Tóm tắt luận văn thạc sĩ du lịch nghiên cứu tác Động của hoạt Động du lịch Đến Đời sống văn hoá xã hội của cộng Đồng người h’mông Ở sa pa lào cai

ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VAN NGUYÊN THỊ TRÀ MY NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA HOẠT ĐỘNG DU LICH DEN DOT SONG VAN HOA - XA HOI CUA CONG DONG NGUOT H’MO

ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VAN

NGUYÊN THỊ TRÀ MY

NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA HOẠT ĐỘNG

DU LICH DEN DOT SONG VAN HOA - XA HOI

CUA CONG DONG NGUOT H’MONG

OSA PA, LAO CAI

LUẬN VAN THAC SI DU LICH

Hà Nội - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VAN

NGUYEN THI TRA MY

NGHIEN CUU TAC BONG CUA HOAT DONG

DU LICH DEN BOI SONG VAN HOA - XA HOI

CUA CONG DONG NGƯỜI H'MÔNG

Ở SA PA, LÀO CAI

Chuyên ngành: Du lịch

(Chương trình đảo tạo thí điểm)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lê Anh Tuấn

Hà Nội - 2015

MỤC LỤC

3 Mục đích vá nhiệm vụ của để lài Error! Bookmark not defined

4 Đối lượng và phạm vi nghiền cửu Error! Bookmark not defined

5 Phuong pháp nghiên cứu .Rrror! Bookmark not defined

6 Bố cục của luận văn - Error! Bookmark not defined

CHUONG 1 NHONG VAN DE LIEN QUAN BEN TAC DONG CUA

HOAT DONG DU LICH ĐẾN ĐỜI SÓNG VĂN HÓA-XÃ HỘIKrrar! Bookmark r

1.1 Khái quát về hoạt động du lịch Errort Bookmark not defined

1.1.1 Cáo khái niệm về du lịch Errur! Bookmark not defined

1.1.2 Nội dưng của hoạt déng du lich Error! Bookmark not defined

1,2 Tac dong cia hoat déng du lich Error! Bookmark not defined

1.2.1 Khái niém Error! Bookmark not defined

1.22 Phân loại tác dộng - Error! Bookmark not defined

1.23 Nội hàm cia cac tac dong cita hoat déng du ichErrort Bookmark

not defined

1.3 Tác động của du lịch đến đời sống văn hóa-xã hộiError! Bookmark

not defined

defined

1.3.2 Tác dộng dẫn trang phục Error! Bookmark not defined

1.3.3 Tác động đến Âm thực Error! Bookmark not defined

1.3.4, Tée động đến các mối quan hệ trong gia dinh-xd hét Error!

Bookmark not defined

1.3.5 Td ding dén van héa-nghé thudt Krrort Bookmark not defined

1.3.6 Tác động đến cơ cầu kinh lễ, phân công lao động Rrrort

Bookmark not defined

1.3.7 Tác động đến ngôn ngữ Error! Bookmark not detined

1.4 Các yếu tổ tác ding dến việc ảnh hưởng của du lịch tới dời sống

văn háa-xã hội Error! Bookmark not defined

1.4.1 Chỉnh sách phát triển du lịch Error! Bookmark not defined

1.42 Nhận thức và ÿ thức của người (jâmRrrur† Boukmark not delned

1.43 Lưu lượng khách ấu lich Errort Bookmark not detined

Tiếu kết chương 1 - Krror! Bookmark not defined

CHUONG 2: THUC TRANG VE TAC DONG CUA DU LICH DEN

DOT SONG VAN HOA -XA HOI GSA PA, LAO CATError! Bookmark not define

2.1 Khai quát về hoại động du lịch ở Sapa, Lào Cai Error! Bookmark

not defined

3.1.1 Sự hình thành và phái triễn đu lịch ở Sa Pa, Lao Cai Error!

Bookmark not dcfincd

2.1.2 Hoạt động kinh doanh dụ lịch ở Wa Pa-lLào Cai Krrort Bookmark

not defined

2.1.3 Vai trò củu người H Mông trong phat trién du lich 6 Sa Pa Errort

Bookmark not defined

2.2 Tác động của du lịch đến đời sống văn hóa-xã hội của người

HMông ở Sa Pa, Lào Cai Error! Bookmark not detined

3.2.1 Tác động dắn xây dựng, trang trí nhà cita error! Bookmark not

defined

2.2.2 Tac ding dén trang phuc Error! Bookmark not defined

2.23 Tác động đến Âm thực Error! Bookmark not defined

2.2.4 Tée déng dén các mỗi quan hệ trong gia dinh-x@ hi Error!

Bookmark not defined

2.2.5 Tae ding dẫn văn hoa-nghé thudt Frrort Bookmark not defined.

2.3.6 Tác động đến cơ cầu kinh lễ, phân công lao động Rrrort

Bookmark not defined

2.2.7 Tác động đến ngôn ngĩ Error! Bookmark not detined

2.3 Đánh giá các tác động của hoạt ding du lich dén đời sống của

người H?Mâng tại Sapa Error! Bookmark not defined

2.3.1 Những tác dộng tích cực Error! Bookmark not defined

3.3.2 Những tác động tiêu cực và nguyén nhan Error! Bookmark not

deñned

Tiếu kết chương 2 .Krror! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: MOT 86 GLAL PHAP PHAT TRIEN DU LICH BEN

VUNG NHAM GOP PHAN BAO TON VA PHAT HUY CAC GIA TRI

VĂN IIÓA-XÃ HỘI CỦA CỘNG ĐỒNG NGƯỜI II'MÔNG Ở 5A PA,

3.1 Dịnh hướng phát triển du lịch của Sapa, Lào Cai Error! Bookmark

not defined

3.2 Căn cứ để xuất các giải pháp Error! Bookmark not detined

3.2.1 Cac van ban se RÊroT† Bookmark not defined

3.22 Muc tiéu Error! Bookmark not detined

3.3 Các giải pháp phát trién du lịch bền vững tại Sapa, Lào Cai Error!

Bookmark not defined

Bookmark not defined

3.3.2 Thu hit sw tham gia toi da của cộng đồng địa phương vào hoại

động du lịch Error! Bookmark not detined 3.3.3 Hảo tân và phát huy nết văn hoa dân tộc truyền thống Error!

Bookmark not defined

3.4 Các đề xuất, kiến nghị se REFPOFT Bookmark not defined

3.4.1 Kiến nghị đồi với tĩnh Lào Cai và Sở Văn hóa, Thế thao và Du lịch

tỉnh Lào Cai se MEFOLE Bookmark not defined

3.42 Kiên nghị đối với chính quyền dia phuong Error! Bookmark not defined

3.4.3 Kiến nghị dối với doanh nghiệp du lich Error! Bookmark not

deñned

3.4.5 Kiên nghị đỐi với người dan địa phương Rrror! Boolmark not

dcñncd

Tiếu kết chương 3 Krror! Bookmark not defined KET LUẬN - Error! Bookmark not defined

THỤ LỤC - Error! Bookmark not defined

BOT

BT

BTO

DH

KIEHII&NV

DVT

FDI

GDP

IUCN

EQ

Nxb

ODA

PV

PVDL

QĐ-TTg

SLPV

SN

SNV

DANI MỤC CÁC CHIỮ VIẾT TẮT

Built-Operation-Transfer: X4y dung-V4n hanh-Chuyén giao Built-Transfer: X4y dymg-Chuyén giao

Built-Transfer-Operation: X4y dung-Chuyén giao-Vận hành

Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn

Don vi tinh Foreign Direct Investment: Dau ty true tiép nước ngoài Gross Domestic Product: Téng san phim quéc nội

International Union for Conservation of Nature:

Liên minh Báo tên Thiên nhiên Quốc tế

Kết quả

Xà xuất bản

Official Development Assistance: Hỗ trợ phát triển chính thức

Phong vấn

Thục vụ du lịch

Quyết định của Thủ tưởng chính phủ

Số lượng phúng vấn

Số người

The Netherlands Development Organization: Té chive phát

triển Hà Lan

ST

Sư

UBND

UNWTO

USD

VTOS

Sở thích

Số thứ lự

Uỷ ban Nhân dân

The United Nation World Tourism Organization: Tổ chức

Du lich Thế giới

United States Dollar: D6 la MF

Victnam Tourism Occupational Skills Standards: Tiéu

chuẩn kĩ năng nghề đu lịch Việt Nam

DANH MỤC BIẾU ĐỎ

Biểu dễ 2.1 Tượng khách du lịch của 8a Pa giai doạn 2010 đến năm 2014Error!

Bookmark not defined

Error! Bookmwirk noi đefined

Biểu đồ 2.3 Cơ cấu chỉ tiêu của khách du lich tại Sa Pa năm 2014 Error!

Bovkmark not defined

Biểu dé 2.4 'Téng sé lao déng trực tiếp trong hoạt động du lich tai Sa Pa giai

doan 2010-2014 Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý đo chọn đề tải

Hiện nay, ngành du lịch được xem như là một trong những ngành kinh tế

quan trong của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam Không những

được thiên nhiên ưu ái ban tặng nhiều thắng cánh hùng vĩ, bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc cũng góp phần tạo nên sức hấp dẫn dỗi với du khách trong và

ngoài nước Trên đải đất hình chữ 5, hoạt động du lịch ngày nay không chỉ hình

thành và phát triển ở những thành phố lớn, hiện đại ma đã mở rộng tới các dịa bản

vùng sâu, vùng xa, nơi cư trú của một số đồng bảo các dân tộc thiểu số Việt Nam

Nằm ở phía Tây Bắc Việt Nam, từ hàng trăm năm trước, Sa Pa đã được ví như

thủ đô mùa hẻ của rniền Bắc Với bản sắc văn hóa truyền thống, cùng vẻ đẹp hùng vĩ

và khí hậu mát mẻ quanh năm do thiên nhiên ban tặng di đem đến cho 5a Pa một sự

cuốn hút khó quên Với thé mạnh về cảnh dẹp, khí hậu và nền văn hóa đặc sắc của các

đân tộc thiểu số, Sa Pa luôn được khách đu lịch lựa chọn như điểm du lich không thể

bở qua trong hành trinh của họ Ngoài sự ưu đãi của thiên nhiên, 8a Pa có nguồn tải nguyên du lịch nhân văn rất độc đáo Với 8 tộc người anh em sống dọc theo sườn núi

đây Iloàng Liên Sơn (Einh, Miêng, Dao, Tày, Thái, Dáy, Iloa, Xá Phó), sự đa dạng

văn hóa và sự giao lưu kết hợp giữa các dân tộc với nhau đã hình thảnh nên bản sắc

văn hóa đặc trung riêng của Sa Pa Có thế khẳng định, trong những năm gần đây,

hoạt động du lịch ở 3a Da đã và đang phát triển mạnh, thu hút nhiều khách du lịch

trong và ngoài nước Tuy nhiên, hoạt động du lịch cũng đã có những ảnh hưởng đên đời sống của ba con các dân tộc thiểu số nơi đây, đặc biệt là cộng đồng người

H”Miông, chiếm dến 52% dân số của Sa Da

Bên cạnh những tác động tích cực của hoạt động du lịch còn có những tác động tiêu cực ảnh hưởng đến đời sống của người H' Miồng Vấn để đặt ra đối với việc phát triển du lịch tại đây là phát huy, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thông tốt đẹp của cộng

đồng các đân tộc nơi dây hưởng tới phát triển du lịch bền vững trở thành một vấn dễ

cấp thiết cần được nghiên cứu một cách hệ thống

Xuất phát từ những lý do trên, học viễn đã chọn dễ tài Nghiên cứu tác động

của hoạt déng du lich dén doi sông văn hỏa-xỡ hội của cộng dông người H Mông

ở 8a Pa, Lào Ci làm đề tài luận văn tốt nghiệp cla minh

2 Lịch sử nghiên cứu vẫn để

Qua nghiên cứu, tác giả đã tìm hiểu được một số tài liệu liên quan đến các vấn để chính của luận văn: tác động của hoạt động du lịch và đời sống văn hỏa-xã

hội của dễng bảo H' Mông,

Trước dây, dã có nhiều tác giả dưa ra cơ sở lý luận về tác dộng của hoạt đồng du lịch đến đời sống văn hỏa-xã hội: tác giá Trần Đức Thanh với cuốn “Nhập môn khoa học du lịch” (2005), tác giá Trần Thị Mai (chủ biến) với tác phẩm “Tổng

quan du lịch” (2009) Đây là hai trong số các nghiên cứu tiêu biểu nhất về vẫn dé này Trong các nghiên cứu nảy, các tác giả đã đưa ra được các lý luận cơ bản nhất

về các tác động của hoạt động du lịch đến nhiều các lĩnh vực khác nhau, trong đó

có lĩnh vực văn hóa-xã hội

Cho đến nay, đã có nhiều nghiên cứu cúa nhiều tác giả khác nhau viết về déng bào H "Mông, dược thể hiển qua sách bảo, tạp chí, luận văn, luận án Ví dụ

như các tác phẩm “Dân tộc Mông ở Uiệt Nam” (1994) gũa Cư Tòa Vin va Hoang Nam, “Văn hỏa H Mông” (1996) của tác giã Trần TIữu Sơn, “Văn hóa tâm linh của

người H Mông ở Liệt Nam truyền thông và hiện đạt" (2006) của tác giả Vương Duy Quang Cac nghiên cứu trên đây đề cập tới nguồn gốc của người H Mông, các đặc điểm liên quan đến đời sống của họ Các tác phẩm đưa ra thông tin về đời sống

văn hóa, kinh tế, xã hồi của người H Mông, như: nhà cửa, Âm thực, quan hệ xã hội, đời sống kinh tế, ngôn ngữ

Đi với vấn đề tác động của du lịch đến đời sống cúa người H"Mông, đã cỏ một số

bài viết ngắn về vấn đề này, tiêu biểu như nghiên cứu “Tác động

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tài liệu Tiếng Việt

1 Phan Ngọc Anh, Tê Chí Cường, Vũ Xuân Cường, Trần Thu Giang, Lẻ Thu Hà,

Nguyễn Thị Vĩnh Hà, Phạm Thị Thu Hương (1998), 2w jịch Sa Pa-Hiiện trạng

vả thách thức, Khóa du heh, Dai hoe KAXHNV Ha Noi

ha ‘Tran ‘Thuy Anh (Chú biên) (2011), Giáo trình Du lich van hoa (Những vắn dễ

lý hiận và nghiệp vụ), Nxb Giáo dục Việt Nam

3 Ban chi dao dai hội đại biểu các dân tộc thiểu số Việt Nam (2010), Cộng đẳng

các dân tộc liệt Nam, Nxb Giáo dục Việt Nam

4 Bế Viết Đẳng (2006), Các đân tộc thiểu số trong sự phải triển kinh tế-xã hội

miền núi, NXb Chính trị Quốc gia và Văn hoá dân tộc, Hà Nội

5 Nguyễn Văn Đính, Trần Thị Minh llòa (2009), Giáo trình Kinh tê du lịch, Nxb

Đại học Kinh tế Quốc dân

6 Vũ Thị Thu Hả, Hoàng Thị Hiền, Hoàng Thị Lê Lan, Hoàng Thị Quý, Nguyễn

Thi Minh Thoa, Bản về van đề môi trường và phát triển bên vững tại điểm dụ

lich Sa Pa, Khoa du lịch, Đại học KHXHNV Hà Nội, 1998

7 Phạm Thị Miệng IIoa, Lâm Thị Mai Lan (2000), Dư lịch với dan tộc thiếu số ở

Sa Pa, Nxb Văn hóa I3ần tộc

8 Nguyễn Dinh Hoẻ, Vũ Văn Hiếu (2001), Du lịch bên vững, NXB DH Quốc gia

Hà Nội

9 Nguyễn Thị Hường (2011), Ðu lịch cộng đẳng ở vùng nủi phía Bắc Việt Nam:

(Nghiên cứu trường hợp bản Sâ Séng, Sapa, Lào Cát và bản Lác, Mai Châu,

Hoà Bừnh), Tuận văn Thạc sỹ Dần tộc học, trường ĐH KHXH&NV

10, Nguyễn Văn Iluy (Chủ biên) (1997), Bức tranh văn hóa các dân tộc Việt Nam,

Nxb Giáo dục

11 Nguyn Chi Huyén, Hoang Hoa ‘loan, Lương Văn Bảo (2000), Vguồn gốc lịch

sử tộc người vùng biên giới phía Bắc UiệLNam, Nxb Văn hóa dân tộc Hà Nội

12 Dương Thị Liễu (Chủ biên) (2009), Văn hóa kinh doanh, Nxb Dai học Kinh tế

Quốc dân

13 Trần Thị Mai (Chủ biên) (2009), Tổng quan du lịch, Nxb T.ao động

14 Nguyễn Văn Mạnh, Nguyễn Dinh Hòa (2008), Giáo trình Marketing du lịch,

TNxb Đại học Kinh tế quốc đân

15 Phạm Quỳnh Phương (1997), J2w lịch Sa Pa, hiện trạng và những thách thức,

'Tạp chí Văn hoá dân gian số 1/1997, trang 62

16 Vương I3uy Quang (2006), Văn hóa tâm linh của người H Mông ở liệt Nam:

truyền thẳng và hiện đại, Nxb Văn hỏa- Thông tin

17 Quốc hội nước Cộng hỏa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Tội đu lịch (2005)

18 Trần Hữu Sơn (2008), 1ác động của du lịch đối với các “giao” (làng) của người

H Mong é Sa Pa, Tap chi Văn hóa-Nghệ thuật số 286/2008, tr 16-21

19 Trần Hữu Sơn (1996), Văn hóa H'Miông, Nxb Văn hóa Dân tộc, Hà Nội

20 Trần Hữu Sơn (2004), Xây dung doi sông vấn hoá ở vùng cao, Nhà xuất bản Van hoa [Dan tic

21 Trần Dire ‘Thanh (2005), Nhập môn khoa học du lịch, Nxb Đại học Quốc gia

TH Nội

22 Hồng Thao (1997), Âm nhạc dân tộc H "Mông, Nxb Văn hóa dân tic

23 Thủ tướng Chỉnh phủ (2013), Quyết định Phê duyệt “Quy hoạch tổng thể phát triển du lich Việt Nam đến năm 2020, Lầm nhìn đễn năm 2030”, số 201, QĐ-

'TTE ngày 22 tháng 01 nấm 2013

24 Nguyễn IIữu Thụ (2009), Giáo trình Tam hp học du lịch, Nxb Đại học Quốc gia

Hà Nội

25 Tổng cục du lịch (2004), Non nước Việt Nam, Sách hướng dẫn du lịch

26 Tầng cục du lịch (2013), Giáo trùnh Bồi dưỡng nghiệp vụ cho thuyết mình viên

đu lịch