Di sán kiến trúc là một phẫn của đi sản văn hóa quốc gia, việc nghiên cứu và khai thắc các giá trị nghệ thuật truyền thống ứng dụng vào hiễt kể sẽ góp phần phát triển nền kiến trúc nước
Trang 1BO GIAO DUC VA BAO TAO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIÊN TRÚC TP HÒ CHÍ MINH
KIM GIÁ BẢO TÍN
KAI THAC GIA TRI NGIIE THUAT DEN
THAP CHAMPA VAO THIET KE KIEN TRUC
CAC CONG TRINH CONG CONG
Chuyên ngành Kiến Trúc
Mã SỐ: 60.5R01.02
TOM TAT LUẬN VAN THAC SI KIEN TRÚC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS TS NGUYTIN QUOC THONG
)
rh
TP 116 CIE MINIT — 2016
Trang 2PHAN MO DAU
1 Dad van để
'Trong liễn trình phái triển cúa thời đại, các ngành nghề trong
Xã hội như: Y tễ, Giáo dục, Kiến trúc - Xây dựng, Dịch vụ đều phát
triển Vấn để đặt ra là cơ sớ hạ lằng cùng phát triển để phục vụ chơ
quá trình đó Việt Nam đang trên đủ hội nhập quốc lễ, do đó mức độ
đô thị hóa diễn ra ngày cảng mạnh Các đô thị, công trình kiến lrúc
công rộng hình thánh Š ạt và phát triển mạnh mẽ Xến không được định hướng rõ rảng và thiểu ý thức Irong thiết kế thì vẫn đề văn hóa truyền thống cũng như đặc điểm nhận điện kiển trúc truyền thống sẽ
bị lãng quên và dẫn dần bị mai một đi
Tiến trhe cỗ Việt Nam nải chung và Kiến trủe Champa tmyén
thống nói riêng, mang mâu sắc riêng biệt của một nên văn hóa đa tộc
người cùng tần tại song song với bản sắc Việt, Do dó, việc định hình
và khai thác giá trị văn hẻa — Kiến trúc Chămpa truyền thống sẽ móp
phần không nhỏ vào việc pht triển văn hứa Quốc gia Việt Nam trong tương lại Đại hội Trung ương Đảng khóa VII đã ban hành Nghị
quyết số 05 vẻ đụng và phái triển nên văn hỏa tiên tiễn đậm:
đã bản sắc dâm tộc” Nên việc duy trì và phát tiễn văn hóa Chămpa nói dung và khai thác giá trị nghệ thuật kiến trúc đến tháp Chấm
truyền thống nói riêng phủ hợp với định hướng phát Iriển Việt Nam
là một quốc gia đa dạng về văn hóa
Ngày nay, hầu hết các di sản kiến trúc đền Iháp Chấmpa đều
đã khẳng định gia trị của mình (rong tổng lh nền di sản kiến trú:
Việt Nam Trong đó, Thánh địa Mỹ Son được UNESCO công nhận
Trang 33
Di sản văn hóa thể giới vào năm 1999 là Quần thể di tỉch kiến trúc
Chămpa có giá trị nghệ thuật vô cùng độc đáo đã được bảo tồn, trùng,
u và khai thắc Xu hướng thiết kê các công trình kiến trúc đương đại xuất phát từ việc khai thác giá trị nghệ (huật, Iạo hình kién trúc Đên thấp Chămpa bải đầu được định hinh xây dựng và phát triển đọc theo
các Tính đuyên hải miền Trung và các địa phương khác trong cá
nước, Nhưng (hật sự vẫn cỏn khiếm Lên so với liềm năng của nó Hy vọng với đẻ lãi nghiên cứa của mình, TIọe viên có thể gáp một phân sức lực nhỏ bé lám sống đậy lan sóng phục hưng nển kiến trúc
Chămpa đã bị ngũ quên wel mim dedi lớp bụi của thời sian, từ đó có
thể khai thác triệt đề những giá trị nghệ thuật tắt đẹp vấn có của nó
Ngoài ra, tiến trình Quốc tế hóa đã và đang thúc đây thea
hưởng hội nhập - văn hóa toàn cầu hòa chung đòng chảy cùng văn hóa quốc gia, vùng miễn và từng dân tộc Xã hội phát triển đồi hỏi cên người cân quay lại giả trị của quá khứ - nơi khởi nguồn của giá
tị ván hóa vật chất và phì vật chất Nó lâ cái nói vững chắc để xây đựng và phát triển xã hội theo hướng bên vững Vấn đề xác định rỡ ràng các yêu tổ văn húa truyền thông bản địa để khẳng định giá trị hỏa nhập nhưng không hòa tan là yêú tố quan trọng khẳng định thương hiệu cá nhân, bản sắc quốc gia trên tường quốc tế Di sán kiến trúc là một phẫn của đi sản văn hóa quốc gia, việc nghiên cứu và khai thắc các giá trị nghệ thuật truyền thống ứng dụng vào (hiễt kể sẽ góp phần phát triển nền kiến trúc nước Nhà (rong liên trình hội nhập
Qua lùn hiểu, bản (hân Học viên nhận lhẫy có rãi nhiều c
tình nghiên cứu về Chảmpa lrước đây của các học giá, Nhà nghiên
Trang 4cửu tiền bồi, như ; G6 Ts Phan Xuân Biên, PGS Cao Xuan Ho, PGS
Ts Phan An, G8 Ts Kis Hoàng Đạo Kinh cùng một vai học
- Nhìn chung nội dung nghiên sứu đêu chú lrọng vào lịch sử, văn hóa, tôn giáo, điều khả
lá khác
mủ Học viền không liga đề cập ớ đầ›
báo lồn
và khảo cổ Vỉ vậy việc lựa chon dé
của Học viên là cân thiết
ài nghiên cứu sâu về kiến lrúc
mong muốn khai thác giá trị nghệ thuật đền tháp Chãmpa vào lhiết kế các công trình công công lại Da Ning
— Mặt hướng phát triển kiến trúc Đà Nẵng hiện đại và có đặc trưng
Với lý do vita dé cập ở trên, học viên quyết định lựa chọn vẫn
đề: “Khai thắc các giả trị nghệ thuật đền thân Chimpg vào thiết kể
kiẩn trúc các công trình công cộng ” lam dé tai luận văn thạc sĩ Kiên
trúc của minh
2 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiên nghiên cứu là để xuất các giải pháp khai thác giá trị
nghệ thuật đến tháp Chămpa vào thiết kế mệt số thể loại cảng trình
cổng công góp phẫn khẳng định mội hướng kiến trúc Đã Nẵng hiện
đại và có đặc trưng,
"Trên cơ sở đó xác định những nội dung chính cửa luận văn là:
Xác định
Champa, théng qua khảo sắt kỹ trường hợp Mỹ Sơn
Đánh giả thực trạng khai thác các giá trị nghệ thuật Iqo hình
kiển trúc, quy hoạch, điêu khốc cúa đến tháp Chämpz vào thiết kế
á trí nhiễu mat của nghệ thuật kiếu trúc đền tháp
công trình công cộng tại Da Nang
kiêng cữ, người dân thường không ai được lên viếng thăm trừ khi cỏ dip tham gia cúng tế, Tuy nhiễn, ngây nay đền tháp Chăm không còn
1ä nơi thử phượng lin ngưỡng, là cơ sở lồn giáo, tế lễ cúa chỉnh người dan Chăm mà biển thành nơi du lịch cho khách thăm quan ĐỀ kinh doanh, cơ quan quản lý văn hóa cho xây dựng những cổng trình mới như cứa hàng, nhà ở đề phục vụ du lịch trong khu di tích Thép Điều này đã phá vỡ cánh quan kiền trúc cỗ và ảnh hưởng không lốt đến việc thy cũng tin giáo của đần tộc Chăm trong khu di tich này VỀ vẫn để nay, thea chủng tôi Nhà nước muốn khai thác, kinh doanh thỉ phải có sự thỏa thuận với chức sắc vả người đần Chăm, nhưng phải
xu tiên bảo đám cho việc bão Lân các nghỉ lễ thờ củng Tháp Không xâm phạm nơi thở tự của người Chăm làm cản trở vả hạn chế quyển
tu do tin ngưỡng và tôn giảo của người Chăm Bên cạnh dé, hiện tượng chảy máu cổ vật ở dễn tháp Chăm hiện rật đáng báo dộng, nhưng, những cơ quan chức năng chưa có biện pháp nào khả dĩ dễ bảo vệ hiện vật còn lại Một điền đáng lưu 3, di sản văn hóa Chăm, trong đó có đền tháp khi còn trong tay nhân dân quản lý trông coi tì ít bi mắt cấp, đến lúc Nhà nước quản lý thi tinh trạng mốt cấp tượng thờ ngày cing gia tăng
Thư vậy, qua những việc trình bày trên, một vẫn đề đặt ra cho
thấy Nhả nước báo tồn đến tháp Chăm là vì lợi ích cúa Nhá Nước
hay là vị lợi ích (hiết thục, đáp ứng nhu cầu lin ngưỡng, lồn giáo của nhân din Chân?
Trang 520
cách nhuẫn nhuyễn vào thiết kể, xây đợng lên các công trình hiện đại
nhưng vẫn mang bản sắc văn hóa din tộc
(3) Vân đề báo tổn và phát huy các gi trị văn hóa tộc truyền
thông đân lộc Chăm
Như chúng is biết dân tộc Chăm có nên văn hóa phong phú, đa
dang và độc đáo biểu hiện rõ qua kiển trúc đền, tháp, nghệ thuật điều
khắc, thư ca, nhạc, múa, tiếng nói, chữ vi, các lề hội Chính sự
phong phủ, đa dạng của văn hóa Chăm đã góp phần làm phong phú
tiên văn héa Việt Nam VI vậy, việc bảo rn, phát huy văn hóa triyền
thống tắt đẹp của người Chăm hién nay la vo cing quan trọng Việc
'bảo tồn văn hóa ở đây không phải khir khư sĩt lấy cái c mà cần loại bỏ
dân nhữmg yếu tố không hợp lý, không còn phù hạp với đòi sẵng hiện
nay, đồng thời chủ động tiếp thu cái mỏi, tắt nhiên trên cơ sở bản sắc
văn hóa truyền thông của đân tộc Bảo tổn đẻ phát triển, phát triển nhằm
ảo tổn, dây là bai mặt có mỗi quan hệ biên chứng, tác động qua lại và
‘bd sung cho nhau Có như thể văn hóa truyền thống của dân tộc không
bị mai một mã được bảo tổn và phát hiển liên tục từ quá khứ, đền hiện
tại và tơng lại Đây là rách nhiệm của tất cá các thanh viện trong công
đẳng người Chăm và các ngành, các cấp chính quyền
Đổi với đi tích đền tháp Chăm, hay các pho tượng, phù điều trang
i thi các ngành, cic cép din van động bả con người Chân nàng cao ý
thức trách nhiệm trong việc giữ gìn, lồn lao và báo quản Bởi đây lá
những lải sén vỏ giá của dân tộc Một vấn đề khác của Tháp Chăm
cũng cần bản đến, ngày xưa đền lháp là nơi linh thiêng, nơi ngự trị
cúa thánh thân và nơi cúng tế của lớp lu sĩ, cho nên người Chăm phải
5
Xây đựng các cơ sở khoa học về khai thác giá trị nghệ thuật kiến trúc đền thép Chămpa vào thiết kế kiến trúc các công trình cổng
cộng lại Đủ Nẵng
ĐỀ š
Ất giái pháp thục liễn ứng dụng Irong thiết kế các công trình công cộng tại Đả Nẵng như Nha van hóa, Quang trường văn hỏa rên cơ sứ khai thác giá trị kiển trúc Chšmpa
3 Dáng góp của đề Lãi Taận văn đã tập hợp hệ thắng giá trị kiến trúc đến tháp
Chămpa truyền thông trên cơ sở tìm hiểu vấn hóa, lịch sử hình thành
và phát triển đền tháp Chẩmpa qua các công Irinh nghiên cứn của
nhiều tác giả đã câng bế, đặc biệt lä nghiên cứu khảa sát, đánh giả cụ
thể các di sin dén tháp Chámpa ở Thánh địa Mỹ Sơn do học viên thực hiện Hệ thẳng giá trị thể hiện thông qua:
á cục không gian tổng thể khu dễn tháp;
Phong cách kiến trắc, Vit liêu và phương pháp xây đựng, Hoa vin tang tri và nghề thuật điêu khắc đác trưng
Tử đó, luận văn đã xây dụng cơ sở lý luận về kế thừa và giải pháp khai thác giá trị nghệ thuật kiến trúc đến tháp Chămpa vào thiết
kế kiến trúc các công trình cộng cộng tại Đả nẵng mang diện mạo kiến trúc đương đại
él qua nghiên cứu của luận văn là ải liệu (ham khảo trong
nghiên cứu kiến trúc truyền thống cúa các dân tộc k
thiết kế kiến trúc đương đạt trên cơ sở kế thửa
ác, cũng như
rong công lắc tư vi
các giá trị kiến trúc Iruyền Ihẳng.
Trang 64 Đơi tượng, Pham vi và địa bản nghiên cứu
4.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
“Đối tượng nghiên ctir: Kiên trúc
tại Quân thể Thánh Địa Mỹ Sơn) và vấn để khai thác giá trị nghệ
thuật đến thấp Chămnpa vào thiết kể kiễn trúc các cơng trình cơng
tháp Chămmpa (iêu biểu là
cộng tại Đà Nẵng,
Phan tì nghiên cửu: vì cơng Irình cơng cơng rât rộng nền luận
văn giải hạn phạm vi nghiên cừu ở một số thể loại cơng trinh cổng
cộng ở Đà Nẵng, nhur: Nhà văn hĩa, bản táng, Quảng trường vần hĩa
4⁄2 Tịa bàn nghiên cứu
Thành phố Đà Nẵng lá địa bản ứng đụng mà học viên lựa
chọn Bởi nơi đây hội tụ hần hết rác điều kiện, đặc điểm vin haa, tin
giáo, tín ngưỡng cđa tậc người Chăm ở nước ta và quan trọng là gân
với đến tháp Chămpa tai Quin thể Thánh địa Mỹ sơn một di sin
văn hĩa thể miới được UNESCO cơng nhận vào năm 1999 Bên cạnh
đĩ, Đà Nẵng cũng lá trung tâm phát triển kinh t8, văn hỏa và du lịch
của khu vực miễn Trung Việt Nam
'gội ra, khi thực hiện để tải luận vấn, Học viên cịn tiến hành
nghiên cứu thêm tại một số địa bàn, cĩ người Chăm sinh sống thuộc
khu vực văn hỏa Chăm tại Bình thuận, Ninh Thuận và Khánh Hịa để
bổ sung từ liệu
5 Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
‘Tham khio in liêu về việc khai thác kiến trúc truyền thơng
quốc (6 trén mang interned, hư viện, sách báo, tạp chí kiến trú
sau:
tháp Chămpa vào thiết kế kiến trúc các CTCC tai Đã Nẵng là yêu cầu thiết thực gĩp một phẩn nhỏ vào định hướng chung đĩ
Higa nay, Da Nẵng đang cĩ ý định mở rộng báo làng nghệ (huật điêu khắc Chăm Nên dựa vào những nguyên tắc, giải pháp đã để ra bir quá trình nghiên cứu tổng hợp gia trị nghệ thuật đền thip Champa cia luận văn sẽ giúp người thiết kể cĩ thêm đữ liệu (ham kháo tir qui hoạch cánh quan đến lỗ chức hình khối kiển tric và mơ típ điều khắc đẻ hình thành nên cơng trình cĩ giả trị thẩm mỹ Tuy nhiên, việc vận đụng van kiến trúc cũng nên phù hợp khéng nén qué xa da vA lạm đụng hồ trí
qmá.nhiễn mồ típ họa riết sẽ lam giảm giả trị cũng trình và xây ra tơne, phản Đơng thời việc khai thác giá trị nghệ thuật kiến trúc đền thán
Chăm vàn thiết bể các CTCC cần chú ÿ đến giải pháp thich ứng với khí hậu địa phương sao cho hợp bý, đầm bảo yêu tổ bền vững cho cơng trình xây dụng,
KIEN NGHỊ
Qua két quả nghiên cửu của luận văn, học viên xin đưa ra mét
số kiến nghị như sau:
(Tai cde vùng khai thác văn hĩa Chăm cho đu lịch Chính
để khuyến khích các kiên trúc sư, Chủ đầu tư
quyển cần một cơ chị
dự án, hội kiến trúc tổ chức các chuyên để vẻ việc khaí thác giá trị
truyền thống việt Nam nĩi chưng vả Kiến trúc Châm nĩi nêng làm co
sở cho việc tham mưu, tự vấn cho các cơ quan quán lý nhà nước về
g trình kiến lúc
{3) Hiểu biết về văn hĩa và bản sắc dân tộc là hành ưang vững
quy hoạch, lỗ chức cánh quan, hay thiết kế các
chắc chu các kiến trúc sư thời hiện đại Từ đĩ cĩ thể vận dụng một
Trang 718 tộc người Chăm, nhất là những tài liệu đề cập tới kiễn trúc đền tháp
Chimpa, Bén canh đó, chúng tôi cũng đã làn rõ một số khái niêm liên
quan đến các nội dung trong lưện vân, giúp cho việc sử dụng thuật ngữ
trong luận văn được rô rằng hơn Việc sử dụng lý thuyêt về văn hóa
và liếp biến văn hỏa lrong kiến trúc để làm súng ló các nguyễn lắc
khai thác giá trị nghệ thuật Iruyễn thống việt nam nói chung và đền
thép Champa néi riêng
Người Chăm có một nền văn hóa rực rỡ nhưng bị tân phá và mãi
một trong những năm chiến tranh Di sản kiên trúc đền tháp Chàmpz
‘di chung và QTTPMB nải riêng là tải sản vô giá và lá niềm tự hàn
không chỉ của người Chăm mà cản của cả đần tậc, khi nó được cả thể
giới biết đến, phi nhận và trân trọng, Việc kể thia và phái huy các giá
trị vẫn đã tốt dep này trong gian đoạn hiện nay và có dịnh hướng hương
lại là việc làm quan trọng và đúng đắng, Diễn đó góp phần vào công
tac bảo tần và phát triển di sản văn hóa nghệ cũng nh dĩ sản dễn tháp,
Chăm trong thời đại mới đúng theo tỉnh thần Chủ trương của Đáng,
'hà nước cũng như Liên Hiệp Quốc
Với vị trí chiễn lược quan trọng trong qué tinh phat triển và hội
nhập quốc tế, Đả Nẵng là cửa ngõ giao thương, du lịch và quảng bá
văn hỏa tốt nhất hiện nay Đi đôi với quá ưình phát triền, các công
trình kién trúc công cộng tại Đà Nẵng sẽ mọc lên dùng với chủ trương
định hướng đúng đẳng của lãnh đạo thánh phổ: `phát triển Kién mic
các công trình theo luởng bên vững hiển đại nhưng vẫn mang đậm:
chất bản địa về văn hóa” Việc khai thác các giá trị nghệ thuật đèn
`
Phương pháp Điền dã;
Tham vin các chuyên gía;
‘Téng hop, phân lich, có kết hợp các phương pháp sơ sánh
6, MMộL sổ khái niệm cơ bản 7 Danh mục các chữ viết tắt,
TTHIẢN NỘI DUXG
Chương 1: Kiến trúc đền tháp Chămpa và (ình hình khai thác
#l4 (rị nghệ thuật điền thap Champa vào thiết kế các cổng trình
công cộng tại Da Ning 1.1 Khải quái lịch sử, văn hóa và nghệ thuật Chămpa 1.11 Tôm tất lịch sử của vương quốc Chămpa
1.12 Vải nét về văn hóa, nghệ thuật và tôn giáo Chămpa
11.21 Dặc điểm về văn hóa
11242 Dặc điểm kinh tế xã hội 1.1.2.3 Đặc điềm về nghệ thuật 1.1.2.4 Đặc điềm về tín ngưỡng vả tôn giáo
1.2 _ Nghệ thuật kiễn trúc và xây dựng đền tháp Champa
1.2.1 Tổng quan về Kiến trúc Chămpa
1.2.1.1 Kiến trúc nhà ở kuyển thống của người Chăm
1.2.1.2 Kiến trúc đền tháp Chimpa
'Tuy với số lượng đến Iháp vô cùng phong phú và giều nghệ thuật, nhưng nhìn chung bổ cục kiển trúc đền thap Champa duge chia làm hai nhém og bản như sau
+ Rhóm iễn trúc có một tháp chỉnh ớ trung lãm.
Trang 8+ Nhóm kiễn trúc bộ ba song hành: kiễu trúc có ba Kalan
1.2.2 Nghệ thuật xây dựng đến tháp
13 Thực krạng khm thác giá trị nghệ thuật đến tháp Chãmpa vào
thiết kế các công lrình công cộng tại Đà Nẵng
13.1 Khai thác ngôn ngũ kiển trúc
13.2 Khai thác chỉ tiết kiển trúc và điều khắc wang bi
13.3 Nhận xét chưng về Ihực trạng khai thác giá trị kiến trúc
Chămpa tại Đà Nẵng
Tóm lại, dan thé ky 20, Pa Nang là địa phương ban đầu đặt
dâu ân trang việc khái thác giả trị nghệ thuật đền thản Champa tron
thiết kể kiến trúc, đến nay trên tính thần đó, Đà Nẵng vẫn đang nã
hực phát huy Tuy có lễ việc khai thắc giá Irị nghệ thuật đến tháp
Chămpa tại Dả Nẵng chưa thật sự phát triển mạnh nhưng đỏ lá một
tín hiệu tốt cho thấy Dà Nẵng đang có những bước đi quan trọng
trong việc khai thác giá trị ghệ thuật truyển thông dân tộc cũng như
văn hóa nghệ thuật Chămpa vào các công trình kiến trúc đương đại
1.4 _ Những công trình khoa học đã công bổ củ liên quan đền đề tải
nghiên cứu
144.1 Những nghiên cứu của các tic giả nước ngoài
1.4.2 Những nghiên cứu cửa các tác gia trong nước
15 Nhimg vin dé
Ke thửa (hành tựu lử những nhỏ nghiền cứu đi trước, Học viên
để chính cả (1) Qua phân lich các yêu tỏ câu lhình nên nến văn hóa là cơ sở
đề hình thành nên giá trị kiến trúc, nghệ thuật điêu khắc Iuyệi mỹ cúa
nghiên cứu (rong luận vẫn
đã xác định cí nghiền cửu như sau:
trong vòm cuốn chạm nổi các hình trang trí, thường thấy là hình người chấp tay thành kính (Nhóm tháp Œ_ Mỹ Sơn)
Không pian phòng làm việc, phòng (rưng bày, hội trưởng: Khai thác giá trị nghệ thuật các phủ điều, hoạ ết hoa văn hình hoa cúc được người Chăm thể hiện nhiễu trong kiển trúc đền thấp vả
trong điều khắc Trên tác phẩm đài thơ Mỹ Sơn EL (thể ký VII-VIT)
lanh lô qủa môi cúa tháp ớ nhóm tháp Mỹ Sơn AI (thễ ký X)
Khéng glan phụ (rợ, hành lang chiyễn tiếp: Cả thế sử dụng trực liếp giá trị nghệ thuật điêu khắc của Chănma nhữ prong vii nt
Aprasa, bé da Linga va Yoni, trang nif than Uma, than Gancsha
Không gian chưng: Khải thác các chỉ tiết mái vàm của tháp, mái hình yên ngựa của tháp lừa (&sagrakz) nhưng với chỉ tiết kết cầu vả sử dụng chất liêu khác dé làm nén thành phẩm mới cho không gian mới
3.4.3 Khai thắc giá trị vật liệu, kỹ thuật gach dat nung 3% Thiếtkếminhhọa
PHÀN KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ
KẾT LUẬN Mục địch mà luận văn hướng đến là khai thắc các giá thuật đền tháp Chămpa vào thiết kế kiến trắc các CTCC tai Đã
không nhằm mục đích gưới thiệu văn hóa, bán sắc dàn lộc Châm mà còn muốn gứp phần hướng đến việc phát triển kiến trúc trên cơ sở
báo lồn và phát huy bán sắc văn hóa
'Trên cơ sử lỏng quan các công (rình đã công bỏ có nội dụng liên
quan đến để tải luận văn Học viên đã kể thừa một số ân phẩm viễt về
Trang 916
nghi và cổ đọng Tỉ lệ các bộ phản công trình tương quan trên mặt
đứng phải hài hòa, thống nhất, yêu tổ chính phụ rổ ràng
'Về ngôn ngữ kiến rúc, có thể khai thác Iheo hình thức các mô
típ mặi đứng của tháp Chăm đã được cách điệu vủ lọc bớt các chỉ tết
rường rà Cá
mé tip, chi Gé [rên mặi đứng, giúp nhẫn mạnh măng
thể nhắn mạnh chiều, hướng, hoặc sơ sánh tý lệ nhằm làm cho công trình có sự hắp dẫn bởi cách nhấn mạnh chủ để, cũng như
có sự thống nhất, biển háa một cách đa dang trên mặt đứng cổng
Trình
Tại các đỉnh kết thúc của tường ngoài có thể khai thác việc bắ
trí thêm mật chỉ đắp nỗi phỏng thca hinh trợng giả tháp VI tiên bế
cục đổi xứng trục Có thế lặp lại bình thức kiến trúc đã cách điện từ
đến tháp Chămpa theo quy luật vẫn điều liên tục nhưng vẫn đăng đối
hài hòa thông nhất
Ngoài ra với việc lựa chọn vật liệu, máu sắc cho bể mặt hoàn
và khôi
thiên của mặt đứng công tình sẽ lá yếu tố ảnh hưởng đến cảm xúc
thấm mỹ Ví du: mảng tường lớn úp đá, sỏi, tạo nên độ xếp, độ mềm
mai, song thô mộc kết hợp với các mảng cứa lớn có kính, khung kim
loại tao nên độ tỉnh, thanh mảnh, hiên đại, gây nên đột biển mạnh,
tương phản nạnh, hoặc cảm xúc mạnh,
3.4.2 Khai thắc giá trị hoa văn trang trí vả nghệ thuật điều khắc
vào thiết kể nội that
Không gian phòng, sản
"Khai thác chu tiế: kỹ (huật vòm giật cắp'corbel, cột lrụ áp lường, cửa giá thường có hình vòm cuốn, bên
9
người Chăm Tử đó tổng hợp và phẫn loại các giá tị nghệ thuật kiến
trúc đền tháp, cùng các mổ típ nghệ thuật điêu kh () Khai thác các giá trị nghệ thuật đó vào thiết kế công trinh các công trình văn hóa lại các vùng có ánh hưởng bởi văn hóa Chảm, Ngoài ra, còn để phục vụ cho mục đích phái triển du lịch và vẫn đề báo lên nền kiến trúc độc đáo này
fit cho van đề thiết kể kiến trúc
(ð) Đua ra các giải pháp, đề xi Việt Nam mang bán sắc văn hóa dân rộc theo đúng định hướng phát triển của Đảng và Nhà nước °.v#p dụng và phát tiển nẫn trấn bảa
tiên tiễn đậm đà bản sie dn toc’
(4) Kết qnả nghiên cim tại luận văn này là cơ sở để học viên tiến tục tìm hiểu và nghiên cửu sản hơn nữa ở các vẫn để liên quan
Chương 2: Cơ sỡ khoa học về khai thác giá trị nghệ thuật dén tháp Champa vio thiết kế công trình công cộng tại Đá Nẵng
31 Cơ sở lý luận
2.1.1 Tiếp biến văn hỏa trong kiên trúc
kế kiến trúc của Việt
2.1.2 Truyền thống và hiện đại trong thiế
nam
2.13 Quan điềm của Kenzo Tanse vi Tadao Ando 2.1.3.1 Quan điểm Kenzo tange
2.1.3.2 Quan diém ‘Tadao Ando
22 Cac yéu lỗ ảnh hướng đến việc khai thác giá trị nghệ thuậi đên lhdp Chimpa (ai Đã nẵng
2⁄21 Yếu tổ về điều kiện tự nhiên
Trang 10
2/22 Yếu tố vẻ Vănhóa Xi hoi
+4 Xác định giá trị nghệ thuật đền tháp Chămpa tại Quân thể Thánh
Địa Mỹ Sơn
2.3.1 Tiêu chi và phương pháp khảo sát
3.1.1 Tiêu chí
2 Phương pháp khảo sát
2.3.2 Kháo sát hiện Irang kiến trúc đền tháp Chămpa lại Quần thể
Thanh dia My Sem
33.3 Đánh giá
'Nhin chung, mật phức hệ đền tháp Chảmpa khoảng từ thể kỷ
10 trở về em baa gồm những công Irinh như sa:
1- Ngôi đền chính kofmn, 2- Tường bao (zmứazmaandalal; 3-
Tháp cổng /gopzra), 4- Tháp Nam/Tháp La (kosagrahai ; 5- Tiền
đường mendapu); 6- Tháp bia
'VỀ kiến trúc: phân lớp các ngôi đên tại JTTDAMS tiên biển cho
Đố cục kiến trắc một Kalan trung tâm, trước mặt là tháp cổng va nhà
khách thập phương, xung quánh có các công trình pinụ Đây lá một bổ
cục kiến trúc khả hay, có thành phần chính phụ rõ rằng, có thể nhân
lập Đặc biệt ở nhóm E trong khuôn viên có
ban vi phat kiển nối
một sân hình chữ nhật nằm trên trục chính trước BI, cộng thêm hai
hàng cột bằng đá trước gần giống với tháp Pö Nggar lại Nha ‘Trang,
Điều này cho ta một cám nhận nhóm B có thể là trung tâm thờ củng
chính của loàn QTTĐMS Các nhóm A, C, D, G, E, H là các khu đền
vệ linh phải triển xung quanh Nhưng nhóm A, C,
khít với nhóm B hơn Trong đó, nom C có lhễ kết hợp với nhóm B
có quan hệ gân
33° Giải pháp khai thác giá trị nghệ thuật đền tháp chiimpa trong
quy hoạch tổng mặt bằng vả tổ chức cảnh quan công trình văn
hda Lại Đả Nẵng
3.4 Giải pháp khai thác giá trị nghệ thuật đền tháp champs Irong tổ
hợp kiến trúc
341 Hình khối kiến túc
34.1.1 Đổi với bố mục mãi bằng
"Tây vào công năng sử dụng mà chúng la có thể khái thắc các
giải nháp mặt bằng sao cha phủ hợp
Tổ cục một khối chính: Khối chính của công trinh nằm ở vị
trl truns fầm hướng vẻ cẵng chính, các khải phụ trợ trơns hỗ nằm kế
bên nhưng phải theo qui tắc nhất định Qui tắc một công trình chính, bến công trình phụ Hoặc một khối chính, sáu (6) công trình phu kể bên Các công trình phụ tủy thuộc vào công năng sir dung ma chon hưởng bể trí thích hợp
Bé one 3 khối thính song song: nhưng vẫn có thể biến tấu bằng cách chuyển hướng, xoay khối, kết nỗi các khối chính này bằng
hệ thẳng hành lang
Ngoài ra, kết hợp cá hai bố cục hinh khối trên: các khối chính phụ đan xen vào nhau tủy vào công năng, mục đích sứ đụng
34.1.2 Đối với giái pháp cho mặt đứng
Khai thắc lính đổi xứng trục, Ui lệ tương quan của các khối
trong quần thể kiến túc đến thép Chăm như: công trình Chính thường có chiêu cao lo lớn, vú lên cao thê hiển sự uy quyền Trong
thiết kế mặt đứng, linh đối xứng là giải pháp giúp
ing trình thêm uy