Luận văn phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông trên Địa bàn thành phố hà nội

Sự chồng chéo về chức rừng, việc phân định nhiệm vụ, quyển bạn chưa phù hợp đấm đến chưa phái huy hiệu quả quản lý nhá nước về giáo dục, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục

HOC VIEN HANH CHINH QUOC GIA

NGO THI DIEP LAN

PHAN CAP QUAN LY NHA NUOC VE GIAO DUC

PHO THONG TREN DIA BAN THANH PHO HA NOI

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HA NOI, 2019

HOC VIEN HANH CHINH QUOC GIA

NGO THI DIEP LAN

PHAN CAP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC

PHO THONG TREN DIA BAN THANH PHO HA NOI

LUAN AN TIEN SI QUAN LY CONG

Chuyên ngành: Quản ly công

Mã số: 9.34.04.03

NGƯỜI HƯỚNG DẦN KHOA HỌC:

1 PGS.TS DANG KHAC ANH

2 PGS.TS TRUONG QUOC CHINH

HA NOL, 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Cáo số liệu,

kết quả nêu trong luận an là trung Thực

Nhữmg kết luận khoa học của luận án phưa lừng được vdng bé trong bat

cử oông trình nào,

TÁC GIÁ LUẬN ÁN

Ngô Thị Diệp Lan

§ Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu

6 Những đóng góp mới của để tài nghiên cứu

' Kết cầu của luận án

Chương 1: TÔNG QUAN TÌNH HÏNI NGHIÊN CỨU

1.1 Các công trình nghiên cứu về phân cắp quản lý nhà nước

1.1.1 Các công trình nghiên cứu trong nước

1.1.3 Các công trình nghiên cứu nước ngoài

1.2 Các công trình nghiên cửu phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục 14

1.2.1 Các công trình nghiên oứa trong nước 14

Các công trình nghiên cứu trước nggäi - 17

1.3 Đánh giá chung về các công trình nghiên cứu liên quan đến để tải

1.3.1 Những nội dung đã được nghiên cửu - 22

1.3.2 Những nội dung luận ảm cầu tiếp tục nghiên cứu, bỗ sung 33 Tiểu kết chương 1

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LY CUA PIIAN CAP QUAN

LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC PHÓ THÔNG

2.1 Quản lý và quản lý nhà nước vỀ giáo dục phổ thông

2.1.1 Quản lý và quản lý nhà nước

- Quản lý nhà nước về giáo dục phổ thong cưa

2 Khái niệm phân cấp quản lý nhà nước về giảo dục phổ thông 37

2.3 Nội dung, điều kiện và các yếu tổ ảnh hưởng đến nhân cân quản lý

2.3.1 Nội dung phân cấp quân lý nhà nước vẻ giáo dục phổ thông,

2.3.2 Diễu kiện phân cấp quản lý nhà nước về giáo đục phố thông

2.3.3 Các yêu tố ảnh hưởng đến phản cấp quản lý nhà nướcvẻ giáo dục

phổ thông 52

2.4 Kinh nghiệm của một số quốc gia trong phân cấp quản lý nhà nước

về giáo đục phế thông và giá trị tham khảo cho Việt Nam

3.1 Khái quát về Thành phố Hà Nội và tình hình giáo dục phổ thông

3.1.2 Tình hình giáo dục phổ thông trên địa bản Thành phố Hà Nỗi 68

3.2 Phân tích thực trạng phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phế

3.2.1 Khai quát tình hình phân cấp quản lý nhá nước về giáo dục phổ

thông trên địa bản thành phó Hà Nội DS

3.2.2 Dánh giá chưng vẻ thực trạng phân cấp quản i nhà nước về giáo

dục phổ thông trên địa bản Thành phố Hà Nội

Chương 4: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VẢ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÂN CẬP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC PHÓ

„ 107

THONG TREN PIA BAN THANH PHO HÀ NỘI

4.1 Quan điểm và định hướng tăng cường phân cấp quản lý

về giáo duc phi thing

4.1.1 Quan điểm tăng cường phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục

4.1.2 Dịnh hướng tầng cường phân cấp quản lý nhà nước về giáo duc

phổ thông 2 2 2122.2212.122 Tge re 109

4.2 Giải pháp tăng cường : phân c cấp quản nh nhà nước về giáo dục phẩ

42.1 Dễi mới tư duy về phân cấp quản lý nhà nước về giáo duc phd

4.2.2 Xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật về phân cấp quan ly

nhà nước về giáo dục phê thông - 2occcccvoceccccccer 113

CÁC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Viết đây đủ

CCHC Cai cách hành chính

GDPT Giáo dục phả thông,

Tăng 32 Thêng kê cổng tác bổ rhiệm cha các cơ sở giáo đục trên địa ban

thành phá 11a N6i tir nam hoo 2014-2015 đến năm hoc 2018-2019 80

Rang 3.3 Khảo sát đánh giá mức độ phân cấp về bộ máy, nhân sự trong

Tăng 3.4 Bảng thống kê cấp ngân sách các trường công lập trên địa bàn

phổ thông trên địa bản Thành phỏ La Nội sen „B8 Băng 3.7 Khảo sát đánh giá mức đô phân cấp trong kế hoạch phát triển GDPT, xây dựng nội dung, chương trình GDPT, - 9

SƠ ĐỒ:

Sơ để 2.1 Hệ thẳng các cơ quan quản lý nhà mước về GIDPT 32

Sơ để 3.1 Phân cấp quản ly nhà nước đối với GDPT trên địa ban Thanh phd

Ha Nai 76

MỞ ĐÀU

1 Lý do chọn dễ tải

Không chỉ Việt Nam ma hau hết các quốc gia phát triển trên thể giới,

giáo đục được coi là "quốc sách hang đầu” trong sự nghiệp xây dung va phát triển đất mước Trong các cấp học, GIDPT bao gồm giáo dục tiểu học, giáo đục

trung học cơ sở (giai đoạn giáo dục sơ bản) và giáo dục trung học phổ thông,

(giai đoạn giáo dục định hướng nghẻ nghiệp) là giai đoạn cực kỳ quan trọng gỏp phan cung cáp, định hướng năng lực vả nhân cách người học Cùng với GDPT,

QLAN đối với GDPT luôn kiên là vẫn để được cáo nhà hoạch định chính sách

đặc biệt quan tâm bởi vì quản lý giáo dục từ bình điện quốc gia đến các cấp

quản lý giáo đục ở địa phương và các cơ sở giáo dục đều có ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách GIDPT và nâng cao chất lượng GIDPT,

Giáo dục và đào tạo có vai trò rắt quan trong trong đảo tao nguồn nhân lực chất lượng cao và cũng cấp nhân tài cho đất nước Tuy nhiên do sự

chuyển đổi từ cơ ché quản lý tập trung quan liều bao cấp sang cơ chế thị

trường theo định hướng XHƠN nên các cơ chế, chính sách hiện hành về quản

lý nhá nước về giáo dục nói chưng, quản lý nhà nước về GDPT nói riêng đang

còn nhiều hạn chế, bất cập; sự phân cấp quản lý đổi với GDEPT chưa rõ rằng,

chưa hợp lý; quyển hạn chưa đi đôi với trách nhiệm Theo đánh giá của của

Chiến lược phát triển giáo dục 2010 -2020: “Quản ]j giáo duc con nhiều bắt

cập, mang tính bao cáo, ôm đầm, sự vụ và chẳng chéo, phân tán; trách nhiệm

và quyển han quân 1) chuyên môn chua ñi đôi với trách nhiệm, quyền hạn quấn

lý về nhân sự và tài chính Hệ thống pháp luật và chính sách giáo dục thiếu

đẳng bộ, chậm được sửa đỗi, bô sung Sự phối hợp giãa ngành giáo dục với

các bộ, ngành địa phương chưa chặt chế" Thay vì phải thực hiện co chỗ phân

cấp quản lý, Nhà nước đã “tập trung” quá mức trong quản lỷ nhà nước vẻ giáo dục Hậu quả là cấp đưới bị hạn chế trong phân cấp quân lý, it cỏ quyển chủ động, sáng tạo, chất lượng giáo dục thấp và đầu ra không đáp ứng được yêu cầu của xã hội và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hòa đất nước

Dé nâng cao higu qué QLNN về GDPT cần thực hiện nhiều giải pháp

Một trong những giải pháp đề phát triển GIDIPT ở nước ta là phái cái cách mạnh

rnẽ hệ thống thể chế và phương thức quân lý rhả nước vé GDPT theo hướng,

đây nưnh phân cấp quân lý nhà nước như kết luận của Hội nghị Trang ương 8 Ban chấp hành Trung ương Đăng (khóa XI) về đổi mới căn bận, toàn diện giáo duc va dao tao, dap ứng yêu cầu ƠNH, HĐH Nghị quyết nhẫn mạnh: "Thục

hiện phân cấp quản lý về giáo duc, phat huy tỉnh chủ động, tự chịu tách nhiệm của các cơ sở giáo dục, trách nhiệm của UBXND tỉnh, thánh phổ và các quận,

Huyện trong việc thục hiện quản lý nhá nước về giáo dục” [31, tr.37]

Như vậy, có thể khẳng định: Phân cấp quản Ký nhà nước vẻ giáo dục phổ

thông là một trong nhữn yêu tổ quan trọng, để nâng cao hiệu quả quản ly nha nước về giáo dục phổ thông Trước yêu cau đổi mới mạnh mẽ nên giáo đục nước

nhà thì vấn để phân cấp quản lý về giáo dục nói chưng, GDPT nói riêng đang trở

nên bức xúc và càn được nghiên cứu một cách toàn điện và nghiêm túc

Ha Noi lá trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, là trung tâm lỏn về

văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, kinh tế và giao dich quốc tế của cả

nước Hà Nội là nơi tập trưng đồng dân cư, như cầu về đời sống tính thân cao,

có điêu kiện để tiếp thu nhanh chóng nên van minh tiên tiến của nhân loại

Trong những năm qua, giáo dục phổ thông của Thủ đô đã đạt được những kết

quá quan trọng, hệ thống các trường phổ thông phát triển da dang với nhiều loại hình trường, lớp; eơ sở vật chất của các trường được xây đựng khang trang hem trước; nhiều trường đạt chuẩn quốc gia

Tuy đã đạt được những kết quả bước đầu, nhưng chất lượng GPT ở

nước ta nói chung vá trên địa bèn Thành phỏ Hà Nội nói riêng vẫn còn thấp

so với các nước trong khu vực và trên thê giới Một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng GDPT là đo phân cấp quản lý nhà nước về

GDPTcỏn có nhiều bạn chế Mô hình tổ chức quản lý nhà nước theo ngành kết hợp theo lãnh thể dẫn đến cùng một đối tượng quản lý là các cơ sở giáo

bạ

dục phổ thông nhưng chịu sự quản lý của rất nhiều cơ quan quản lý nhà Hước

khác nhau như Bộ, 86, Phòng Giáo dục đảo tao quản lý theo chiều đọc về chuyên môn, Lý ban nhân dân các cắp quản lý theo chiều ngang về nhân sự,

hành chính Sự chồng chéo về chức rừng, việc phân định nhiệm vụ, quyển bạn chưa phù hợp đấm đến chưa phái huy hiệu quả quản lý nhá nước về giáo dục, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục phổ thông trẻn dia

bản Quá trình đổi mới phân cấp quản lý nhà nước về GDPT vẫn chưa đáp ứng được những đời hỏi bức xúc của thục tiễn và còn nhiều hạn chế, bất hợp

lý; phân cấp nhưng chưa bảo đảm quân lý thông nhái, còn biểu hiện phan tan, cục bộ, chưa chủ trọng việc thanh tra, kiểm tra đối với những chức năng,

nhiệm vụ đã phân cấp cho địa phương Phản cấp quản lý nhà nước về GDPT chưa phân định rõ ràng, cụ thể nhiệm vụ, thẩm quyển của mỗi cấp chính

quyển trong việc thục hiện chức năng quân lý nhà nước; chưa xác định rõ

trách nhiệm của mỗi cấp, của tập thẻ và cả nhân đối với những nhiệm vụ đã được phân cấp; phân cấp nhiệm vụ cho cấp đưới, nhưng chưa bảo đảm tương,

ứmg các điều kiện cần thiết để thực hiện, còn thiêu sự ấn khớp, đồng bộ giữa

các ngành, các lĩnh vực có liên quan, chưa tạo điều kiện cho địa phương chữ

động cân đối các nguồn lực

Đặc biệt với đặc thủ là thủ đỗ của cả nước, bên cạnh các văn bản pháp,

luật chuyên ngành về giáo dục, Hà Nội chịu sự điều chính của Luật Thú đô với những cơ chế quản lý được áp đụng riêng trên địa bản Quy định trách

nhiệm quản lý nhà nước về GDPT của các co quan quản lý phải có những,

điển đặc thủ để đáp íng được các thách thứ và nhu cầu thay đối nhanh chóng trong bởi cảnh mở cửa hội nhập và toàn cầu hóa đòi hỏi hệ thống,

GDPT trên địa bàn Thành phế TIà Nội; đề thực hiện mục tiền giáo đục là tạo

ra những công đàn kiểu mới Cãi cách giáo dục phải đây mạnh phân cấp quan

lý, bao quyền nhiều hơn cho cấp dưới, huy động các nguồn lực của địa phương và tạo va cơ hội học tập suốt đời cho mợi người đâu

Mặt khác, dưới góc độ khoa lọc quản lý công cho đến nay, chưa cô công

trình nghiên cửu nào nghiên cứu toán điện và sâu sắc vé phân cấp quản ly nha

nước về GDPT trên địa bán Thành ph Hà Nội Việc giải mã những vấn để lý

luận của phân cấp quản lý về GDPT cũng như đánh giả thực tiển phân cấp

quản lý nhà nước về GDPT biến địa bản thành phố Hà Nội lừ đó xắc định

phương hướng và giải pháp phù hợp để tăng cường, đảm bảo phân cấp quản

ly nha nước về GDPT trên địa ban hiệu quả

Xuất phát từ những lý do trên việc lựa chọn đề tài: “Phân cấp quấn lý

nhà nước VỀ giảo dục phố thông trên địu bàn Thành ph Hà Nội lâm đề tài

nghiên cửu Luận án tiền sĩ chuyên ngành Quản lý công là hoản toàn cấp thiết

về lý luận và thực tiễn

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.L Muc dich nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án là luận giải, cung cấp những luận cứ

khoa học vẻ lý luân và thực tiễn để tăng cường phân cắp quản lý nhà nước về

GDPT trên địa bản Thành phổ hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quá quán lý

nhà nước về GDPT

2.2 Nhiên vụ nghiên cửu

Dé dat duge mue dich nghiên cửa, tac giả liận án để ra cóc nhiệm vụ

nghiên cửu sau:

-_ Hệ thông hóa và làm ró co sở lý huận của phân cấp quản lý nhà nước

về GDPT, nội dưng phân cấp quản lý nhà nước về GIDPT, các yếu tổ ảnh

tưởng đến phân cap quận lý nhà rước về GIỌPT cũng nny kinh ngiuệm phan cấp QLNN vẻ GDPT một số nước trên thê giới

-_ Phân tích, đánh giả thực trạng, phân cấp quản lý nhà nước vẻ GDPT, tìm hiểu những kết qả đã đạt được cũng như những hạn chế, nguyên nhân

của những bạn chế trong phân cấp quản lý nhà nước về GDPT trên địa bàn Thành phố Hà Nội

~_ Để xuất phương hướng và các giải pháp dối cn va diy manh phan cap quân lý nhà nước về GDPT trêu địa bàu Thành phố Hà Nội lrong những,

năm tới

3 Đỗi lượng và nhạm vỉ nghiỀncứu

3.1 DÃI trợng nghiên cửu:

Luận án nghiên cửu hoạt động phân cắp quán lý nhà nước về GDPT

3.2 Pham vi nghiénciu

- Về không gian: thành phỏ TIà Nội

- Về nội đụng: Luận án chí nghiên cứu hoạt động phân cấp quản lý nhà

nước về GDPT công lấp tì các cấp quần lý theo ngành (Bộ Giáo due và Đảo

tạo - Sở Giáo đục và Đào tạo - Phòng Giáo dục và Dào tạo) và phân cập quan

lý theo lãnh thể trên địa bản Thanh phé Ha Néi (UBND các cấp) ở 3 lĩnh vực

chủ chết: (1) be may, whan su, (ii) cơ sở vật chất và tại chính; (nh) chuyên

môn (bao gồm lập kế hoạch phát triển giáo dục phố thông, xây dựng nội

dung, chương trình và đánh giá chất lượng giảo dục phê thông)

~ Về thời giàn từ năm 2010 đến may

4 Phương pháp luận và phương nhúp nghiền cứu

4.1 Phương pháp luận

Để tài này được thực biện dựa lrên cơ sở lý luận của chủ nghữa Mác -

Lénin, tu teéng 114 Chí Minh và những quan điểm, chú trương, đường lỗi của

ng Công sẵn Việt Nam, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quản lý nhá

nước, phân cấp quản lý nhà nướcvẻ giáo dục Phương pháp luận của chủ

nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử được kết hợp nhất quán để nghiên

cửu và phâu ích thực trạng quân lý nhà uước về GDPT trêu địa bàn Thành

phố TTà Nội

42 Phương pháp nghiên cửu

Để thực hiển các mục đích nghiên cứu trên, nghiền cứu sib sit dung ede

phương pháp nghiên cứu sau: phương pháp nghiên cửu lý luận; phương pháp

phảu lích - tổng hợp: phương pháp thông kê, phương pháp diễu tra xã hội lọc

AMội là, phương pháp nghiên cửu lý luận

Phan lich, tng hop va hệ thông hóa cáo tải liệu lý luận và kinh nghiệm

liên quan đến vẫn để nghiên cứu để làm sáng tỏ những vân dé ly han Déng

thời nghiên cứu các văn bản luật, các văn bản quy phạm pháp luật củn Chi

phủ, Bồ GD&DT liên quan đến vấn dé nghiên cứu dé phân tích cơ sở lý

luận của luận án

Hai là, phương pháp phân tích - tổng hợp

Tuận án sử dụng phương pháp phân tích để lý giải thính cấp thiết và ý nghĩa mà đề tải nghiên cứu đặt ra trong phân cấp quản lý nha nude vé GDPT

trên địa bèn Thành phố Hà Nội Tuận án phân tích, đánh giá thực trạng việc thực

hiện phân cấp quấn lý nhà nước về GDPT, phân tích nguyên nhân của những

bất cập, hạn chế tạo cơ sở cho đề xuất các giải pháp vả kiến nghị

Taiện án sử đụng phương pháp tổng hợp để tóm lược nội dụng sau muối phần

phân tích, đảnh giá Phương pháp tổng hợp được sử dụng để khái quát van dé, ton lược nội dung của từng mục và các kết luận của từng chương cửa luận án,

Ba là, phương pháp thẳng kê

‘Luan án sử đụng phương pháp thống kê đã có số liệu cụ thể về thực trạng

phần cấp: quản lý nhà nước về GDPT trên đụ bản Thành phỏ Hà Nội

Bến là, phương pháp điều tru xã hội học

Didu tra xã hội học bằng bảng hỏi với 200 phiếu được phát ra cho đối

tượng là cản bộ gác cư quan quận lý nhà nước về GDPT và cán bộ quân lý

các trường phổ thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội Số phiên nghiên cửa sinh phát ra cụ thể như sau:

- 80 phiêu cho cán bộ quản lý nhà nước về GDPT ở Sở Giáo dục và

Tảo tạo Tả Nội và cán bộ quán lý ở các Phòng Giáo dục và Dao tao cae quan

Ba Dinh; Déng Da, Moan Kiém, Hai Ba Trung, Tay 116, Long Bién, Nam Tir

Ligm, Bae Tie Lidm va cae huyén Gia Lam, Doug Anh, Heai Duc, Pls Tho

- 120 phiếu cho cán bộ quản lý các trường Tiểu học, THCS va THPT

Bang điều tra này gồm có 2 phiếu

- Phidu 1: Thực trạng phân cấp QLUNM về GDPT tiêu dia ban Thanh phố

TH Nội,

- Phiêu 2: Ý kiến kiến nghị về tăng cườngphân cáp QLNN vé GDPT trên

địa bản Thành phố Hà Nội

5 Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu

4.1 Giả thuyết khoa học

(1) Phân cấp QINN vẻ GDPT có ảnh hưởng lớn đến loạt động QILKN

về GDPT cùng như đời sống kinh tế - xã hội

(2) Phân cấp QLNN về GDPT ở nước ta nói chưng, trên địa bản Thành

phô Hà Nội nót rềng tuy đã đạt được những kết quả bước đân nhưng vẫn gòn

nhiều hạn chế, bắt cập

(3) Tăng cường phân cắp QUNN về GDPT tại địa bản Hà Nội trên cơ sở

phân định cụ thế, rõ răng nhiệm vụ, quyền bạn giữa câu gấp quản lý nhà tước về

GDPT, khắc phục chẳng chéo và mẫu thuẫn giữa các cấp, các ngành góp phan

nang cao hiệu lực, hiệu qủa QUNN vẻ GDPT từ đó đây mạnh chất lượng GDPT đấu ứng yêu cầu phát triển trơng xu thể hội nhập,

%2 Câu hồi nghiên cứ

Đổ đạt dược mục đích nghiên cửu, luận ám cần trả lời thấu đảo cắc câu

Hồi sau đây

- Phân cấp quản lý nhà nước về GDET là gỉ? Có tác động như thể nào?

- The tang phân cấp quản lý nữà nước về DPT trên địa bản Thành

phố TIà Nội hiện nay như thế nào? Những kết quá đã đạt được và những hạn

chế trong phân cấp quản lý nhà nước về GDPT trên địa bàn Thành phế?

~ Cân phần làm gì để đẩy nưmh phân cấp quan Wy nhà nước đối với GIỜPT

trên địa ban Thánh phổ 1Tả Nội trong những năm tới?

6 Những đóng góp mới của để tài nghiên cửu

TỀ mặt lý luận

Qua tham khảo các tải liệu vẻ phan cấp quản lý và GD trong và ngoài

nước, nghiên cửu các xu hướng, mô hình phân cấp QI.GD ở một số mước trên

thể giới, luận án góp phần xảy dựng hệ thống cơ sở lý luận vẻ phân cấp quản:

lý nhà nước về giáo dục nói chung và GDPT nói riêng, ớ nước ta

VỀ mặt thực tiễn

Nghiên cứu, nhậu xét luực trạng phân cấp quản lý nhà nước về GIDPTuên địa bản Thành phố, đánh giá những tái điểm và những mặt hạn chế, xác định những nguyên nhân của những hạn chế và đề xuất các giái pháp

đây mạnh và nâng cao hiệu quả phan cap quản lý nhà mước về GDPT trên địa ban Thanh phé 114 Nội trong những, năm tới

Kết quả nghiền cứu của luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho cóc cơ quan của Đảng, nhả nước trong việc ban hành các cơ chế, chính sách đây mạnh và nâng cao hiệu quả phân cấp quản lý nhá nước về GDPT ở các

địa phương

Kết quả nghiên cứu của luận án là cơ sở để chính quyén Thanh phd Ha Nội đổi mới quân ]ÿ đối với các trường phỏ thông trên tỉnh thần đây mạnh phan cấp quản lý, giáo quyền hợp lý cho các trường đề xây đựng nên giảo dục

của Thành phổ [là Nội ngày càng phát triển

7 Kết cầu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, tải liệu tham khảo và phụ lục, luận án kết cấu thành 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tỉnh hình nghiền cứu có liên quan đền đề tài

Chương 2: Cơ sở lý luận và pháp lý về phân cấp quản lý nhà nước đối với giáo dục phổ thông

Chương 3: Thực trạng phân cấp quản lý nhà nước vỀ giáo dục phố thông, trên địa ban Thành phố Hà Nội

Chướng 4: Quan điểm và giải pháp tăng cường phân cấp quan lý nhà nước về giáo dục phê thông trên địa bản Thành phê TTã Nội

Chương 1

TONG QUAN TINH HiNH NGHIEN CUU

1.1 Các công trình nghiên cứu về phân cấp quản lý nhà nước

1.1.1 Các công trình nghiên cửu trang mước

Các công trình nghiên cứu vẻ phân cấp quản lý nhà nước ở trong nước

có thể kề đến là

- Vẽ Kim Son (2004) “Phần cấp quản lý nhà nước — lý luận và thực

diễn", NXD Chính trị Quốc gia Đây có lẽ là cuốn sách chuyên khảo đầu tiên

ở nước †a về phản cấp quản lý nhà nước Cuốn sách dày 483 trang, bao gồm 4

chương trình bày các vận để vẻ cơ sở lý luận trong quan lý IICNN; cac hình thức phân cấp quản lý TƠNN; phân cấp quản ý IICNN ở Việt Nam từ năm

1945 đến nắm 2003 Chương 4 của cuốn sách tác giả lý giải sự cần thiết phải đây manh phẩn cấp quản lý HƠNN và đề xuất một số giải pháp đây mạnh phân cấp quản lý HƠNN ở Việt Nam [60]

- Dễ tài nghiên củu khoa học cấp Nhà nước của Viện nghiên cứu Khoa

học tổ chức, Bộ Nội vụ: “Tỉnh hình phân cấp giữa Trung ương và địa phương”, năm 2004 Đề tài nghiên cửa, đảnh giá thục trạng phân cấp giữa Trung ương và địa phương, giữa các cấp chính quyền đụ phương với nơ,

Các tác giả đề tài đã phân tích các kết quá đã đạt được, những hạn chế của quả trình phân cấp, nguyên nhân của những hạn chế, trên cơ sở đó đề xuất 6 nhóm

ải pháp đề thực hiện phân cấp quan ly

~ Phạm Hỗng Thái (2011): “Một số vấn để nhận thức lý luận về lập quyên,

ita Trung ương và địa phương [7]

kàn quyền, phân quyền, phân cắp trong quản lý nhà nước ”, bài viết trong cuỗn

“Phân cấp quản lý nhá nước”, NXTB Công an Nhân đản Tác giải bài viết phân tích lâm rõ khái niệm phân cấp, tân quyền, phân quyền và đưa ra khái niệm

phan cấp nhự sau: “Phân cấp là việc phân công chức năng phần định nhiệm vụ, quyền bạn cho từng cấp hành chính, nếu nhìn từ chế độ quân lý thì bản chải của

phân cấp là việc cấp trên chuyển giao những nhiệm vụ, quyển hạn do mink

nắm giữ cho cập đưới thực hiện một cách thường xuyên, liên tục bằng phương, thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật hoặc bằng cách chuyến cho cấp

dưới thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn bằng cáo quyết định cụ thể" [64]

Trong bài viết, tác giả đã phân tích thực trang phân gấp quản lý giữa trưng, ương và địa phương và đề xuất một số quan điểm, nguyên tắc phân cấp quản lý

ở nước ta hiện nay

- Nguyễn Dăng Dung (201 1): “Các hình tuức phân cấp, phân quyên”, bài

trong cuốn “Phan cấp quấn lý nhà nước”, MXB Công am Nhân đân Tác giải trình bay 06 hình thức phân cấp: hình thức phân cấp dựa vào các nguồn gốc

lịch sử; hình thức phân cấp bằng trật tự thứ bậc và chức năng; hình thức phân

cấp qua vấn đề được đề cập và các giả trị của nhá nghiên cứu; hình thức tập

trung vào các mẫu hình và chức năng hảnh chính, hình thức đựa trên kinh

nghiệm của một quốc gia: hình thức phản cấp trên cơ sở các mục đích: chính trị, thí trường, không guan và quản ]ý.Trong bài viết tác giả phân tích 3 thể loại

về phân cấp hành chính: tn quyền, phân quyền và ủy quyền [64]

Một số tác giả đã có các công trình nghiên cứu về phân cắp quân lý đăng

trên các tạp chỉ chuyền ngành và trình bảy tại các hội thảo khoa học:

- Nguyễn Minh Phương: “Thực rạng phân cấp, phân quyên và vẫn dé tie

quan địa phương tai Vist Nam”, bái tham luận tại Hội tháo “Tỗ chúc chính

quyền địa phương ở Việt Nam: Những vấn để lý luận và thực tiễn” do Văn phòng Quốc hội Oxfam, Unicef phéi hợp tổ chức tại Ninh Thuận ngảy

06/4/2013 Bài tran luận đã trình bảy ác khái riệm phân cấp, phân quyền, tự quản địa phương và những vấn đẻ đặt ra trong phân cấp, phân quyên, tự quản

địa phương ở mước ta hiện nay và đề xuất kiến nghị các giải pháp đẩy mạnh phan cấp, phân quyền, tự quân địa phương ở nước †a trong thời gian tới [55]

- Hoàng Mai tưan luận “Thẩm quyền của các cấp chỉnh quyền địa phương trong phái triển bên vững - kết quả của quả trình phân cấp quản lý ở

iệt Nam” được trình bày tại Hỏi thảo quốc tế về quân trị địa phương (tháng

3/2009 trong chương trình Dại hội khỏi Pháp ngữ năm 2009 tổ chức tại Hà

Nôi Tác giả nhấn mạnh: Trong điểu kiện phát triển kinh tế ti trường định

Hướng XHƠN, xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyển, gửi cách nền

HNN và hội nhập quốc lế, thực hiện phân cấp, phần quyền ngày cảng đây

đủ, toàn điện hơn tiên đến tự quản địa phương là yêu cầu có tínÌ› quy luật,

không thể trì hoãn được [.19]

- Tloang Thi Ngan (2010): “Thực trạng và xu hướng phân cap quan by

giữa Trung ương và địa phương ở Uiệt Naan”, bài đưan gịa tôi đảo của Khoa

Luật, Đại học Quốc gia Bài tham luận đánh giả thực trạng phản cấp quản lý

giữa Trung ương và địa phương ở Việt Nam, những kết quả đã đạt được, những

hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế và xu hướng phân cấp quản lý nha

nước trong nhímg năm tới Bài tham luận nhân mạnh: Việc phân cấp cho mỗi

cấp mỗi địa phương va ở mỗi thời kỳ đòi bỏi phải khác nhau Tuy vậy, nó luôn

được coi là vẫn để tất yêu của nhà nước và phụ thuộc vào khả nắng của chính

quyền địa phương trong mỗi giai đoạn phát triển Nếu phân cap, giao nhiều

quyển quá có thẻ đẫn đến chính quyền địa phương sẽ quả tải, không thể thực hiên hết được các chức năng, nhiệm vụ, nêu phản cấp, giao ít quyền quá thị sẽ không phát huy được các thể mạnh của địa phương, liệu quả hoại động của

chính quyền địa phương sẽ không cao

Ngoài ra, nhiều nhiêu nhà khoa học và quản lý đã công bổ các công trinh

nghiên cứu trên các tạp chí, như: Đàm Bích Hiện: “Bán về phân cấp quản lý

giữa các cấp chinh quyền địa phương ở nước ta hiện nay”, Tap chi Dan chủ

và Pháp luật Bộ Tư pháp, Sổ 9/2005, Hoang Thi Ngân: “Đầy mạnh công tác

phân cấp Trung ương và địa phương”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, Văn

phòng Quốc hội, Số 2+3/2009; Trân Anh Tuần: “Đẩy mạnh phân cấp quản lý

hành chính nhà nước đúp ứng yêu cầu phát triển và hội nhận toàn câu”, Tạp chỉ Quần lý nhà nước, Học viện Hành chỉnh Quốc gia, Số 10/2014; Nguyễn

Minh Phương: “Đề niếp tục đây mạnh phân cấp quận lý giữa các cấp chỉnh

quyên địa phương hiện nay”, Tap chỉ Quản lý nhà nước Tiọc viện [lành

chính, Số 1/2007; Vũ Thư: “Máy vấn đề lý luận và thực tiễn về phân cắp

quân lộ cho chính quyên địa phương ở nước ta”, Tạp clú Nha mde và Pháp

luậi, Viện Nhà nước và Pháp luật, Số 4/2009, Trần Thị Diệu Oani: “Mối quan

hệ giữa phân cấp quản lò và địa vị pháp lý của chỉnh quyên địa phương ở

mước ta hiện nay”, Tạp chi Quan ly nha nude Ine vién [anh chính Quốc gia,

Số 4/ 2010; Trần Thị Diệu Oanh: “M46¢ sd vấn đề phân cấp quản lý cho chính

quyén dé thi”,Tap chi Dan chủ và Pháp luật, Bộ Tư pháp, Số 12/2011; Phạm Thanh Huyền: “Ađột số vấn đề về phân cấp quan lý hành chỉnh nhà nước”,

Tạp chí Tổ chức nhà nước, Bộ Nội vụ, Số 2/2014; Nguyễn Cửu Việt: “hôn cấp quản lý trong mỗi quan hệ giữa trung ương và địa phương”, Tạp chi

Nghiên cứu lập pháp, Văn phỏng Quốc hội, Số 7/2005

1.1.2 Các công trinh nghiên cửu nước ngoài

Trên thể giới, phân cấp quản lý nhà nước đã được một số nhà khoa hoc

nghiên cứu trong nhiều thập kỷ qua Các công trình nghiền cứu về phân cấp

do cov ly tami lăng hưởng và ôn định kinh tế - xã bội

Cuốn sách đề cập đến kinh nghiệm của các nước Đông Á trong quá trình phản cấp với mục tiêu nhận thức rõ những thách thức của quả trình thiết kế

các mô hình cải cách, rút ra những bài học kinh nghiệm trong quả tính thực

hiện và nghiền cứu các tác động của tiền trình phân cấp quản lý Trong cuốn

sách có dẫn chứng tình hình phân cấp ở Việt Nam [50]

- Báo cáo nghiên cứu của Ngan hang thé gigi: “What iy Desentralization”,

nấm 2002 Bao cáo phân tích khói miệm và đặc điểm của phân cấp, phân quyển;

lich str phat triển của quá trình này ở mét sé quéc gia trên thể giới Báo cáo nhấn

tuạnh: Phân cấp là sự chuyển giáo trách nhiệm và nguồn thú tài chính từ chính

quyền cấp cao xuống các cấp chính quyền thấp hơn và đây là mớt biện pháp hữu hiệu phát huy tỉnh chủ động, sáng tạo của cấp dưới, tạo điều kiện để phát triển

200)

kinh tế - xã hội gũa mỗi quốc gia, mỗi địa phương (Klem

- Tài liệu nghiên cứu của Liên hiệp quốc (UNDP): “Deseniralsation —

Sampling of defination” (Phin cap - Su thir nghiém về phạm trù), năm 1999

Tải liệu nghiền edu nhan marih: hoal ddng quản lý HƠNN được thực hiện bởi

các cơ quan TICNN từ Trung ương đến cơ sở Bộ máy TICNN vận hành theo

nhiều mô hình và phương thức khác nhau, trong đó mỏ hình phân công và

phôi lợp giữa các bộ phâu cầu thành bộ máy HƠRN được coi là mô hình cơ

ban Méi cơ quan, tổ chức được xác định một cách cụ thẻ, rõ ràng, không hạn

chế về chức năng, nhiệm vụ nhằm bảo đồn việc thực hiện pháp luật có hiệu lực, hiệu quả Đề thực hiện nhiệm vụ một cách tốt nhát gẩn phâi trao cho ác

cơ quan, tổ chức đó quyên hạn và các nguồn lực nhật định Trao quyền cho họ

và đội hỏi họ phải chịu nách nhiệm với chức trách, nhiệm vụ được giao

~ Osborne và đaebler (2000): “Sáng dạo lại chính phú”, NWB Chỉnh trị

Quốc gia, Là Nội Các tác giả cho rằng, phân quyền là một cách để năng cao

tiểu quả hoạt động quần lý và thúc đây quá trình vận động và phát triển Phân

quyển giếng như sáng tạo lại chính phủ; sáng tạo lại các hoạt động, hành

chính công mới hay quần lý công mới

Sang tạo bại chính phủ nhàm chủ ra trội cách lâm hoàn toàn mới so với

trước day để tiền hành các hoạt động của khu vực công Những vấn dé đẻ cập trong 10 nội dưng mả hai tác giá đưa ra không phái hoàn toản mới, nÏưưng, tiếp

cận theo một cách thức mới để chuyến từ quan điểm chỉnh phủ quản lý cai trị

sang chỉnh phố ung tỉnh doanh nghiệp Mô hình sáng tạo lại chính phủ được

cơi là một cách để làm che hoại động của chính phú năng động hơn, tốt hơi

Chính phủ theo mô hình doanh nghiệp khuyến khích cạnh tranh giữa các bên cung cấp địch vụ, đây sự kiểm soát từ bộ máy hành chỉnh sang cộng đồng [34]

- J M Cohen, S B Peterson (2002) “Phân cấn quân Ïj hành clính -

Chiến lược cho các nước dụng phát triển”, NNPClinh trị Quốo gia, Hà Nội Cuến sách dày 343 trang đã trình bảy vị trí, vai trò và tỉnh tất yêu khách quan

của phân cấp quản lý hành chính đối với các mước đang phát triển Trong bối cảnh mở cửa hội nhập và chuyển đối cơ chế quản lý, cáo quốc gia muốn phát

triển cần đổi mới cách thức quân lý nhà nước, đây inanh plan cap quan lý giữa trung ương và các cấp chính quyền địa phương, Không có mô lủnh phân cấp

chung cho các quốc gia đang phát triển Tùy từng điều kiện và trình độ phát triển khác nhau, các quốc gia sẽ xác định mức độ phân cấp quản lý phú hợp [37]

12 Các công trình nghiên cứu phân cấp quan lý nhà nước về giáo dục

1.2.1 Cúc công trình nghiên cứu trong mưức

Ở Việt Nam hiện nay còn it công trình nghiên cứu vẻ phan cấp quan ly

nhà nước về giáo dục nói chưng và GDPT nói riêng

~ Có thể nôi công trình nghiên cứu tương đổi toàn diện đầu tiên về phân

cấp quản lý nhả nước về GDPT là Để tài khoa học cấp Bộ B98-52-22

“Nghiên cứu lập trưng và phân quyền trong hệ thing quan bi nganh GDPT

iệt nam” do T3 Nguyễn Tiên Hùng làm chủ nhiệm Đề tải khoa học tập trưng nghiên cứu các kiểu tập trung và phân cấp trong quản ly ngành giáo duc; loi thé va rủi ro của phân cấp quản lý ngành giáo dục, các tiêu chí xác

định tập bung hay phần cấp trong hệ thống quận lý ngành GDPT; khuynh

hướng tập trung và phân cấp theo chức nắng và các thánh phẩn của chức nẵng

quản lý giáo đục [31]

- Tiếp theo, năm 2003, Dự án hỗ trợ Bộ Giáo duc và Dào tạo thực hiện

xôi khảo sát tại 12 tĩnh: và thành phổ và hoàn thành “Báo cáo biện trạng và khuyển nghị về phân cấp quân lý giáo dục Việt Nam”, Ban baw cáo đã mô tả

14

củủ tiết hiện rạng và dé xuất khuyên nghị nhằm đây mạnh phân cấp quân lý

nhà nước về giáo dục ở Việt Nam

- Năm 2003, các tác giả Đậu Hoàn Đô, Nguyễn Công Giáp và Đảo Vân

Vy đã cho công bố công trình nghiên cứu “Phân cấp quấn lý giáo đục Việt Nam: Thực trạng và xu hưởng” Công trình này được thực hiện với sự hỗ trợ của Tổ chức Cứu trợ trẻ em Thụy Điễn và Viện Chiến lược chương trình giáo

đục Công trình nghiên cứu đã bước đầu khái quát cào xu hướng phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục của các quốc gia trên thế giới, thực trạng phân

cấp quân lý nhà nước về giáo dục và để xuất phương hướng đây mạnh phân cấp quân lý nhả nước vẻ giáo dục ở Việt Nam [23]

- Trần Tiêng IIạnh (2011): “A48t sd nhin nhận về phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo ở Việt Nam ",bài trong cuỗn “Phân cấp quản lý

nhà nước”, NXP Công an Nhân dân Tác giã trình bày cơ sở lý luận về phân

cấp quản lý nhà nước đổi với GD&ĐT, thực trạng phản cấp quan ly nhà nước đốt với GD&ĐÐT, qua đó để xuất một số định hướng nhằm đổi mới, tầng cường

phân cấp quản lý nhà nước đối với GD&ITT ở nước ta hiện nay

Để cập đến những khó khăn, tổn tại trong quá trình phân cập quân lý giáo duc ở Việt Nam, tác giã nhân mạnh: hệ thông tổ chức bộ máy thực hiện phan cấp quản lý còn hạn chế, chưa có sự phân định rõ ràng, cụ thể nhyieermj vụ,

quyền hạn giữa trưng ương vá địa phương, việc phân cập quản lý còn gặp nhiều lứng túng, thiểu sự đẳng bộ, din đến tình trạng cắt khúc, chia việc mà thiếu sự

liên thông trong hệ thống: sự phổi hợp giữa ngành giáo dục với các ngành liên

quan chưa chặt chế, thông nhất nêu ngành giáo dục thực hiệu các chức rằng chuyên môn rất khó khăn [64]

Một số tác giả đã công bổ các công trình nghiên cửu về phân cấp quản lý đối với GD-DT trên các tạo chí chuyên ngành, như:

- Nguyễn Tiên Hùng (2004) “Tin hiéu quy trình nghiên cứu phân cấp quân TỦ giáo đục”, Tạp chỉ Phát biểu giáo dục, số 4 (64) Theo tác giả, đề có

thể xác định lại hợp lý trách nhiên, quyền hạn và trách niềm của từng cấp

quán lý và nhà trường phê thông, cũng như cơ chế phổi hợp làm việc giữa các

cấp đỏi hỏi phải xác định được các mâu thuần, khó khăn trong thực hiện các chức nẵng quản lý giáo dục liện lành của lừng cấp quân lý và nhà trưởng, Lí

đó đề ra các giải pháp khấu phục Vì vậy, quy trình nghiên cửu về phân cấp

quan ly giao duc cần được thực hiện theo 3 bước: (1) xây đựng bức tranh hiện

trạng về phân cấp quản lý giảo dục; (2) phân tích hiện trạng về phân cấp quản

lý giáo dục; và (3) xây dựng các giải pháp về phân cấp quản lý giáo dục [32]

- Nguyễn Tiến Hìng (2006) “Ei trò của các cấp quần ]ý trong xu thể phân cấp quản Ïÿ giáo dục đại bọc", Tạp chỉ Khoa học giáo dục, số 6 năm 2006

Tải báo phân tích vai trò của Quốc hội, Chính phú, Bộ Giáo đục và Dào tạo, các

bộ và cơ quan ngang bé, UBND tinh’thinh phố, Sở giáo duc va Dao tao, cdc

trường đại học trong xu hướng phân cân quản lý giáo dục đại học [33]

- Dinh Thi Minh Tuyết (2007): “Về phân cấp quản lý giáo đực - đào lạo ở

nước ta hiện nay”, Tap chí Quân lý nhà nước, số 142 (11-2007) Tác giả bài

bao đã phân tích thực trạng phần cấp quản lý trong lĩnh vực giáo dục - đảo tạo

ở nước ta hiện ray, những kết quả đã đạt được củng như những hạn chế, bất cập, nguyên nhân của những hạn chế, bắt cập, để xuất định hướng và một số

giải pháp hơàn thiện phân cấp quần lý giáo dục - đảo lao Tác giả bài bảo nhắn

mạnh: đổi moi phân cấp quan lý về giáo dục - đào tạo là một yêu cầu khách quan nhưng không thể tự do, tùy tiện Không thế nhận thức đơn giản trong phân cấp quản lý về giáo đục - đảo tạo và cũng không nên cứng nhắc quan

tiện cho rằng tập trung là bất hợp lý, phần cấp là hợp lý và ngược lại [74]

- Trần Héng Thắm: “M⁄ổi số giải pháp đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà

mước về giáo đục phổ thông”, Tạp chỉ Khoa hoc Dai học Sư phạm Thành phố TIé Chi Minh, số tháng 2/2012 Bai bao phân tích thực tiễn phân cập quản lý nhà

nước đối với bậc giáo dục phố thông ở Việt Nam và đề xuất các giải pháp đây xuạnh phẩm cấp quản lý nhà nước đổi với bậc học này Táo giả đã trình bày một

số ý kiến về việc phân cấp quân lý GDPT với mong muốn góp phẩn định hướng

cho việc thực hiện công tác này ở nước ta trong thời gian tới [6Š]

Theo tác giả, phân cập quản lý GDPT chỉ có tác đụng thực sự khi trao

quyền quyết định cho chính quyền cấp cơ sở và cập nhà trường, Sẽ khó lim thấy mô hình phan cap GDPT théng nhất cho cả nước, vì mỗi địa phương đều

có những điều kiện cụ thể khác nhau Điều quan trọng là cằn tìm ra những,

điểm chưng để quy định và tùy thuộc vào đặc điểm riêng ma có những hướng dẫn cụ thể cho từng địa phương

- Đình Minh Ding: “Phôn cấp quản lý nhà nước về giáo đục và đào lạo ở cấp huyện vùng động bằng sông Của Long”, Tạp chỉ Quân lý nhà nước, số 195

(1-2012) Tác giả bài báo trình bày quá trình phân cấp về GD-DT ở đồng bằng sông Cửu Long từ sau giải phóng miễn Nam và nhắn mạnh: tuy cỏ nhiều thời kỳ

phân cấp quân lý nhà nước về GD-ĐT khác nhan, nhưng giáo dục tiểu học và THCS co ban được phân cấp quản lý cho UBND cắp huyện và nó đã phát huy tác dụng nhất định Bài báo cũng đã trỉnh bảy những vẫn đẻ đặt ra đổi với phân

cấp quản lý vẻ GD-DT ở các tính ving động bằng sông Cứu Long [17]

1.32 Các công trình nghiên cứu nước ngoài

- Rondineli D va Nellis J (1996): “Assessing decentralization policies

in Developing countries: the case for comtious optimion” (Chính sách phân

cấp sự định ở các nước đang phát triển: Trường hợp vẻ chủ nghĩa lạc quan cân trọng), 2elelapmemt Poliey Review 4, Thao cáo tác giả, ngay từ những, nắm 80 của thể kỷ X%, nhiều mưác trên thế giới tại châu Âu, châu Úc, châu

chau A

du Phú đã bất đâu thể nghiệm và thực hiện hệ thông phân

cấp quan lý đổi với GI-ĐT theo hướng tra quyên ban hành các quyết định:

quản lý cho cấp đưới của chỉnh phủ trưng ương (chính quyền cấp vừng/hang/tnh/thành phó/quận/huyện) và cho các trường, Lý do phân cấp

quản lý đối với GD-ĐT ở gác quốc gia là rất khác nhau nhưng chủ yếu là do gấp trung ương không thể tiếp lục gảnh vác việc cụng eap (ai chinh cho hệ

thông GD-ĐT và do hệ thông quản lý về giáo dục quá công kênh, quan liều

gây tồn kém và lãng phí cho ngân sách nhà nước [102]

- Lockheed, Marlaine (2004): “Decentralization of education: Eight

lessons for school effectiveness and improvement” (Phân cấp giáo duc: Tam

bài học cửa sự liễu triển và ấn tượng trường học), The word Rank, Washington, D.C Theo cáo tác giá, mô hình phân cập quản lý cho chính

quyển cấp đưới có hai kiểu điển hình: Phân cấp quan lý cho một cấp chính quyền (tinh/thành phổ) chịu trách nhiệm quân lý GDPT và mô hình phân cấp

cho lưi cấp chính quyền (vùng/bang và tìihAhành phổ) quản lý GDPT Mô hình phân cấp quản lý cho nhả trường thực chất là mô hình nâng cao quyền tự

chủ của các trường phố thông, coi nhà trường là một đơn vị cải cách chỉnh và dựa trên sự phân bễ lại quyên hạn ban hành quyết định quản lý như là một

động lục để khuyến khích và duy trì cải cách Kinh nghiệm tại các quốc gia cải cách thành cóng đều có chung đặc điểm là đây mạnh phân cấp quản lý cho các trường phổ thông và nàng cao quyền tự chủ của các trường mẻ van tuân

thủ các quy định của chính quyền trung ương và chính quyền cắp trên [1001]

- Elizabeth M King và Susana Corderio Guerra (2005): “Ning cude

cdi cách giáo dục ở Đông A: chinh sách, quả trình và tac déng” trong cuốn xách “Phân cấp ở Đông Á để chính quyều địa phương phát huy tác dụng”,

NXB Vin hóa Thông tin, Hà Nội Theo tác giá, phân cấp quản lý nhả nước về

giao đục ở Đông Á có những đặc trưng chung Đặc trưng lớn nhất là hệ thống giao dục được chuyển giao đựa trên các cơ cấu điều hành và quản lý đa tầng,

SỰ TỔ

kết quả là để có được một chính sách quốc gìa nhất quán đời hồi phải

lực rất lớn Chính phủ trung ương và các cấp chính quyền trung gian vần tiếp

tục quản lý cấp giáo dục cơ bản, song chính quyên cấp thấp nhật và bản thân

các trường phổ thông lại quản lý chế độ giáo đục cơ bản

Sau khi phân tích thục trạng cải cách giáo dục ở các nước Đông Ả, bài

viết rút ra những bài học kinh nghiệm trong phân cấp quan ly giao due: (1)

Can Jam sảng tô sự phân chúa các chức năng, đơn giản hóa các quy trình va

cung cấp các cơ chế để phối hợp và thúc đây chia sé hiểu biết về cái cách ở các cấp chỉnh quyền khác nhau cũng như phân xử những bat đẳng: (2) Chính

phủ trung ương giữ nhiều vai lo quan trọng nhưng cũng rất kháo nhau trong

âu trúc và kỹ năng của mình; (3) bản thiết

bối cảnh phân gấp và cân thay đối œị

kể phân cấp cần thiết để vận hành hệ thông giáo dục bao gẻm các hệ thống

đámh giả cả nhân, tài chỉnh, học sinh và quản lý thông tìm TIệ thống này can được sắn xếp lại để phân ảnh mồi quan hệ liên chỉnh quyển với các chức năng

được phần công và rững lực cần được nẵng cao; (4) Đề quá trình mang lại tác động tích cực đổi với thành tích học tập của học sinh, các hệ thống thông ti

và đảnh giá không chỉ phải đúng chỗ mà còn phải hoạt động phối hợp với nhau trơng suất quả trình tham gia [25]

- Donal R, Winkler (1998): Recentralization in cđuoalion: An Feonomie

Perspective (Phan cap quản lý trong giáo dục: Viễn cánh kinh tế), World bank

[93] Theo tác giả, ở hẳn hết các nước đang phát triển, tách nhiệm cùng cấp giáo

đục bậc tiểu học và trưng học cơ sở vẫn thuộc về chính phú trưng ương Tuy

nhiên, ngày cảng có nhiều nước trên thế giới đang tách trách nhiệm này khói

trưng ương như muội phẩn của côi gách nhằm phần cấp chức rểng cửa chính phủ Viée chuyển giao này diễn ra đưới nhiễu hình thúc, bao gồm cả việc chuyển giao

các trách nhiệm tài khóa và quản lý cho các cập chính quyền thấp hơn, cho phép

cấu lrường công lập có quyền hoạt động độ lập, yêu vấu có sự tham gia của

cộng đồng trong việc điểu hành hoạt động của các trưởng học, mở rông hình

thúc tài trợ từ cộng đồng, cho phép phụ huynh tự lựa chọn trường hoc cho con

ern min, khuyển khích hình tưức cũng ứng địch vụ tr nhân

Phân tích quá trình phân cấp quản lý trong giáo dục, tác giả chia quá

trinh phản cấp thành các các hình thức khác nhau: dựa trên mục dich phan cấp

quản lý ta có phân cấp về chỉnh trị, hành chính, tải chính và thì trường, đựa

theo mức độ chuyển giao quyền hạn từ cấp trung ương xuống cấp thấp hơn, ta

cô các hình thức phân cấp: Phi lập trung hóa: ủy thác; ủy quyền; tư nhân hỏa

- Caldwell B J (2003): “Self-Management und the Public goud in

School education: gettmg the balance right for Australia”(Tu quan và loi ích

xã hội trong giáo dục phổ thông: quyén binh ding 6 Ue), Invited paper

presented as a counry report at an Intemational workshop on “Leading and Managing schools for Quality and Equity” organized by the Ministry of

Faneation of Chile Tác giả bài tham ludn vidt: trong bồi cảnh nên kính tế thị

trường và hội nhập quốc tế, cần phải quan niệm đây đủ hơn vẻ một hệ thống giáo dục phổ thông phải triển Một nền giảo dục phổ thông tốt không chỉ bao

gồm sự đầy đủ về cả tổ vật chất như lớp học, số lượng giáo viên, sách

giảo khoa mà quan trạng hơm là tạo động lực thúc đẩy chất lượng dạy và

học Vẻ bản chất, có 3 yêu tổ tạo nền đồng lực cho việc dạy và hợc đạt hiệu

quả là: (3) cô nhiêu cơ bội cho việc lựa chọn và cạnh wands, (i) wba trường Dự chủ; và (iii) nhà trưởng tự chịu trách nhiệm

Như vậy, yêu câu đặt ra ở đây là phải đối mới cơ chế quản lý giáo dục

phể thông sao cho chát lượng đạy và học được nâng lên đẳng thời với những

chỉ phí lợi ích hợp lý

- Winkler R, Domald R and Gershiberg (2003): Effects om Quality of

Schooling (Cae yéu t6 anh hudng đến chất lượng dạy học), Worở Bank, Washington D.C Cuén sách đã cung cấp nhiều kinh nghiệm quý trong việc giải quyết máu thuẫn cơ bản trong quản lý giáo dục giữa việc cần tập trưng

quản lý cải gì Ở oấp trung ương và phân gấp những gì cho các cấp quận lý thấp hon trong quản lý nhà nước về GDET Đặc biệt là những kinh nghiệm

giải quyết có hiện quả và hợp lý khuynh hưởng trao quyền tự chủ quản lý và trách nhiệm cho quá trình ban hành quyết định tại các trường đang phát triển

quanh mẽ trêu thể giới Đây là yếu tổ quan họng ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học ở các trường phổ thông hiện nay [103]

- Cheema, G Shabbir and Rondincli (1993): “Decentralization and

development: Policy implementation in developing countries” (Phin cip va phát triển: thực thi chỉnh sách ở các nước đang phát triển), Sage, Beverly Hills

Các lác giả cuỗn sách nhân nuạnh: trong bối cảnh phân cấp quản lý đối với GDPT, các quốc gia trên thể giới đều có cùng mội điển chưng, đó là: một mới, cẩn duy trì vai trỏ của tập trung trơng quản lý, nhưng chỉ tập trung vào thiết lập

đường lổi mang tính định hướng cho toàn bộ hệ thống, đề ra mục tiêu và các tiêu chuẩn học tập che học sinh, các chính sách hỗ trợ cho nhà trường và kiếm

soái việc thực biên cửa nhà trường, mặt khác, cần nâng cao quyền tự chủ cho nhà trường trong việc huy động và sử dụng các nguồn lực để đáp ứng tốt nhất

nhụ câu học tập của học sinh, cha mẹ học sinh và cộng đông, Tuy nhiên, mối quan hệ giữa trách nhiệm và quyền hạn, nhất là tràch nhiệm của các cấp quản:

lý và nhà trường phổ thông vẫn là vấn để khỏ khăn đang được các quốc gia tiếp

tục nghiên củu phủ hợp với tỉnh hình thực thẻ của mỗi nước [92]

- Bao cdo nghiên cửu của Trung tâm Dân chủ và Quân trị thuộc cơ quan

phát triển quốc tế Iloa Ky USAID: “Decentralization and democratic Local

Government” (Phin cép va Quan ti dia phuong din chil), Washington D.C,

USAID, May 2000 Báo cáo trình bảy mối quan hệ giữa phân cấp và quên trị dia phương dân chủ Bản báo cáo nhấn mạntr Ku hudng chong trong eae nha

nước dân chủ hiện đại là khi xã hội phát triển cảng cao thi việc phần cấp quan

lý cảng diễn ra nhiều hơn, chính quyền các địa phương được trao nhiều nhiệm

vụ, quyền hạn hơn [106]

- Sach chuyên khảo của Alfred ds Grazia: “Decentralization - The

element of Political Science” (Phan cp - yéu té cia khoa hee chinh tri), New Jersey, 1999 Tac giá cuén sách nhân mạnh đến các đặc điểm của phân cấp

quản lý, coi phân cấp quận lý là ý chỉ của các rửa chỉnh trị, mang tính định

hướng chính trị của nhà nước Cuốn sách chuyên khão trình bày các điều kiện

để thực hiện phân cấp quản lý và khẳng định: phân cấp quần lý là quả trình

chuyển đổi phương thức thục tủ quyền lực nhà nước tập trung quan liêu sang, đân chủ, là chuyển giao nhiệm vụ, quyền lưm từ chính quyền trung ương cho

chính quyển địa phương các cắp nhằm mục tiêu hiệu quả Phân cấp, phan

quyền không có nghĩa là làm giảm vat tô của trung ượng Trà ngược lại trưng,

ương làm đúng việc phải làm là xây đụng chính sách, pháp luật và giải quyết

các vẫn đề có tỉnh chiến lược, déng thời thúc đây tính độc lập, chịu trách

tửyêm trong quá trình ra quyết định và tổ chức thục hiển cửa chính quyên địn

phương các cấp [89]

1.3 Đánh giá chung về các công trình nghiên cứu liền quan đến để tài luận

án

1.31 Những nội dụng đã được nghiÊn cửu

Từ việc hệ thống hỏa tổng quan tỉnh hình nghiên cửu liên quan đến đề tải luận án, chúng tá có thể thấy những cổng trình nghiên cửu trên thế giới và ở

Việt Kam đã giải quyết được nhiễu vấn để có tỉnh chất nên tảng cho nghiên

ctu vé phn cap quản lý nhả nước nói chung, phần cấp quâu lý nhà nước về

GDPT nói riêng,

Những công trình nghiên cứu nảy đã nghiên cứu và đưa ra nhiều quan

niệm khảo nhau về phân cấp quản lý dựa trên quan điểm của cáo hoe gid, so

sảnh, phân biệt phân cấp với phân quyền, ủy quyền, lần quyền Cúc nghiên

cứu về lịch sứ hình thành và phát triển của phân cấp quản lý trên thể giới cũng

cho thấy các đặc điểm của của hoạt động phân cấp ở mỗi giai đoạn khác nhau:

của quả trình phát triển của mỗi quốc gia

Các công trình nghiên cứu cững đã đẻ cấp đến các đặc điểm, nguyên tắc

phản cấp quản lý, từ đó đề xuất quy trình và mô hình phân cấp quản lý phủ

hợp với đặc điểm của các quốc gia trên thế giới

Các công trình nghiên cứu về phân cắp quan lý về giáo dục đã phân tích

vai trò của phần cấp quản lý từ nhiều góc nhấn; lợi thể và rồi ro cửa phân cấp

quản Ky, cdc yau té anh hưởng đến thực hiện phân cấp, các kiểu tập trung và

phản cấp quản lý về giáo dục

Các công trình nghiên cửu chủ yếu phân tích, đặt niên tông lý luận và thực

tiễn, quan điểm tiếp cận tổng thể cho việc tiền hành nghiên cứu về mỗi quan hệ trong phân cấp, phân quyển giữa trưng tương và địa phương, vẻ bản chất, vai trỏ,

chức răng của chỉnh quyền địa phương, cơ sở của việc phẩm cap noi chung, phan cấp về giáo dục nói riêng,

Nhìn chung, các nội dung liên quan đến hoạt động phân cấp, phân cấp

quản lý về giáa đục đã được các học giả trong và ngoài nước nghiên cứu,

phân tích ở nhiều khía cạnh khác nhau Những công trình khoa học này cưng,

cấp hệ thông những kiến thức khoa học phong phú, đặt nến tầng cho việc nghiên cứu để tải này

1.3.2 Những nội dụng luận án cần tiếp tục nghiên cứu, bỗ sung

Nhin chưng các nghiên cứu vẻ phân cấp quản lý nhà mước về giáo

ducméi chỉ mang tỉnh chất khải quát bước đầu, trên địa bản cả nước hoặc ở rnột số vững nhất định Những nghiên cứu vẻ phân cắp quản lý đối với GDPT

đặc biệt gắn với địa bản đặc thủ là Thủ đô Hà Nội thì chưa có công trình nào

Mặt khác, chủ yếu các công trình nghiên cửu giai đoạn sau khi Nghị định

113/2010/KĐ-CP ban hành Hiện nay Nghị định 127/2018/NĐ-CP thay thé

Nghi định 115/2010/NĐ-CP với những thay đối nhất định trong phân cap quản lý nhà nước về GD nói chúng và GDPT nói riêng, Việc Hiếp tục nghiền

cứu đánh giả sự phù hợp thẻ chế hiện hành với thực tiễn của GDPT ở thú đồ

Hà Nội lä hoàn toàn cân thiết

Trên cơ sở phân tích những vấn đề đã được nghiên cứu, luận án cản tiếp

tục ng hiển cứu những nội đụng sau

Một là, nghiên cửa cơ sở lý luận của hoạt động phân cấp, nhất là phân

cấp phân cấp quán lý nhà nước về GDPT: Dặc điểm, nội đưng, vai trỏ; các yêu tố ảnh hưởng đến phân cấp quan ly nhà mước về GDPT; làm rẽ kinh

nghiệm về phân cấp QT.NN đổi với GDPT một số nước liên thể giới để tham khảo cho Việt Năm nói chúng và Hà Nội nói riêng, Những nội dụng này sẽ là

re} a

khủng lý thuyết để xác định, đánh giá thực trạng cũng như để xuất các giải

pháp đây mạnh và tăng cường phân cấp quản lý nhà nước về ODPT trên địa

ban Thánh phố Hà Nội trong, những năm tới

Hai lànghiên gứu hệ thống lành lạng pháp lý liên quan đến hoạt động, phản cấp quản lý và phần cấp quan lý nhà mước về GIỌPT ở Việt Nam Những, quy định mang tinh pháp lý về phân cấp quản lý con nằm rái rác ở

nhiều văn bản quy phạm khả nhau Luận ân cẩn nghiên cứn để tập hợp và hệ thống hỏa các quy định này nhằm xây đựng cơ sở cho việc đánh giá thục

trạng phân cấp quân lý nhá nước vẻ GDPT ở nước ta hiện may

Ba id, voi đặc thủ của thành phỏ Hà Nội, luận án cần làm rõ đặc trưng

phân cấp QLMN về GDPT với chính quyền đô thị có gì khác với các địa

phương khác, Dỏng thời phân tích, đánh giá thực trạng, những két quả đã đạt

được, những hạn chế, bất cập, nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong, phân cấp quan ly nha nude vẻ GDPT trên địa bản Thanh phé Ha Noi

Bén là, nêu phương hưởng và để xuất các giải pháp đây mạnh và nâng

cao hiệu quá phân cấp quán ly nhà nước về GDPT trén dia ban Thanh phé Ia

Nội trong những năm tới Luận án cũng đẻ xuất các giải pháp đổi mới phân cấp quản lý nha nude vé GDPT trên địa bản Thành phô Hà Nội trong bồi

cin hiện nay.

Tiểu kết chương 1

Chương I của luận án đã tập trung nghiên cửu các công trình nghiên cứu ở

trong mước và trên thể giới về phân cấp quản lý, phân cấp quản lý về giáo đục và

đảnh giá chủng về các công bình nghiên cứu hêu quan đếu để tài luậu đm Trong chương nảy luận ám đố chỉ rõ những nội dung đã được các lác giả trong nước và quốc tế nghiên cứu vẻ phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục, những

nội đụng tác giải luận án cẩn nghiền cứu, bể sung

Tuy chưa có công trình nào trực tiếp nghiên cửu vé phân cấp quản ly

thả nước về GDPT, nhưng đã có một số công trình nghiên cửu cơ sử lý luận

và thực tiễn, giải quyết được nhiều vấn để có tính chất nền tảng cho nghiên

cứu về phân cấp quản lý nhà nước nói chưng, phân cấp quản lý nhà nước về

GDPT nói riêng

Các công trình nghiên cứu ở trong nước và trên thế giới đá đưa ra nhiều quan niệm khác nhau về phân cắp quân lý dựa trên quan điểm cửa các học giả,

so sánh, phân biệt phân cấp với phân quyền, ủy quyền, tấn quyền Các nghiên

cứu về lịch sử hình thành và phát triển của phân cấp quan lý cũng cho chung

ta thấy được đặc điểm của của phần cấp quản lý ở mỗi giai đoạn khác nhau của quá trình phát triển Các công trình nghiên cứu cũng đã để cập đến đặc

dé , nguyền tắc phân cấp quan Wy, tir dé dé xudt quy trinh vA md hinh phân

cấp quản lý phú hợp với đặc điểm của từng nước

Cáo công trình nghiên cứu về phân cấp quản lý về giáo dục đã phân tích vai trò của phân cấp quãn lý từ nhiều gác nhín; lợi thế và rủi ro của phân cấp;

các yêu tổ ảnh hưởng đến việu thực hiện phần cấp, gác kiểu lập trung và phân cấp quản lý về giáo dục

Các công trình nghiên cứu trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn, quan điểm tiếp cận cho việc tiến hành nghiên cửu về mỗi quan hệ trong phân cân, phân

quyền giữa trung ương và địa phương, về bắn chất, vai trò, chức nắng của chính:

a gos te ads cd on te tes vb ot

quyền địa phương, cơ sở của việc phân cấp quân lý về giáo dục

tạ a

Cáo nội dụng liên quan đến phân cấp, phân cấp quản lý về giáo dục đã

được các học giá trong và ngoài nước nghiên cứu, phân tích ở nhiều khía cạnh

khác nhau Những công trình khoa học này cung cấp những kiến thức khoa

học cơ bản, đặt rên tảng cho nghiên cửa sinh nghiên cứu để tài này

Tuy vậy, những nghiên cứu về phân cấp và phân cấp quận lý nhà nước về giáo đục mới chỉ mang tính chất khải quát bước đầu, chưa đi vào cụ thể Các

nghiên cứu vẻ phân cắp quản lý nhà nước về giáo đục còn rất ít, được để cập rai rac, không mang tính hệ thắng và toàn điện Những nghiên cứu về phân

cấp quản lý đối với GDPT hấu như chưa só, rất là phân cấp quận lý nhả nước về GDPT ở một địa phương cụ thể

Trên cơ sở phân tích làm rõ những vận đề đã được nghiên cửu, hiận án cân tiếp tục nghiên cứu đặc điển, mục tiêu, các nguyên tắc phân cấp quản lý;

các yên tô ảnh hưởng đến phân cấp quân lý nhá nước về GDPT: các kiểu tập trung và phản cấp quản lý nhà nước về GDPT, những vẫn đề đặt ra khi thực hiên phân cấp quản lý nhà nước về GDPT ở nước ta hiện nay Luận án cũng

để ra nhiệm vụ nghiên cứu thực trạng phân cấp quản lý nhà nước về GDPT

trên địa bản Thành phố Hà Nội; nêu phương hưởng va đề xuất các giải pháp day mạnh phân cấp quản lý nhà nước về GDPT trên địa bản Thanh phé Ha

Nội trong những năm tới

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA PHÁN CẬP QUẦN LÝ

NILA NUGC VE GIAO DUC PIO THONG

2.1 Quản lý và quản lý nhà nước về giáo dục phố thông

Dười góc độ khoa học, có rất nhiều quan điểm khác nhau về quản lý Có

tác giá cho rằng, quản lý lá việc đạt đến mục tiêu thông qua hoạt động của người khác Tảo giả khác lại cơi quản lý như một hoạt động thiết yếu bảo dam

phối hợp những nỗ lực cá nhân để đạt tới rnục tiều của nhóm

Theo Harol Koontz “Quan ly 1a mét nghệ thuật nhằm đạt được mục tiểu

đã để ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hưởng dẫn hoạt động,

của những người khác", [36]

Còn Nguyễn Minh Đạo: "Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển,

hưởng, dẫn các quả trình xã hội và hành vị hoạt động của con người nhằm đạt

tới ruục tiêu đã đề ra" [20]

Giáo trình Khoa học quản lý của Trường Dại học Kinh tế quốc dân thì

quan niệm: "Quản lý lả việc đạt tởi mục đích của tổ chức mớt cách có kết quả

và hiệu quá thông qua quá trình lập kế hoạch, tổ chúc, lãnh đạo vả kiểm tra các nguồn lực của tổ chức" [71]

Mặc dù có nhiều quan niệm khác nhau, nhưng phê quát hơn cA có thé hiểu: quân lý là sự tác động có định hướng và có tổ chức của chủ thẻ quản lý lên đổi lượng quân lý bằng các phương thức nhất định để đạt lới mục tiêu để ra

tạ 5

Quản lý bao gồm các yếu tổ câu thành sau: (1) Chủ thể quân lý là tác nhần tạo ra các tác động: (2) đổi tượng quản lý bị quản lý tiếp nhận trực tiếp các tác đồng của chủ thể quản lý, (3) Các khách thê quản lý là mục tiêu mà

chú thê quán lý tác động để mong muốn đạt được

Theo đổi tượng quản lý, các hoạt động quản lý có thể phân chia thành 3 nhỏm chủ yếu: quản lý giới vô sinh ( ví dụ như nhà xưởng, ruộng đất, tài nguyên, hằm mỏ, thiết bị máy móc, nguyên vật liệu, sản phẩm.) , quản lý giới

sinh vật và quản lý xã hội Quản lý xã hội với tư cách lá quản lý các hoạt động của con người, giữa con người với nhau trong xã hội là một bộ phận của quản lý chung

Quân ly nha nude là một dang quản lý xã hội đặc biệt, xuất hiện và tổn

tại cùng với sự xuất hiện và tên tại của nhả nước Quan lý nhà nước lâ hoạt động gắn liên với hệ thông các cơ quan quyển lực nhả nước, có tỉnh chất cưỡng chế đơn phương đổi với xã hội Nội hàm của quân lý nhà nước thay đổi

phụ thuộc vào chế độ chính trị, lịch sử và đặc điểm văn hoá, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi một quốc gia qua các iai đoạn lịch sử

Quản lý nhà nước thực hiện 3 quyển: 1) Quyền lập pháp do các cơ quan

lap pháp thực hiện Quyển lặp pháp là quyền bạn hành và sửa đổi Hiển pháp

và luậi, tức là quyền xây đựng các quy tốc pháp lý cơ bản để điển chẳnh gác quan hệ xã hội theo định hưởng của nhá nước, 2) Quyển hành pháp là quyền

chấp bành và điên hành do hệ thống các cơ quan hành chính nhà mước thực hiện

Quyền hành pháp là quyền tuc tlí pháp luật, tức là hoạt động chấp hành luật và điều hành, quản lý các mặt của đời sống sống kinh tế - xã hội theo các quy định của pháp luật; 3) Quyền tư pháp do các cơ quan tư pháp thực hiện Quyển tu

pháp là quyển báo vệ pháp luật của các cơ quan tư pháp

Trong quân lý xã hỏi có rất nhiều chủ thể tham gia: các đảng phải chính

trị nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức kinh tế, các hội nghề

nghiệp trong đó nhà nước giữ vai trỏ quan Wong Nhà nước là bung tâm

của hệ thống chính trị và là công cụ quan wong nhất để quản lý xã hồi So với quản lý của các lễ chứu khác, Hủ quân lý nhà nước có những điểm khảo biệt

1) Chủ thể quản lý nhà nước là các cơ quan, cá nhân trong bộ máy nhà nước

được trao quyền, 3) Đối Lượng quan lý nhà nước là tất cả các cá nhân, tổ chức

sinh sống và hoạt đồng trong phạm vi lãnh thổ quốc gia, công dân làm việc bên ngoài lãnh thỏ quốc gia, 3) Quản lý nhà nước lả quản lý toàn diện trên tất cả

các lĩnh vực của đời sống xã hột: chính tị, khit tổ, vấn hoá, xã hội, an mình,

quốc phỏng, ngoại giao; 1) Quản lý nhà nước mang tính quyển lực nhà

nước, sử dựng công cụ pháp luật nhà nước, chính sách để quán lý xã hội, 5)

Mục tiêu gũa quản lý nhà nước là phục vụ nhân dân, duy trì sự dn dink va

phát triển của toàn xã hội [28, 242]

Từ những đặc điểm trên chủng ta có thể hiểu, guản ‡ nhà nước là một

dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lựo nhà nước và sử dụng phúp

luật và chính sách để điều chính hành vi của cá nhân, tổ chúc trên tất cả các

mặt của đời sống xã hội do các cơ quem trong bộ máy nhà nước thực hiện,

nhằm phục vụ nhân dân, du trì sự Ôn định và phải triển của xã bội

2.1.2 Quân lý nhà nước về giáo dục phố thông

T làm rõ khéi niệm quân lý nhà nước về giáo dục phổ thông cản làm sảng tô thuật ngĩ: giáo cục phố thông Theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Quy

định tiêu chuẩn, quy trình xây dựng, chính sửa chương trình giáo dục phê thông;

tổ chức và hoạt động của hội đẳng quốc ga Hiểm định chương trình giáo due

phẻ thông được ban hành kèm theo Thông tư 14/2017/TT-BGDDT (có hiệu lực

22/07/2017), thì: Giáo dục phổ thông gồm giáo dục tiểu học, giáo dục trưng

hoe cơ sỞ (giai đoạn giáo dục cơ lồn) và giáo dục trung học phổ thông (giai đoạn

giáo dục định hưởng nghề nghiệp)

Như vậy, thuật ngữ giáo dục phê thông là thuật ngữ mang nội hàm

rộng bao gồm cả giáo dục bến học, giáo dục trung học cơ sở (giai đoạn

giáo đục cơ bản) và giáo dục trưng học phổ thông (giai đoạn giáo đục định

Hưởng nghề nghiệp)

29

Trên cơ sở phản tích trên có thể hiểu: quản j} nhà nước vỀ giáo dục phd

thông là một lnh vực của quản lý nhà nước do các co quan nhà nước có thẩm:

quyền theo quy định của pháp luật, thực hiện sự tác động và điều chỉnh bằng

quyên lực nhà nước đối với các hoạt động giáo dục phẫ thông nhằm thực hiện mục tiêu duy trì kỹ luật, kệ cương, phải tiễn giáo dục phố (hông đúp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Tử quan niệm trên có thể xác định các yếu tổ câu thanh cha QLNN

về GDPT ở Việt Nam hiện nay như sau:

Thứ nhất, chủ thê QTNN về GDPT là các cơ quan nha nude Cu thé

trong phạm y¡ nghiên cứu của luận án là hệ thông các cơ quan hành chính nhà nước Theo quy định của Tuật Giáo dục hiện nay hệ thống các cơ quan

quản lý nhà nước về GDPT được quy định như sau:

Chính phủ thống nhất quản lý nhà mước về GIPT Chỉnh phủ trình Quốc hội trước khi quyết định những chủ trương lớn có änhhưởng đến quyển

va nghia vu hoc tap của cổng dân trong phạm vi cả nước, những, clrủ trương,

về cải cách nội dung chương trình cúa các bậc học phổ thông, hing nim bao

cáo Quốc hội về kết quả hoạt động GDPT và việc thực hiện việc thu chỉ ngân

sách GDPT,

Bộ Giáo dục và Đảo tạo clju trách nhiệm trước Chính phủ trong việc

thực hiện quản lý nha nude vé GDPT

Cáo Bộ có trách nhiệm thục hiện nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước

về GDPT quy định tại Nghị định của Chính phú về chức năng, nhiệm vụ, quyền

ham và cơ câu 16 chức

ủa mỗi Bộ, đồng thời phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo bảo đảm sự thông nhật quản lý nhà nước về GDET Bộ Kế hoạch và Đầu tư

chủ ti, phối hợp với Bộ Giáo đục và Dao tạo, Bộ Lao động - Thương bình và

Xã hội, Bộ Nội vu và các cơ quan có liên quan tổng hợp chỉ tiêu đảo tạo, bởi

đưỡng hàng năm và đưa vào kế hoạch phát biển kinh tế xã hội gủa cả nước trình Thủ Lương Chính phủ phê duyệt; chấu trách nhiệm về tính hợp lý, sự đáp

ứng nhủ cầu thực tiễn và cầu đổi về cơ câu nguồn nhằn lực được đảo tạo Bộ

Tài chính chú trì, phối hợp với Bộ Giáo đục và Dào tạo và các cơ quan liên

quan lập đự toán, phân bổ, tổ chức thực hiện ngân sách nhá nước; xây dựng

các chính xách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức về tải chỉnh - ngân sách, bảo đấm lài chính và thực hiện thanh tra, kiểm tra lài chính - ngân sách đối với

lĩnh vực GDPT theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước và các văn bán pháp luật có liền quan Bệ Nội vụ có trách nhiệm thực hiện những quy định

về quản lý biên chế GDPT quy định tại Nghị định của Chính phủ

TỦy bạm nhân dân các cấp và Chủ lịch ý bạn nhần dân các cấp thực

hiện quản lý nhà mước về GDPT ở địa phương theo quy định của Chính phủ

Ở cấp tính có Sở Giáo dục và Dào tạo Giám đốc Sở Giáo duc va Dao tạo chịu trách nhiệm trước UBND cấp tỉnh trong quản lý nhà nước về GDPT

trong phạm vi tinh, bao gồm các trưởng tiểu học, THƠS, THPT Một số Sở

Giáo dục và Đào tạo chỉ được quân lý chuyên môn và một vải mặt khác thuộc

quả trình GDPT Giám đỏc Sở Giáo duc va Đảo tạo được cấp bằng tốt nghiệp

Sơ đồ 2.1 Hệ (hông các cơ quan quản lý nhà nước về GDPT

CHÍNH PHỦ

’® Quan hé chi dao vé chuyên môn, nghiệp vụ

Thứ bai, nội đụng quản lý nhà nước về giảo duc phổ thông

Chủ thé QLNN sé tién hành các hoạt động sau trong lĩnh vực GDPT:

- Xây dựng và chỉ đạo thục biện chiến hược, quy hoạch, kẻ hoạch, chính sách phát triển giáo đục phố thông;

- Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về GDPT; ban hành điều lệ nhà trường: ban hành quy định vẻ tả chức và hoạt động của

các cơ sỗ giáo dục phê thông,

- Quy định mục tiêu, chương trình, nội dụng GDPT, tiêu chuẩn nhà giao;

tiêu chuẩn cơ sở vật chất và thiết bị trường học; việc biển soạn, xuất bản, in

va phat hành sách giáo khoa, giáo trình; quy chế thị cứ và cấp văn bằng,

chứng chỉ,

~ Tế chức, quên lý việc bảo đâm chất lượng giao due và kiểm định chất

lượng giáo dục phổ thông,

tà 8