Luận văn xác Định quy mô Đất tối Ưu trong sản xuất nông nghiệp của người dân Đồng bằng sông cửu long

Xhằm đạt được mục tiêu để ra, nghiên cứu sử dung phương pháp hồi quy đa biển để phân tích ảnh hưởng của quy mô đất đến hiện quả hoại động sản xuất lúa thông qua răm thước đo gồm năng suấ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRUONG DAI HOC CAN THƠ

NGUYEN LAN DUYEN

XAC DINH QUY MO DAT TOI UU

TRONG SAN XUAT NONG NGHIEP CUA NGUOI DAN

DONG BANG SONG CUU LONG

LUAN AN TIEN SI KINH TE

CHUYEN NGANH: KINH TE NONG NGHIEP

MÃ NGÀNH: 9 62 01 15

Cần Thơ, tháng 07/2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRUONG DAI HOC CAN THO

-o00 -

NGUYEN LAN DUYEN

XÁC ĐỊNH QUY MÔ ĐẮT TOI UU

'TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CỦA NGƯỜI DÂN

DONG BANG SONG CUU LONG

LUAN AN TIEN SI KINH TE

CHUYEN NGANH: KINH TE NONG NGHIEP

MA NGANE: 9 62 01 15

HUONG DAN KHOA HOC

PGS TS NGUYEN TRI KHIEM

Cân Thơ, tháng 07/2020

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình hoàn thành luận án nảy, tôi đã aEận được rất nhiễu sự

quan tâm, hỗ trợ, giúp đỡ và động viên quý sáu của nhiều người Tôi xin gửi

Âời cấm ơn chân thành đến tất cả riợi người

Đặc biệt, xín gửi lời cảm: ơn sâu sắc nhất đến PGS.TS Nguyễn Trí 'hiêm đã tận tinh hương dẫn, động viên, chia sẻ nhữrg kinh nghiệm quỷ báu

về nghiên cứu và truyền đạt nhiều kiến thúc hữu ích che tôi tử lúc hình thánh định hướng nghiễn cửa cho đến khi hoàn thành luận ấn,

Cac ban nghién cứu sinh rgảnh Kinh tế Nông nghiệp Đợt 1 (2016 2020)

¢ anh chị nghiên cán sinh khóe trước đã ủng hộ tôi trong quá trình bọc tập và thực hiện luận én nà, vũ Qị

Cuối cùng là gia đình đã luôn bên cạnh tiếp thêm nầng lượng và sức mạnh cũng như tạo mọi điều kiện tốt nhất che tôi hoàn thành luận án này

Kinh chúc rất cá nhiều sức khỏe và thanh công!

Tác giả luận âu

he

Nguyễn Lau Duyéu

LỜI CAM ĐOAN

tôi cam đoun đây là công trình nghiên cứu của bản thãa Các sể liệu vá

kết quả trình ?

tất kỳ luận din cong cấp nào trước đây

y trong luận án là trang (iực và chưa từng dược công bố trong,

Cần Iho, ngdy 92 thang Ú7 năm 2020

OAM

PGS.TS Nguyễn Tri Khiêm Nguyễn Lan Duyên

TOM TAT

Nghiên cứu nhằm xác định quy mô đất tối ưu dễ tôi da hóa hiệu quả hoạt động sản xuất lủa của nông hô đồng bảng sông Cửu Long thang qua dữ liệu

dược thu thập ngẫu nhiễn tử 498 nông hộ trằng lúa 3 vụ/năm ở ba tỉnh An

Giang, Can Tho và Đẳng Tháp Xhằm đạt được mục tiêu để ra, nghiên cứu sử dung phương pháp hồi quy đa biển để phân tích ảnh hưởng của quy mô đất đến hiện quả hoại động sản xuất lúa thông qua răm thước đo (gồm năng suấL đất, năng suất lao động, hiệu quả đồng vốn, hiện quả kinh tê và năng suất nhân

tổ tổng hợp) và phương pháp vỉ phân đễ xác định quy mô đất tới tu Nội dung

nghiên cứu được thực hiện theo ba bước: (1) Lớc lượng hoặc xác định tửng

thuớc đo hiệu quả hoạt động sẵn xuất, (2) Phản tich ảnh hướng của quy mỏ dất

đến hiện qnả hoạt động sản xmất thông qma các khia cạnh đo lường khác nhau, (3) Dựa vào kết quả bước 2, tác giá xác đụh ngưỡng quy mồ đất tôi ưu trong,

Nghiên cứu cho thấy quy mô dắt và hiệu quả hoạt động sân xuất lúa của

nông hộ đồng bằng sông Cửu Long có thể có mỗi quan hệ cùng chiều, ngược

chiều hay không œỏ mới qnan hệ với nhau Điều này tủy thuộc hoan toan vao cách định nghĩa hiệu quả hoạt động sản xuât, từ đó xác định qny mô đất tôi mì

nhằm tôi đa hỏa hiệu quá hoạt động sán xuất Bằng cách phân tích đồng thời

tắt cả năm thước đo thể tiện hiệu quả hoạt động sản xuất, luận án sẽ gop phan khẳng định tính chính xác và nảng cao ÿ nghĩa của nghiên cứu, trong đó việc

phân tích bốn thước đo (gồm năng suất (li, năng suất lao động, hiệu quả đồng vôn và hiệu quá kinh tổ) làm cơ sở minh chứng cho nhận định năng suất nhân

tổ tổng hợp; là thước đo phù hợp nhất

Luận án tiễn hành phân tích mỗi quan hệ giữa quy mmô và hiệu quã hoạt

đồng sản xuất để làm cơ sở xắc dịnh ngưỡng quy mô tối ưu nhằm tôi da hóa hiệu quả hoạt động sản xuât được đo lường thông qua năng suất nhân tổ tổng hợp Kết quả phần tich cho thấy, mỏ hình có ÿ nghĩa thống kẻ cao và tìm được mỗi quan phi tuyển có dạng LJ,„ giữa quy mô và hiệu quả hoạt động sản xuất

trong ba vụ canh tác lúa cũng như cä năm Tử đỏ, xác định được ngưỡng quy

mô tối tà Tà 9,7 ha (trong đó, vụ thụ đông là 9,3 lu, vụ đồng xuân là 9,8 lu và

vụ hẻ thu lá 10 ba)

san xual con chịu tác động của

Bên cạnh quy rnô, hiệu quả hoại đội

ếu tổ cỏ ánh hưởng củng chiều đến hiệu quã hoạt động

săn xuất gồm chủ hộ là nữt (vụ hé tha), số mảnh ruộng canh tác (vụ thu

đồng), số ngày công lao động gia đình tham gia ròng lúa (vụ hé thu), tổng

các yếu tổ khác Các

iti

chỉ phí dầu tư cho các yếu tô dâu vào (vụ hẻ thu), sự khác biệt địa bàn cư trú

ở An Giang và Đông Tháp Đồng thời, các yêu tố có ảnh lrởng ngược chiêu

dến hiệu quả hoạt động sản xuất là số ngày công lao động thuê mướn (vụ thu

đồng), khoảng cách từ nha đến ruộng lủa (vụ đông xuân), số năm trằng lúa

Tiên cơ sở kết quả ước lượng kết hợp với kết quá phần tích thực trạng, sẵm xuất lúa của nông hộ ở đồng bằng sông Cửu I.ong, luận án đã đề xuất các

giải pháp giúp sử đụng quy mỏ đất hợp lý, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xual va cải thiện [Hm nhập cho nông hộ trồng lúa đồng bằng sông Cứu Long

ABSTRACT

The thesis aimed to determine the optimal farm size threshold to maximize the efficiency of rice production activities of households in the Mekong Delta through randomly collected data trom 498 households planting three rice crops per year in three provinces of An Giang, Can Tho and Dong

‘Yhap In order to achieve the set goals, the thesis uses regression method to analyse the effecl of farm sive on the efficiency of rice production avlivities through five measures (land productivity, labor productivity, capital efficiency, economic efficiency and total factor productivity) and differential methods to determine the optimal farm size threshold ‘Ihe study was done through in three steps: (1} Estimate or identify each measure of the efficiency of production activities, (2) Analyzing the effect of farm size on the efficiency of production activities through different measurement aspects, (3) Based on the results of step 2, Lhe author determines the optimal farmn size threshold in tice production of Mekong Delta households,

The research shows that farm size and the efficiency of rice production activities of the Mekong Delta farmers can have positive or negative relationship, or no relationship, This depends entirely on the detinition of the cfficioney of production activities, thus determining the oplimel farm size to maximize production efficiency By using all five measures of efficiency of

production activities, the the

promote the meaning of the study, in which the analysis of four measures (land productivity, labor productivity, capital cfiicincy and cconomic cfficicncy) as the basis for proving that total factor productivity is the most suitable measure

‘The dissertation analyzes the relationship between the farm size and the efficiency of production activities as a basis for determining the optimal scale Uveshold to maximize the eflicicney of prodnetion activities measured by total factor productivity Ihe results show that the model is highly statistically significant and finds thal an inverled U-shaped nontinesr relationship between farm size and the efficiency of production activities in three rice crops as well

äs the whol year Henec, the optanum Umreshold seale of 9.7 ha has been

determined (in which, Autumn-Winter crop is 9.3 ha, Winter-Spring crop is

9.8 ha and Summer crop is 10 ha}

will contribute to confirming the accurnoy aud

Besides far size, the efliciency of production activilics alse alfcled

by other factors, ‘Ihe factors having positive effect on the efficiency of production activitics including femalc-headed houscholds (Summer crop),

numbcr of cultivatcd plots (Autamn-Winter crop), number of family labor days involved in rice field (Summer crop), total investment costs for inputs (Summer crop), the location of residence in An Giang and Dong Thap At the same time, the factors having negative effect on the efficiency of production activities are the number of hued labor days in rice production (Autumn- Winter crop), the distance from household to the largest tice field (Winter- Spting crop), years of experience

Based on the estimated resulls combined with the results of analyzing the reality of rice production of households in the Mekong Delta The thesis Proposed solutions to help usc the fin size appropriztely, improve the efficiency of production activities and improve income for households planting tive in the Mekong Delta

1.3 GIÁ THUYẾT NGHIÊN CỬU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 4

1.4.1 Cơ sở lý luận về ảnh hưởng của gay mô đất đến HQHĐSX của nông

1.4.4 Xác đình quy mô tối tái trong sẵn xuất lằn của nông hộ ĐBSCI, 5

1.4.3 Đã xuất giải pháp góp phần nang can HOHPSX hia cho nông hộ

2.1.2.4 Hiệu quả kinh tế ŒE) oi cseeererrrree

3.1.8 Cơ sở lý luận về ảnh hưởng của quy mô đât đến hiện quả hoạt động

2.2 TÔNGQUANTẢI LIỆU THAM KHẢO saeeeoeooeee 2Ô

2.2.1.2 Ảnh hưởng của quy mô đền răng suất lao động 32 2.2.1.3 Ảnh hưởng của quy mô đến hiệu quá đồng vốn 33 2.2.1.4 Ảnh hưởng của quy mô dễn hiệu quả kinh tế (EE) 34

2.2.1.6 Ảnh hưởng của quy mô dễn hiệu quá hoạt động sản xuất 39

viii

2.3.3.3 Ước lượng hàm lợi nhuận hiên ngần nhiên dé tinh EE 48

2.3.3.4 Ước lượng ảnh hưởng của quy mô đến HQHĐSX (trừ EE) 50

2.3.4 Mé hinh thực nghiêm ảnh hướng của qụ mô đền LIQHDSX hia eda

3.1 TÌNHHÌNHPHÁT TRIÊN KINHTÊ XÃ HỘI 8

3.5 QUY MÔ ĐẮT Ö ĐỒNG BẢNG SÔNG CỬU LƠNG 66

36.1 Quy mô và chất lượng dỗ! sân xuÂ, co 08

4.1 THỰC TRẠNG SÂN XUẤT LÚA CỦA NÔNG HỘ DHECL 7I

4.1.1.2 Thue trang vay von ota néng BO cece ceeceeeeeeeeneeneneeen TS

4.1.2.5 Kết quả sân xuất lủa của nông hộ ĐBSCL, 83

4.1.2.6 ‘Thuan lợi, khó khăn và rửi ro của nông hộ trồng Lúa DBSCL 86

42 MÔTA CÁC BIẾN TRONGMÔHÌNH 89

'TRONG SẲN XUÂT LÚA CÚA NÔNG HỘ DBSCL #

43.1 Anh hướng của quy mô diễn năng suất dẪI, c9

44 QUY MÔ TÔI ƯU NHẰM TÔI ĐA HÓA NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG

44.1 Anh hướng của quy mô đền nẵng suất lao động, IS

43 QUY MOTOLUU NHAMTOIDA HOA HIEU QUA DONG VON

'TRONG SẢN XUÁT LÚA CỦA NÔNG HỘ ĐBSCL 98

46.1 Anh hưỡng của quy mô dẫn liệu quả kinh É co 103

47 QUY MÔTỐI ƯUNHÄM TỎI ĐÁ HÓA NĂNG SUẮT NHÂN TỔ

TONG TIGP TRONG SAN XUAT LUA CỦA NÔNG IIÕ PRSCI 108

4.7.1 Năng suất nhân tô tổng hợp cai 08

49 GIẢI PHẬÁP GÓP PILAN NÂNG CAO LIEU QUA OAT BONG

SAN XUAT LUA CUA NONGHO DBSCL

4.9.1.1 Những hộ có quy mô canh tác nhỏ hơn ngưỡng quy mô tôi tru114 4.9.1.2 Những hệ có quy mô canh tác lớn hơn ngưỡng quy 1nô tối ưu116

40.2 Giải pháp về lao động

493 GIải pháp và khoa học công nghệ 17

CHUONG SKẾT LUẬN VẢ KIÊN NGHỊ

5.3 HAN CHE CUA LUAN AN ceccccesseessessetinntnscinsaenssenseeneel 2

TAI LIEU THAM KHẢO

PHU LUC

PHULUC L BANG PHONG VAW NOKG HO - 134

PIV LUC 2: KÉT QUÁ ƯỚC LƯỢNG

DANII MỤC BẰNG

Bảng 2.1 Chỉ tiếtvề đối tượng và cỡ mầu điều tra ¬ -

Bảng 3.1 Chuyển dịch cơ cầu kinh tế ĐBSCL

Bảng 3.2 Số hộ sứ dụng đắt nông nghiệp ở DBSCL phần theo quy mô 67

Bảng 4.1 Các lu cơ bản của nông hộ Irồng lủa ĐRSCT, 7

Bang 4.5 Khoáng cách tử nhà nông hộ đến đường giao thông

Bảng 4.6 Khoảng cách từ nhà nông hộ đến thị trường yếu tổ đầu vào 7TR Bảng 4.7 Khoảng cách tư nhà nông hộ đền trung tâm 7Ế Bang 4.8 Giá trị các loai tài sân của nông hộ _79

Bảng 4.10 Quy mô trằng lủa phân theo địa phương ¬ ,

Bảng 4.12 Lượng phân nguyên chất sứ dụng bón cho lủa cia ndng ho 85 Bang 4.13 Kết quả canh tác lúa của nông hộ DBSCL phân theo nrùa vụ 85 Bảng 4.14 Đổi tượng thụ ruua lúa của nông hộ

Bảng 4.15 Những rủi ro thường gặp trong canh tác lùa của nông hộ 88

Bang 4.16 Các biển định lượng trong mồ hinh (2.30) 89

Bảng 4.17 Các biển định tỉnh trong mô hình (2.30) ĐỒ

Bang 4.19 Các yêu tổ ñnh hưởng của quy mô dến năng suất đắt

Bảng 4.20 Năng suất lao động trong canh tác lúa của nồng hộ 5

Bang 4.22 HQDV và HQDVR trong canh: tác lúa của nông hồ 98

Bảng 4.23 Các yếu tô ảnh hướng của qny mê dén HQDV va HQDVR 100

xii

Bảng 4.24 Thông kê mỏ tả các biển số trong hảm lợi nhuận biên ngẫu nhiền

103

Bảng 4.25 Phản bỗ mức hiệu quš kinh tế của nông hộ 103

Bang 4.26 Hiều quả kinh tế của nông hộ trồng lúa IIBSCL L04

Bảng 4.27 Kết qnả ước lượng mỗi quan hệ giữa qny mô và hiệu quả kinh tế

105

Bảng 4.28 Kật quả ước lượng hàm sản xuất dẻ tỉnh TFP 09

Bảng 4.30 Năng suất nhân tổ tống hợp trong canh tác lủa của nông hộ L09

DANII MỤC TIÏNTI

Hình 2.1 Hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân phổi và hiệu quả kinh tÊ 16

Hình 3.1 Diện tích, năng suất và sẵn lượng lửa Chan A 2010 — 2016 63

Hình 3.2 Diện tich, năng suất và săn lượng lúa ĐBSCL2010 2017 64 Tình 3.3 Quy nô canh tác lửa trên địa bản khảo sát 6S Hình 3.4 Sản lượng sân xuất lúa ở ĐBSCL 2010 — 2017 6ổ

Hình 3.5 Số hè sản xuất nông, lâm nghiệp vả thủy sản phần theo quy mồ ở

Hình 3.6 Quy mé dat tréng hia 6 DBSCL phan theo dia phuong 67

Hình 4.1 Tuổi chủ hộ

1lình 4.2 1rinh đê học vân chủ hô

Hình 4.3 Mỗi quan hệ xã hội của chủ hộ ~ T5

Hình 4.4 Giống lúa nông hộ sử dụng -5 co ccScsccse.eece.-.ÑZ

Hình 4.6 Sản lượng sản xuất lúa phân theo mủa vụ HH Hoan 84

Hình 4.8 Quy mô tôi ru trong danh tác lúa của nông hộ ĐBSCL, H3

xiv

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TAT

HQHDSX Hiệu quả hoạt đông sẵn xuất

MLE Ước lượng khả năng thích hợp cực đại

.

CHƯƠNG 1

MỞ BẦU

Chương nảy giỏi thiệu khái quát về lý do nghiền cứu làm cơ sở hình tHảnh mục tiêu nghiên cứu, nội dụng nghiên cứu, phạm vì nghiên cửu và phương pháp nghiên cứu Đông thỏi, chương này nêu ý nghĩa và những đóng gớp mới của luận án

11 LÝ DONGHIÊN CỨU

Diện tích dét nông nghiệp của Châu Ả chiêm 20% tổng điện tích đât

nông nghiệp của thể giới nhưng điện tích nông hệ sở hữu rất nhỏ (từ 1 — 2

ha/hộ) so với rrức trung bình của thể giới (3,7 ha/hộ) và xu hướng sở hữu quy

mô đất nhỏ ngày càng gia tăng (Pookpakdi, 1992) Diện tích đất nêng nghiệp của Việt Nam là 0,12 haingười, chí bằng một phần sáu mức trung bình cúa thể giới, trơng đương Bỉ và là Lan, cao hơn Philippines và Ấn Độ, nhưng thấp

hon Trung Quéc va Indonesia (OECD, 2015) Qua trình công nghiệp hoa

chuyển đổi ác nguồn tài nguyễn nông nghiệp (đất đại và lao động) sang ngành công nghiệp làm cho nguỗn tài nguyên này đảnh cho sản xuất nổ

nghiệp iL đi (Dinh Bao, 2014) Trong hoại động sẽn xuất nông nghiệp, công

ất định sự

đầu vào cho đến đầu ra Một trong những yêu tổ quam trọng qm!

thành công trong sản xuất đỏ chính là hiệu quả hoai đông sản xuất (HQHDSX), do do ho luén tim mọi giải pháp để sứ dụng tối ưu các nguồn lực nhằm nâng cao hiệu quả hoạt đông sản xuất Dặc biệt trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, đất là yêu tô khan hiểm (Hoque, 1988), 14 yéu 18 sin xuất quan

trọng (Adamoponlos và Rostuecia, 2014) và là một tư lì

không thễ thay thé (Pham Văn Định và Đỗ Kim Chung, 2004) đo đó nhà sản

xuất cần xác định ngưỡng quy mô đất tôi trà để đầu tư nhằm tôi đa hóa hiệu quả hoạt đông sán xuất

Tuy nhiên, ở mỗi giải đoạn khác nhau của nên kinh tế thì quy mô đât

sản xuất cúa nông hộ khác nhau Những năm 1960 thì quy mô nhó lả tết và liệu quả vì tận dụng nguồn lực gia đình (ao động, đối đai, công cu sin xuất, ) nhưng những năm 1970 - 1980 do quá trình đồ thị hoá và đặc biệt là công nghiệp hoá nên thu hút nhiễu lao động nông thôn làm cho hoạt động sản xuất hiệu quả hơn với quy mỏ lớn (Fan và Chan-Kana, 2005) Cũng theo

img wim 1990 bằng việc áp dụng khoa học

các nhà nghiên cửu rủy, sang

công nghệ vào sản xuất đã gia tăng cường độ sử dụng dất, đo đó làm ảnh

hưởng không tốt đến tài nguyên đt và môi trường dẫn đến sản xuât không

hiệu quả so với trước

Giả thuyết về mỗi quan hệ ngược (Inverse Relationship — IR) giữa quy

mô và hiệu quả hoạt đờng sản xuất nông nghiệp hán ý những hộ

quy mô hd

nảy được thảo luận ở những nước có nên nông nghiệp phát triển trong những

thé ky gan đây, đầu tiên ở Nga (Chayanov, 1926), sau đó đến Ấn Độ, những

nghiền cửu chính được thực hiện ở Chân Phi, Châu Á, Châu Âm Mỹ Latinh và ngay cả những quốc gia có nêu nông nghiệp đang phái biển

quan hệ này Kết quả những phát hiện về mỗi quan hệ ngược là một khám phá thực nghiệm được hom nghênh dến mức những người ủng hộ nến nông

nghiệp quy mồ nhỏ đã đề xuất các chiến lược nồng nghiệp ưu tiên phát triển

sẵn xuât quy mô nhỏ (Nkondc và cộng sự, 2015)

quy mô sản xuất nhó hay mỗi quan hệ thyn (Positive relationship PR) gitta

quy mỗ và hiệu quả hoại động sản xuải Điều này được thể hiện trong những, chỉnh sách nông nghiệp ủng hộ săn xuất với quy mô lớn (Siivastzva và công,

sự, 1973, Khan, 1979, Khan và Maki, 1979; Kevane, 1996, Adesina va Djalo,

1996, Tadesse và Krishnamoorthy, 1997; Dorward, 1999)

hư vậy, quy mô đất có thể có tác đông đến hiệu quả hoạt động sản xuất

nông nghiệp theo hai chiều, thể hiện tính kinh tế theo quy mộ và tính phí kinh tế

theo quy mô (Iloque, 1988: Byiringiro và Resrdơn, 1996; Ieitberg, I998b;

Dorward, 1899; Helfand và Levine, 2004; Barrett và cộng sự, 2010, Henderson,

2015, Wickamasrachchi và Woornlhcwa, 2018) Trên lập trưởng nhà

thì nêng hộ không thể quyết định nên tăng hay giảm quy mô đật khi không chắc

chẩn quy rnô canh tác biện tại đang ở giai đoạn kính tễ hay pú kính tổ, bởi chủ mỏt quyết đình sai lâm sẽ phải gánh chịu hậu quả nghiêm trọng làm ảnh hưởng,

dén sinh kế gia đình

‘Trai qua nhiền giai đoạn khác nhau của nền kinh tế, đa số các nhà

nghiền cửu dều do lường hay định nghĩa hiệu quả hoạt động sân xuất bằng,

nang suất đất khi phân tích mỗi quan hệ giữa quy mồ vá LIQLHĐSX, và cũng

có một vài nghiên cứu khác thay thể thước do năng suất đất bằng hiệu quả kỹ

thuật hoặc hiện quả kinh tế Ö Việt Nam nởi chung và đồng bằng Sông Cửu Lơng (ĐBSCL) nói riêng, vẫn để nảy cũng được một số nhá kinh tế nghiên

sam xual

cứu nhưng chủ yêu kế thửa một trong hai cách đo lường (năng suất đất hoặc

hiệu quả kỹ thuật hay hiệu quả kinh tế) Những năm gân đầy, Li và cộng sự (2013), Nkonde và công sự (2015), Wickramaarachchi va Weerahewa (2018)

kết hợp cách đo lường truyền thống (năng suất đất hoặc hiện quả kỹ thuật) với những cách do lưỡng tống hợp (năng suất lao động, hiệu quả đồng von

va năng suất nhân tô tổng hợp) để đánh giá một cách toàn điện hiệu quả hoạt

đông sán xuất của nông hộ

Những nhà hoạch định chính sách nông nghiệp phải đổi mặt với những quyết định khó khăn trong việc lựa chọn cơ cấu nông nghiệp phái đám báo đạt

được 2 rnục liêu là tăng trưởng và công bing (Khan va Maki, 1979) dng thoi

góp phân tạo động lực tăng trưởng nông thôn và xóa đối giám nghẻo (Lipton, 1993) Tiên cơ sở đó, Chính phủ Việt Nam đã bạt hành luật đất đại mới vào

nam 2013, nang điện tích đất sản xuất nông nghiệp lên 03 ha/hô khu vực đồng

bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và hạn mức nhận chuyển quyền st dung dat

không quá 30 ha/hỏ với hy vọng gia tăng [IQ11ĐSX góp phần cải thiện thu

nhập nông hồ Nhưng thực tế có tác dộng hai chiều, có nghĩa là ớ quy mồ nhất

định nào đó khi gia tăng quy mô sẽ tăng hiệu quả hoặc cỏ khí giảm hiệu quả

sản xuất và ngược lại

Tiên cơ sở đó, luận án “Xúc định quy mô đit tối ưu trong sẵn xuất nông

nghiệp của người dân đằng bằng sông Cửu Long” đi sầu phân tích ảnh Tưởng của quy mô đất đến hiệu quả hoạt động sản xuất thông qua các Thước đo

khác nhau (trước đo về đất, lao đông, vồn, hiệu quả kinh tế, kỹ thuật quản lý và

côi tiên công nghệ) đỗ xác định ngưỡng quy mô đắt tôi ưu nhằm tôi đa hón hiệu

quả hoạt động sản xuất Lồng thời, kết quả này làm cơ sở khoa học vững chic

giúp Nhà nước khẳng, định hay nhận định tỉnh hợp lý của chính sách giao dât trong Luật đất dai 2013 và góp phản hữu ích vào việc điển chỉnh chính sách dit dai hop lý hơn trong tương lai, nhất là giúp nông, hộ sử dụng hợp lý quy

mô đất nhằm gia tăng hiện qnã hoat đông sản xuất, cải thiện sinh kế và gop

phần thúc đấy sự phát triển của nên kinh tế

1⁄2 MỤC TIỂU NGHIÊN CỬU

Xác định quy mỗ đất tôi mm trong sẵn xmất lúa của nông hô đồng bằng sông Cửu Long, đông thời để xuất giải pháp góp phần nang cao hiệu quá sán

xual lúa trên cơ số sử đụng quy mô đt hợp lý và Ha cơ số vững chắc cho nhà

hoạch định chính sách khi điền chỉnh hạn điền.

1.2.2 Mục tiêu rụ thế

(1) Phân tích thực trạng sản xuấi và sử dưng đất trong sản xnất lúa của nông hộ đồng bằng sỏng Cửu Long

(2) Phan tich ảnh hưởng của quy mô đất đến hiệu quả hoạt động sản xuất

lúa của nông hộ đồng bằng xông Cửu T.ong,

() Xác định quy mô đất tôi ưu trong sản xuất lúa cúa nỏng hộ đồng bằng

sông Cứu Tương

(4) Dễ xuất giải pháp giúp sứ dụng quy mô đất hợp lý góp phản gia tăng Hiệu quả hoại động sẵn xuất lúa cho nông hộ đồng bằng sông Cửu Long

1.3 GIÁ THUYẾT NGHIÊN CỨU VẢ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

1.31 Giả thuyết nghiên cứu

Kiễm dịnh giả thuyết quy mô đất có mỗi quan hệ phi tuyển dạng Ưag„„-

với hiện quả hoạt đông sắn xuất

1.3.2 Câu höi nghiên cửu

giải quyết các câu hỏi sau

(1) Hiệu quá hoạt động sản xuất của nông hò sản xuất lủa vừng đồng Đằng sông Cứu T.ơng như thé no?

(2) Những yếu tô não tác déng đến hiệu quả hoạt dộng sản xuất lủa của

nông hộ vũng đồng băng sông Cửn Long?

(3) Quy mö đất ảnh hướng như thế nào đến hiệu quả hoạt động sán xuất

1ứ2 của nông hộ vùng đồng bằng sông Cửu Long?

(4) Mức độ đóng góp của các yếu tô sân xuất như thế nào đến hiệu quả hoạt đông sản xmát lúa của nông hộ đẳng bảng sông Cửu Long?

(5) Giải pháp nào sẽ được để xuất để mang lại hiệu quá tối ưu cho nông,

hỗ trông hia trong vùng nghiên cứu khi sử dụng quy mô hợp lý?

1.4 NỌI DƯNG NGHIÊN CỨU

của nông hộ trồng lúa ĐBSCI

- Trinh bày các cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa quy mỏ và hiệu quả Hoạt động sẵn xuất

- Tổng quan cảo nghiên cửu thực nghiệm cỏ liên quan đến luận án

1.4.2 Phân tích thực trạng sản xuất và sữ dụng đốt trung sân xuẤt lúa cia néng bé DBSCL

~ Mô tả hiện trang sản xuất lủa của nởng hộ ĐBSCL

- Mỗ tả thực trạng sử dung dit trong sản xuất lúa của nông hộ DESCL

- Đánh giá những thuận lợi, khó Khăn và rủi ro trơng quá trình sử đụng

đất phục vụ cho hoạt động sản xuất lủa của nông hộ ĐBSCL

- Phân tísh ảnh hrởng của quy mô đn hiện quả đồng vẫn trong sản xuật

lủa của nông hộ ĐBSCL

Tửa của nông hộ ĐBSCI,

- Phân tich ảnh hưởng của quy mô đến nàng suất nhân tổ tổng hợp trong

sẵn xuất lủa của nộng hộ ĐBSCL,

1⁄44 Xác định quy mỏ tối ưu trong sin xuất lúa của nông hộ

DBSCL

- Xác định quy mô đất tỗi ưu trên cơ sở tôi đa hóa năng suất đất trong sản

xuât lủa của nông hộ ĐBSCL

- Xác định quy mồ đất tối ưu trên cơ sở tỗi đa hóa năng suất lao động

trong sẵn xuất lúa của nông hộ ĐBSCI,

- Xác định quy mô đất tối ưu trên cơ sở tôi da hóa hiệu quả đông vốn

trong sản xuất lúa của nông hộ ĐBSCL

- Xác định quy mô đất tôi ưu trên cơ sở tôi đa hóa hiệu quá kinh tế trong, sản xuất lửa của nông hỗ ĐBSCI,

- Xác định quy mô đất tôi ưu trên cơ sở tôi da hỏa năng suất nhân tô tông

hợp trong sẵn xuất lủa của nông hộ BI3SCL

1.45 ĐỀ xuất giải pháp gúp phần nẵng cao HOHĐSX lúa cho

nông hộ ĐBSCL

Trên cơ sở kết quả nghiên cửu, luận ản sẽ dẻ xuất giải pháp nẵng cao

on

hiệu quả hoạt đông sản xuất lúa góp phần cải thiện thu nhập cho nông hộ

ĐHSCL

1.5 PHAM VINGHIEN CUU

1.5.1 Déitueng

Bối tương nghiền cửu chính là xác định quy mô đất tấi ưu trong sin

xuất lúa của nóng hộ ĐBSCL

Chủ thể nghiên cúu 14 những nông hộ trồng lúa và những nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách, chỉnh quyền địa phương, cán bộ địa phương, có

liên quan đến quy mô đất trong sản xuâi lúa ở ĐBSCI,

15.2 Nội dung

Luan án tập trung phân tích ảnh hưởng của quy rnô đắt đến hiệu quả hoạt động sản xuất lúa thông qua các khia cạnh đo lường khác nhau để từm ra quy mô

đất tôi ưu

Quy mò bao gồm: quy mé lao động, quy rnô đất, quy mô vốn, nhưng

luận án chỉ tập trmg nghiên cứu quy mô đất bởi đất là yên tô đầu vào quan trọng trong sán xuất Do đó, luận án thống nhất đùng cụm từ “quy mê” thay cho quy mô đất

Sân xuất nông nghiệp bao gdm trồng trọt (lủa, rau màu, ) và chăn

nuôi Tuy nhiên, luận án chỉ tập trung phân tích hoạt động trồng trọt với cây trằng chủ lực là cây lúa bởi lứa là sản phẩm chủ lực của nông hộ DBSCL (quy

mô đất trồng lúa của ĐRSCL chiếm 99,17% trong tổng quy mô đất tròng cây lương thực có hạt và chiếm 98,53% trơng tổng qny mô đất trằng cây hang

năm)!

Luận án tập trung nghiên cứu những nông hộ sán xuất lúa trên địa bản

với mỗ hình canh tác thuẫn lúa (tức canh tác 3 vụ lúa/năm)

1.53 Khong gian

ĐBSCL có 3 vùng sẵn xnất đặc trưng là vùng nước ngọt (gồm vùng ngập

lũ hàng năm (An Giang, Đồng Tháp) vả vùng phú sa nước ngọt (Cần Thơ, Hậu Giang, Vĩnh Long), vùng nước phèn (Tién Giang, Lang An) va vimg ven bin ảnh hướng nước mặn (Kiên Giang, Cả Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Bến Tre, Tra Vinh) Nghia

lữa các tính thuộc một vừng cụ thả để làm cơ sở hình thành các nghiên cửu theo cho 2 vũng côn lại

mỗi vùng Do đó, nghiên cứu sẽ tập trung ở 3 Tỉnh (An Giang, Lông Tháp và

cửu muỗn tim kiểu về những khác biệt trong sản xuất lúa

Cần Thơ) bởi theo ý kiến của một số chuyên gia thủ viée phan ving sinh thai trong sản xuất lúa ở ĐI3SCL được phân chia theo vừng ngập lĩ hàng năm (An Giang và Đồng Tháp) và vùng phù sa nước ngọt (Cần Tho) Bên cạnh đó, 3 'Tỉnh này có những đặc trưng tương đông về sinh thái, quy mô, tập quán canh tác lửa, là những tỉnh thuộc vùng sản xuất lúa trọng diễm vá có sản lượng sản xuất lúa cao nên việc chơn các địa bản này làm điểm khảo sát thì nghiên cửu

sẽ mang tính đại điện cao chơ vùng phủ sa, nước ngợt

1⁄54 Thủiglan

Dữ liệu thu thập phục vụ nghiên cửu chủ yêu trong năm gân nhất (vụ thu

đông 2016, đông xuân 2017 và vụ hè tm 2017)

Thời gian thu thập dữ liệu sơ cấp từ tháng 09/2017 — 12/2017

'Thời gian phân tích dữ liệu thứ cấp từ năm 2010 — 2017

Thời gián phân tích dữ liệu và thực liện lưặn šn từ tháng 01/2018 đến 12/2018

16 CẤU TRÚC CÚA LUẬN ẨN

Bên cạnh mục lục, danh mục các từ viết tắt, danh mục băng vả hình, tài

liệu tham khảo và phụ lục Câu trúc của luận ăn bao gồm

Chương 1: Giới tuệu Chương này giới thiệu khải quát các nội đụng chin của luận án nửhừ lý do, mục tiểu, nôi dưng, phạm vi nghiền cứu; câu trúc, ý nghĩa và đóng gớp của luấn án

Chương 2: Cơ số (ý luận và phương phán nghiên cứu Chương này trình

bay co sé ly luận củng với thực nghiệm nghiên cửu có liên quan trong và ngoài nước để mnin

chứng cho những lý thuyết, đẳng thời làm cơ số chờ quả

trình phản tích, lý giải và đề xuất giải pháp của luận án Phần cuỗi cúa chương

mày số trình bày phương pháp nghiên cứu chỉ tiết làm cơ sở hình thành mỗ hình nghiên cứu sử đụng trong luận án

Chương 3: Téng quan dia bàn nghiên cứu Khái quất những vân đề về

tỉnh hình kinh tế - xã hỏi, về hiện trạng sử dụng đất, về hiệu quá sán xuất,

trên địa bàn nghiên cứu

Chương 4: Kết quê nghiên cửu và thảo luận Chương này rõ tả lại bức

tranh toàn điện vẻ hoạt động sản xuất lùa của nông hộ ĐBSCI Bên cạnh đó,

chương này giúp xác định ảnh hướng của quy mô đến hiệu quả sản xuất, đồng

thời xác định quy mô dẫt tối ưu rong sẵn xưất lúa cũng nhủ khả nãng đóng

góp của quy mô đến hiệu quả sản xuât lúa của nêng hé DBSCL lam ca sé dé

xuất các giải pháp nâng cao hiệu qua san xuất, cấu thiện thu nhập và nâng cao

Luận án hệ thẳng hóa cảo chủ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động sản xuất,

cũng như hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về mỗi quan hệ giữa quy mô đât và

triệu qmả hoạt động sản xuất được đo lường trê

hign qua 2 nhém: (i) nhớm thể hiện chỉ tiều năng suất sản xuất (gồm năng suất

Gi) nhém thế hiện chí tiêu hiệu quả sản xuất da hiện quá kinh tế) Hền cạnh

đỏ, nghiên cửu hệ thông hóa các phương pháp ước lượng phủ hợp với tửng

khía cạnh đo lường Đổng thời, nghiền cửu cũng cung cấp phương pháp xác định quy mô đắt tối ưu để tối đa hỏa hiệu quả hoạt động sán xuất cho nỗng hộ

những bằng chứng thực nghiệm về mỗi quan hệ giữa quy mồ đất và hiệu

quã hoạt động săn xuất lùa được đo lưởng trên những khia canh khác nhau

để làm eơ sở khea học vững chắc cho việc hoạch định các chính sách phát trên ngành trồng lủa của vùng thông qua những chỉ tiêu và phương pháp khác nhau cho thấy việc đánh giá đa chiều về hiệu quả hoạt đông,

Trên cơ sớ đỏ, xác định được ngưỡng quy mô tối ưu ứng với từng thước đo liệu quả hoạt động sân xuối Dựa trên kếi quả phân tích, luận án để xuât

những giải pháp sử dụng hiéu quả quy mô đất tôi ưu nhằm nâng cao hiệu

quả hoại động si

nõng hộ trồng lúa trong vùng khảo sát, đồng thời lâm cơ sở cho các nhà Hoạch dinh chính sách có những cau thiệp thiểt thực và hiểu quả hơn phù hợp với thực tế của địa phương trong bếi cảnh xã hội đang khuyẻn khích

“dồn điển đổi thửa”

san xual

xuấi lúa, gia tăng thu nhập và cải thiện cuộc sông cho

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGITÊN CỨU

Chương này sẽ hệ thông hóa cơ sở lý luận về ảnh hưởng của quy mô đến

hiệu quä hoạt động sản xuất được đo lường theo từng khia cạnh khác nhau

Đân tiên sẽ trình bày tổng quan vẻ các cách định nghĩa hước đo) về

HQHĐSX nông nghiệp nỏi chung và sản xuất lứa nói néng Tiép theo, tinh

bảy cơ sở lý luận về ảnh hưởng của quy mmô đãi đến IQITĐSX thông qua mô

hình tếng quát và cơ sở lý luân về quy mô tôi ưu

cơ sử lý thuyết trình bảy, chương này sẽ ruô lä bức tranh toàn cảnh

về các kết quả nghiên cứu lý thuyết và trục nghiêm ở nhiều nước trên thể giới

về mỗi quan hệ giữa quy mỗ và hiệu quả hoạt động sản xuất được do lường trên những khía cạnh khác nhau làm nên tảng lý luận vững chắc triễn khai

trong luận án

Phần cuẩn cúa chương trình bảy phương phép nghiên cửu được sử dụng

trong luận án, Để đạt được mục tiêu và nội dung nghiên cứu, luận án tiến hành qua ba bude: (i) Dầu tiền, xác định hoặc tước lượng tùng thuốc đo thể hiện HQHĐSX (trừ EE); (ii) Bước 2, ước luợng ảnh hưởng cia quy mỏ đến TIQHĐSX thông qua các khia cạnh khác nhau, Gil) Sau cùng, xác đình quy mô tối ưu Bên cạnh đó, phần này cũng trình bày năm mnô hình nghiên cửu thực

sn HOHĐSX theo năm cách đo lường

Trong một số từ điển ngôn ngữ học cũng như từ điển chuyên ngành kinh

tế, “Hộ là tất cả những người sống chung trong 1ột ngồi nhà và nhóm người dỏ

có cùng huyết thống, người làm công và người cùng ăn chmnp”

Theo Liên Hợp Quốc “Hộ gồm những người sống chung dưới một ngôi

nhà, cùng ăn chung, lam ching và cùng có chưng một ngân quỹ”

Theo Ellis (1993) “Hộ nông dân là các hộ gia dinh làm nông nghiệp, bự

kiểm kế sinh nhai trên những mảnh đất của mình, sử dụng chủ yêu sức lao động của gia đình đề sản xuất, thường nằm trong hệ thông kinh tế lớn bơn, chủ yêu bởi sự tham gia cục bộ vào các thị trường và có xu hưởng hoạt động với

mức độ không hoản háo cao” Đảo Thế Tuấn (1997) cho rằng “Hộ nông dân

Tà những hộ chủ yêu hoạt động nông nghiệp theo tụlữa rộng, bao gồm cả nghề

rửng, nghẻ cá và các hoạt động phí mông nghiệp ở nông thôn”

'Từ khái niệm trên, nông hệ có thể được hiệu là những hộ nông din lam nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp hoặc kết hợp lam nhiều nghẻ, sử dụng lao động, tiên vốn của gia đình Nông hộ có những đặc trưng tiễng và cơ chế vấn hảnh khá đặc biệt không giống như những đơn vị kinh tế khác, ở nông hộ

có sự thông nhất chặt chẽ giữa việc sở hữu, quản lý,

xuất, có sự thông nhất giữa quá trình sân xuất, trao dồi, phân phối, sử đụng và tiêu đừng,

Ân đỗ và yêu TÔ sản

trướng kinh 18

® Các khái niệm liên quan đến quy mô và quy mồ tôi ưu

Theo Gregor (1969) vi Adams (1988), nông trại là một khu đất chủ yếu phục vụ cho các quả trình sản xuất nâng nghiệp với rmục đích chính là sản xuâật lương thực và các cầy trồng khác, là cơ sở cơ ban trong sản xuất thực phẩm

Quy mô đãi sản xuất là tổng

gồm đất canh tác, đất vườn,

Hoque (1988) cho ring “Đất đại là yêu tổ khan hiểm” Theo Heltberg

(2001) "Dất đai là nguồn lực quan trọng bên cạnh các tải sản sinh kế khác như

Quy mà tối ưu thể hiện sự kết hợp các yến tổ đâu vào của quá trình sản

xuất nhằm mang lại hiệu quả sản xuất cao nhật trong sản xuất một đơn vị sản phẩm nhất định (Hassanpou,, 2013) Tương tự, WWickramamrachchi và 'Weerahewa (2018) cho răng, quy mô tối ưu là quy mô rrả tại đó hiệu quả hoạt

động sản xuất đại giủ trị cao nhái

> Hiệu quá hoạt động sản xuất nông nghiệp

Froonan (2008) cho rằng, năng suất là tý lộ của một thước đo khối

lượng đầu ra cho một thước đo sử dựng đâu vào

hiền nhà nghiên cứu đựa trên nhữmg quan điểm, những quy tắc riêng

cúa minh và những nông dần, các nhà nộng học, các nhà kinh tế học hay

nhữmg nhà địa lý cũng giải thích năng suất nông nghiệp theo nhiều cảch khác

nhau Theo Dharmasiri (2012) năng suất sản xuất nông nghiệp chỉnh là “dẫu ra

trên mỗi đơn vị đầu vào” hoặc "sản lượng trên một đơn vị điện tỉch hay quy

mê” và hiệu quả trong, sản xuất nông nghiệp là kết quả của việc sử đụng hiệu quả các yếu tổ sản xuật Tương tự, hiệu quả sản xuất nông nghiệp có thể được

dịnh nghĩa là tý số cửa chỉ tiêu sản lượng nông nghiệp địa phương với tổng

đầu vao sit dimg trong sẵn xuất (Shañ, 1984) Do đỏ, hiện quả hoạt động sản

xuất nông nghiệp cho thấy mỗi quan hệ giữa nông nghiệp với những đầu vào

chính như dat đai, lao động hoặc vỗn, trong khỉ các yếu tố bỗ ung khác vẫn

giữ nguyễn

Dharmasiri (2012), Wiekrarnaarachcti và Weorahows (2018) chớ rằng

hiệu quả hoạt động sản xuất nông nghiệp bao gồm năng suất đất, năng suất

xo động và vốn Từ đó, những lúc giả nảy đã đưa ra các thước do tương ứng với từng loại hiệu quá hoạt động sản xuất (HQHI)SX):

- Năng suất đối là yêu tổ quan tong trong san xual néng nghiệp do đây lả yếu tô cô định và luôn tồn tai trong sán xuất, cùng với 2 yếu tổ sản xuất chính (lao động vi von) Nang suất dất có thể gia tăng thông qua việc

cải tiễn giống, phân bón, thuốc bào vệ thực vật và các phương pháp thảm

dụng lao động (Fladby, 1983) Bãn cạnh đỏ, có thể gia tăng năng suất đất thống qua đa đạng hoá cây trông hoặc đa vụ trên cùng một vùng đất mà nông dân thực hiện (Dharmasiri, 2008) vả cũng có thể trằng xen canh trên cùng một vừng dat (Dharmasin, 2010)

- Năng suất lao dộng là yến tổ quan trọng quyết dịnh thu nhập của

nông hộ trong sản xuất nông nghiệp Mặt khác, năng suất lao động là yếu tổ chính quyết định mức sống và có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng

- Vốn là yến tả đần vào không thể thiếu bởi nông hộ cần vốn để mua

vật tư, giỗng, máy móc, thuẻ lao đông, nhằm dam Đảo tỉnh thời vụ và giảm thiểu rủi ro (Nguyễn Lan Duyên, 2014) và vân có thể thủ được từ nhiều nguôn khác nhau (Modigliani va Miller, 1958)

Năng suất nông nghiệp cũng có thể được tính bảng năng suất nhân tổ

tẳng hựp (Coclli và cộng sự, 2005) Phương pháp tỉnh năng suất nông nghiệp này được đo lường bằng việc sử dụng nhiền đầu vảo trong quả trình sản xuất Cách do lường năng suất nông nghiệp này dược thiết lập dễ khắc phục những

thiếu sót của việc do lưởng một phân năng suất Những thay đổi trong năng suất nhân tô tổng hợp /LEP) thường được cho là do cải tiễn eðng nghệ” 'Theo

Fan (1991), tỷ lệ gia tăng của TFP chính là tỷ lệ gia tăng của tống dầu ra trừ

cho tổng đầu vào, do đó kỹ thuật thay đổi là nguồn gốc đuy nhất làm gia tăng, năng suất và tác động tử việc cải tiến hiệu quả sản xuất đến gia tảng năng suất

là kết quả tất yên Theo Solow (1957), TTP là trình độ công nghệ hay tiến bộ

công nghệ

Tả và cộng sự (2013) cho rằng, hiệu quả hoại động sản xuất nông

nghiệp là một khái niệm đa chiều trong quả trình sán xuất, it nhất bao gồm

năng suấi đất, năng suất lao động, tiệu quả đồng vỗu, liệu quả kỹ thuật (TE)

và năng suấi nhân tổ tổng hợp nhằm phân ánh việc sử dựng những kỹ thuật

có liên quau Fanufl (1957), Dhưngana và cộng sự (2004) cho rằng, hiệu quả

kỹ thuật là số lượng sản phẩm có thã đạt được bằng cách sử dựng lượng đâu

váo tôi thiểu với trình độ công nghệ đang được áp dụng TE là một trong

những chỉ số hiện qua được sử dụng phổ biển nhật để ảo lường tình trạng hiệu quá của các đơn vị sản xuất (Li và cộng sự, 2013)

2.1.2 Cơ sở lý luận về các thước đo hiệu quả hoạt động sản xuất

Như vừa trinh bảy, HQHĐSX nông nghiệp nói chung và sẵn xuât lúa nói riêng được đo lường một cách toàn điện được thể hiện thông qua hai khía cạnh chính đó là: năng suất sẵn xuất (gồm năng suất dất, năng suất lao động, hiệu

qua sử đụng đồng vỗn và năng suất nhân tô tổng hợp) và hiệư qnã sản xuất (gôm luệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân phối, hiệu quả quy mô và hiệu quả kinh

tổ Mỗi khía cạnh thể hiện một cảch đo lường hiệu quả hoạt đông sản xuất khác nhau, lần lượt theo thời gian cũng như mức độ đóng góp của từng cách

lắng suất lao

đình ngiấa về hiệu quả hoại động sẵn xuất 1a có: năng suất đặt,

động, hiệu quả sử dụng đồng vốn, hiệu quả kỹ thuật (hay hiệu quả kinh tê lả tích của hiệu quả ký thuật và hiện quả phân phối) và năng suất nhâu lố tổng, hợp Nhằm đánh giá toàn điện hoạt đông sán xuất lúa của nông hộ vùng ĐBSCL cững như xác định khả năng lốc động của các yếu Lỗ khảo ngoôi quy

mê đến hiệu quả hoạt động sản xuất theo từng khía cạnh khác nhan, luận ản

trinh bảy cơ sở lý luận (khái riệm, công thức tỉnh lay cách thức đo lường, ý nghĩa, ) của năm cách đo lưởng về hiên quả hoạt động sản xuât, cụ thể là

năng suất đất, năng suất lao đồng, hiệu quả đồng vỗn, hiệu quá kinh tế và TEP

Năng suất dất có thẻ được do lường thông qua hai cách Đầu tiền và

ngay từ rất sớm, nhiều nhà kinh tế đá đo lường năng suất đất bằng hiện vật

(Bardhan, 1973, Ghose, 1979; Carter, 1984, Bhalla và Roy, 1988, Byiringiro

va Reardon, 1996; Tadesse va Krishnamoorthy, 1997; Assuncao va Braido, 2007; Barrett va céng su, 2010; Ali va Deininger, 2015; Wickrarmaarachchi

va Woorahowa, 2018) và cũng có thể được đo lường thông qua giá trị bằng,

an (Srivastava va cGng su, 1973, Khan, 1977; Khan, 1979; Khan va Maki,

1979, Mahmood va Nadcer-ul-nque, 1981, Corin, 1985, Newel va cộng

su, 1997; Heltberg, 1998b; Dorward, 1999; Sial va công su, 2012; Carletto

va cOng su, 2013, Ali va Deininger, 2015, Gaurav vi Mislwa, 2015, Nkonde

và cộng sự, 2015)

Trên co sở đó, luận án sử dụng cách do lường năng suất dất thông qua

giả trị bằng tiền (Khan, 1977, Khan, 1979, Mahmood va Nadeem-ul-haque,

1981; Comia, 1985; Newel vá cộng sự, 1997, Helfbera, 199§b) được khái quát

hóa qua chỉ tiêu giá trị tổng sản phẩm sản xuất ra trên quy mô (NSDAT), xác

định bởi:

wspaty = Cu SOA = Onan, @.1) 24

Trong đó, GV là tổng gia ti san phim Tia cua néng hé, QMDAT lá quy

mô đất canh tác lúa, ¡ thể hiện số hò trồng lúa thứ ¡ và j chỉ mùa vụ canh tác

lửa thứ j

Chi tiêu này thể hiện hiệu quả sử đmg đất néng nghiện của nông hỗ trằng

lúa hay nói cách khác cứ một ha dất đùng sản xuất lúa sẽ mang lại giá trị tổng

sản phẩm lá bao nhiều Do đỏ, nâng suất đất cao chính là mục tiều quan trọng nhất đổi với nhiều quốc gia dang phải tuên an ninh lương thực Rõ ràng, dây chỉ

la mét chi tiên thể hiện một yếu tỏ sản xuất đơn nên nó không thể phản ánh toàn diện quá trình sản xuất nông nghiệp (T4 và công sự, 2013)

21.2.2 Nang sudt lao động

Theo Coelli và công sự (2005), năng suất là chí số đầu ra trên chỉ số đầu

vào, theo đồ lánh thành năng suất lao động chính

sản xuất ra trên một lao động

sản lượng sẵn phẩm được

Nang suất lao động cỏ thể được do lưởng bằng nhiều cách khác nhau Corma (1985) đo hưởng năng suất lao động thông qua chỉ tiếu tống giả trị sản

lượngngày lao dộng hoặc tống giả trị sản lượng/lượng lao dộng Theo

Byiringiro và Reardon (1996), năng suất lao động cing có thể được đo lường

thông qua giả trị sản phẩm trung bình hay gia trị sản phẩm biên cia lac dong,

trên mỗi đơn vị lao động Freeman (2008) đo tường năng suất lao động bằng

tý lệ giữa sản lượng đầu ra (tổng sản phẩm quốc nội hoặc tống gia fi sản

lượng gia tăng) với thước đo sử dụng đầu vào (tổng số giờ làm việc hoặc tổng

số việc làm) Dharmasimi (2012) đo lường năng suất lao động bằng sé gid lao

dộng hoặc số ngảy làm việc cân thiết để sản xuất ra một dơn vị săn phẩm Li

và công sự (2013) đo lường năng suất lao động bằng sản lượng sẵn xuất trên

tổng ngày công lao động lám việc trên ruộng lúa Nkonde và cộng sự (2015)

đo lường năng suất lao động thông qua chỉ tiêu giá trị mẫn của sản lượng

canh tác trần ngày công lao động gia định, Theo những nhả nghiên cửu (Shafi,

1984, lá và cộng su, 2013, Wickramaarachchi va Weerahewa, 2018), nang, suất lao động cũng được đo lường thông qua tổng săn lượng nông nghiệp được sẵn xuất rụ trên ruối đơu vị lao động,

Tiên cơ sở đó, nghiền cửu này sẽ sứ dụng cach đo luởng nắng suất lao

déng (NSLD) cita Shafi (1984), Li va cong su (2013), Wickraneaarachchi và

'Weerahewa (2018) thông qua công thức:

Trong do, SLUONG la sn Iugne lita duge san xuat ra trong mia vu va

QMLD là số thành viên trong độ tuổi lao động của gia đình tham gia canh tác

lta, i thể hiện số hộ trông lùa thứi và j chỉ mùa vụ thử j

Công thức (2.2) thể hiên hiệu quả sử dung lao động của gia đỉnh, với mỗi lao động gia đỉnh dâu tư cho ruộng lủa sẽ tạo dược bao nhiêu tên lúa Vì vậy,

chỉ tiêu này cảng cao cảng tốt cho hộ

Freeman (2008) cho rằng, trong số các thước do hiệu quả hoạt đồng săn xuất như năng suất đa nhân tổ hoặc nâng suất vốn thi ning suất lao động đặc biệt quan trọng trong phần tích kinh tế và thông kê của một quốc gia Vì vậy,

chỉ liều này cũng lương tự như chỉ

tiêu thể hiện một yêu tô sán xuất đơn nên nó không thể phán ánh toàn diện quả

trình sẵn xuất nông nghiệp (1ä và cộng sự, 2013)

váo, theo đó hình thành nãng suất vốn hay hiệu quả đồng vốn chính là sản lượng sản phẩm được sản xuất ra trên một đơn vị vẫn

Có nhiều cách khác nhau đễ do lưởng hiệu quá dồng von vả một trong những chỉ tiêu được sử đụng phế biển trong hoạt động sản xuất nông nghiệp

đỏ chính là tý suất lợi nhuận (Schultz, 1964; Li va công sự, 2013) vá hiệu quả chi phí (Nkonde và công sự, 2015)

Trên cơ sở đó, luận án sử dụng cách do lưởng hiệu quả đồng vốn được

xác định bằng phần trăm của lợi nhuận so với chỉ phí sản xuất (SehuHz, 1964;

Li và cộng sự, 2013) bởi đây là 1 chỉ tiêu hiệu quả tổng hợp của quả trình hoạt đông kinh doanh của đơn vị, phản ánh trình độ tăng hiệu quá đồng vốn, nâng cao chất lượng hàng hỏa, nâng cao trình đò sứ dụng vốn và tổ chức kinh doanh: của đơn vị Mức đoanh lợi cảng lớn thì hiệu quả hoạt đông cảng cao và khả năng tích lũy cảng lớn thế hiện qua công thức:

Giúi T6;

Trong đó, HQDY 1a higu qua ding vin, GV la téng giả trị sản lượng lúa

của nêng hỗ, TC là chí phí đầu tư cho các yếu tố đầu vào (bao gồm: giống,

phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, lao động, .), ¡ thế hiện số hộ trồng lủa thử ¡

và j chỉ nữa vụ Tứ j

Chỉ tiêu này nhằm đánh giá hiệu quả về lợi nhuận của chỉ phí đầu tư trên

đất Liệu quả dng von hay hiệu quá đồng vốn ròng, ngụ ÿ bình quân một

đồng chỉ phi dầu tư cho các yếu dẫu vào (không có hoặc có sự tham gia của

lao động gia đính) sẽ thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận Chỉ tiêu mày càng

cao thì hiệu quá sử dụng đồng vốn càng cao Và chỉ tiêu này cũng tương tự

như hai chỉ tiêu trước (chỉ thể hiện một yêu tô dau vào),

2.1.2.4 Hiệu quả kinh tế (EE)

Theo Farrell (1957), higu quả Tà khả năng sân xuất tmội lượng sản phẩm

đầu ra cho trước ứng với chỉ phi đầu vào thấp nhất Do vậy, hiệu quả nhả sán xuất có thể được do lường Dãng tỷ số giữa chủ phi tôi thiếu và chỉ phí thực tế

để sản xuất ra lượng đâu ra cho trước

Nêu tiếp cận thưo hướng dầu vào, hiểu quả kỹ thuật (Tecimienl Efficiency — TE) là số lượng sản phẩm có thể đạt được bằng cách sử dụng

lượng đầu vào tối thiêu với trình độ công nghệ dang được áp dụng (Farrcll,

1957 IDhungana và cộng sự, 2004)

Hiệu quả kỹ thuật thế biện khả năng tạo ra một lượng đôu ra từ một

lượng đầu vào nhỏ nhất hay khả năng †ạo ra một lượng đầu ra tôi đa từ môt

1ã

lượng đầu vào cho trước ứng với một trình độ công nghệ nhất định Hiệu quả

kỹ thuật đo lường mức sản lượng đầu ra thật sự đạt được so với mức sản lượng,

tôi da có thể được tạo ra Xét hoạt dộng sản xuất sử dụng 2 yêu tô dầu vào là

%, va X; dé sin xuất ra một loại sản phẩm Y, với giả định trong điển kiện hiệu

suất thay đổi theo quy mô (variable retums to scale)

Đo lường liệu quả kinh tế có liển quan mal thiél voi viée sit dung hàm

giỏi han biên Các nghiễn cứu hiện nay đều xuất phát từ công trinh nghiên cứu cla Farrell (1957) Farrell, chịu ảnh hưởng rải lớn tử khái miệm phổ tiển của Koopmans (1951) vả đo lưỡng hiệu quả kỹ thuật của Debreu (1951) đã đưa ra

xuật phương pháp để lách hiện «mã Lông thể của một đơn vị sắn xuất thành các thành phan kỹ thuật và phân phổi Farrell mồ tả những khái niệm khác nhau

trong dó một dơn vị sản xuất có th không hiệu quả hoặc đại được ít hơn mức

sản lượng tôi đa từ những đầu vào cho trước (phi hiện quá kỹ thuật) hoặc bằng

cách khổng mua những yếu tổ dầu vào tốt nhất do giả cả và năng suất biên

(phi hiện quả phân phổi) được lý giải ở Hinh 2 1

Neudn: Mé phang tir Farrell, 1957

Hình 2.1 Hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân phổi và hiệu quả kinh tÊ

Đường đẳng hrong cho biết các cách kết hợp khác nhau giữa lượng các yếu tế đầu vào nhằm mang lại cũng một lượng dẫu ra Tuy nhiên, trong nghiền cứu này thì đường đẳng tượng YY" cho biết số lượng đầu vào tôi thiển được sử

dụng để sin xuất ra một lượng đầu ra nhất định Do đỏ, những điểm những

cách kết hợp khác nhan gìữa các yêu tô đầu vào — năm trên đường đẳng lượng

chỉnh lá những điểm sản xuất đat hiệu quá kỹ thuật “hoàn toán” Những điểm

răm phửa trên hay bên phải đường đẳng lượng YY" (cụ thể như điểm P) được xem như là phú hiểu quả kỹ thuật bởi nông hộ phải sứ dụng nhiều đầu váo hơn mnie cên thiết chỉ để sản xuất một đơn vị đâu ra Do đỏ, muức phì hiệu qua ky thuật trong sản xuất lủa của nông hộ tại điểm P được đo lường bởi tỷ số RPYOP va hiện quả kỹ thuật (TE) chính là [1 —(RP/OP)] hay TE = OR/OP

Nếu có thêm thông tin về giá thị trường của các yếu tổ dâu vào thì tý số giữa giá các yêu tô đầu vào chính là đô đốc của đường đẳng phi CC’ Mite phi

hiệu quả phân phối của nông hộ được do lường bằng tỷ só SR/OR Do đó, hiệu quả phân phái (AL)” tại điểm P được đo lường bằng tý số OS/OlL Đối với sự kết hợp những đầu vào có chỉ phí thấp nhất tại điểm R” thì tý lệ trên cho thấy

việc giảm chí phí mà một nhà sản xuất sế có thể đạt được nên chuyển từ những

đầu vào đạt hiệu quả kỹ thuật nhưng phi hiệu quả phần phốt (điển R) đến

những đầu vào đại cả hiệu quả kỹ thuật và hiện quả phần phối (điểm R”)

Bên cạnh những khải mệm về hiệu quả kỹ thuật (TE) và hiện quá phân phôi (AE), Parrll (1957) mô tả khái tiệm tổng thễ mà quả để đi đến khái niệm ệu quả kinh tế (Economie kfBeieney — EE) Sản xuất lúa sẽ đạt hiệu quá kinh tế Khí nông hộ đạt cả hiệu quả kỹ thuật lẫn liệu quả phân phối Hay

hiệu quả kinh tế chính là tích số giữa hiệu quá kỹ thuật và hiện quả phân phối:

Mặc đủ có rất nhiều phhưng pháp đo lường hiệu quả kinh lễ trong sản xuât

lủa của nông hồ nhưng hai phương pháp được sử dụng phổ biển nhất trong hiu tốt các nghiên cửu đỏ là phương pháp ước lượng p†ủ them sé (DRA) va thương pháp tước lượng tham số (SEA) Diễm khác biệt nhật giữa hai phương pháp này

đó là đối với phương pháp ước lượng piú tham số thủ không cẩn xác định hàm

số; còn đội với phương pháp ước lượng tham số thì hinh dạng hàm sản xuất,

him chủ phí, hàm lợi nhuận, cần phải được xác định trước

Phương pháp ước lượng phi tham số dựa trên nên tăng kỹ thuật phân tích

— DEA) đề đo lường hiệu quả

xây đựng đường biên bao quanh

kết hợp yêu lỗ đâu vào thực của nhủ sản xuẫ) Những điểm

ining baa dif ligu (data envclopment anily

trong quá trình sản xuất Phương pháp nay

phap DEA không phân biệt giữa phẫn phi hiều quả và phân nhiễu (phần sai số

Không thê kiểm soái bởi mô hình ước lprg) Đôi với phương phép ước lượng tham số sử dụng mỏ hình phân tich biên ngấu nhiên (stochasic fiontier alysis — SFA) có thể tách phân phủ hiệu quả và phần nhiều ra khỏi các

trong mô hành ước }uợng nhưng phương pháp trớc hượng này đài hỏi phải xác

định được hình dang của hảm số và các sai số

5

* Higu qui phin phoi (Allocative Effidency AE) phản ảnh khả năng sử dụng đầu vào tối wu để tối

a hoa loi nhuận (Farrell, 1957; Fllis, 1993)

Do điễm của nó nên luận án sử dụng phương pháp ước lượng tham số

thông qua mô hình phân tích hiên ngẫu nhiên (SEA) để ước hượng hiện quả

kinh tế của nông hộ sân xuất lủa Cụ thể, hiệu quả kỹ thuật được ước lượng

thông qua hàm sản xuât biền ngẫu nhiên (Munillo — Zamorano, 2004) dựa trên

đường dắng lượng YY? ở hình | eo dang:

Y, la sin lung lit cia néng hd, () 1a hin sé cde yéu 16 dau vio cita

nông hệ và sai số c¡ được xác định như sau:

Sire = Pure — thưp (2.6)

vag Hi sai sO ngiu nhidn (phân nhiễu), giả định vyy có phân phổi chuẩn N(0,o"yre) và s„z là mức độ phi hiệu quả kỹ thuật, giá định zz có phân phổi nửa chuẩn|N(0,ø2m;)|- Thực hiện phương pháp ước lượng khả năng thích hợp cue dai (Maxammum Likelihood Estimation MLE) cho bidu thức (2.5) sẽ nhận

Dưa vào biểu thức (2.4) thì hiệu quả kinh tế được tính như sau:

'Theo phương pháp tiếp cân này, hiệu quả kinh tế sẽ được trỏc lượng thông qua hiệu quả kỹ thuật và hiệu quá phản phổi Tuy nhiên, đo lường hiệu quả kinh

tế thông qua ham sẵn xuất và hàm chi phi bién ngẫu nhiên không thích hợp Khi

giá bản lúa cúa cáo nông hồ khác nhau [Ali và Flinn, 1989) Do đó, hàm lợi nhuận biên nựẫư rhiền sẽ được đứng để ước lượng hiệu quả kinh lễ của hộ sản xuit Ila (Ali va Flinn, 1989; Ali va cdng su, 1994; Rahman, 2003; Nwachukwu

va Onyonwenku, 2007, Thong, 1998, Pham Lê Thông, 2011a4&b, Phạm Lồ 'thông và công sự, 2011) Hàm lợi nhuận biên ngẫu nhiên có dạng:

FE Zpayet G10)

my

zlà lợi nhuận chuẩn hoá của nông Lộ sân xuất lúa, được tính bằng cach,

lây lợi nhuận biển đổi từ hoạt động sản xuất lúa chia cho giá bán I kg lúa P là

vectơ giá các yêu tô dâu vào chuẩn hoá, được tính bằng cách lây giá yếu tỏ dầu

váo chia cho giá bản 1 kg lua Z, la lượng các yêu tŠ dầu vào cô định của nông

hộ sẵn xuất lúa và s; là sai số (Ai và lim, 1989) được xác định như sau:

(2.11)

v, là sai số ngẫu nhiên, có phản phối chuẩn N(0,øể) vẻ u, lá mức dộ phí hiệu quả kinh 1Š, có phân phôi nửa chuẩn |A(0,ø2)| Áp dụng phương pháp ước lượng khả năng thích hợp cực đại (MLE) đôi với biển thức (2.11) sẽ nhận

được giả trị ước lượng q; với phương sai a? = of + af vay = 7 (Battesse va

Coelli, 1992) Do đó, hiệu quả kinh tế của hộ săn xuất lúa trong khái niệm

ham loi nhuận biên ngẫu nhiên được tỉnh như sau:

'Nhin chung, hiệu quá kinh tả được xem là chỉ tiêu tốt hơn so với ba chi

tiên trên (năng suất đất, năng suất lao đông, hiểu quả đồng vẫn) bởi nó do lường cá kỹ thuật sản xuất và cách Iva chon yêu tỗ đâu vio Tuy nhiên, đây

m chưa phải chỉ tiểu hoàn hảo để đo lường HỌHĐSX đo bị rùng buộc bởi

yêu tô thị trưởng

31.15 Năng suÃt nhân tổ tổng hợp (702)

‘Theo Coelli và công sự (2005), năng suất là chỉ số giữa đầu ra trên chỉ

số đầu vào (như lao động, vốn, ), theo đó tình thành năng suất lao động

hay hiện quả đồng vốn Khi có mặt của nhiễu đần vào và đâu ra, năng suat

nhân tô tông hợp có thể được định nghữa như là chỉ số giữa tổng dầu ra trên

tổng các yêu tả đầu vào được sử dụng

TEP được Tinborgor (1942) định nghĩa vỏ hình thành rất sớm bong nghiên cứu thực nghiêm ở Dức Tuy nhiên, TEP được phổ biển rộng và được nhiều nhà kinh tổ sử đụng từ định nghĩa của Solow (1957), theo Solow thì TFP

là trình đô công nghệ hay tiễn bộ công nghệ thông qua công thức:

Trong đó, Y là sản lượng sản xuất dạt duge, K là chỉ phí vẫn dầu tư cho sác yếu tố đầu vào, L.là lượng lao động tham gia sản xuất, và A() lã trình độ công nghệ hay năng suất nhân tổ tổng hợp và là hàm sổ theo thời gian

Leibanstein (1966), Nishimizu va Page (1992) cho ring, cach định nghĩa này chưa toàn điện vả những nhả kinh tế khác cho rằng, sư thay đối công nghệ không chỉ là nguồn đồng góp đuy nhái vào sự lãng Irưởng của

TEP Theo Farrel (1957) nguồn gốc của tăng trướng TEP là do sư thay đổi

liệu quả kỹ thuật và sự tiền bộ trong công nghệ (Nishimizn và Dagc, 1992,

Coelli va céng sự, 2005)

Hultcn (2001) đã dưa ra một so kết luận trên cơ sở tông lược các nghiền cứu về quan điểm, phương phâp đo lường và những nhận định về vai trò của

TEP d6i voi việc gia tăng sân lượng đầu ra như sau:

@ TFP hay “phần đư" trong mồ hình Solow thể hiện nhĩmg thay đổi trong

số lượng sán phẩm được sản xuất ra bới lượng đầu vào nhất định

đi) “Phần du” trong mô hình Solow vẫn tồn tại cùng với những hạn chế của

nó dang dược các nhà nghiên cửu sử dụng nhằm dạt được những hiểu

biết có giá trị vào quá trình tăng trưởng kinh tễ

đi) TEP cững đã trở ảnh một chỉ số quan trọng được thông kê và sử dụng

phổ biển ở các mước trên thế giới

Sigil (2004) cho rang, TFP chính là chỉ tiểu đo lường năng suất của lất

cả các yên tế đầu vào Sự tảng trưởng của TFP do sự kết hợp có hiệu quá của

yếu tổ dầu vào gốm vốn và lao động theo thời gian Đây chính là sự thay dỗi

về chất (như kỹ năng, phương pháp quản lý, sông nghệ) TP được hiểu như

sự tảng trướng thông qua đối mới công nghệ, hiệu quá đạt dược từ nãng cao

trình độ lao đông và quản lý vôn

Theo Corin (010), TEP là số lượng sân phẩm được lạo ra không được giải thích bởi số lượng các yêu tố đầu vào được sử dụng Irong quả trình sản xuất Tương tự, Li và cộng sự (2013) cho rằng TEP là chỉ tiêu phân ảnh toản điện hiệu quả của toàn bộ quá tình sẵn xuất Do đó, 1ả và cộng sự (2013), Nkonde va céng su (2015) 44 sit dung ham san xuat Cobb-Douglas dé tính TRP phéng theo Fan (1991) va Zhang vi Carler (1997) hình (Hành công thức

"rong đó, SUUONG là sán lượng lúa được nông hộ sản xuất ra, K thể hiện

giả trị cúa vốn (tất cả chỉ phi sản xuất ngoại trừ chỉ phi lao động gia đình); L là

tổng số ngảy lao đông (Jao đông thuẻ và gia đỉnh) và FS thể hiện quy mô đất (đang canh tác) của nông hộ; dc, G1, Ops 148 số co giãn của vốn, lao đông và đất,

¡ đhỉ nông hộ thử í và j chỉ rrủa vụ thử j; LÍà xu hướng thời gián và ị là tỷ lệ tiễn

bộ kỹ thuật, Lấy logarit (2.14) ta được công thức (2.15):

Hăm sẵn xuất này được ước tính với đữ liệu cất ngàng, biến xu Hướng

thời gian với t= 1 thì InAg+ rịt ở thành hằng số Dễ có được TEE, trước hết

tính hiệu suất không đổi theo quy mé (RTS = ay + a, + Zps), tiếp theo chuẩn hỏa hệ số co giãn cúa các yếu tô dầu vào và tim được #x = sec;

SLUONGI

TFPj= i Kae pe pss aly ret, petty (218)

Trên cơ sở lý luận vŸ TP nhận thay, đây chính là chỉ tiên có thể phán

ảnh toán điện quá trình sản xuất nông nghiệp bởi nó bao hảm cá việc sử dung những kỹ thuật quâu lý cùng với rỉnh độ công nghệ có Tiên quan (13

sư, 2013) và đây cũng là chỉ tiêu không chiu sự tác động của giả cả các yêu tố đầu vào cũng nữ giá sản phẩm đầu ra Do đỏ, luậu án sử đụng chủ tiêu TFP để

xác định ngưỡng quy mồ tôi ưu nhằm tôi đa hỏa HQHI2SX, đồng thời luận án

vẫn phân tích bốn chỉ tiêu kia đỗ làm cơ sở mình chứng cho thận định “mỗi

chỉ tiên đỏ chưa phải là chỉ tiền tốt nhât đo hởng HHDSX”

lường kháe nhau đựa trần cde luận điểm vừa trình bày Cáo lý giải này la cơ sở,

để hình thành mô tình nghiên cứu thực nghiệm của luận ân về änh hưởng của quy mỏ đến HQHDSX thông qua các khía cạnh đo lưởng khác nhau bao gồm

tăng sual sim xual (yom răng suất đãi, năng suật lao động, hiệ

và năng suất nhân tổ tổng hợp) và hiệu quả sản xuất (gồm hiện quả kinh tế)

quả đồng vẫu

Theo Wickramaarachchi va Weerahewa (2018) năng suất được định nghĩa là khả năng của một đơn vị đầu vào để tạo ra một đơn vị đầu ra nhất

địnhL Năng suốt nông nghiệp cho thấy mức độ hiệu quả của nông hộ trong việc

sử đựng một đầu vào cụ thể với trình độ công nghệ nhất định Các thước đo một phần cúa năng suất được xảo dịnh bằng cách chia tổng sản phẩm chơ việc

sử đmg một đầu vào nhất định Theo đó, năng suất đất là năng suất trên một

đơn vị đất, năng suất lao động là sán lượng trên một đơn vị lao đồng được sử

thuật quản ly, hiệu quả đồng vễn là lợi nhuận trên tổng chỉ phi đầu vào biển

đối, hiệu quả kink if là tích số giữa hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân phối

thước do năng suất có liên quan lương hầu hết các nghiên cứu

nẤt nhân tô lông hợp thể hiện trình độ công nghệ và c

Một mỗi quan hệ nghịch đáo giữa quy mỏ đất và HOHĐSX giữ vai trò

quan trọng ở nhiều vùng trong các thời điểm khác nhạu Một mối quan hệ

nghịch chiều giữa quy mô và HQHDSX Lin đầu tiễn được phát hiện trong sin

xuấi nông nghiệp ở Ngp hởi Chuyanov (1926), mỗi quan tận vỗ vẫn để này đã

2

được kế thừa va phát triển rộng rầi trong những nãm 1960 và 1970 (Sen, 1963;

Bardhan, 1973) Theo Sen (1962) eae trang trại ở Ấn Độ có quy mô càng nhỏ

sẽ cỏ HQHĐSX càng cao do những nhà điêu hành các trang trại có quy mô nhỏ áp dựng nhiều đầu vào, đặc biệt là lào động gia đình, và đo đó sản lượng thu dược lớn hơn Tổng số lao động gia đình được sử dụng tăng lên đáng kế

khi quy mô giảm Remy và Clins (1979) cững chứng minh được mỗi quan hệ

tương tự như Sen ở các nước đang phát triển khác Deolalikar (1981) phat hiện

ra rằng nổi quan hệ nghịch đáo giữa TIQIIĐSX và quy mô chỉ đứng trong nền

nông nghiệp truyền thẳng,

Mỗi quan hệ giữa quy muô và HOHĐSX nghịch đảo đã trở thành một chủ

đề tranh luận sôi nỗi giữa các nhà kinh tể nông nghiệp và nhả kinh tế phát triến

(Carter, 1984; Feder, 1985; Benjamin, 1995) va déng mot vai trỏ quam trọng

trong việc hướng dẫn các nước đang phát triển xây dựng chính sách nông nghiệp và dất dai

Sư không hoản hảo trong thị trường các yếu tổ đầu vào cũng góp phan

hình thành mỗi quan hệ nghịch đảo mạnh giữa quy mô va HQHDSX Diu tiên, việc phân tích đữ liệu từ mười lãm quốc gia đang phát triển, Comia

(1985) cho thay sản lượng trên một đơn vị đất nông nghiệp giảm một cách có

hệ thống khí quy mỗ tăng lên bởi lao động là đồi đào hơn và rẻ hơn cho nông din có quy mô sản xuất nhớ Kiến thức của chủ hộ vẻ đât đai và điều kiện khi

lậu địa phương được tích lấy qua nhiều thể hệ gớp phần gia Lăng lợi thể so với

thuê mướn lao động (Rosenzweign và Wolpin, 1985) Lợi thể về giảm sát và

kiến thức của nông hộ eó quy mô thỏ sẽ bù dấp cho những khỏ khăn trong

việc tiến cân vốn và bảo hiếm chính thức ó thị trường nông thòn (Eeder,

1985) Một mới quan hệ ngược giữa quy mô và HOHĐSX xảy ra do sự không, hoàn hảo của thị trường tín đựng và lao đông khi kết hợp với yếu tế chỉ phí cỗ

định trong sản xuất (Eswaran và Kotwal, 1986) Dat dai và bảo hiểm không

hoàn háo thúc đây những hộ sản xuất nhỏ sử dụng nhiều lao động gia đình hơn

nhằm giảm tác động bất lợi tiểm tàng của biển động gia ca (Barrett, 1996)

Asameao và Ghaiak (2003) đã chứng mình được mối quan hệ ngọc sau khi kiếm soát sự không đồng nhất các kỹ năng của nông dan va th

trang trại nhỏ có TIQIIĐSX cao hơn TÌmpa (2007) cững phái liện ra rằng, các

trang trại nhỏ ở Nepal có HQHDSX cao hơn các trang trại lớn do sử dụng nhiều lao động và tiên mặt hơn so với các lang trại lớn Ansơms và cộng sự

(2008) đã tim thấy mốt quan hệ nghịch đảo mạnh giữa quy mô và HQHDSX &

Rwanda do sit khan hiém đất dai buộc nông đân phải khai thác quá mức nguồn tài nguyên này của ho trong trường hợp †ìm nhập gia đỉnh chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp Nghiên cửu cũng cho thảy sự gia tăng tiền lương trong lĩnh vực

2

phi nông nghiệp và sự tiền bộ công nghệ sẽ ảnh hưởng đến tỷ giả, khả năng quản lý, sự hiện điện và mức đô không hoàn hảo của thị trường Chỉnh những yêu tổ này sẽ hình thành mỗi quan hệ ngược giữa quy mô và HQHĐSX (Otsuka, 2011)

Mỗi quan hệ ngược giữa HQHDSX voi quy mé la ly do chinh cho viée thực hiện c

furuéng 44 ở nhiều nước đang phát triển bao gồm cả Ấn Độ

(Deininger, 2003; Ghatak và Roy, 2007) Bởi vỉ các trang trại với quy mỏ sản xuất nhỏ có IIQIIĐSX cao hơn các trang trại có quy wi sản xuất lớn, họ sẽ

phân phổi nhiều đất hơn từ các trang trại có quy mỏ lớn đến trang trại có quy

mô nhỏ, điều này dẫn đến tăng năng suải và lăng trưởng kinh tế

Tuy nhiên, một số nghiên cửu khác cũng giải thích cho sự tồn tại mỗi quan hệ ngưọc đo bỏ sót nhữmg yếu tổ khác có ảnh hưởng đến hiện quả hoạt

động sản xuất như kiến thức và sư hiểu biết về kỳ thuật cũng như những vấn

yan,

1990) và trên nên tăng những nghiên cứu trước đỏ đã lựa chọn hai trong số các chỉ tiêu môi trường kinh tẻ xã hội đễ do luởng mỗi quan hệ giữa quy mé voi hiệu quả sản xuất, đó là giáo dục và thu nhập khác ngoài nông nghiệp (Bravo— Ureta va Pinheiro, 1997), sự khác nhau giữa các hộ (Assuncao và Ghatak,

2003), sự manh mim dat (Wuet và công sự, 2005), sự khác liệt trong chất

luong dit (Benjamin, 1992; Lamb, 2003; Assuncao va Braido, 2007), các đặc

điểm của đất và hàm hượng cat (Barrett và cộng sự, 2010) cùng với những yếu

tố kháo, đồng thời bỏ sót các cách định nghĩa khác nhau thế hiện HQHDSX

Do dé, Lí và cộng sự (2013), Wickramaarach và Weerahewn (2018) đã bổ sung các biến ngoại sinh để kiểm soát ánh hưởng của những yếu tỏ trên đến hiểu quả hoạt dộng sân xuất lúa của nông hộ

Tuy nhiền, mức độ tác động cúa mỗi quan hệ ngược giữa quy mỏ và

HOHĐSX có xu hưởng suy giảm đăng kế theo thời gian (Deininger và

Byerlee, 2012; Liu va Viclette, 2013; L2eininger và công sự, 2015) đo sự xuất tiện tị trường láo động không hoàn hảo và xự thay đỗi công nghệ

"trên cơ sở đó, một vài nghiên cửn cho thấy mỗi quan hệ thuận gia quy

mô và HQHĐSX, ngu ý những hộ sân xuất với quy mô lớn sẽ dạt hiệu quả cao

hơn những hồ có quy mô sản xuất nhỏ Sự xuất hiện cuộc cách mạng xanh làm gia ting vai tiò của vớn và kiển thức, điểu này làm xuất hiện những nông dân

sản xuất với quy mô lớn đạt LIQHIĐSX cao hơn ở các huyện phù hợp với công

nghệ mới (Deolalikar, 1981) Những đối mới gần đây trong nhân giống cây

trồng, làm đất và công nghê thông tin góp phần giảm sát lao đông để đảng

hơn, do đỏ gia tăng HQHĐSX trong nông nghiệp truyền thông ớ Đông Âu và