ngyền l HC Mác Ănghơn đã cụ thể hóa luận điển này và nhân tranấ: về Sc, giai cấp công nhên không còn cm đường nào khi là phải giảnh lấy chính quyển và thiết lập nền chuyên chinh của mìn
Trang 1
Tiêu luận
PHAT TRIEN THÀNH CÔNG TRIẾT HỌC MÁC
TY 40 44424 01400131412122109121040423141022224-4TCUCCHELHLEOCESOLLADEE
HVTH: PHAM BINH AN Trang |
Trang 2
ĐÈ ii TENT MSU RAS VE VA THAT TRIENTH ANF GONG TRET HOC MAC
V I Lérin (1870 - 1924) - vi lãnh tụ vĩ đại của giá cấp vô sản, người đã đấn tranh không mệt mới để bảo vệ tính đúng đín của chì rphia Mác Bằng những nghiên cứu và kết luận khoa học cìa mình, V L Lên đã lăn phong phú chủ ngĩa Múe, dưa chủ ngửa Mác sang m6! gai dom moi cao hơn gai đáp những vấn để cợ bản mủ thời dại đặt racho giá cáp vô sản quốc lẻ,
V HOAN CANH ICH SU:
Chủ rphia Mác từ giữa thể kỷ XIX với Tuyền ngôi của Đăng Cộng sản
bat bữm, Kế từ đó, ga cấp cổng nhân đã oó một học thuyết cáẩh mg den đường trung cuộc đầu Iranh chống áp bức, bối lội của giá cậ tư sản rhẩm giải phóng mình và giải phing toan nhấn loại, Dưới ngạt cò của chủ ngửa Mác, giá cập công nhân để được tổ dưức được lãnh đạo bởi chỉ Dang cia minh, Ảnh hưởng của chủ rghia Máo ngày cảng lan rộng ra nhiễu khu vực trên thế giả
ngyền l HC Mác Ănghơn đã cụ thể hóa luận điển này và nhân tranấ: về
Sc, giai cấp công nhên không còn cm đường nào khi là phải giảnh
lấy chính quyển và thiết lập nền chuyên chinh của mình thing qua con đường
cá mạng sã hội chủ ngiĩữa Như vậy, theo chỉ ngữa Mae, dhuyén chirh võ sản thực chấ lả sự thông trị của giá cấp công nhân, do cád mạng xã hội chỉ ngiĩa sinh ra vẻ có sử mệnh sấy dụng thành công chủ ngĩa sã hội
Tin giải đoại Lêmn, yêu cầu tổng kết, khái quát, bảo vệ và phát triểi
sống tao quan niệm cửa chỉ nghĩa Mác về chuyên chính vô sản được đặt ra hết sức cáp báu, Sở đí như vậy vì :
—Cudi thé ky XIX đấu thế kỹ XOX, chủ nghĩa tư bản chuyển sarg giai
đoạn chủ nga để quốc, điểu nảy đã làn tăng thêm khả năng kinh tế cửa các nước tư bản chủ nghĩa nhưng nó lại làm đho bản chấ bốc lột và thống trị cla
tư bản ngày càng biêu hiận rõ ra kéo theo nHững mân thuần trong làng sã hội
tư bản ngày càng trở rên gay gắt Sự phát triển đỏ đã mang lạt địo khoa học và
triết học những độ lục phảt triển mới
— Mãi thuận trong lòng các rước tư bản rgày cảng thể Hiện một cách rổ
nứ, chủ ngiĩa tư bản chiyển sang gi đoạn chì nghĩa đế quốc - giai đoạt
“đêm truớc của cánh mạng vô sản” liên cạnh đó, trong hảrg rgñ những người công sản đã xui hiện những phẩn Lử co hộ, chống lä những quan điểm œ bản của chỉ ngửa Mác vẻ chuyên chính vô sản nhr [ Bewanh, C Caui Những người này chủ trương tiến tải chỉ rghữa sã hội bằng cơn đường hỏa binh, phú nhận tỉnh chất gjai cập cửa nhà nước MẶ khác cực đoan hơn, những
theo chủ ngiĩa vệ chính phủ cèn chẳng lạ bất cử một quan niệm nảo về tổ chức nhà nước, kế cả nhà nước chuyển dính vô săa
— Trong lĩnh vục khoa học tự nhiền có những phát mình lút mang từ: vạch thời đá, rhất la phát hiện về điện tử và câu tạo nguyên tử đã làm đáo lận
về quan niệm căn bản về thế giới của vật ý học cổ diễn, dẫn tới cưộc khủng hoàng vật lý Lợi dạng tính hình đó, chủ nghĩa duy tâm, trang đó có dưủ ngiĩa Makho-một thú chủ nghĩa duy lân chủ quan tấn công vảo chủ nghĩa duy vật
nd ching chi neh day vật máoất nói riêng
JERE S EEO HCH boa EES HHS aon capo aa io arb ool aniigaait
Trang 3ital TENT NGƯƠI BẢO VÍ VĂ PRAT TRISNTH ANF GONG TRET FOC MAC
= mee Nga, sin tha ba cra aude cach mang 1905-1907, những người
theo chủ neliia Masher cing tare cudrg hoạt động lý hận, họ viện cớ bảo vệ chì nghĩa Mao, nhưng thựe chất lă đê xuyín tạc triếi hạc macwt Câch mạng,
Thang Hai ram 1917 phât triển thanh Câch mạng xê hội chủ nghĩa Thâng Mười
vi đại lập nín nhă nước công nông đầu tiín trín thể gối mở ra thả kỷ mới aie lich sử nhđn lœi- thời kỳ quâ độ từ chú rghừ lư bản lín chủ nghĩa sấ hội
trín phạm vị lòm thẻ giới
Xuất hiển nhiền khuynh hướng triết bọc tấn oông văo triể hec Mâc:
chủ nghĩa kính nghiệm phí phân chủ ngiĩa thực dựng chủ nghĩa xĩt lại đổi lết chủ nghĩ Mac, biểt hiện trong phâi Mensôrich, những nga Nga theo chỉ nga M dkho, bọn xĩt lại trong Quốc tế II, điều nhằm rnục đỉch phú nhận chỉ nghĩa Mâc, vă thay văo đỏ lă câc hình thức của chủ nghĩa duy tđm, tín giâo
Vận đền đắc ra lă cđn phải đấu trah vẻ mặt lý luận để chống lâ câc khuynh hướng tư tướng đối lập, bảo vệ vă phât triển triế học Mâc Lả một thanh miền trí thứo có tư tưởng cấp tiín, không chấp rhận chế độ Nga hoăng thối nât lạc hậu, Lđnin đê sớm tham gia câo boạt động câch mạng hổng chế độ hi@ hănh Lĩnm nhận thấy bản chất khoa học vả câch mạng cửa dhủ nghĩa Mắc, tự nguyện trở thănh một ngữ mâỏt vă chiến đđu đến hơi thẻ cuối cing củo sự (hănh công cửa chủ ngiữa Mâc Người đê phả triển toăi điện chủ nghĩa
Mắc, đặc biể lă triết học, vd những kế luận nhủ hợp với thực tiển lph sử vă
khoa hợc của thời ky nay
TƯ NỘI DUNG cơ BAN CUA QUÂ
TRIEN TRIẾT THỌC MÂC:
lf GIAT BOAN 1893-1907: lừ nhữmg năn 8) cla the ky XTX, chi
ngiĩa Me được tryền văo nuớc Nga thông qua nhứn “ Giải phỏng lao động"
do Plfkhanốp đứng dai Do không đứng trín lập trường gìa gia cđu vô sản, didi nay đê đưa ống xa rời lập trường maơdt vă chyển sang lập trường của nhóm cơ hộ Mensívidi Do đỏ, VIIảnin đê viể nhiều tâc phẩm quan trong
để đấu Immh chống lạ phả đđn tuý, bảo vệ vă phâi triển dịủ ngiữa Mâc
Tức phẩm “ Những rgưở ban đản lă thế nẻo vă họ đầu tranh chống
những người đản chi - xi hdi ra sao” (1984) Lĩnn di vach tran ban chdt phan
cânh mạng , giả danh “bạn của đản” của phải đần tuý Nga Ông đê chỉ ra mđu
thuần trong xă hội Nga vă con đường phẩt triển t yếu của nude Nea vai trò của gâi cấp vô sản trong hội dhủ ngiĩa
— Línn viết “đhỉ œ đem những qưan hệ zô hội văo những quan hệ sản
vă đem rhững quan hệ sản xuất văo trình độ của nhữmg lực lượng sản
xiết thì ngườ ta mới cỏ được một cơ sở vững chắc để quan niện sự phât triể
ia những lỉnh thả quan hệ xê hội lă mặt quâ trù ket sửtự nhiín Võ dĩ
nhiín lă không cỏ một quai đền như thế thì không thể œ6 một khoa học ›ñ hội
được" đê khẳng định những quy luậ khâđ: quan quyết định sự vận động cửa
lịđ sử xê hội trải qua câc hình thải kinh tíxê hội
—VIlímn đê lăm cho phĩp liện chỉng duy vậi trở thăh một khm học ciín chỉnh Khi vận dụng phương phâp biệt đhứng ola trết học Mâc văo quả trình vận động phử tiến của lịdh sử để phât hiện ra cế qny luật chỉ phổi đời sống xê hội: “ Không ba gở đó một ngtời mẩi n đê sđy dựng những quan điểm đần chủzxê hội của mình trín một cơ sở năo khâc ngoăi cả cơ sở lĂ
TRÌNH V.LLÍNIN PHÂT
ÝPfei11142E0142911121111ErkifYiEEOEEETEEEDETDLEEEE
Trang 4ĐÈ ii TENT MSU RAS VE VA THAT TRIENTH ANF GONG TRET HOC MAC
aự phủ hợp của những quan đến lột thực và với lịch sử những quan hệ kinh tế sã hội nhất định Vì về mặt lý lean thi sự đòi hả đỏ đã được chính bản thân Mác, người sáng lận ra chủ nghĩa M &, nên lên một cách hoàn toàn 26 ring và dừnh xá, oi đó là cơ sở toà bộ học thuyết dủa minh”,
Lêrin chỉ rõ: ^ Người ta không thế có một lý luận cảể: mạng nào ngoài chủ ngũa Mác di Họ cảng mau chóng dồn hỗ lãn sức của mình ra để vận dụng lý luận đó vào nước Nga, cả vẻ mặt lý luận lẫn vẻ mặt thực liễn, thì
thẳng lợi của công tác cách mạng sẽ cảng chắc chấn và mau chóng” “ Sức hip
din khôn g axing nã đế lã iến những ngrdi xa hii chit nghia cin (A oi cÉc nước đi theo lý lấn đó, chzh là ở chỗ kế hợp tính chất khoa học ch chế
và cao độ (đó là định cao nhết của khoa học xã bộiyới tính thận cách mạng Một sự kết hợp nậ tạ và khăn khít” Người đã dhỉ ra vá lrò nhân tổ chủ qưan trong cach mang xã hội va trò quần ching nhin din va đà nhân ch sử
Tác phẩm “Làm g7"902) Lénin 8 lam sing tỏ các hình thủc đất tranh giai cấp cửa gai cấp vô sản trược khi giành chính quyển, chỉ ra vai trò rất quan trọng của hệ tư tưởng lỷ luận trong cuộc đấu trah cách mạng Hệ từ tưởng của chỉ nghũa Mác không hình thành một cách tự phát trong phong trả cảng nhân, mà nó được tryển bá, gáo đục một cách tự giác trong pheng trào
đó, vì vậy luyện Iruyễn lý luận ciểi mạng là một nội dụng quan trong để hướng
tới mục tiên đầu tranh chính trị trung cách mạn vỏ sải
Vú lóc phẩm “ Ha sách luge ola Dang din chủzõ hội lrorg cách mạng dân chủ” (1905) VILâmn đã bác bó quan điền của phát Meêwich vả phái
xứ lại Tây Âu lúc bấy giò, đồng thời dhí rõ tính chấ của mộc cáđt
lân thứ nhất và bác bố quan điểm ala các lãnh tụ cơ hổ trong Quốc
khẳng định rằng thẳng lợi của cuộc cách mạng dân chủ lả tiển đề dho cuộc cánh mạng xã hội chủ nghĩa Hân cạnh đó Người đã nên lân những nội dung cơ bản căn cánh mạng tr sản trong thời đại để quả: chủ ngiĩa, chỉ rõ vai trò của quản chủng niên đân, của rhân tố chủ quan, cứa cát Đảng chính trị trong cuộc đất traih cách mạng để giành thẳng lợi
2GIAI DOAN 1907 DEN CACH MANG THANG MUOINGA:
G nude Nga sau thir ba cia cuộc cảd mạng 1905-1907, những ngưửi theo chủ ngiĩa Machơ cũng tăng cường hoạt động lý luật Họ viện cở bảo vệ chủ nghĩa Mác, nhưng thục chất lá xuyên tạch chủ ngứa mảsit Tỉnh hình này
đặ ra một nhiệm vụ cấp bách lả phải tuyển chến với các tư tưởng đối lập, bảo
vệ và phát triển trết hạc Mác, zác lập thế giá quan duy vật và phương pháp
biệi điứng cho giá cậ: công nhân trong mộc đâu tranh chống giá cấp tư sải
phan dorm
Tac phim “Chi nghia duy vat và chỉ ngĩa kih nghiệm phế
phin’( 1908-1909}thé hién su kết họp sâu sắc giữa lính đảng và tỉnh khoa học
trong trié học Mác Qua tác phần rảy, chúng ta nhận thấy rằng Người đã thực
hig mat sac nbiém vn ma lịch st để ra Lên không cH phê phán quan điển dụy lầm, siêu hình của tửímg người (bơ chú ngiấa Malhơ mmả còn hồ sung và phat triển chỉ nglữa duy vật biện chứng vả duy vật lph sử dựa trên cơ sở phân tich, Khả quát những thám tựu khoa học mới mhết, trước hết lả khoa học tự nhiên thải đó
NA TA anigaai
Trang 5ĐÈ ii TENT MSU RAS VE VA THAT TRIENTH ANF GONG TRET HOC MAC
— Về vẫn để cơ bản oỉa idl hoc: Lénin dai vach ra bản chất duy Lam chi quan của cá mọi là “phát mình ví đạ ra các yêu tổ trung gian aia phat Makho
Nguà viết: “Sự tốn tạ cửa vật chất không phụ thuộc vào cảm giác Vật chải là
cả có truớc cảm gáo, tư tưởng ý thức là sin phim cao nha ota vi chat duoc
tổ chức theo một cách thức da biệt Đó là quan điểm của chủ ngĩa duy và nói
chìng và cửa CMác vi Ph Angghon néi rigng Malhr và Avrmiử đã lén lút
du nhập chủ ngửa duy vặ bằng cáểt đừng chữ “yếu lỏ” Thật là trẻ cơn nội
ngữ rằng bia ra một iừ mới là có thể tránh được những trào lưu triễ học «z
bản Thưa các ngi, triể học của các ngà chỉ là chủ nghĩa duy tâm đã uỗng công che đậy sự trần trự cửa đụ neha duy nef otia minh bing mat tha ngt khách quan hơn Hoặc gả ° lở” không phả cHỉ là cảm giác, ma nh vi
“mới” cửa cáo ngài tuyệt đổi không có một chủt ý nghĩa nào cả, và các ngài chi làm ổn ln vô ích mà thôi” Mặc khá, Người đíng cửỉ rõ và phê phản tính
đăng trong tri& hoc Macho va Avénatiut: “Bay giờ hãy đúng trén quan điểm dang pha trong trết học để xét Miakh, Avênarút củng trường phá cửa họ Chả, các ngã ấy cứ tự hảo vẻ tính không đảng phá cửa mình, vá nếu họ có một
cực đối lập thì họ chỉ có mật vả chỉ có độc một nhà đuy vật mả thô Xuyên
suất tất cã những trước tác của hấ thảy mọi người theo phá Miakho, là cái
tham vọng ngu đổi muốn vượt lên chủ rghía duy vậi và chit ngtifa duy tâm,
muền khắc phục sự đốt lậ “dĩ kỹ” ấy, nhưng kỳ thậ, thì ci đâm người đồ cứ
mỗi lúc một sa vào đhủ ngĩa duy tâm vả kiên quyết tiến hành tỏi cùng một cuộc đán tranh chống dưủ ngiĩa duy vậi” Theo Lênin bản dhất cửa các họ: gả
tư sản đó lả “Nói chung và về đã thể các đáo sư môn kinh tế đều chỉ là hững học gả làm thuê cho gái cấp Lư bản, còn các giáo sư triết học đấu chỉ là bợn học gá làn thư clo phái thất học mà thổ.” “Triết học hiện đại cùng có tính
đảng như triết hạc hai nghìn năm về trước Những đăng phá đỏ đếu tranh với
nhau, về thục chải- mặ dù thực chết đỏ bi che dẫn bằng những nhãn hiệu mới
của thi đoạn lap băm hoặc tính phi đảng ngạt xẩn- là chỉ nghĩa dry vật và chủ nghĩa đuy tần.”
—Vẻ nhận thức luận: Lồnin nêu lên những nguyên (Ả: œ tân của nhận thức duy vã biện chứng khi phê phán quai điển phũ nhận khả năng soi người nhận thúc thế gởi khách quai cửa phái Makho: “1) Có những vật tổn tạ độc lập vd ý thức của chứng ta, độc lây vớ cảm giáo của dưng ta, ở ngoài chúng ta 2) Dut khodt 14 không có và không thế có bất kỷ sự khác nhai rảo về nguyễn tả gữa hiệt tượng và vật tự cửa nó Chỉ có sư khác nhan giưa cái đã được nhận thức và cả chua được nhận thúc 3)Trorg lý luận nhàn thức, cũng nh: trong tấ cả những lĩnh vục khác của khoa học, cần suy luận một cách biện chứng, nga là đùng gi duh rồng nhận thúc cũa chúng ta l bất di bét dich va
©ở sẵn mớ phải phên tích xan sự hiệu biét nay sinh từ sự không hiểu biết như thế nào, sự hiển biết không đây đủ vả không chính xác trở thành đây đi hơn và
chính xác hon như thể mào Trorg những hoàn cảnh điều kiện lịch sử nhất
định nó kiểu hiệt Hong chân lý lương đối và chân ý luyệt đổ “Như vậy là thơ: ban chất của nó, tư duy da con người có thế cứng cáp và đang sung cấp cto chàng ta chân lý tuyệt đổi mả chân lý nảy chỉ la tổng số những chân lý tương
đổ Môi giá đoạn phát triển cửa khoa hoo a mang thé những hại mới vào
cả tổng sô ấy cúa chân lý tuy& đối, nhung những giá han chin ly cla moi
ÝDPfei11142E0142911121I1ErkifYiEEOEEE+EEEDLEDLEEEE
Trang 6ital TENT NGƯƠI BẢO VÊ VÀ PRAT TRISNTH ANF GONG TRET FOC MAC
định lý khoa học đền là lương đổi, khi thì mở rộng ra, khi thì thu hẹp lạ, ly theo sự tăng tiến cửa tr thức? “ Dễ với đhủ nghĩa duy vật biện chíng thì giữa chân lý trơng đối và chân lý tuyệt đối khơng cĩ ranh gid khang thé vượt quá” Lên khẳng định: “Quan điểm về đồ sống vẻ thục tiễn, phải lá quan điểm thứ nhất và œ bân của lý luận về nửận thức” “Dĩ nhiên khơng nên quên rắg tiêt chuân thục tiễy xẻ về thực chữ, khơng bao giờ cĩ thể xác nhận hoặc bát bộ mội cách hồn (oa rnột biểu lượng nào đĩ cửa con người, dủ tiểu tượng ấy lá
thế rảo chăng nữa Tiêu chuẩn đĩ cũng khá “ “khơng xá ánh” đề khơng cho
phép các hiểu Hết cửa cơn người trổ thành mội cái tuyệ đổi”: Như vậy, thực
tiểi đĩng vá trỏ là tiêi dmân cửa nhận thíc lý hận VILênin việ: ° Nếu cái
mà thực tiến cử: đhúng ta xe nhận là chân lý khích quai, duy nhấ, cối củng,
th như thể tức là con đường nhấ dẫn đến chân lý đĩ là em đường của
khoa học xây địng trên quan điểm duy vặ Đi theo cơn đườig mà Mác vađ:
ra thì chủng ta ngảy cổng đi đến gần chân lý khádh quan (tuy khơng bao gở cĩ thể nắn hết được) Nếi đi theo bất cứ cơn đường nào khác, chứng ta dhỉ cĩ thể
đi đến sự lẫn lộn và đối trả”
~Về bảo vệ và phá triển chủ nghĩa duy vậ trước những xuyên tạo của chỉ nghĩa đụy tâm đã với các thành tựu mái cửa vật lý học và nguyên nhân dẫn đến sự khừng hồng trong vật lý học Người đã đnh ngiĩa phạm tnt val chất: “ Vật chất là một phạm trù triế học đùng để cH thực tạ khách quan được dem Iai cho on người trong cảm gic, được cảm giác chúng ta chép lại, chụp lại, phản ảnh và tên tại khơng lệ thuộc vảo cản gj&#' “ Dương nhiên, sự đơi
lập giữa vật cha và ý thức đi cĩ ý 'ghĩa tuyệt đối trung những phạn ví tết
sức hạn chế: Irmg Irừơng hẹp này, chỉ giđ hạn trong vẫn đền nhật thức lun
cơ bản là thừa nhận cá gì là cái cĩ trước và cải 8 là cả cĩ sau? Ngồi giới lan
đĩ, thì khơng nghỉ ngờ gi nữa ring sự đối lập đẻ là tương đối” Quan niệm aia
Lêiin cảng chứng mình mối liên hệ thống nhất giữa trữ học dùy vật biệt
chíng với khoa hoc tự nhiên “ Vật lý học Hện đại đang nằm trên giường để
Nĩ đăng để ra chủ ngiấa duy vậ biện dhứng Tồn bộ chủ nđữa duy lâm vật
lý học, loản bộ brid học kinh nghiệm phê phán, dũng như (huyết k
tượng trương, thuyết kính nghiém nhất ngưyên đều thuộc những cặn bả phải vửt bỏ ä” Lẻnn đã vạch rổ thực chất của cuộc khủng hoảng trong vật lý học lá
do các nhả vật lý khơng nắm được phé biện chứng, di chệch hướng theo chủ ngĩa đuy tầm: “ Thực chất của cuộc khủng hoảng vật lý hiện đại là ở sự đáo lộn những quy luật cđ và những nguyên lý cơ bản, ở sự gạt bỏ thự tại Khách
quan ở bên ngộ ý thúc tức là ở su thay thế chủ nghĩa đuy vật bằng chủ nghĩa
duy tâm và chủ ngiĩa bất khả tú “ Nhưng chủ ngiĩa duy vật biện chứng kiên trì cho sang bat ky ly luật khoa học mào về cấu trúc và đặt tính của vật chất cung điền cĩ những tỉnh chất gần đúng tương đổi, trong tự nhiên khơng hè cĩ đường ranh giớt nào tuyệt đố, bản chat dang vận động sẽ dhuyết hố từ một trig tha nay sang trang thả khác Vật lý mới sở đi đ đhệch sang phía chỉ ndĩa duy tâm, chủ yếu là vì cá: nhà vật lý bọc khơng hiểu được phép biển chíng Trong khi phủ nhận tính bất biến cửa những nguyên tố vả cả những đặc tính của vậ ciết đã được biế cho đến nay, họ đã roi vào chỗ phủ nhận, ngiĩa là phủ nhận tính thục tại khách quan của thể giới vật Ez” Những kết luận cửa Lênin cĩ ý ngiĩa định hưởng cho các nhà khoa học tự nhiền khởng roửng
Trang 7ĐÈ ii TENT MSU RAS VE VA THAT TRIENTH ANF GONG TRET HOC MAC
đi sản nghiên cửu thể giới vật chat én nén ting thé gidi qum đuy vật và phải
biệi đưứng mảoát Thế gúi vật chấ là vô cùng vô tận, tôn tạ độc lập với ý thứo con người, ý thức cạn ngdi phan ảnh thể giá vật chất khách quan, vì vậy
nó phải liên luổn phát triển Cũng vô cùng vô tận như thể giới vật chất, tr thúc không bao gờ có giới han cult cing
Tác phẩm “Ba ngiỗn gốc và ba bộ plận cấu thinh của chủ ngiĩa
Má(1913) & chỉ ra nguyên han, ban diat va ket cau cia chi nghia Mac
Tac pham “But ký triết học" gêm những đu chép và nhận xét aia Lénin
KH đọc các lác phẩm của nhiều nhà triết học được thức hiện chỉ yếu trong
những năn I914 đổi năm 1915, cho thấy ông đã đặc bu& quan tâm nghiên cứu
về phép biện chứng duy vật và lý hận nhận thức duy vật, nhấ làtrế học ở Héghen,
Về su phát triển Lêrin so sảnh há quan niệm đôi lập haw “Hai quan
niện cơ bản về sự phát triển (sự tiến hoá), sự phát triển coi như lả sự giảm đi
và tấng lân, như là lặp lại vả sự phát triển coi như là sự thông nhất của các mặt
đổ lạ Qua niện thứ nhất là chết cứng, nghéo nàn, khỏ khen Quan niệm thứ
ha 1a sinh đồng Chỉ có quan niệm thứ hai mới cho ta ca khoá của sự “tự vận
động, của tất thấy mọi cá đang tổn tại, chỉ có nỏ mới cho ta chỉa khcả cửa
những “bước nhày vọt”, dia sự “giải ổnạn của tỉnh liệm tiết, của sự “chuyển hoá thành mặt đôi lập”, ơìa “sự tiêu diệt cá cũ và sự nảy sinh cá mới” Ông
cho rằng phép bién chứng là lý hận dưy nhất đúng vẻ sự phát triển, nó cho ta
chỉa khoá để tìm hiểt sự vận động cửa các quá trình tự nhiên, xã hội và tư duy
các quy liất của phép biện chứng Khi nói vẻ quy luật phú định, lên viế: “Không phả là sự phú đnh sạch trơn, không phải sự phú định không suy nghĩ, không phải sự phủ định hoái nghỉ, khòng phải sự do dự cũng
không phải sự ngh nghờ là cá đấo trưng vả củ bản chất trang phép biện
chímg- dĩ nhiên phái biện chứng bao hãn trong nó nhân tố phì định, và thậm cli voi tính cách lâ nhân tổ quan trọng nhấ cửa nó,không, mà là sự phủ định
eq như là vồng khâu của sự phốt triển với sự duy trì cá khẳng địht túc lá không có một sự do dụ rẻo” Lênin luôn khẳng đnh bản chải, nguồn gốc, dộng lực cửa sự phứt triển là sự đấu tranh giữa các mặt đối lập, và cơ quy luật thông, nhất và đầu trarh của các một đổi lập hạ nhân của phép biện chững
* Có thể định nghĩa vấn t# phép biện chứng là học thuyể vẻ sự thống nhất của các mặt đổi lập Như thẻ là nằm đưọc hg nhàn cửa phép biệt dường, nhưng điển đó đồi hỏi phả có những sự giải thích và sr phát triển thêm?
Vẻ sự thếng nhã giữa phép biện chứng, lý luận nhật thức và löýc học: “ Mác không để lá lại cho ching ta “ØgÍc học” (với elf L viết hoa), nhưng đã để l# cho chủng ta lôáo cia“ Tw ban” va can phải lận dụng đầy đã nhất lồgc đó để giải quyết vẫn để mà chủng ta đang nghiên cửu Trong “ Tư ban” Mão Ap dung légic, pháp biện chứng và lý trận nhận thúc (không cẩn ba từ:đỏ là cùng một cải đuy nhất) của chỉ rghửa đụy vật vào một khoa học đuy nhải” Trong đỏ, lý luận niận thúc bao hảm phép biển dhứng và légic hoc
Phép biện chứng là ha nhân của lý Iwan nhận thức và lậpic học Cả ba yếu tố
trên theo Lênn, là sự thông nhất trorg tỉnh khác biệt
—Thực tiễn đóng vá trò là cơ sỏ, động lực, mục đích nhận thức và tiêu
chivin cia chin ly “vi né ưu tiên không những tính phổ biển, mà cả tính thục
ÝfDPfei11142E014291112EI11ErkifY+EEOHEE+EEEDEEDEEEE
Trang 8ital TENT NGƯƠI BẢO VÊ VÀ PRAT TRISNTH ANF GONG TRET FOC MAC
hiệt trực tiế»” ''Từ trực quan sinh động đến tr dny trừu tượng, và lừ lư duy trừu tượng đến thực tiền, đĩ la cm đường biện chứng của sự nhận thức chân lý,
và sự nhận thức thực tại khách quan" Như vậy thực tiền là mật vịng khâu
trang quá trình nhận thức thế giá quan Thơng qtm thực tiễn mả cứ rewé mdi
chíng mình được tỉnh chân lý của nhận thúc, theo VILêiin quả tỉnh nhật thức biểu hiện sự thống nhất giữa lịch sử và lơđc của Lư duy
—Wẻ tinh đảng trong triết học: dựa lrên lập trường đuy vậ tid dé,
VILêâun đã đất tranh khơn khoa nhượng chống lạ cá trường phá đổi
lập, bản vệ và phả triển chủ nghĩa dny và biện chủng trên tỉnh thên khm họ
va céch mang, Phé phan Canto va Léghen: “Canto ha thấp tr thức để đọn sạch đường cho lịng tin, Hêghen đề cao to thus, quả quyết răng trị thức tức là trì thức về thượng để Ngườ dưy vật để cao trí thức về vật chất, gối tự nhiên, tổng Thượng để và những bọn triết học đề tiện bảo vệ Thượng đề vào hề ráế" Lânin đáng gá chủ ngiỉa duy tân trên quan điểm cửa chủ ngiĩa duy vật biệt ching “Theo qum diém øia một chủ rghĩa duy vật thơ lổ, đơn giản, siêu hình, thì chủ ngiĩa dưy tâm trổ học chỉ là sự ngu xuẩn Trái lại theo chủ nghĩa duy
vậ biện chứng, thì chủ ngiĩa duy tâm triết học là sự phát triển (một sự thơi
phịng bơn to) phiên điện, thải quả của một trong những đặt trung, của mật
trong những mặt, của một lrong những kh cạnh của nhận thức thành mộ díi tuyệt đổi, tách rịi khả vậ chất, khải giới tụ nhiên, thần thánh hố Chủ ngiĩa đủy tâm, đĩ lả chỉ nghĩa thầy tu, qua một trang những sắc thải của nhật thức(Hiện chứng) vỏ cùng phíc tạp của cœi nguà Ngồi ma, Lênin cịn đi ra
sự đố lập gữa chủ nđĩa duy vã tiện chứng và chú ngiÝa đuy tâm xing quanh
em đường nhện thức
Trong tác phẩm “Nhà nước và cách mạng” (1917- 918) tác phẩm nảy đà đáp ng lập thả yên cầu cấp bách về lý luận vả thực tiễn lúc bấy gờ gia phmg trào các: mạng ở nước Nạp và trên thể gi vi Lêmn đã kế thừa tư tưởng về nhà nước của CMiáo và PhÁnghm, tiến hành đấu trah khơng khoan nhượng, chống lại chủ ndĩa cơ hội hữu khuynh, liệt lục phả! trên cơ bản về nhà nước chuyên dừnh vỗ sả và bạo lực cich mang, vé vai trị của Đảng Cơng sản và
cơ đường xây dựng chủ ngủa xã hội trong hiện tạ và clủ nghìa cộng sảng, tương lai
—Về nguồng gốc, bản chất của nhà made và cơn đường xéc lậ: nhả mito chuyên đính vơ sản, Người viể: “ Nhà nước là sả phẩm và liêu hiệt cửa những mân thuấn ga cấp khơng thể điềt hồ được Bất dt ở đầu, hế lúc mào va ching nao ma, vé mặt khách quan, những mầu thuần gjaí cấo khơng thể điều hồ được thi nhà nước xuất hiện Và nghợc lạ, sự tổn tại của nha nước đhúng
tỏ rằng những mâu thuẩn giá cấp lá khơng thể điền hịa được” Nhà nước là cơng cụ thống trị của một giá cấp để áp đột sự thơng trị cửa mình lên các gồi cấp khác và tọn xã hộ “ Nhà nước là một cơ quan thẳng trị giai cấp, là một
eơ quan ap bức cửa một giai cấp này đổi với giá cấp khác” “Nhà nước là một
tổ chức quyển lục đặt bi, nĩ là tổ chứơ bạo lục dũng để trần áp mội giá cập
nà đi” Nhà nước chuyên chính vơ sản khơng được xác lận bằng điển hề quan hệ giai cả mà bằng bạo lực cảnh mạng, thơng qua bạo lực cách mg cửi quản chứng nhật định để zpả bỏ nhà nước tư sản, xáo lập nhà mĩc của giá cất
vơ sản *Nhà nước tư sản bị thay thế bãi rhả mĩc vơ sản (đhuyên chính võ sản
ÝDPfei11142E0142911121I11ErkifY+EEEOEEE+EEEDETDLEEEE
Trang 9ital TENT NGƯƠI BẢO VÊ VÀ PRAT TRISNTH ANF GONG TRET FOC MAC
) không thể bằng œn đường “liêu vong” được, mả chỉ có thể theo quy luệi chung bằng cuộc cách mạng bạo lực mà thỏi” " Không só cách mạng bạo lục thì không thé thay nhả nước tư sản bằng nhả nước vô sản đượơ' Đề thục hiện
2 lot nhiện vụ của nhà nước duyên chính vô sản trmg cuộc đâu trah chống áp bức bôc lột, một điều kiện tấ yết theo Lênin là vai trò lãnh đạo của Đăng Công sản " chú nga Mác gio đục đứng công nhàn, là giáo đục đổi tiêt phong của giả cấp vô sản, đôi liên phong này dì sức rắm chính quyén va đấn đất toàn dân tiên lên chủ nga xã hội, đủ sức lãnh đạo và tổ duc một chế
đô mới, đủ sóc làm thấy, Tam rguữ đấn đường, Bm lãnh tạm cổa lất cả những ngời lao động và những người tị bóc lội để giúp họ tổ chíc đời sống sã hội oho, ma khong còn đến giai cấp lư sản và chống lại giai cận tư sả”
—Vẻ gai đoại phát triển gia xã hội trơng Í& (g4 đoạn thập- xã hội chỉ nghia) “Trong giả đoạn đầu, trong rắc thang thứ rhất, chỉ rgjứa cổng sán chưa
thể hoàn toải trưởng thành về mặt kính tế, chưa thể hoàn toản thoát khỏi những
tap tục lay những tàn tich ia chủ ngũa tư bản” Trong ga đoạn ca là chì ngiĩa cộng sản, “ toàn thể xã hội sẽ chỉ còn là một phòng làn việc một xrởng máy với chế độ lao động ngang nhai và lth lươrg rang nhau Lắc bấy giờ, cửa sẽ mở thật rộng đề cho á cing có thể bước vào được, từ giai đoạn đâu lên giá đoạn cao cửa xã hội cộng sán chú ngĩa và do đó nhà nước sẽ tiêu vorg
3/GIAI DOAK SAU CÁCH MANG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA THÁNG
MƯỜI NGA 1917 Céch mane Tháng Muà Nga thành củng mở ra một thời đại
mới trong lịh sử rhân loạ, thôi đại quả độ từ chỉ nphia tư bản lên chủ ngiữa
xã hổ trên phạm vi toin thé gid Tromp gai doan nay, VILénin tiếp lục phái triển hủ ngĩa đuy vật biển duing va chi ngbia duy val Ech sit
Trong tác phẩm “Sámg kiến vĩ đại” (1918) VI Lênin phân tích sâu rộng
ý nga của những thứ bảy cộng sản tổng hết kinh nghiệm cba quan chẳng lao động tron thời kỳ bắt đâu xây dựng chú ngửa xã hội
ênh ning suit Ias động của xã hội là yếu tổ quyết định cho sự thẳng lợi của xã hội rưới “ Chủ ngĩa lư bản đã tạo re một năng suất lao động chưa từng thấy dnẻ đhế độ nông nỗ Chủ nghĩa từ bản cỏ thể bị đảnh bại hấu,
và sẽ bị đánh bại hẳn, vi chủ nghĩa xã hội tạo ra một năng suất la động mới,
ew bon nhiềi, Để xây đựng xã hội mới, theo Lêun, giá cấ vô sản phải thực hiệt bai nhiện vụ: một là đm để gia cấu tư sản, thiết lập chính quyển cá: mạng, tức chyên dính vô sải, và hai là xây đựng sã hội mới "Nhiệm vụ thứ
hả nảy khó hơi nhiệm vụ thứ rhất, vi tuyệt nhiên kháng thể giải quyết được
nhiệm vụ đó bằng một hanh động arh hùng nhất thời, nhệm vụ đó đòi hỏi phải
œ lí thin ding cam lai dai nhất bên bỉ rhất, khó Khăn nhất của công tác
quản ching harg nay” ok
—V1 Léon đã rêu lên mộ định nghĩa nổi nếng về giai “Người †a
pd là ga cấp, những lập đoàn to lén gôm đã nguời khác nhau vẻ đa vị cửa họ trơng một hệ thông sản xui xã hồi nhà nh trong ldh sử, khác nhan vé quan
hệ của họ (thưởng thường thì những quan hệ này được pháp hật quy đnh và thừa nhận) đối với những tư liệu sản xuất, về vai trò của họ trong tổ chức la động xã hội, và như vậy là khác nhat về cách hưởng †hụ và về phẩt của cát xã hội it hoặc rhiêt mà họ được hướng Giai cấp là những tập đoán người, mA tap
NA \\
Trang 10ital TENT NGƯƠI BẢO VÊ VÀ PRAT TRISNTH ANF GONG TRET FOC MAC
đoàn này thì có thể chiếm dod la đồng của lận đoàn khíc, đo chỗ các lập đoàn
đó có địa vị khác nhau trorg một chế độ lình têxã hội nhất định”
Trong tác phâm “ Bệnh ấu tĩ “tả khuwnh” trong phong trảo cộng sản”
(1920) hướng đến mục đích tuyên truyền kinh nghiện cha các đảng cộng sải
mới ra đổi trong phong tao dộng sản “mốc tế, vạch ra đhiến lược và sách lược
Gia ding cing sin trom đu liệt lịể: sử mới, nhằm lánh những sá lẫn di tink chat bẻ phả, gáo điều Irong cuộc dấu tranh: cích mang,
Vẻ bản chữ vả lác lưú của chỉ nghĩa co hậ "tả khuynh" đó l chỉ nghĩa chủ qua trong đảnh giả sự kiện, bỏ qua những giả đoạn của phong lrài cích mang, hành động phiêu lưu, vô cHnh phủ “Cái đâu óc gần giống như chỉ ngĩa vô chh phủ hay đã có một số nét nảo đó mượn của chủ nga vô chíh phủ và trong tá cả những vất đẻ cơ bản, đến xa roi những điền kiện và những,
yên cần tấ yến của cuộc đầu trarh giai cấp triệt để của giá cấp vô sản”
~Wẻ tính phức tap trong thoi kỳ xây đụng xã hội mới: “dhuyên chính vô sản là một mộc đất trình kiêt trì, để máu, bạo bre va hoà bình, bằng quần sự
và bằng kinh tế bằng gió dục và bằng hành chính, chống những thể lực và những tập tục của xã hội cũ Sức nuạnh cửa tập quán ở hàng triệu và hàng chịo triêu người lả một sức mat ghê gớm thất Trong cuộc đấu tranh thả kỳ chuyên dính vô sân, vai trò cúa Đảng Cộng sản œ ý nghĩa quyổ đnh: "Không
có một đảng sắt thép được tôi luyện trong đếu tranh, không có một đảng được
tin niệm của tấ cả những phân tử trung thục trong giai cấp nó trên, không oŠ
một đảng biể nhận xét tân trạng quản chứng và kiết tác động vào tâm trạng đó thì không thế tiết hành thẳng loi cuộc đất tranh dy được”
Ba bio néi Liéng “VE tac dụng của chủ ngiữa duy vã chiến đâu” (1912)
được cơi là đi chúc Hiết học cúa VLLênin Nó vạch ra vả lrò aia cong (a
tuyển truyển tnết học vô thển, coi đó cững là nhiệm vụ quan trong của Đảng
Cộng sản trong cuộc đãi tranh giai khổ, khó khăn để xây dựng ›ã hội mới
Trong tác phẩm nảy, ông để ra nhiệm vụ phát triển tiết hoe duy vat bign dhimg Hiến cơ sở lổng ®ểt lình sử hiệt đại, cũng cổ liên rrình thông nhất giữa uiểt học và khoa học lự nhiên, phê phán chủ ngúa duy (âm, tồn giớo lrêu tỉnh thần Ehoa học “ Chùng te cẩn hiểu răng nếu không có một cơ sở triể học vững vàng thì tuyệt nhiên không có khoa học tự nhiền nảo hay dưủ rghữa duy
va tảo có thể tiến bản cuộc đâu tranh dhống lại sự lần bước của những từ tưởng tư sản và sự phục hồ cửa thể giới quan tư sản Muốn tiến hà: được cuộc đâu tranh ây va đưa nó đến thành công: hoản toàn, nhá khoa học tự nhiềi phái là một nhà duy vật hiện đá, một đỗ đệ tự gác của chỉ ndĩa duy vậ má Mác là người dại điện Ng‡ĩa là nhà khoa học tụ nhiên ấy phải là một nhả duy
vậ biện chứng” “ Không dặt ra và không thực liện nhiện vụ ấy một cích œ
hệ thống thỉ chủ nghĩa duy vật không thế là một chủ nghĩa duy vật đhiến đấu được Nết không Bm thể các nhà khoa học tự nhiên lén cũng lạ vẫn sẽ luôn luôn bắt lục trong những kế luận và khái quát triết học cửa họ trước kia Vì khoa học tự nhiên dang tién bộ rhanh, đang tải qua mội thời kỳ đáo lôn cách
mạng sâu sắc tmng tất cả mợi lnh vực, đền nổi nó tuy& đối không thẻ không cán đến những kết hiận triể học”
~VILâmn nói “ Ảngghen nhẳo nhở nHững người lành đạo của gá cấp
vô sản đương thời là phâi đị trước các tác điển đầt vô thân chỉ rghữa cười
CN NT io arb ool aiigaaite