Báo cáo chuyên Đề Âm nhạc phương tây Đề tài Âm nhạc latin

Nhóm 5 cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến cô vì đã giúp chúng em được mở mang tri thức về âm nhạc, đặc biệt còn trang bị những nền tảng tri thức cho sinh viên cho các công việc trong tương

KHOA ÂM NHẠC

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ

ÂM NHẠC PHƯƠNG TÂY

ĐỀ TÀI: ÂM NHẠC LATIN

Giảng viên hướng dẫn: Ths Ngô Thanh Nhã

Nhóm sinh viên thực hiện: Nhóm 5

Danh sách thành viên: Nhóm 5 + Nhóm 17

Đào Thị Mỹ Ân – 23CTN02 Phạm Trung Đức – 23CTN34 Nguyễn Huy Hoàng – 23CTN50 Phan Lý Tuấn Kiệt – 23CTN74 Trần Hồng Bảo Ngọc – 23CTN106 Nguyễn Văn Nguyên – 23CTN106

Hồ Quỳnh Quyên – 23CTN136

Lê Văn Sĩ – 23CTN143 Nhơn Thanh Thùy – 23CTN168

TP HCM – 2024

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 3

PHẦN 1 TÌM HIỂU KHÁI QUÁT VỀ ÂM NHẠC LATIN 4

1 Khái niệm 4

2 Nguồn gốc và lịch sử phát tri 4

2.1 Truyền thống dân gian: 4

2.2 Thế kỷ 19 – 20: Sự phát triển của âm nhạc giáo dục: 4

2.3 Nhạc thiếu nhi trong thế kỷ 20: 4

2.4 Sự phát triển trong nền văn hóa hiện đại: 5

3 Lịch sử phát triển 5

3.1 Âm nhạc thiếu nhi sau Cách mạng tháng Tám và trong kháng chiến chống thực dân Pháp 5

3.2 Âm nhạc thiếu nhi từ hòa bình lập lại (1954) cho đến đại thắng mùa xuân (1975) 6 3.3 Giai đoạn từ sau giải phóng miền Nam (1975) đất nước Việt Nam thống nhất đến 1995 7

3.4 Giai đoạn từ 1995 đến nay 8

PHẦN 2: ĐẶC ĐIỂM 9

1 Các làn điệu dân ca và những bài hát mang âm hưởng dân tộc Việt Nam mộtc cách rõ rệt 9

2 Với những bài viết theo phong cách âm nhạc phương Tây, chúng ta có thể có những lựa chọn sau: 9

3 Lựa chọn tiết tấu dựa vào ca từ 9

PHẦN 3: TÁC GIẢ VÀ MỘT SỐ TÁC PHẨM TIÊU BIỂU 10

PHẦN 4: THỰC TRẠNG NỀN ÂM NHẠC THIẾU NHI 11

1 Âm nhạc thiếu nhi xưa và nay : 12

2 Tình trạng âm nhạc thiếu nhi hiện nay ở Việt Nam 13

PHẦN 5: ỨNG DỤNG 13

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên nhóm 5 xin trân trọng gửi lời cảm ơn chân thành và sự kính trọng tới Thầy

cô khoa âm nhạc, Trường Cao Đẳng văn hóa nghệ thuật TPHCM và đặc biệt là giáo viên hướng dẫn cô Thanh Nhã , người đã trực tiếp giảng dạy, tận tình hướng dẫn, chỉ bảo chúng em trong suốt quá trình bài báo cáo môn học Nhóm 5 cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến cô vì đã giúp chúng em được mở mang tri thức về âm nhạc, đặc biệt còn trang bị những nền tảng tri thức cho sinh viên cho các công việc trong tương lai Sự tận tâm và lòng nhiệt huyết của Cô đã truyền cảm hứng cho chúng em để nỗ lực và hoàn thiện đề án một cách tốt nhất Cô luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng chúng em trong quá trình nghiên cứu và phát triển đề án, đảm bảo rằng chúng em hoàn thành tốt bài báo cáo

đề án Với những giới hạn về kiến thức và thời gian, trong quá trình thực hiện không thể tránh khỏi những sự thiếu sót, mong cô tận tình góp ý để chúng em hoàn thiện hơn nữa những kiến thức của mình

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

PHẦN 1 TÌM HIỂU KHÁI QUÁT VỀ ÂM NHẠC LATIN

1 Khái niệm

Nhạc Latin – âm nhạc của những vũ điệu và tiết tấu mang màu sắc hoang dã và mạnh mẽ

là kết quả của sự hòa trộn về lịch sử và xã hội diễn ra tại Châu Mỹ sau thời điểm Columbus khám phá ra vùng đất này

Dòng nhạc này mang đậm những nét đặc trưng riêng rất dễ nhận biết Chính điều đó cũng góp phần kiến tạo nên phong cách âm nhạc độc đáo của nhạc Latin Điểm nhấn của nhạc Latin nằm ở các nhạc cụ bộ gõ (cụ thể ở đây là bộ gõ Latin) và tiết tấu âm nhạc mà chỉ vùng Châu Mỹ Latin mới có, tạo nên những sắc thái rất riêng cho thể loại âm nhạc này

Nhạc Latin đa dạng với hàng trăm phong cách và tiết điệu khác nhau và thường đi kèm với các điệu nhảy và biểu diễn sôi động và cuốn hút Cách nhảy múa và cử động thường linh hoạt và đầy cảm xúc, thể hiện sự vui vẻ và sự tự do của người Latin

Ngôn ngữ trong nhạc Latin rất lãng mạn và đầy đam mê Lời bài hát của nhạc Latin thường đề cập đến các chủ đề như tình yêu, sự đam mê, và cuộc sống hàng ngày, thường được biểu đạt bằng ngôn từ lãng mạn và cảm xúc

2 Nguồn gốc và lịch sử phát triển

Nhìn chung, nhạc Latin là một sự pha trộn rất phức tạp của nhiều nền văn hóa khác nhau Nhưng trên hết, có ba yếu tố lớn tác động mạnh nhất đến sự hình thành và phát triển của dòng nhạc này Bao gồm:

2.1 Thời kỳ tiền Columbus – âm nhạc của người bản xứ:

Lịch sử của dòng nhạc Latin bắt đầu ở thời điểm trước khi Columbus khám phá ra Châu Mỹ Những người dân bản địa tại đây cũng đã xây dựng một nền âm nhạc riêng cho mình Đơn cử là những nhạc cụ bộ khí và và bộ gõ Đây là những nhạc khí rất được ưa chuộng trong nền văn minh Maya thời kỳ “tiền Columbus” và có ảnh hưởng rất lớn đến đặc trưng của nhạc Latin sau này

2.2 Cuộc đổ bộ của người Châu Âu đến tân Thế giới:

Ngôn ngữ là đóng góp đầu tiên mà người Châu Âu đem đến cho Tân thế giới, cụ thể

ở đây là tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha Thời gian sau này, tiếng Tây Ban Nha trở thành ngôn ngữ chính được sử dụng tại Brazil và tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ chính tại các nước Châu Mỹ Latin Do vậy, bản thân dòng nhạc Latin cũng được xây dựng dựa trên tiền đề là hai ngôn ngữ này

Đóng góp thứ hai mà người Châu Âu đem đến cho vùng đất này là âm nhạc của họ Trên thực tế, nền âm nhạc của người Châu Âu vào thời điểm này cũng đã rất đa dạng

và phát triển Do vậy, âm nhạc phương Tây cũng là một nhân tố ảnh hưởng mạnh đến nhạc Latin

2.3 Sự ảnh hưởng từ văn hóa Châu Phi:

Đi cùng những người Châu Âu khi đặt chân đến vùng đất mới là những người nô lệ gốc Phi Do vậy, chúng ta sẽ tìm được nhiều điểm tương đồng trong tiết tấu, phong cách sử dụng bộ gõ của những người da màu gốc Phi với nhạc Latin Những nét đặc trưng đó đều ảnh hưởng mạnh đến những tiết điệu Samba, Salsa, Merengue, Bachata, Dù ít hay nhiều cũng đều dựa trên nền tảng tiết tấu và nhịp điệu Châu Phi trước đó

2.4 Tổng kết:

Tuy đem lại nhiều mất mát và đau khổ nhưng chiến tranh xâm lược cũng đã góp phần làm đa dạng, đem tới sự giao thoa và phát triển các nền văn hóa Âm nhạc Latin cũng nhờ vậy mà phát triển vượt bậc và trở nên phổ biến hơn

PHẦN 2: ĐẶC ĐIỂM

Salsa:

Salsa là một trong những nhánh nhạc cực kỳ phổ biến của dòng nhạc Latin Nhịp điệu sôi động của Salsa chịu ảnh hưởng nhiều từ các giai điệu truyền thống của Cuba

và Puerto Rico xen lẫn các sắc thái vui tươi của Mambo và Latin Boogalo Mặc dù cho đến nay người ta vẫn chưa xác định được chính xác quê hương của Salsa nhưng theo nhiều học giả nhận định thì New York chính là nơi mà vũ điệu Salsa được hoàn thiện

Những nghệ sỹ nổi tiếng: Elia Cruz, Fania All Stars, Ruben Blades, Hector Lavoe, El Gran Combo de Puerto Rico, Gilberto Santa Rosa, La Sonora Poncena, Marc Anthony, Carlos Santana

Bachata:

Khởi nguồn từ Cộng hoà Dominican, Bachata cũng như Salsa là một trong những thể loại nhạc Latin phổ biến hiện nay Những bài hát mang phong cách Bachata được bắt đầu sản xuất vào những năm 1960 bởi Jose Manuel Calderon Tuy nhiên, Bachata vào thời điểm đó lại không đủ mạnh để cạnh tranh với dòng nhạc Merengue đang chiếm lĩnh thị trường khi đó Đến năm 1980, Bacha bắt đầu được chú ý hơn với những bản thu của Blas Duran Vào đầu những năm 90 của thế kỷ XXI, Bachata cuối cùng cũng đã bùng nổ để trở thành một hiện tượng âm nhạc toàn cầu và đón nhận sự hưởng ứng nhiệt liệt của công chúng

Những nghệ sỹ nổi tiếng: Hector Acosta, Juan Louis Guerra, Aventura, Romeo Santos, Prince Royce

Tango:

Nhờ vào tiết tấu chắc khoẻ và tính gợi cảm trong âm nhạc, Tango đã trở thành một trong những thể loại âm nhạc Latin được yêu thích trong các vũ trường trên khắp thế giới Khởi nguồn từ Argentina và Uruguay, Tango được phát triển rộng rãi trong các cộng đồng nhập cư của Buenos Aires Vào đầu thế kỷ 20, Tango đã trở thành một hiện tượng âm nhạc nhờ vào những bản thu của Carlos Gardel – ông hoàng của Tango thời bấy giờ Sau đó, một danh thủ bandoneon tài năng tên Astor Piazzolla đã đem những nét đẹp từ Jazz và Blues để tạo nên cái mà người ta gọi là Nuevo Tango Ngày nay, Tango vẫn là một trong những thành phần nổi bật nhất của âm nhạc Latin

Những nghệ sỹ nổi tiếng: Carlos Gardel, Astor Piazzolla, Gotan Project

Merengue:

Merengue là một trong những món quà tặng âm nhạc mà nhạc Latin đã nhận được từ Cộng hòa Dominican, một thể loại thú vị thường được chơi trong rất nhiều bữa tiệc nhạc Latin Nguồn gốc của Merengue có lẽ được bắt đầu từ thế kỷ XIX Trong suốt chiều dài lịch sử, giai điệu của Merengue đã được sửa đổi để có thể kết hợp với nhiều nhạc cụ khác nhau Trong những năm 1980, Wilfrido Vargas đã thay đổi tốc độ của nhịp điệu Merengue truyền thống tạo ra chất âm đặc trưng cho Merengue sau này Trong những thập kỷ qua, những bài hát của Juan Luis Guerra đã trở thành tâm điểm tham khảo cho giới mộ điệu Merengue

Những nghệ sỹ nổi tiếng: Juan Luis Guerra, Wilfrido Vargas, Eddy Herrera, Los Hermanos Rosario, Elvis Crespo, Olga Tañon, Los Vecinos

Samba:

Samba là dòng nhạc và điệu nhảy có nguồn gốc từ Brazil, hầu hết đều bắt nguồn từ Rio

de Janeiro Nó thường có nhịp điệu sôi động và linh hoạt, và được biểu diễn trong các lễ hội và sự kiện văn hóa và được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Bossa Nova:

Bossanova cũng xuất phát từ Brazil và thường có nhịp điệu êm dịu và phức tạp Nó thường được biểu diễn với các nhạc cụ như guitar và piano, và có phong cách lãng mạn

và tinh tế Loại nhạc là sự kết hợp giữa giai điệu samba mềm mại, uyển chuyển theo âm nhạc truyền thống của Brasil nhưng ít bộ gõ truyền thống mà thay vào đó là bộ gõ và nhạc cụ của nhạc Jazz

Bossa nova thường gắn với các cái tên nhạc sĩ nổi tiếng như ca sĩ, nhạc sĩ Antonio Carlos Jobim (một trong những cha đẻ của Bossa Nova), João Gilberto là nhạc sĩ và chơi guitar acoustic, Roberto Menescal chơi guitar jazz (người sáng lập và định hướng phát triển cho Bossa nova), Vinicius de Moraes và Luiz Bonfá,

Cumbia:

Cumbia xuất phát từ Colombia và có nhịp điệu nhẹ nhàng và dễ nhận biết Điệu nhảy cumbia thường có các bước chân đơn giản và cử động đồng bộ Có rất nhiều phiên bản

về sự ra đời của Cumbia Trong số đó, phiên bản được công nhận nhiều nhất nói về một nghi thức tang lễ đặc trưng của người bản địa vùng Caribe Colombia, trong đó các thành viên của cộng đồng nhảy theo nhịp điệu của sáo gaita, loại sáo làm bằng gỗ vẫn được các cộng đồng bản địa ngày nay sử dụng ở Colombia Nhịp điệu của sáo gaita dần dần trộn lẫn với âm thanh của trống châu Phi cũng như với văn xuôi và thơ ca của văn học Tây Ban Nha, đã tạo nên Cumbia

Vào giữa thế kỷ XX, Cumbia đã vượt qua biên giới Colombia và đã thích ứng với nhịp điệu và các thể loại âm nhạc của hầu hết các quốc gia Mỹ Latinh Do đó, ngày nay chúng

ta có thể tìm thấy các yếu tố độc đáo của cumbia có thể được bắt nguồn từ Cumbia Peru, Argentina, Ecuador, Bolivia, Panama, Mexico và trong các quốc gia khác đã và đang tiếp nhận di sản văn hóa Colombia này

Latin Pop:

Latin Pop là một trong những thể loại âm nhạc Latin phổ biến nhất hiện nay Bản chất của nó là nhạc Pop mang âm hưởng Latin có sử dụng bộ gõ và giai điệu mang màu sắc đặc trưng Một số ngôi sao nhạc Latin lớn nhất thế giới đại diện thể loại này Latin Pop được cả thế giới biết đến vào năm 1970 thông qua các nghệ sỹ tiên phong trong dòng nhạc này, đó là Julio Iglesias và Roberto Carlos Latin Pop đại diện cho phần đông những người yêu thích nhạc Latin ngày nay

Reggaeton và Moombahton:

Là các dòng nhạc thể hiện sự kết hợp giữa nhạc Latin và hip-hop Nó thường có nhịp điệu nhanh và các lời bài hát chủ yếu bằng tiếng Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha Tuy nhiên, với việc nhạc Latin trở nên phổ biến thì yếu tố ngôn ngữ đã không còn là yếu tố đặc trưng

Những nghệ sỹ tiêu biểu: Enrique Iglesias, Shakira, Juanes, Ricky Martin, Ricardo Arjona, Paulina Rubio

PHẦN 3: CÁC BỘ GÕ THÔNG DỤNG TRONG NHẠC LATIN Djembe:

Djembe , một loại trống hình chiếc cốc lớn, được cho là có nguồn gốc từ người Mandinka ở Tây Phi Nó đã trở nên rất phổ biến ở phương Tây trong thời gian gần đây,

vì nó là một loại trống rất năng động có khả năng tạo ra nhiều loại âm sắc từ bass trầm đục đến những âm treble cao, sáng vang Âm lượng lớn của djembe cho phép nó nổi bật giữa các nhạc cụ gõ khác

Djembes truyền thống thường được chạm khắc bằng gỗ và được trang bị mặt bằng da dê, trong khi djembes hiện đại có thể sử dụng vật liệu tổng hợp cho cả thân và đầu Djembes thường được chơi bằng tay, mặc dù đôi khi chúng được chơi bằng một tay và một cây gậy

Djun Djun:

Djun djun , đôi khi được gọi là dunun hoặc doundoun, là tên gọi không cụ thể của một nhóm lớn trống điều chỉnh dây ở Tây Phi Chúng có nhiều kích cỡ khác nhau và

thường được chơi cùng với djembe Chúng có mặt bằng da hoặc tổng hợp ở cả hai mặt

và được chơi bằng gậy, vồ hoặc thậm chí là chuông

Cuica:

Cuica có nguồn gốc từ châu Phi, nơi nó được

cho là có tác dụng thu hút sư tử đực Loại

trống có âm vực cao hơn này ngày nay được

sử dụng trong nhạc samba của Brazil và các

cuộc diễu hành Carnaval Vỏ của nó có thể

được làm bằng gỗ, kim loại hoặc vật liệu tổng

hợp và có một đầu bằng da Một thanh tre

mỏng được gắn vuông góc với đầu ở mặt

trong của trống Nó được chơi bằng cách chà

xát que bằng các ngón tay ẩm hoặc một tay

cầm miếng vải trong khi tay kia tạo áp lực lên

đầu trống để thay đổi cao độ

Congas:

Congas có lẽ là loại trống tay Latinh nổi tiếng nhất Có nguồn gốc từ người Cuba gốc Phi, ban đầu chúng được làm bằng các thanh gỗ và được trang bị mặt bằng da bê

Congas ngày nay có thể sử dụng vỏ làm bằng gỗ hoặc sợi thủy tinh, với mặt bằng da hoặc tổng hợp Nếu bạn chơi với dải khuếch đại mạnh và cần âm lượng lớn, bạn nên xem xét congas làm bằng vỏ tổng hợp hoặc sợi thủy tinh để có âm lượng lớn hơn

Congas được làm bằng vỏ gỗ có âm thanh tròn trịa hơn một chút

Mặc dù chúng thường được bán riêng lẻ hoặc đôi khi theo cặp, nhưng một bộ congas đầy đủ thường bao gồm ba trống: tumba là trống lớn nhất; tiếp theo là conga; trong khi quinto là trống nhỏ nhất (mặc dù trong một số bộ, nó có cùng kích thước với

conga) và được điều chỉnh ở mức cao nhất Một số bộ còn có một conga nhỏ hơn được điều chỉnh ở âm vực rất cao, được gọi là super quinto hoặc requinto

Bongos:

Cũng đến từ Cuba, Bongos là một cặp trống nhỏ cầm tay theo truyền thống được chơi khi ngồi và giữ giữa hai chân Bongos rất phổ biến và được sử dụng làm nhạc cụ chính cũng như biểu diễn độc tấu Theo truyền thống được làm bằng vỏ gỗ và mặt bằng da bê, ngày nay bạn sẽ tìm thấy các mẫu có cả vỏ và mặt tổng hợp

Timbales:

Timbales có nguồn gốc từ những chiếc tàu sắt

dùng để vận chuyển nước mía Timbales hiện

đại thường được làm từ thép hoặc đồng thau,

và giai điệu mạnh mẽ của chúng cung cấp

giọng solo lý tưởng cho các phong cách Latin,

rock và fusion Các mẫu ổn định thường được

chơi ở mặt bên của vỏ kim loại, hoặc cascara,

với bàn tay tự do tạo điểm nhấn trên mặt trống

Theo truyền thống, một khối gỗ và một hoặc

hai quả chuông được gắn trên giá đỡ timbale để

tạo thêm điểm nhấn

Cajon:

Cajon là một hộp gõ bằng gỗ được cho là có nguồn gốc từ Peru, nơi những người nô lệ châu Phi thay thế những chiếc thùng vận chuyển bằng gỗ cho những chiếc trống bản địa

mà họ đã chơi ở quê hương Cajon cũng

phát triển ở Cuba, nơi thùng cá và ngăn

kéo tủ quần áo được sử dụng làm nhạc cụ

gõ Ở Tây Ban Nha, cajon được sử dụng

trong nhạc flamenco, pop và fusion

Cajon được chơi bằng cách ngồi trên nó

và đập vào bề mặt phía trước Mặt sau có

một lỗ được khoét để tạo tiếng vang và

bề mặt nổi phía trước được nới lỏng xung

quanh các cạnh để tạo ra các âm sắc khi

chơi gần các cạnh Một số phiên bản hiện

đại kết hợp một snare để tạo thêm tiếng

vang cho âm thanh của cajon

Surdo:

Trống Surdo cung cấp nốt trầm trong các

dải samba Nhiều tùy chọn điều chỉnh cho

phép nó phát các phần khác nhau trong

việc tạo ra âm thanh tổng thể độc đáo Nó

được làm bằng gỗ, thép hoặc nhôm và có

hai mặt Mặt dưới thường cộng hưởng và

không được chơi trực tiếp Surdos đôi khi

được chơi trên giá đỡ tương tự như tom

floor, hoặc có thể được đeo trên dây đeo

và chơi ở vị trí nằm ngang