Trình bày khái quát quy Định của cisg về vấn Đề miễn trách nhiệm do bên thứ ba có quan hệ với một bên trong hợp Đồng gặp trở ngại phân tích một Án lệ Điển hình Để minh họa

Do đó, nhằm tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này, nhóm 04 xin được trình bày khái quát quy định của CISG về vấn đề miễn trách nhiệm do bên thứ ba có quan hệ với một bên trong hợp đồng gặp trở n

BẢNG ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NHÓM

Trình bày khái quát quy định của CISG về vấn đề miễn trách nhiệm do bên thứ ba có quan hệ với một bên trong hợp đồng gặp trở ngại Phân tích một án lệ điển hình để

minh họa.

Hà Nội, 2024

BÀI TẬP NHÓM MÔN: LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

ĐỀ BÀI

Nhóm: 04 Lớp : N02-TL1

STT Họ và tên MSSV Công việc

thực hiện

Mức độ hoàn

loại

Xác nhận

4 Phí Thị Hồng Minh 460135 Phần 2.1 + Mở

5 Nguyễn Lâm Bảo

Phần 2.2 +

6 Nguyễn Thảo Nguyên 460138 Phần 3.2 +

7 Nguyễn Hồng Nhung 460139 Phần 3.3 +

8 Vũ Thị Nhung 460140 Phần 1 +

9 Vàng Ngọc Oanh 460141 Phần 3.1 +

11 Nguyễn Văn Quân 460143 Phần 3.2 +

Kết quả điểm bài viết:………

Giáo viên chấm thứ nhất:………

Giáo viên chấm thứ hai:………

Kết quả điểm thuyết trình:……….

Giáo viên chấm thuyết trình:………

Điểm kết luận cuối cùng:………

Giáo viên đánh giá cuối cùng:………

Hà Nội, ngày tháng năm 2024

NHÓM TRƯỞNG

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 4

MỞ ĐẦU 5

NỘI DUNG 5

1 Quy định của CISG về vấn đề miễn trách nhiệm do bên thứ ba có quan hệ với một bên trong hợp đồng gặp trở ngại 5

1.1 Khái quát chung về điều kiện miễn trách nhiệm 5

1.2 Xác định “bên thứ ba” có quan hệ với một bên trong hợp đồng 6

1.3 Điều kiện được miễn trách nhiệm trong trường hợp bên thứ ba có quan hệ với một bên trong hợp đồng gặp trở ngại 7

2 Liên hệ thực tiễn với án lệ Art books case (10 February 1999) 7

2.1 Tóm tắt vụ tranh chấp 7

2.2 Lập luận của nguyên đơn, bị đơn và cơ quan tài phán 9

2.2.1 Lập luận của nguyên đơn 9

2.2.2 Lập luận của bị đơn 10

2.2.3 Phán quyết của cơ quan tài phán 10

3 Đánh giá, bình luận về vụ tranh chấp 11

3.1 Đánh giá, bình luận về lập luận của nguyên đơn 11

3.2 Đánh giá, bình luận về lập luận của bị đơn 12

3.3 Đánh giá, bình luận về quyết định của tòa án 13

3.3.1 Về việc áp dụng CISG là luật áp dụng để giải quyết tranh chấp13 3.3.2 Về yêu cầu bồi thường thiệt hại và giảm giá của bên mua 13

KẾT LUẬN 14

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CIS

G

Công ước của Liên hợp quốc về hợp đồng mua bán hàng

hóa quốc tế

MỞ ĐẦU

Các quan hệ xã hội nói chung và đặc biệt là các quan hệ liên quan đến thương mại quốc tế nói riêng đều có thể phát sinh những tranh chấp, không chỉ

có sự xuất hiện của hai bên chủ thể mà còn có sự xuất hiện của bên thứ ba Để giải quyết vấn đề này, Pháp luật quốc tế đã có quy định về những trường hợp được miễn trách nhiệm tại Điều 79 Công ước của Liên hợp quốc về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CISG) năm 1980 Do đó, nhằm tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này, nhóm 04 xin được trình bày khái quát quy định của CISG về vấn đề miễn trách nhiệm do bên thứ ba có quan hệ với một bên trong hợp đồng gặp trở ngại, sau đó sẽ phân tích một án lệ điển hình để minh họa cho quy định này

NỘI DUNG

1 Quy định của CISG về vấn đề miễn trách nhiệm do bên thứ ba có quan

hệ với một bên trong hợp đồng gặp trở ngại

1.1 Khái quát chung về điều kiện miễn trách nhiệm

 Trước hết, trong khuôn khổ của CISG về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế, Điều 79(2) có quy định về việc miễn trách nhiệm cho bên vi phạm hợp đồng do hành vi của bên thứ ba tham gia một phần hoặc toàn bộ hợp đồng Theo

đó, quy định này đã dẫn chiếu đến Điều 79(1) trước đó, rằng để áp dụng được Điều 79(2) này thì đồng thời cả bên vi phạm và bên thứ ba liên quan đều phải thỏa mãn các điều kiện chung để được miễn trách tại quy định tại Điều 79(1) Các điều kiện chung này bao gồm:

Một là, những trở ngại xảy ra nằm ngoài tầm kiểm soát của các bên, diễn

ra một cách khách quan và không nằm trong sự chi phối của các bên trong hợp đồng, có thể kể đến những hiện tượng tự nhiên như sóng thần, bão lũ… hay trường hợp nhà sản xuất bị ngưng sản xuất hoặc các quyết định của Chính phủ

Hai là, khi ký kết hợp đồng các bên không lường trước được những trở

ngại có thể xảy ra Cụ thể, trở ngại này phải nằm ngoài sự dự đoán, lường trước

của các bên khi ký kết hợp đồng và các bên không buộc phải tính được trước Đồng thời, trở ngại này phải xảy ra trước khi hợp đồng mua bán giữa các bên được giao kết

Ba là, trở ngại và hậu quả của nó không thể khắc phục được Việc xuất

hiện trở ngại của bên thứ ba làm cho một bên trong hợp đồng vi phạm nghĩa vụ

là sự kiện khách quan và các bên không thể lường trước được Do đó, hậu quả

nó để lại cũng là điều tất yếu, không thể tránh khỏi Tuy nhiên khi phát sinh ra thiệt hại thì bên chịu ảnh hưởng từ thiệt hại cũng cần phải có sự ngăn chặn, giảm thiểu sự tác động của thiệt hại đó gây ra

1.2 Xác định “bên thứ ba” có quan hệ với một bên trong hợp đồng

Cụ thể đối với quy định tại Điều 79(2), Hội đồng tư vấn CISG đã ban hành bản Quan điểm số 07 về Miễn trừ trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo Điều 79 CISG, trong đó có những giải thích nhất định về nội hàm của “bên thứ

ba” Theo đó, bên thứ ba, trước hết phải được hiểu là cá nhân hoặc pháp nhân

tách biệt và khác biệt với bên bán, những người không giống như nhà cung cấp nguyên liệu hay những người phụ thuộc vào bên bán1 Thứ hai, bên thứ ba phải

độc lập với bên bán về mặt chức năng và kinh tế, nằm ngoài cơ cấu tổ chức của bên bán, cũng như không nằm trong phạm vi kiểm soát hoặc chịu trách nhiệm của bên bán2 Nếu bên thứ ba nằm trong sự quản lý của bên vi phạm thì hành vi của bên thứ ba cũng được đồng nhất với hành vi của bên vi phạm Nếu đánh đồng “bên thứ ba” trong trường hợp này là bên thứ ba nằm trong sự quản lý của bên vi phạm thì quy định theo Điều 79 CISG sẽ không còn có ý nghĩa Điều 79(2) CISG không áp dụng cho bên thứ ba nào đơn thuần tham gia với tư cách

bổ trợ hoặc tạo tiền đề cho một bên thực thi hợp đồng chính. 

1 Xem tại : https://cisgac.com/opinions/cisgac-opinion-no-7/ truy cập ngày 25/03/2024

2 Xem tại : https://cisgac.com/opinions/cisgac-opinion-no-7/ truy cập ngày 25/03/2024

Ngoài ra, về cách hiểu thế nào là việc “tham gia thực hiện một phần hoặc toàn bộ hợp đồng” của bên thứ ba nêu trên, CISG tạm thời cũng chưa giải thích

rõ Tuy nhiên, điều kiện này có thể được hiểu là bên thứ ba phải có quan hệ hợp đồng với bên vi phạm, đồng thời hợp đồng phụ này phải được ký sau khi hợp đồng chính giữa bên bán và bên mua được ký kết, và có tồn tại quan hệ ràng buộc giữa hợp đồng phụ với mục đích của hợp đồng chính

1.3 Điều kiện được miễn trách nhiệm trong trường hợp bên thứ ba có quan

hệ với một bên trong hợp đồng gặp trở ngại

Như đã đề cập tại mục 1.1, để được miễn trách theo Điều 79(2) CISG, bên vi phạm phải chứng minh được điều kiện kép đồng thời được áp dụng cho

cả bên thứ ba và cho chính mình, gồm: Một là, bên vi phạm được miễn trách

theo Điều 79(1) CISG, tức là việc bên thứ ba không thực hiện hợp đồng cấu thành một trường hợp bất khả kháng đối với bên vi phạm Điều này đồng nghĩa với việc bên vi phạm không thể lường trước và yêu cầu phải có ý thức khắc phục

hậu quả của bên thứ ba trong khả năng của mình Hai là, bên thứ ba cũng được

miễn trách khi áp dụng các điều kiện tại Điều 79(1), nghĩa là, bên thứ ba không thực hiện nghĩa vụ hợp đồng với bên vi phạm là do gặp bất khả kháng và bên vi phạm sẽ không nhận được khoản bồi thường nào Việc CISG quy định như vậy

là có cơ sở, vì nếu quy trách nhiệm cho bên vi phạm hợp đồng thì vừa trái nguyên tắc suy đoán lỗi vừa mất công bằng bởi bên thứ ba gặp sự kiện bất khả kháng đã được miễn trách nhiệm theo hợp đồng giữa họ với bên vi phạm còn bên vi phạm lại phải chịu trách nhiệm trước bên bị vi phạm

2 Liên hệ thực tiễn với án lệ Art books case (10 February 1999)

2.1 Tóm tắt vụ tranh chấp

Một là, các bên tham gia tranh chấp bao gồm:

- Nguyên đơn: bên bán, người Ý (hoạt động trong lĩnh vực in ấn)

- Bị đơn: bên mua, người Thụy Sĩ (nhà xuất bản sách nghệ thuật)

Hai là, bên giải quyết tranh chấp: Tòa án Thương Mại Bang Zurich.

Ngày quyết định: 10/2/1999

Ba là, về sự kiện pháp lý và vấn đề pháp lý Bên bán đã khởi kiện yêu cầu

bên mua phải thanh toán các hóa đơn chưa thanh toán liên quan đến việc thực hiện hợp đồng Ngược lại, bên mua đã đưa ra các yêu cầu phản tố về thiệt hại và giảm giá, mà một phần nguyên nhân phát sinh từ việc công ty giao nhận đã được bên bán ủy quyền giao hàng nhưng các đơn hàng đã đến quá muộn Giữa hai bên

có 5 đơn hàng phát sinh tranh chấp, trong đó, có 2 đơn hàng phát sinh tranh chấp

do bên vận chuyển giao hàng muộn là “Steven Arnold” và “100 years – 100

pictures” Nhóm sẽ tập trung phân tích, bình luận về tranh chấp đối với hai đơn

hàng này Cụ thể:

(1) Đơn hàng “100 Years – 100 Pictures”

- Sự kiện pháp lý: Bên bán giao catalogues muộn cho bên mua vào ngày 29/9/1995 (muộn 3 tiếng rưỡi sau khi buổi khai mạc bắt đầu), tuy nhiên, bên mua cũng đã gửi các cuộn film để in ấn cho bên bán vào thời điểm quá trễ

để thực hiện in ấn và đóng sách kịp thời Bên mua chủ yếu lập luận rằng bên bán không bảo đảm về việc giao hàng kịp thời thông qua bên vận chuyển

- Vấn đề pháp lý: Trong trường hợp này, bên vận chuyển có phải là bên thứ ba theo Điều 79(2) CISG không? Liệu bên bán có chịu trách nhiệm về việc giao hàng trễ của bên vận chuyển hay không?

(2) Đơn hàng "Steven Arnold"

- Sự kiện pháp lý: Vào ngày 5/12/1995, bên mua đã đưa ra yêu cầu nhận trước một số lượng nhỏ sách và bên bán đã đồng ý yêu cầu này Tuy nhiên, sách được giao đã không kịp thời cho buổi thuyết trình ở Frankfurt và cuộc họp báo ở New York bởi bên vận chuyển đã tiến hành đình công trong một khoảng thời gian, dẫn đến việc hàng được giao đến trễ cho bên mua

- Vấn đề pháp lý: Bên bán có phải chịu trách nhiệm về việc giao hàng trễ của bên vận chuyển hay không? Hợp đồng giữa hai bên đã không quy định rõ ràng rằng rủi ro vận chuyển sẽ do bên bán chịu Bên mua chỉ lập luận rằng việc vận chuyển do bên bán tổ chức nhưng lại không chứng minh được chính bên bán có nghĩa vụ thực hiện việc giao hàng

Bốn là, luật để áp dụng giải quyết tranh chấp Cả hai bên đều có địa điểm

kinh doanh tại các quốc gia ký kết CISG và các quan hệ pháp lý phát sinh tranh chấp trong khoảng thời gian Công ước đã có hiệu lực ở cả hai nước nên CISG sẽ được áp dụng

2.2 Lập luận của nguyên đơn, bị đơn và cơ quan tài phán  

Dưới đây là các lập luận của nguyên đơn, bị đơn và cơ quan tài phán về 2

đơn hàng được bên vận chuyển giao hàng muộn: “Steven Arnold” và “100 years

– 100 pictures”.

2.2.1 Lập luận của nguyên đơn

Thứ nhất, bên bán cho rằng mình đã gửi đơn hàng “100 Years - 100 Pictures” đúng lịch trình Theo đó, ban đầu hai bên thỏa thuận rằng tất cả các

cuộn film sẽ có mặt tại điểm in ấn tại Ý vào ngày 15/8/1995 Tuy nhiên, các cuộn film này đã không được giao đến nơi cho đến ngày 11/9/1995, và thậm chí được giao vào ngày 19, 20 và 24/9/1995 Vì sự chậm trễ của bên mua, vào ngày 13/9/1995 các bên đã đồng ý về việc bên bán sẽ gửi lại các catalogues vào ngày 28/9/1995 Bên bán đã giữ đúng lịch trình đó

Thứ hai, bên bán cho rằng ngày giao đơn hàng "Steven Arnold" đã thỏa

thuận là ngày 15/12/1995 nhưng vào ngày 5/12/1995, bên mua yêu cầu giao hàng sớm hơn vào ngày 8/12/1995 Bên bán đã cố gắng thực hiện yêu cầu nhưng sự chậm trễ của bên vận chuyển nên sách đã không đến kịp Bên bán nhìn chung đã phản đối trách nhiệm pháp lý của mình

2.2.2 Lập luận của bị đơn

Thứ nhất, bên mua lập luận rằng người vận chuyển đơn hàng “100 Years

- 100 Pictures” do bên bán ủy quyền cần được coi là đại lý gián tiếp của bên bán

và hành vi của người vận chuyển phải được quy cho bên bán Do đó, bên mua đưa ra yêu cầu bồi thường dựa trên trách nhiệm pháp lý đối với người thứ ba do một bên tham gia, theo Điều 79(2) CISG

Thứ hai, đơn hàng "Steven Arnold" đã không đến kịp thời vào ngày

8/12/1995 Vì thế, bên mua không thể bán cuốn sách tại buổi khai mạc triển lãm nên bị lỗ số tiền 10.829 DM Đồng thời, bên mua đưa ra yêu cầu bên bán - chịu trách nhiệm giao hàng trực tiếp bồi thường bởi vì bên bán đã ủy quyền cho đại

lý vận chuyển hàng hóa

2.2.3 Phán quyết của cơ quan tài phán

Thứ nhất, từ các lập luận pháp lý của bên mua được đưa ra mà không

tham chiếu đến các quy định pháp luật rằng bên mua mong muốn chọn một trong các chế độ pháp lý Do đó, luật pháp Ý được áp dụng bổ sung bên cạnh CISG nhờ các quy định của luật tư nhân quốc tế

Thứ hai, bên mua đưa ra yêu cầu bồi thường dựa trên trách nhiệm pháp lý

đối với bên thứ ba do một bên tham gia, theo Điều 79(2) CISG Trong trường hợp này, bên vận chuyển không phải là bên thứ ba theo nghĩa của Điều 79(2) CISG Theo Điều 31(a) CISG, bên bán không chịu trách nhiệm về những sai sót của bên vận chuyển đã giao hàng để chuyển cho bên mua vì việc vận chuyển hàng hóa không thuộc nghĩa vụ theo hợp đồng của bên bán và bên bán đã hoàn thành nghĩa vụ giao hàng bằng việc giao hàng cho bên vận chuyển đầu tiên. Vì vậy, khiếu nại của bên mua đã bị bác bỏ

Thứ ba, yêu cầu bù trừ của bên mua bị bác bỏ Vì bên mua không tuyên

bố rõ ràng về khoản hoa hồng này và chỉ lập luận rằng việc vận chuyển do bên

bán tổ chức nhưng lại không chứng minh rằng chính bên bán có nghĩa vụ thực hiện việc giao hàng

Có thể tóm tắt rằng các yêu cầu của bên bán đã được chứng minh bằng hồ

sơ và sự tồn tại của chúng về cơ bản không bị tranh chấp bởi bên mua, đó là lý

do tại sao chúng được chấp nhận ngoại trừ việc điều chỉnh về lãi suất áp dụng Ngược lại, các yêu cầu bồi thường thiệt hại và giảm giá của bên mua thiếu cơ sở pháp lý và bằng chứng đầy đủ về các sự kiện, đó là lý do tại sao chúng bị bác bỏ toàn bộ

3 Đánh giá, bình luận về vụ tranh chấp

3.1 Đánh giá, bình luận về lập luận của nguyên đơn

Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn, lập luận của nguyên đơn về giao đơn

hàng “100 Years – 100 Pictures” đúng thời hạn là có căn cứ Theo Điều 31

CISG, bên bán chỉ có nghĩa vụ sắp xếp việc vận chuyển, tức là giao hàng cho bên vận chuyển đầu tiên để họ nhận hàng chuyển tới bên mua, do đó, bên bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng của mình Vì lý do trên, theo Điều 79(2) CISG, bên bán không thể chịu trách nhiệm về hành vi của bên vận chuyển mà họ đã thuê để thực hiện một phần hợp đồng Bởi vậy, câu hỏi liệu hợp đồng có được hoàn thành đúng thời hạn hay không cũng được xác định bởi việc bên bán thực hiện nghĩa vụ kịp thời nếu gửi hàng đúng thời hạn chứ không phải phụ thuộc vào thời điểm bên mua nhận được hàng đúng thời hạn Theo đó lập luận của nguyên đơn trong trường hợp này là hoàn toàn hợp lý

Bên cạnh đó, quan điểm của nguyên đơn về việc đã hoàn thành đúng

nghĩa vụ của mình trong việc giao đơn hàng "Steven Arnold" nên phản đối chịu

trách nhiệm pháp lý cho yêu cầu bồi thường của bên mua là hợp lý Cụ thể, sự

kiện đình công của bên vận chuyển bất ngờ xảy ra được coi là một “trở ngại

ngoài tầm kiểm soát” đối với bên bán và bên bán không lường trước cũng như

không thể khắc phục được Lập luận của nguyên đơn được xem là phù hợp bởi

nghĩa vụ của bên bán không dẫn đến việc thỏa thuận ngày giao hàng sớm hơn Cùng với đó, việc vận chuyển hàng hóa không thuộc nghĩa vụ theo hợp đồng của bên bán theo Điều 31 CISG Vì vậy bên bán đã hoàn thành xong nghĩa vụ giao hàng của mình kể từ thời điểm bên này giao hàng đúng hạn cho bên vận chuyển đầu tiên bởi việc này phụ thuộc vào việc bên bán gửi hàng kịp thời chứ không phải vào việc bên mua nhận được hàng kịp thời Do đó, bên vận chuyển trong trường hợp này không được coi là người thứ ba theo Điều 79(2) nên những sai sót của bên vận chuyển sẽ không thuộc phạm vi trách nhiệm pháp lý của bên bán Như vậy, bên bán đã thực hiện nghĩa vụ của mình đúng hạn và không phải chịu trách nhiệm pháp lý về yêu cầu bồi thường của bên mua

3.2 Đánh giá, bình luận về lập luận của bị đơn

Thứ nhất, lập luận của bên mua về trách nhiệm thuộc về bên bán trong 2 đơn hàng “100 Years - 100 Pictures” và “Steven Arnold” là không có căn cứ

Theo Điều 31(a) CISG về nghĩa vụ giao hàng của bên bán bao gồm việc bắt đầu vận chuyển hàng hóa, nghĩa là bên bán phải giao hàng cho bên vận chuyển đầu tiên để chuyển cho bên mua Như vậy, bên bán đã hoàn thành nghĩa vụ giao hàng Vì thế những sai sót của bên vận chuyển không thuộc phạm vi trách nhiệm pháp lý của bên bán

Thứ hai, lập luận của bị đơn về bên vận chuyển phải được coi là bên thứ

ba trong đơn hàng “100 Years - 100 Pictures” là không có căn cứ Nguyên

nhân là do: Một là, theo Điều 79(2) CISG, trong trường hợp này thì bên vận

chuyển không tham gia để thực hiện một phần hay toàn bộ hợp đồng vì trong hợp đồng giữa bên bán và bên mua không quy định về nghĩa vụ giao hàng của

bên bán. Hai là, “bên thứ ba” theo Điều 79(2) của CISG phải là bên độc lập với

bên vi phạm, không chịu sự kiểm soát và chỉ đạo của bên vi phạm hợp đồng Đối chiếu vào tình huống này thì bên bán đã ủy quyền cho bên vận chuyển để đảm bảo giao hàng kịp thời Do đó bên vận chuyển có nghĩa vụ là chỉ được thực hiện