách phát âm không thành hông vốn là cách nói phổ biến

của người dân Nam Bộ (theo từ điển Từ ngữ Nam Bộ) Nhiều người thấy rằng

hông nghe rất dễ thương nên lập tức bỏ túi luôn.

Đến nay, ngôn ngữ giới trẻ đã chịu khó đánh bắt xa bờ hơn bằng cách vay mượn yếu tố nước ngoài, hoặc chế lại ngôn ngữ meme để tạo thành mật mã

riêng Khum chỉ là một trong những sản phẩm của “nền văn minh hiện đại”.

2.3 BIẾN ĐỔI THANH ĐIỆU

Các bạn trẻ biến đổi các thanh điệu trong từ nhằm mục đích chủ yếu để tăng sức biểu cảm cho sự diễn đạt Ví dụ như: “ Hổng thích đau !” tức là “ Không thích đâu!” hay “ Hổng cõ nhỡ!” ( Không có nhớ!) Việc biến đổi thanh điệu này mang xu hướng giọng đọc nặng của người dân miền Trung và có phần đáng yêu, duyên dáng hơn khi trò chuyện Đồng thời nó cũng khiến cuộc trò chuyện trở nên thú vị và hài hước hơn, mang lại niềm vui cho người nghe và người nói

3 Sáng tạo mới dựa trên sự kết hợp nhiều yếu tố khác nhau

Khi trào lưu chế ảnh “chú chó cheems” xuất hiện, người dùng mạng thường thêm âm ‘m’ vào một từ bất kỳ rồi biến đổi các yếu tố khác để nghe hài hước hơn Ví dụ như ‘chúa hề’ được đọc thành ‘chmúa hmề’, hay ‘em đẹp lắm’ được thêm mắm muối thành ‘ênm đệnp léăm’ Hay cách viết sai chính tả : ik (đi), gòy xong ( rồi xong), Hoặc mô phỏng lại âm thanh: mlem mlem,

Mặt khác, các từ lóng được tạo nên do “quen mồm” biến tấu theo nghĩa gốc

để làm tăng tính sinh động, biểu cảm và thậm chí có từ còn không có ý nghĩa biểu đạt Nổi bật như từ “vãi”, “á đù”, “bá đạo”, Hay phổ biến nhất hiện nay là biến đổi trên lời bài hát, ca dao, tục ngữ như “Không có việc gì khó chỉ sợ không

có việc gì khó”, “quả táo nhãn lồng”,

III TÁC ĐỘNG

1 Tích cực

Trước tiên có thể nhắc tới đó là sự tiện lợi mà nhóm ngôn ngữ này mang lại Trong xã hội mà mạng xã hội chiếm ưu thế như hiện nay, nhu cầu sử dụng thông tin liên lạc điện tử cao lượng thông tin cần truyền tải đương nhiên cũng có phần nhiều hơn so với thời điểm trước, chính vì vậy, sự đơn giản hóa mà giới trẻ tạo ra

trong nhóm ngôn ngữ ấy được sử dụng khá triệt để, vậy nên tốc độ truyền tin của nhóm ngôn ngữ này có thể nói là rất cao, vô cùng tiết kiệm thời gian. 

Thứ hai, những nhóm từ do giới trẻ tạo ra này cũng mang tính biểu cảm, phần nhiều mang tính hài hước, dí dỏm, sinh động cao, lại có tính sáng tạo vậy nên có thể dễ dàng biểu lộ được cảm xúc, trạng thái của người nói chỉ thông qua văn bản chứ không cần phải gặp mặt trực tiếp cũng như làm cho hoạt động giao tiếp phong phú hơn Người đọc sẽ dễ dàng cảm nhận được cảm xúc, tâm trạng thông qua những dòng chữ như đang trong một cuộc trò chuyện suồng sã đời thường.  Một phần nữa đó là việc sử dụng ngôn ngữ giới trẻ cũng giúp các bạn trẻ có phần được tiếp cận với các ngôn ngữ nước ngoài, học tốt ngoại ngữ hơn hay có thể bổ trợ giúp họ nhớ từ vựng lâu hơn khi học tiếng Tuy vậy, đây chỉ là một phần nhỏ và giới trẻ đang khiến nó nghiêng về mặt tiêu cực nhiều hơn. 

2 Tiêu cực

Việc sử dụng tiếng lóng quá mức gây nên sự lạm dụng các yếu tố ngoại ngữ, khẩu ngữ, cách diễn đạt để gây “ấn tượng”, “giật gân” Thậm chí những sáng tạo này còn được các phương tiện truyền thông “tiếp sức” một cách mạnh mẽ và đẩy thành một trào lưu mới Nhiều nhà quảng cáo đã sáng tạo ra những kết hợp kiểu biến danh từ thành tính từ chưa có trong từ điển Điển hình như: ”cảm giác thật là yomost”, ‘‘ phong cách xì - teen ”, Ý thức, trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt của một bộ phận nhân dân đang xuống cấp Xu hướng lai căng, vọng ngoại đang sôi nổi

Giới trẻ hiện nay thiếu hụt tri thức cơ bản về ngôn ngữ nói chung và tiếng Việt nói riêng Đời sống hiện đại khiến cho con người thiếu quan tâm đến ngôn ngữ giao tiếp Họ thích nói ngắn gọn Từ đó dẫn đến việc dùng sai tiếng Việt cả

về từ ngữ lẫn ngữ pháp Một thực trạng dễ thấy là lời nói của giới trẻ ngày càng khô khan do vốn từ nghèo nàn.Việc sáng tạo ngôn ngữ không dựa trên các nguyên tắc khoa học và hoàn cảnh giao tiếp khiến cho ngôn ngữ tuổi “teen” rắc rối, khó hiểu, hoặc vô nghĩa Sự thiếu tích cực và“chậm chân” của công tác nghiên cứu, phản ánh về ngôn ngữ của các chuyên gia trước thực trạng xã hội khiến cho hiện tượng này leo thang Chữ viết vốn là một công cụ để ghi lại ngôn ngữ Vì thế những biểu hiện lệch lạc trong ngôn ngữ nói lâu dần sẽ được phản