Luận văn phân cấp quản lý nhà nước cho chính quyền phường tại thành phố hà nội

Chương 2 CƠ $6 KHOA HOC VE PHAN CAP QUAN LY NHÀ NƯỚC CHO CHÍNH QUYEN, PHƯỜNG Khai niém, su can thiết phân cập trong quản lý nhà nước Nội dung, hình thức, phương pháp, nguyên tắc vả điểu

BO GIAO DUC VA DAO TAO BỘ NỘI VỤ

IIQC VIỆN IIÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYÊN VĂN MINH

PHAN CAP QUAN LY NHA NUOC CHO CHINH QUYEN PHUONG TAI THANH PHO HA NOT

LUAN AN TIEN SI QUAN LY CONG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HOC VIEN HANH CHINH QUOC GIA

NGUYEN VAN MINH

PHAN CAP QUAN LY NHA NUOC CHO CHÍNH QUYỂN PHƯỜNG TẠI THẢNH PHÓ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 934 04 03

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUAN LY CONG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1 PGS.TS Nguyễn Hữu Hải

2 PGS.TS Hoàng Mai

Tà Nội, 2021

LOT CAM DOAN

Tôi xin cam đoan: Luận án là cổng trình nghiền cửu của riêng tôi Các số liệu được sử dụng trong Tuuận án là trung thực, cáo tải liệu

tham khảo, trích dẫn có xuất xử rỗ ràng,

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về công trình nghiên cửu gôa tôi

Hà Nội, ngày thang 01 năm 2021

Tac gia

Nguyễn Văn Minh

CHU VIET TAT DUQC SU DUNG TRONG LUAN AN

CQDP Chỉnh quyên địa phương

CHXHCNVN: | Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

UBND Uy ban nhân dân

UBTVQH Uy ban Thường vụ Quốc Hội

UBMTTQVN | Ủy ban Mắt tran Tế quốc Việt Nam

Téng quan tinh hinh nghién ctu 6 mre ngoai

Tổng quan các công trình nghiên cứu ở trong nước

Đình giá các công trình nghiên cứu và cae néi dung can lip luc

nghiên cứu của luận án

Chương 2 CƠ $6 KHOA HOC VE PHAN CAP QUAN LY NHÀ

NƯỚC CHO CHÍNH QUYEN, PHƯỜNG

Khai niém, su can thiết phân cập trong quản lý nhà nước

Nội dung, hình thức, phương pháp, nguyên tắc vả điểu kiện đầm

bảo thực hiện phân cấp quân lý nhà nước cho chính quyển phường

Tác yêu tô ảnh hướng đến phân cap cho chỉnh quyên phường

Phân cấp quản lý nhà nước giữa chỉnh quyên thành phê ` và chính

quyên cơ sở của một số quốc gia trên thê giới, bài học kinh nghiệm

Chương 3 THUC TRANG PHAN CAP CHO CHINH QUYEN

PIUCNG TAL TITANIT PHO ITA NOT

Thực trạng tô chức, hoạt đông của chính quyền phường tại Thành phố

Thực trạng phân cập cho chỉnh quyền phường tại Thành phổ Hà Nội

Đánh gia việc thực hiện phân cập cho chính quyên phường tại Hà Nội

và nguyên nhân ưu điểm, hạn chế ,

Chuong 4 QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHAN CAP

QUAN LY NHÀ NƯỚC CHO CTIỈNIH QUYỀN PHƯỜNG TẠI

THANH PHO HA NOT

Quan điểm phân cấp phủ hợp về quan ly nhả nước giữa Thành phế,

chính quyên quân cho chính quyền phường ở Hà Nội

Giải pháp về phân cấp quân lý nhả nước cho chính quyền phường tại

Ha Nai

Các điều kiện đảm bảo thực hiên phân cấp quản lý nhà nước cho chính

quyền phường tại Thành phé Ila Nội

TLUẬN DARH MỤC CONG TRINI CONG BO CUATAC GIA

TAANH MỤC TÀI ILIÊU THAM KHẢO

Phụ lục: PHIÉU ĐIEU TRA XÃ HỘI HỌC

DANH MUC CAC BANG

31 Số lượng và cơ cầu số lượng cơ câu, chất lượng, trình độ 30

dao tạo can bộ phường của Thành phố Hà Nội

3.2 Số lượng và cơ cầu chật lượng, trinh độ đào tạo công chức 80

phường của Thánh phố Hà Nội

33 [Nhiệm vụ được giao của UBND phường thông qua %

van ban hanh chinh cia UBND quan

34 Thê hiện các giải pháp de xuat đồ thực hiện tôt nhiệm vụ 112

phân cấp từ chính quyên cấp trên

DANII MUC BIEU DO

biểu đỗ

3.1 Thể hiện sự cần thiệt về phần cấp thực hiện nhiệm vụ giữa 104

TP Hà Nội và chính quyên phường ở Hà Nội

3.2 Thể hiện sự hiệu biết của đôi tượng được hồi về chú Irương 105

phân câp giữa các câp chính quyên địa phương

33 [Thể hiện nguyễn nhân khó khăn khi thực hiện phân cấp | 106

giữa chính quyền TP Hà Nội cho chỉnh quyên phường

34 | Thể hiển các giải pháp khi thực hiện phân cấp giữa chỉnh | quyên TP HIả Nội cho chính quyền phường TI3

MO BAU

1 Ly da chon dé tai

Su phat triển của nền hành chính tiên tiễn hiện đại đặt ra nhiều yêu cầu

mới, trong đó có yêu cầu về phân cấp quân lý nhà nước giữa các cấp chỉnh

quyền nhằm phát huy tỉnh năng động, sảng lạo, quyển tự chủ, tự chịu trách nhiệm của mỗi cấp, góp phân nâng cao hiệu lực, quả hoạt động của nền hành chính, nâng cao năng lực điều hành phát triển kinh tế - xã hội theo ngành và địa phương

Déi với mỗi quốc gia, không phân biệt hình thức cấu trúc nhả nước là

đơn nhật hay liễn bang, đều xác định việc phân cấp quản lý nhà nước giữa các cấp chỉnh quyền là việc cần thiết Phân cân quân lý nhả nước thể hiện cơ quan nhà nước cấp trên chuyển giao những nhiệm vụ cho cấp dưới thực hiện một

cách thường xuyên, liên tục thông qua sử dụng phương tiện là văn bản quy

phạm pháp luật quy định hoặc chuyên cho cấp dưới thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn bằng các quyết định

Trong nhiều năm qua, Đăng ta luôn đã nhắn mạnh vai trò và tắm quan trọng của cải cách hành chính, trong đó có đây mạnh phân cần quản lỷ nhà

nước Văn kiện Dại hội Dâng lần thứ X (2006) đề ra chỉnh sách và giải pháp về

cơ cầu lại bộ máy Chỉnh phũ theo hướng: "Giâm các đầu mỗi, phủ hợp yêu cầu

đổi mới chức năng, nhiệm vụ phân cấp mạnh cho cấp dưới gắn với hưởng

dẫn và thực hiện thanh tra, kiểm tra của cấp trên"[14, tr.254]

Nghị quyết số 17-NQ-TW ngày 01/8/2007 về đẩy mạnh cải cách hành

chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản li của bộ máy nhả nước, để ra quan

ra

điểm:

¢ định rõ chức năng, nhiệm vụ, phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ

quan, giữa các cấp chính quyên, giữa chính quyền đô thị và chính quyền nông

thôn, giữa tập thê và người đứng đầu cơ quan hành chỉnh”[2,tr.2]

Văn kiện Dai hé1 Dang lần thứ XI (2011) để ra nhiệm vụ, giải pháp chủ

yêu: “Thực hiện phân cấp hợp lý cho chính quyển địa phương đi đôi với nâng

cao chất lượng quy hoạch và tăng cường thanh tra, kiểm tra giám sát của trung, ương, gắn quyền hạn với trách nhiệm được giao” [ I5,tr.250], đẳng thời yên cầu

“Nâng cao chất lượng hoạt động của lội đẳng nhân dân (ITĐND) va Uy ban

nhân dân (UBND) các cấp, đảm bảo quyền lự chủ, tự chịu trách nhiệm trong, việc quyết định và tổ chức thực hiện những chỉnh sách trong phạm vi được phân cẤp” [15.tr.251]

Văn kiện Dại hội Dáng lân thử XI (2016} tiếp tục để ra nhiệm vụ, giải

pháp: “Toản thiện cơ chế phân cấp, bão đảm tính thông nhất, thông suất trong lãnh đạo, quản lý, điễu hành lừ trung ương đến cơ sở Phân định rõ quyền hạn

và trách nhiệm trong quản lý kinh tế, xã hôi giữa trung ương và địa phương,

bão dâm sự tập trung thống nhất quân lý của trung ương và phát huy tính chủ

động, tự chịu trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương Hoàn thiện cơ chế phân cấp dau ty, ngân sách, bảo đâm quân lý thẳng nhất về quy hoạch phát

triển và cân đối nguồn lực” [16, Tr310,311]

Hiển pháp năm 2013 quy dịnh tại Điều 112: “Nhiệm vụ, quyền hạn của

chính quyền địa phương được xác định trên cơ sở phân định thâm quyên giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương và của mỗi cấp chính quyền địa phương".Theo đó, các quy định pháp luật hiện hành đã cụ thể hóa các quy định của Hiển pháp về phân cấp quán lý giữa chỉnh phú với chính quyền cấp

dưới và giữa chỉnh quyền các cấp với nhau Việc phân quyên cho mỗi cấp chỉnh

quyền dịa phương phải được quy định trang văn bân quy pham pháp luật của

cơ quan nhà nước phân cấp Theo đỏ, Chính phủ đã ban hành nhiều Nghị quyết

về đẩy mạnh phân cấp quân lý nhà nước giữa Chỉnh phủ và chỉnh quyền tính, thành phổ trực thuộc trưng ương

Vấn đề phân cấp và phân cần quản lý nhả nước đã được quy định tại

I.uật, các Nghị quyết của Chính phủ, song trên thực tế thực hiện hiện nay vẫn

còn nhiều bất cập, hạn chế Nhất là việc chính quyền các cấp còn hing tung,

chưa có các giái pháp hữu hiệu, phủ hợp thực tiễn khi triển khai thực hiện nhiệm

vụ phân cấp dẫn đến kém hiệu qua trong quản lý nhà nước Đôi với phân cấp quân lý nhà nước giữa chỉnh quyền thành phổ và chính quyền phường tại Thành phé Ila Nội cũng đang đặt ra nhiều vân để cần nghiên cửu để có giải pháp tốt

đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, xây dựng chính quyên phục vụ, vì lợi Ích của người dân ở địa bản đồ thị Nhất là trong giai đoạn hiện nay, Thành phố Hà Nội chuẩn bị mọi nguồn lực dễ thực hiện việc thí điểm tễ chức mô hình chỉnh quyên đô thị bắt đầu từ ngày

01/7/2021

Theo Nghị quyết số 97/2019/Q1114 ngày 27/11/2019 của Quốc hội, chính quyền địa phương ở các phường thuộc quận, thị xã tại Thành phố Hả Nội là Ủy ban nhân dân phường nên việc phân cấp cho chính quyền phường tại Thành phô Hà Nội đang đặt ra nhiều nội dung cân nghiên cứu, đề xuất để phù hợp hoàn cảnh mới của Thú đô Theo đó, tính cấp thiết của vẫn để được thể hiện

như sau:

Thử nhất, việc thể chế hóa các quy định của Đăng được thực hiện nghiệm

túc và là căn cứ pháp lý để thực hiện phân cấp Song trên thực tế, càc quy định

cụ thể, chỉ tiết để triển khai trên thực tế chưa thực sự day đủ Còn nhiều lễ héng

trong các quy định của pháp luật về phân cắp, nhất là phân cấp giữa chính quyền thành phố và chính quyền phường, dẫn đến hiệu quả thấp trong quân lý nhà

nước ở các cấp chỉnh quyền Kéo theo hệ quê là khi thực hiện nhiệm vụ, chỉnh quyền cấp đưới chưa thể hiện được tỉnh chủ động, sảng tạo, phát huy ưu điểm,

thể mạnh, còn phụ thuộc và bị chỉ phối bởi chính quyền cấp trên

Thứ hai, xuất phát từ yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước tử trung ương đến địa phương, trong đó có yêu câu về nâng cao hiệu lực, hiệu quả

quản lý nhà nước ở phường

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhả nước là một trong những mục

tiêu của đôi mới, cải cách hành chính và Chính phủ trong những năm gần đây

đã có nhiều giải pháp tích cực, cụ thể để thực hiện mục tiêu này Cụ thể là tăng

cường các giải pháp về đổi mới, sắp xếp lại tổ chức bộ máy; chủ trọng phát triển nguôn nhân lực chất lượng cao, trong đó có giải pháp về tăng cường phân cấp rõ hơn về nhiệm vụ, thâm quyển tử chỉnh quyền cấp trên cho chính quyền

địa phương trên nhiều lĩnh vực như tài chỉnh, ngân sách, xây dựng, đất đai, tải

nguyén, y tổ, văn hóa, giáo dục Đối với chính quyền địa phương ở tỉnh, thành

phổ trực thuộc Trung ương cũng đã cỏ các giải pháp tích cực để thực hiện phân

cấp cho chính quyền cấp huyện, cấp xã để giải quyết các công việc, yêu cầu

của người dân được nhanh chỏng, thuận lợi Tuy nhiên, quản lý nhã nước trên

các lĩnh vực của đời sông kinh tế - xã hội chưa đạt hiệu quả cao, nhất là ở chính quyền phường, Thể hiện ở mức thấp về tỉnh chuyên nghiệp thắp khi giải quyết

nhu cầu cửa người dân Văn hỏa ứng xử, thái độ nhục vụ của đội ngũ công chức

nhà nước chưa đảm báo sự hải lòng của người dân Khi công chức tiễn hành xứ

lý các tình huỗng cấp bách chưa nhanh nhạy, nhiều trường hợp cân sự can thiệp

trực tiếp của chỉnh quyễn cấp trên

Một phần nguyễn nhân là đo chức nằng, nhiệm vụ côa chính quyền

phường bị trùng lắp với chức năng, nhiệm vụ của chính quyển quận Các căn

cử làm cơ sở pháp lý chưa đây đú để thực hiện phân cấp, bền cạnh đó năng lực quân lý nhà nước của chỉnh quyền phường chưa đồng đều, một sô nơi chưa đủ

cơ sở vật chất, điều kiện để thực hiện phân cấp

Thử ha, do yêu cầu phát triển kinh tế xã hội và đẩy mạnh câi cách hành chỉnh của đất nước, cần chủ trọng giải quyết mạnh mẽ, tích cực vẫn dé phân

cấp quản lý nhả nước giữa chính quyền trưng ương với chính quyền địa phương

và giữa các cấp chỉnh quyền địa phương với nhau

Vấn đề phân cấp quân lý nhà nước cho chính quyền phường cẩn được

làm rõ về phương pháp, cách thức tiễn hành, nội dung tiên hành phân cấp, cách thức phân cấp và biện phảp để kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả phân cấp Đây cũng là yêu cầu cấp thiết trong việc minh bạch hởa hoạt động của các cấp

chính quyền, thể hiện tràch nhiệm của từng cá nhân, tổ chức trong quá trình

thực hiện nhiệm vụ Đôi với chính quyền phường, là cấp thắp nhất trong tổ chức

chính quyền địa phương ở đồ thị, vẫn để phân cấp cảng cần được mình bạch,

rõ ràng, cụ thể hơn, đáp ứng lâu dài yêu cầu phát triển lcinh tế xã hội ở phường, đồng thời đáp ứng yêu cầu của người đân thuộc trình độ nhận thức cao ở đô thị

Thứ iu, xuất phát từ chính vai trò, vị trí của chính quyền phường là cấp thấp nhất trong hệ thông chỉnh quyền quân lý nhà nước ở đô thị Hiệu quả hoạt

động của cấp chính quyển nảy có tác động trực tiếp đến đời sống của cư dân đô

thị, đây cũng là cấp có điều kiện tốt để thực hiện các nhiệm vụ do chính quyền cấp trên chuyển giao

Phường là một loại đơn vị hảnh chính ở địa bản đô thị Chính quyền ở

đô thị, phường là đơn vị thấp nhất, gần dân nhất, thực hiện các chức năng,

nhiệm vụ quân lý nhà nước trên các mặt của đời sông xã hội, có tác động trực

tiếp đến người đân trên địa bàn phường Cơ cấu tổ chức của chính quyền địa

phương ở phường thea Luật TẢ chức chỉnh quyền địa phương hiện hành gồm

HĐND phường và UBND phường, Tuy nhiền, trong tương lai, với xu hướng

thực hiện Nghị quyết số 97/2019/QH14 ngày 27/11/2019 của Quốc hội về thí

điểm mô hình chỉnh quyển đô thị tại thành phổ Hả Nội, thì “chính quyền địa phương ở các phường thuộc quận, thị xã tại Thành phổ Hà Nội là Ủy ban nhân dân phường” và “Ủy ban nhân dân phường là cơ quan hành chỉnh nhà nước ở

phường, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Nghị quyết và theo phân cấp, ủy quyền của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thánh phổ

Hà Nội, Ủy ban nhân dân, Chủ tạch Ủy ban nhân dân quân, thụ xã”

THiện nay, ở Thành phê TIà Nội, phường thực hiện các chức nàng, nhiệm

vụ mang dic thủ ở đô thị, có tỉnh tập trung cao, dân cư đông đúc, nhiều mối

quan hệ đan xen và chỉnh quyền phường luôn luôn phải xử lý nhiều công việc

với cường độ lớn, mức độ phức tạp ngày cảng cao Khi thực hiện nhiệm vụ, cần

có tính chủ động lớn, phân ứng nhanh nhạy mới đáp ứng được yêu cầu của

người dân sinh sống tại đô thị Do đó, để nâng cao hiệu quá hoạt động của chính

én phường ở Thành phố Hả Nội, cần tăng cường các giải pháp quan trọng,

q

để chính quyền phường chủ động trong thực hiện nhiệm vụ, nhất là vấn để về phân cấp quản lý nhà nước từ chính quyền cấp trên, bao gồm chính quyên thành

phổ vá chỉnh quyền quận cho chính quyền phường

Thứ năm, phân cấp quản lý nhà nước giữa chính quyên cấp trên cho chỉnh quyền cấp dưới phù hợp xu thể của thể giới trong xây dựng, phát triển, tổ chức

nên hành chỉnh nhả nước hiện nay Nhiễu quốc gia xây dụng Luật về phân

quyền, phân cấp và thực hiện có hiệu quả nguyên tắc: chính quyên cấp trên thực hiện phân cấp các nhiệm vụ có thể phân cấp được cho chính quyền cấp đưới nhằm phát huy sự chủ động, sảng tạo của chính quyền cap dưới trong xử lý công, việc, dân ứng yêu cầu của người dân tại chỗ Việt Nam dang trên dà đôi mới, cài cách hành chính mạnh mế bước đầu đã có những thành công nhật định

và phân cấp, phân quyên từ chính quyền cấp trên cho chính quyển cấp dưới là

xu thể tắt yêu

Khi thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, chỉnh quyển sẽ có sự phản hồi

về phủ hợp, hoặc không phù hợp về chính sách, pháp luật, từ đỏ chính quyền cấp trên có căn cử để tiếp tục điều chính tương ứng với thực tiễn

Do vậy, vân để:“Phân cấp quản lÿ nhà nước cho chín quyên phường tại Thành phố TTà Nội" được nghiên cứu với mục đích là trên cơ sở phân tích

về phân cấp, phân cắp quân lý nh nước, thực tiễn phân cẤp quân lý nhà nước đối với chính quyển phường ở Thành phố Hà Nội, dễ để những van để lý luận

xuất các giải pháp nhằm phân cắp phủ hợp về quân lý nhả nước đổi với chính

quyền phường tại Thành phố Hà Nội trong bối cảnh thực hiện thí điểm tổ chức

mô hình chính quyển đô tu, đổng thời đáp ứng yêu cầu người dân ngày cảng cao về hiệu quả hoạt động quân lý của nhà nước ở địa phương

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục dích nghiên cứu

Xây dựng cơ sở khoa học và đề xuất các giải pháp để thực hiện việu phân cấp quân lý nhà nước phủ hợp cho chỉnh quyền phường, thực hiện chức năng,

nhiệm vụ được tốt hơn trong điều kiện thực hiện thí điểm tổ chức mô hinh chính quyền đê thị tại Thành phố Hà Nội

2.2 Nhiệm vụ nghiên cửu của luận âm

Xuất phát từ mục địch nghiên cứu, luận án có cáo nhiệm vụ sau:

Aột ỉä, tìm hiểu tổng quan về tình hình nghiên cứu liên quan đền đề tài,

đảnh giá kết quả nghiên cứu của các công trình và xác định những vấn đẻ cần tiếp tục nghiễn cửu

Hai là, làm rỗ những vẫn đề 1ÿ luận về chính quyển phường, về phân cấp quan lý nhả nước cho chính quyền phường là tất yêu, nội dung, hình thức,

phương pháp phân cấp quản lý nhà nước cho chính quyền phường, các yêu tổ tác động đến phân cấp đồng thời tham kháo kinh nghiệm một số nước trên thế

giới về thực hiện phân cấp, rút ra những bài học cỏ thể áp dụng cho Việt Nam

Ba là, khảo sắt, đảnh giá hệ thống thể chế chính trị, pháp lỷ về phân cấp

quản lý cho chính quyên phường, đánh giá việc thực hiện trên thực tễ những, nội dung phân cấp qua thực tiễn và qua điều tra xã hội học

-Bên là, đề xuất quan điểm, giải pháp để thực hiện phân cấp quân lý nhà nước cho chỉnh quyển phường tại Thành phổ 11à Nội trong điêu kiện hiện nay

3, Dỗi tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đái tượng nghiên cứu

Luận án nghiên cửu về phân cấp quản lý nha nước cho chỉnh quyền

phường tại Thành phổ TIà Nội

3.2 Phạm ví nghiên cứu

"Phạm vị về thời gian: Vân đề phần cập quân lý nhà nước giữa chính quyền Thành phổ, chính quyền quận của Hả Nội cho chính quyền phường tại Thanh phé Hà Nội từ năm 2015 đến nay, nghĩa là tử khi có Tuật tổ chức CQĐP

năm 2015 quy định về vẫn đề phân cấp tại Luật

Pham vi vé khéng gian: Khi thực hiện điều tra xã hôi học để thực hiện Luận án (năm 2019), phạm vi về không gian được xác định là chính quyền phường tại Là Nội, bao gồm: I7? phường thuộc 12 quận, trong đó có cá Thị xã

Son Tay va cac phường của Thị xã Sơn Tây Đến thời điểm thang 02/2020, Nghị quyết số 885/NQ-UBTVQH14 ngày 11/02/2020 về sắp xếp các don vi hành chính cắp xã thuộc thành phd Ha Nội, số lượng phường của Thành phổ

Hà Nội giảm củn 175 phường,

Dén thoi điểm năm 2020, với xu hưởng thực hiện thí điểm mô hình tổ chức chính quyển đổ thị tại thảnh phố IIà Nội theo Nghị quyết số

97/2019/QH14 của Quốc hội, thì chính quyền địa phương ở các phường thuộc

quận, thị xã tại Thành phổ Hả Nội là Ủy ban nhân dân phường,

Phạm vi về nội đung: Luận an làm rõ về các nội dụng được đề xuật để

phân cấp; Về phương thúc thực hiện phân cấp được quy định tại các văn bản

quy phạm pháp luật của chỉnh quyển Thanh phd Ila Nội cho chỉnh quyền cấp dưới và điều kiện đâm bảo trên thực tế để thực hiện phân cần

4, Phuong pháp luận và nhương pháp nghiên cứu của luận án

4.1 Phương pháp luận

Để giải quyết những nhiệm vụ đặt ra, luận án sử dụng phương phápluận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghìa Mác-Lênin để nghiên cửu

đỗi tượng trong quả trình phân cấp đổi với chỉnh quyền phường

Các nội dung nghiên cửu được luận giải theo quan điểm hệ thông nhằm

đâm bão tỉnh kết nối, logic trong phân tích các chế định pháp luật và quan điểm lịch sử cụ thể để đảm báo tính khách quan, hợp lý khi để xuất các giải pháp

Đẳng thời, luận án cũng sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng đề luận giải cầu thực hiện phân cấp, tăng cường phân cần giửa chính quyên cấp trên và chính quyền cấp dưới, trong đỏ có phân cấp giữa chính quyền thành phổ

Hà Nội đổi với chính quyên phường,

4,2 Phương pháp nghiên cửu

Một số phương pháp nghiên cửu được sử dụng cụ thể như:

Thương pháp so sảnh được sử dụng để xem xét mỗi tương quan và quả trình hoàn thiện hệ thông quy định pháp luật về phân cấp quân lý nha nước đối

với chính quyỀn phường ở Hả Nội qua các giai đoạn phát triển, đồng thời so sảnh Việt Nam với một số quốc gia trên thể giới về thực hiện phân cắp Phương pháp trên được sử dụng chủ yêu tại Chương 1, Chương 2 của Ï.uận án

Phương pháp thông kê, phân tích, tổng hợp, được sử dụng để tập hợp các

dữ liệu, số liệu sơ cấp, thứ cấp Trên cơ sở đỏ phân tích, đánh giả sự phù hợp

trong thực hiện chủ trương, đường lỗi của Đảng và chính sách, pháp luật của

Nha nước về phân cấp, tìm ra những nhân tổ ảnh hưởng đến phân cấp dỗi với

chính quyền phường ở Hà Nội, đảnh giá thực trang quy định phân cấp của

Thành phê Hà Nội đối với chỉnh quyền cơ sở vả thực trạng thực hiện phân cấp của chinh quyén phường ở Hà Nội Phương pháp trên được sứ đụng chú yêu tại Chương 1, Chương 2 và Chương 4 của Luận ản

Thương pháp hệ thống được sử dụng dễ phân tích tổ chức và hoạt động,

của chính quyển phường và phân cấp cho chính quyền phường tại Hà Nội trong, môỗi quan hệ với tổng thê hệ thống chính quyển tử trung ương tới địa phương nước ta hiện nay

Phương pháp điêu tra xã hội học được áp dụng để điều tra, khảo sát thực

trạng thực hiện phân cấp quân lý nhả nước cho chỉnh quyền phường tại các phường ở Thành phố Hả Nội Qua điều tra, khảo sát, Luận án thu được các số

liêu sơ cấp, làm căn cứ đánh giá thuc trang thực hiện phân cấp quản lý nhà nước cho chính quyền phường, có cơ sở để để xuất giải pháp nhằm để xuất những, nội đung phân cấp quản lý nhà nước hợp lý đối với chỉnh quyền phường ở 11a

Nôi Phương pháp trên được sử dụng chủ yếu tại Chương 3 của Luận án, với

250 phiếu điều tra xã hội học, được thực hiện ở thời điểm năm 2019, với 50/177

phường thuộc 12 quận, trong đỏ có cả Thị xã Sơn Tây vả các phường của Thị

xã Sơn Tây

Quả trình điều tra có 01 mẫu phiểu được phát ra cho đổi tượng là cán bộ,

công chức và một số cá nhân làm công tác Mặt trận, Liội phụ nữ, Đoàn thanh

niên, Cựu chiến binh tại các phường thuộc 12 quận của Thành phổ ITả Nội Sổ

phiếu thu về được xử lý, làm sạch và tiên hành phân tích thco yêu cầu về thực trạng thực hiện phân cắp lại Thành phô Hà Nội Các phương án trả lời được thụ thập, phân tích và nhất là các kiến nghị, để xuất của các phiểu điều tra xã hội

học được tổng hợp tôi đa

5 Giả thuyết khoa học và Câu hói nghiên cứu

#1 Giả thuyết khoa học của luận án

Thân cấp quân lý nhả nước cho chính quyền phường một cách khoa học,

phủ hợp thực tiễn, sẽ mang lại hiệu quả hoạt động và thực hiện chức năng,

nhiệm vụ của chỉnh quyền phường tại Thành phố Hà Nội tốt hơn trong điều

kiện tổ chức mô hình chính quyên đồ thị

3.2 Câu hỏi nghiên cửu rủa luận án

Tại sao phải thực hiện phân cấp quản lý nha nude cho chỉnh quyền phường?

Yêu tổ tác động đến phân cập quản lỷ nhá nước cho chỉnh quyển phường?

Kinh nghiệm quốc tế về vân để phân cấp?

Phân cấp quân lý nhả nước cho chỉnh quyền phường ở Hà Nội hiện nay

đang được thực hiện như thể não?

Thi thực hiện phân cấp cho chính quyền phường, sẽ ảnh hướng như thể

nảo đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động chính quyên Thánh phê Hà Nội?

Dé phân cấp phủ hợp về quản lý nhà nước cho chính quyển phường ở TIà Nội cÂn có các giải pháp nào?

Các phương thức thực hiện phân cấp hiệu quả? Các điều kiện đảm bảo

thực hiện phân cấp?

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa bị luận của luận da

Kết quả nghiên cửu của luân án sẽ góp phần lý luân, lý giải về sự cần thiết phân cấp quân lý nhà nước cho chính quyền phường ở La Nội Từ đỏ để xuất

xem xét về thực hiện phân cấp cho chính quyền phường ớ Thánh phổ Hà Nội

trên thực tế, phù hợp xu thể phát triển của Thành phố, phủ hợp chủ trương của Đảng về thực hiện phân cập, phù hợp Nghi quyết của Quốc hội, pháp luật của Thả nước về phân cấp, đâm bảo hiệu lực, hiệu quã trong hoạt động của bộ máy nhà nước

Têt quả nghiên cứu của luận án có thể được sử dựng làm cơ sở lý luận cho việc xây dựng thực hiện nội dung, phương pháp phân cập quản lý nhà nước

nói chung và phân cẤp cho chỉnh quyền phường nói riêng

6.3 Ý nghĩa thực tiễn cũa luận án

Kết quả nghiên cửu cúa luận án sẽ cho thấy toàn cảnh thực trạng phân cấp quân lý nhà nước ở Hà Nội, trong đỏ cụ thể về phân cập cho chỉnh quyền

phường, giúp các nhà lãnh đạo, quản lý có thêm cần cứ thực hiện nhiệm vụ xây

dựng chính quyền ở cơ sở vả áp dụng cho phân cấp đổi với chính quyền phường

ở Hà Nội trong tương lai

Kết quả nghiên cửu giúp tìm kiểm các giải pháp có tính khả thị, phủ hợp

để thực hiện phân cấp, đồng thời để xuất các nhiệm vụ cụ thể về phân cấp cho

chính quyền phường ở IIà Nội, phân biệt rõ nhiệm vụ của chính quyền ở đỗ thị

và nông thôn, phủ hợp Hiển pháp năm 2013

7, Đóng góp mới của luận án

7.1 Và lý luận

Luin 4n gép phan hoản thiện lý luận chung về phân cấp quan ly trong hành chính nhà nước nói chưng và cho chỉnh quyền phường ở Tà Nội nói riêng,

Tử đó, góp phần hoàn thiện lý thuyết về tổ chức, hoạt động cửa chính quyền

địa phương ở Việt Nam hiện nay

72 Lề thực tiễn

Trong xu thê thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại Thành phố Tà Nội, chính quyền địa phương ở các

phường thuộc quận, thị xã tại Thành phố Tà Nội là UEND phường Luận án đề xuất giải pháp về phân cấp quân lý nhà nước cho chính quyền phường ở Hà Nội trên mặt nhiệm vụ về: Quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh lễ - xã hội: Về đầu

từ, giao thông, hạ tầng dô thị, Về tài chính — ngẫn sách, Về giáo dục, y t&: Xav

dụng; Văn hỏa, thể thao, đu lịch và an toàn vệ sinh thục phẩm

Các kiến nghị lử kết quả nghiên cứu, góp phần vào xây dựng quan điểm, chính sách và pháp luật của Nhà nước về phân cấp, nhất là trong điều kiện tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại Thành phố Ta Nội, đáp ứng yêu cầu câi cách hành chỉnh, đổi mới tế chức, hoạt động của chỉnh quyển địa phương, dây

mạnh phân cấp quần lý nhà nước theo ngảnh, lĩnh vực

8 Kết cầu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục lài liệu tham khảo, luận an két cầu làm 4 chương sau:

Chương 1 Tẳng quan tình hình nghiên cúu liên quan đến đễ tài luận án Chương 2 Cơ sở khoa học về phân cấp quản lý nhà nước cha chính quyền

phường Chương 3 Thực trạng phân cấp cho chính quyền phường tại Thành pho

TR Nội

Chương 4 Quan diễm, giải pháp nhân cấp cho chính quyền phường tại

Thành phố Hà Nội

Chương 1 TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

LIEN QUAN DEN DE TAI LUAN AN

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.1 Công trình nghiên cứu về chỉnh quyằn cơ sở

Theo Ann O'M Bowman vả Richard C Kearney trong tác phẩm “State

and Local Government”, 8 ed, Boston, MA: Wadsworth (2011), ở các quéc

gia có tổ chức khác nhau thì quan niệm về chính quyền địa phương cũng không giống nhau Chẳng hạn, ở các quốc gia tô chức theo mô hình liên bang, chính quyền địa phương được cơi là các loại chính quyên dưới cấp bang và liên bang,

Trong khi đó, chính quyền địa phương ở các quốc gia đơn nhất (chẳng hạn Anh,

Pháp ) lại được coi là chính quyền dưởi cấp chính quyền trung ương

DaviesK trong tác phẩm “Local government Law”, London (1983) cho

rằng chỉnh trong tỉnh trang hiên nay của việc xây dựng Nhà nước đỏi hỏi sự can thiệp ngày cảng sâu rộng vảo tắt cả các lĩnh vực của đời sống xã hội của

các cơ quan nhà nước trưng ương, xuât hiện mối quan hệ ngày càng trở nên chặt chế giữa nhà nước và địa phương tự quan, nên các cơ quan tự quản của dia

phương có xu hướng trở thành một bộ phận của chỉnh quyền hành pháp Tuy

vậy, tỉnh tự quản của chỉnh quyền địa phương vẫn được nhiều nhà luật học bảo

vệ, chủ yêu là từ phia hệ thống pháp luật Anglô-Sắc xông, chính quyển địa

phương chỉ có thể thực hiện được chức năng của minh ở đầu, mả ở đó chính

quyền trung ương không có điều kiện thực hiện quyển lực của mình Việc tăng cường quyền lực nhả nước cho chỉnh quyển nhà nước địa phương là một trong

những biện pháp giâm quyền lực nhả nước cấp lrên, tức lả chịu trách nhiệm của quyền lực nhà nước

Trong tác phẩm “German Law & Legal System”, Blackstone Press

Limited, London, tac gid Niel Foste (1993), 48 gidi thigu phan tich, dank

giả, luận giải các vẫn đề về hệ thông pháp luật chưng của nhều quốc gia

trên thể giới và tập trung và pháp luật của Đức Hilairc Bamclt (1996) trong

tác phdm “Constitutional and Administrative Taw”, Iawman (India) Private T.imited, New T)elhi cũng nghiên cứu về luật hành chỉnh và các vẫn để về nha

nước trong mỗi quan hệ với các cấp chỉnh quyền địa phương,

Whom tac gia Richard Batley and Gerry Stoker, trong tac phẩm “Local Government in Europe: Trends and Development”, GBC - Macmillan Press Ltd (1991), đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về các vẫn đề và phát triển trong,

chỉnh quyền địa phương và châu Âu trong phân tích sâu về thay đổi trạng thải, chức năng, quản lý và kiểm soát của nó trong mỗi quốc gia

Governmet Decentralization Reforms in Developing Countries (2003),

Institute for Itemational Cooperation Japan Itemational Cooperation Agency nghién

cứu vấn để phân quyên đối với địa phương ở các nước phát triển Tác giả chỉ ra những đặc điểm trang cách thức phân quyền của các nước và khuyến nghị cơ chế phân quyền hiệu quả Công trình nghiễn cửu cho thấy các nước theo truyền thông của Anh, tô chức chỉnh quyên dịa phương có xu hưởng cơi các chính quyển tự

quản địa phương là các cơ quan cung câp dịch vụ công và xác định các chức năng, nguồn tài chính, ranh giới lãnh thể cũng như sự kiểm soát của chính

quyên trung ương Trong khi đỏ, các nước theo hệ thong Common Law lai co

khuynh hướng quy định các chức năng khác nhau cho chính quyền địa phương

và chỉnh quyền trung ương về quy mô chính quyền tự quản vả năng lực cung

Ở nhiều nước, tự quán địa phương đã phát triển đến trình độ cao

Martine Lombard, Gilles Dumont trong “Phap lual hanh chinh cia Céng

hòa Pháp”, Nhà pháp luật Việt Pháp - Organisation Internationale de la Francophone, Nxb Tu phap, (2007), cho rằng tiêu chí được quản lỷ bởi cơ quan dân cứ là điều kiện bắt buộc để xác định trr cách đơn vị hành chính lãnh thể

Điều này đã được diễn giải bởi một học giả người Pháp rằng: “kế tử năm 1958, phương thức quản lý thông qua Hội đồng dân cử đã trở thành căn cứ pháp lý của cơ chễ tự chủ của các đơn vị hành chính - lãnh thổ Do đó tắt câ các cơ quan

ra quyết định của các đơn vị hanh chính lãnh thổ đều phải được bầu ra theo phương thức phổ thông đầu phiêu” Như vậy, các thẩm quyên của địa phương

được trao cho địa phương đó - mà nhân dân địa phương chỉnh lả người nắm

giữ Nhân dân địa phương thực hiện thâm quyển của mình bằng hình thức đân chủ giản liệp là bầu ra cơ quan đại diện Iội đồng dân cử phải là cơ quan cỏ thấm quyền quyết định các công việc của địa phương chứ không phải là một cơ quan nhà nước do cấp trên cử xuống Với cơ quan đại điện do dân bầu ra, dia

phương sẽ thành lập các cơ quan hành chỉnh theo nhiều cách khác nhau: hoặc

bầu tử chính cơ quan đại điện, hoặc bầu trực tiếp từ dân, thậm chí có thể là thuê

người điều hành bộ máy hành chỉnh v.v Cơ quan đại điện và cơ quan hành

chính sẽ thực hiện quyên tự quân địa phương, thay mặt cho dân địa phương, trong các quan hệ pháp luật cụ thể Với cơ câu hoàn chỉnh, địa phương có tư

cách pháp nhân độc lập, riêng biệt so với chính quyên trung ương và các địa

phương khác

Trong tác phẩm “Decentralization” (Phân quyển), Ine Neven, Institute Alterra - Green World Research, Wageningen, The Netherland dé cap tdi van

đề phân cấp cho chỉnh quyền địa phương về quân lý rừng Tác giả cho rằng các

chỉnh phổ dang mở ra ce hội thủ vị và sang tao để đạt mục tiều quân lý và bảo

tôn đa dang sinh học bằng cách phân cấp quyền hạn và trách nhiệm quân lý tải nguyên ở nhiễu nơi trên thể giới Trong chính sách chung, tại cấp quốc gia, nhiều nhất thuộc tính quan trọng đến chất lượng quản lý rửng bền vững là sự

hoà giải giữa sinh thai, lợi ích kinh tế vả xã hội trong các khu rửng Trong chính

sách cụ thê ở cÂp khu vực vả thành phổ, nhất thuộc tỉnh quan trọng đến chất lượng quân lý rửng bên vững là việc xem xét điều kiện lâm sinh, kinh tể-xã hội

và chỉnh trị ở các cấp độ Các cấp địa phương - chính quyền địa phương, các tổ

al

chức phi chỉnh phé (NGO), céng dong địa phương vả các ngành công nghiệp -

có lợi thế là gần gũi hơn với các khu rừng so với những người đại diện các bộ

máy quan liêu của chính phủ trung ương xây dựng chính sách ở cấp quốc gia

Địa phương thường tiếp xúc trực tiếp với các bên liên quan cư trủ hoặc làm

việc trang các khu rừng và những người phụ (huộc vảa mức độ khác nhau tử tắt cả các lâm sản đa dạng, làm việc cùng nhau sẽ nâng øao năng lực quản lý

rùng bền vững

1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu ở trong nước

Tử khi Đảng vá Nhà nước ta khỏi xướng công cuộc cãi cách nên hành chỉnh

dến nay, vẫn đề đôi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền cơ sở đã thu lrút

được sự quan tâm đặc biệt oda nhiều nhà nghiên cửu lý luận và hoạt động thực

tiễn thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau Các công trình nghiền cửu về chỉnh quyền

cơ sở, về phân cấp cho chỉnh quyền cơ sở có sự đa dạng về thể loại, phong phú về

các khía cạnh nhìn nhận và lớn nhở khác nhau về cấp độ

1.2.1 Các công trình nghiên cứu về haàn thiện tổ chức, hoại động của

chỉnh quyễn địa phương

Dé tai KX 04.08 “Cai cách chính quyên địa phương đáp ứng các yêu cầu nhả nước pháp quyên xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì din” (2008), chủ nhiệm

Lê Minh Thông Đây là công trình lớn, thể hiện sự nghiên cửu sâu sắc và đã đề xuất các giải pháp khả thị về đổi mới chỉnh quyền địa phương ở nước ta hiện nay,

trong đỏ có CQĐT, chính quyền phường, UBND phường,

: “Nhà nước vả trách nhiệm của Nhà nước”, NXB Tư pháp,

(2006), của Nguyễn Đăng Dung, khẳng định cản đổi mới chỉnh quyền địa phương trong đỏ không tổ chức IĐND ở quận, phường vả cải cách cơ quan

Cudn sa

hành pháp ở quản, phường nhằm nâng cao trách nhiềm và đâm bảo sự quân lý,

diều hành thông suốt của các cơ quan hảnh pháp tử trung ương đến địa phương,

G đây, tác giả còn đưa ra mô hình tổ chức chính quyển ở thành phố lớn nhằm

xây dựng hệ thông tổ chức chính quyền ở dô thị phải khác với tổ chức chính

quyền ở nông thôn

Các cuốn sách: “Về cải cách bộ máy nhà nước”; “Về cải cách bộ máy

hành chính nhà nước và xây dựng đội ngũ công chức nhả nước”; “Cải cách cơ

chế quân lý Nhà nước về kinh tế” của Học viện Hành chính Quốc gia, Nxb Sự thật, (1994), “Mö hình tổ chức và hoạt động của nhà nước pháp quyền XHCN

Việt Nam” do Dao Trí Ức chủ biên, Nxb Tư pháp (2006); “Chính quyền địa

phuong trong nha nude pháp quyền XIICN của dân, do dân, vì dân” do Lê Minh Thông chủ biên, Nxb Chinh tri quéc gia, (2006), “Ioan thiên mô hình

tổ chức và quản lý đô thị Hà Nội” do Nguyễn Minh Ngọc và Nguyễn Minh Đoan chủ biên, Nxb Chỉnh trị quốc gia, (2010), ít nhiều cũng đề cập đến

GQDT, chỉnh quyền phường, UBND phường

Cuôn sả: 'Chính quyển địa phương với việc đâm bảo thì hành Hiến

pháp và pháp luật "của Trương Đắc Linh, NXB Chỉnh trị Quốc gia, (2003) Tác giả dã phân tích những vẫn dễ lý luận, đánh giả thực trang và dễ xuất một số

giải pháp nhằm tăng cường va trỏ của chính quyền địa hương trong thực thí hiện pháp và pháp luật ở Việt Nam

Lun án tiên sĩ luật học:“IIoàn thiện pháp luật về tố chức và hoạt động

của chỉnh quyển cấp xã ở Việt Nam hiện nay”, Hà Nội, 2007 của tác giả Dam

Rich Hign, Tuan an tap trung nghiên cửu sâu vẻ giác độ luât pháp dành cho

chỉnh quyển cấp xã, có để cập dến việc cần đổi mới hệ thẳng chính quyền

phường ở đô thị phải khác với chỉnh quyền cắp xã ở nông thôn và tác giả cũng

có để xuất ở các thành phổ nên tổ chúc hai cấp chính quyền, cấp thành phổ có

TIĐRD vả UBND, cấp phường chỉ nên thiết lập LND, Chủ tịch UBND phường do nhân dân trực tiép bau va UBND thanh phổ phẽ chuẩn

Tanận án tiến sĩ luật học: “Chính quyền địa phương với việc đâm bao thi

hành Hiển pháp và pháp luật ở địa phương”, Hà Nội, 2002, của tác giả Trương,

233

Đắc Linh đã đưa ra quan điểm về thẩm quyền của UBND phường, xã trong việc ban hành các văn bản pháp quy

Cuỗn sách: “Những vấn đề lý luận và thực tiễn về chỉnh quyén địa

phương ở Việt Nam hiện nay” của tập thể các nhà khoa học Viên Nhà nước và pháp luật — Trung lâm khoa học và nghiên cứu nhân văn quốc gia, Nxh Chính

trị quốc gia (2002) Đây là công trình thể hiện sự nghiên cứu sầu sắc của tập

thể các nhà khoa học đâu ngành về chính quyển địa phương ở nước ta hiện nay

Trong công trình nảy đã để cập đến việc xây dựng mỗ hình CQĐT, tuy nhiễn cũng iL đề cập đến chính quyền phường, UBND phường

Trong tác phẩm: “Đổi mới nội dung hoạt động của các cấp chính quyền địa phương trong kinh tế thị trường và hội nhập kcinh tế quốc tể” do Nguyễn

Eý Kguyễn Hữu Dức, Dinh Xuân Hà đồng chủ biên (Nxb Chính trị quốc gia,

2006) đã đề cập tới mỗi quan hệ giữa điễn lciện kinh tế - xã hội của đơn vị hành chính với chỉnh quyên ở các cấp địa phương Trong đỏ, các tác giả đã chỉ ra được mỗi quan hệ biện chứng piữa chủ thể QT.NN (chính quyền địa phương) với

đổi tượng quản lý và đã đưa ra những kiển nghị về các mô hình chính quyền địa

phương trước sự tác động của điêu kiện xã hội biển đổi không ngừng và hội nhập

kinh tế quốc tế của nước ta trong giai đoạn hiện nay

Lé Minh Thing trong cuỗn: “Đối mới, hoàn thiện bộ máy nhà nước pháp

quyên xã hội chủ nghĩa của nhân đân, đo nhân dân, vì nhân dân ở Việ Nam”, (Nxb

Chỉnh tị quốc gia, 2011) đã trình bảy một cách có hệ thông, cỏ luận cử khoa học

và thuc tiễn về chỉnh quyền địa phương nói chung, về mô hình CỢDT nói riêng Tuy vậy tác giá vẫn chưa đề cập chỉ tiết đến mô hình chính quyền phường, trong,

đó có UBND phường Trong cuỗn sách “Chính quyến địa phương nước Cộng

hoà dân chủ Đức "của Nguyễn Hữu Đức (chủ biên) đã giới thiệu mô hình chỉnh

quyền địa phương của Đức, những đặc điểm nỗi bật, giới thiêu và đánh gia co cấu tổ chức và cư chế vận hành nội bộ

Ban Tế chức Cán bộ Chính phủ: “Đổi mới tổ chức và hoạt đông cia chính quyền cấp xã trong tiền trình cải cách hành chính”, Nxb Chính trị quốc

gia, (2002)

ĐỀ lài nghiên cứu khoa học cắp bộ: “Xây dựng và kiện toàn tổ chức chỉnh quyền cơ sở (xã) trong điều kiện cải cảch hành chính” của Vụ Chinh quyền địa

phương, Bộ Nội vụ, 2005

1.2.2 Các công trình nghiên cửu uề chính quyên đô thị

Cuốn sách: “Đổi mới, hoàn thiện hộ may nhà nước trong giai đoạn hiện nay” của Bủi Xuân Đức, Nxb Tư pháp, (2004) để cập đến đổi mới cắp hành chính bên đưởi cấp thành phổ và mỗ hình được tổ chức linh hoạt, không, nhất thiết cấp nào cũng như nhau, có thể có một hoặc hai gấp dưới câp thành phổ, cỏ

thể là quận hoặc có thể là phường, nhưng bộ máy hành chỉnh phải gọn nhẹ Tác

giả đã khẳng định cấp chính quyền ở đô thị không nhất thiết phải là ba cấp như hiện nay Tác giả đã thể hiện tư duy khoa học, cũng như quan điểm, nhận thức phủ hợp với thực tiễn hiện nay đòi hồi bộ máy nhà nước cần phải đổi mới cơ

quan quyên lực, cũng như UBID ở địa phương

Cuốn sách: “Vẫn đề quản lý nhà nước ở đô thị và phương hướng đổi mới

mô hình tê chức CQĐÐT ưong cải cách hành chỉnh địa phương: Lý luận và thực

tiễn", của Nguyễn Iữu Trị, Nxb Chính trị quốc gia, (1998) Tác giả đã xây

dựng được mô hình ŒQĐT có luận cử khoa học và thực tiễn, cững như dã dưa

dược một số định hướng đổi mới mô hình CQĐT có tỉnh thuyết phục cao Tuy

nhiên trong cuỗn sách nảy tác giả vẫn chưa đề cập đến chính quyển phường nói chung, UBND phường nói riêng một cách trực tiếp và cụ thể

Đề tài khoa học cấp nhả nước KX02.14 “Sự phát triển xã hội và quản lý

phát triển xã hội ở các đồ thị nước ta hiện nay — thực trạng vả giải pháp” đo

Luận án tiên sĩ luật học: “Đổi mới tổ chức và hoạt đông của cơ quan hành chính nhà nước phường trong điều kiện cải cách hành chính ở nước ta”, Phan

Văn Hùng, (2012), đã làm rõ vẻ những yêu cần cần đổi mới và đưa ra các gidi

pháp để đổi mới tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước phường

ở nước ta, trong những năm đâu Chính phủ đang tiên hành cải cách hành chỉnh

mạnh mẽ

Ngoàira, liên quan đến CQDT, chỉnh quyển phường, UBND phường còn

cỏ một số nhà khoa học quan tâm nghiền cửu như: Nguyễn Quang Ngọc, Đoàn Minh Huấn, Bùi Xuân Dũng (đẳng chủ biên): “TToàn thiện mô hình tế chức và quân lý đô thị Hà N6i”, Nxb Chính trị quốc gia, (2010); Trân Thể Nhuận, Võ Kim Sơn: “Quân lý hành chính đỗ thị mước ta những vẫn để bức xúc”, trong,

sách: “Cái cách hành chính địa phương - Lý luận và thực tiễn”, ÄNxb Chính trị quốc gia, 1998); Nguyễn Văn Tháo: “Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành

chính những năm đâu thê kỷ XXT”, Nxb Chỉnh trị quốc gia, (1998): Nguyễn

Ninh Thực: “TẾ chức lại đơn vị hành chỉnh và bộ máy hành CQĐT tại Việt

Nam”, Hội thảo Cơ sở khoa học tổ chức hợp lý chỉnh quyển địa phương ở Việt

Tam hiện nay (2008), Vũ Thư: “Dễi mới mô hình tổ chức CQDT”, trơng sách

“Những vẫn để lý luận và thực tiễn về chính quyền địa phương ở Việt Nam hiện nay” do Lé Minh Thông, Nguyễn Như Phát đẳng chủ biên, Nxb Chỉnh trị quốc

gia, (2002), Dương Quang Tung: “Bản về mô hình lễ chức chỉnh quyền địa phương”, trong sách “Một số vẫn đề hoàn thiện tổ chức và hoạt động bộ máy

nhà nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, chủ biên Lễ Minh Thông, Nxb

Khoa hoe x4 héi, (2001); Dao Tri Ue: “Mé hinh t6 chire va hoat động của nhà

nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các giải pháp tiếp tục đầy mạnh

cải cách hành chỉnh ở nước t4”, Nxb Chính trị quốc gia, (2006), Viện Khoa học

td chức nhả nước đổi mới tê chức và hoạt đông của CQĐT”, Hội thão khoa học “Quân lý phát triển đô thị - Kinh nghiệm của CHI.B Đức và thực tiễn Việt

am”, 2007; Nguyễn Thế Vịnh, Phan Văn Hing (đồng chủ biên): “Giải đáp chế

đô, chỉnh sách đối với cản bô, công chức xã, phường, thị trắn”, Nxb Chỉnh trị quốc gia, (2010)

Các tạp chi chuyền ngành liên quan đến vấn để cải cách chỉnh quyển

phường UBND phường như: “Đôi mới tổ chức và hoạt động của chính quyên cấp

xã, phường” của Thái Vĩnh Thắng, Tạp chỉ Nghiên cửu Lập pháp, số 4/2003, Nguyễn Hau Tam “Pdi mới bộ máy, nâng cao hiệu lực hành chính cấp xã: Suy

nghĩ và kiên nghị”, Tạp chỉ Tổ chức Nhà nước, số 4/2006, Vũ Dức Dán “Kiện

toàn tổ chức bệ máy chỉnh quyên các cân ở thành phổ trực thuộc Trung ương”, Tạp chỉ Quản lý Nhà nước, số 3/1997 Lê Mĩnh Thông “Nhà nước quản lý ở cấp

phường”, Tạp chỉ Luật học, 1986, Phan Văn Hủng, “Về TỔ chức vả hoạt động của

Ủy ban nhân dân phường khi thực hiện thi điểm không tổ chức Hội đẳng nhân dân”, Tạp chí Tổ chức Nhà nước, số 4/2009

Những bài

những vân để lý luận và thực tiễn về tổ chức và hoạt động của CQĐT, cũng như:

iét, công trình ở cấp này đã để cập một cách khái quát đến

đã đưa ra các nguyên tắc cơ bản câi cách CQĐT, nhưng chưa nghiễn cứu sâu

đến vẫn đề phân cắp giữa chỉnh quyên thành phổ và chính quyền phường

Nghiên cứu các công trình nêu trên đã cho chủng ta thay ring, mặc dù

đã cỏ nhiều công trinh để cập đến vấn để hoàn thiện pháp luật, đến tổ chức và

hoạt động của chỉnh quyền địa phương nói chưng, CQĐT nói riêng Nhưng cho

đến nay các công trình nghiên cửu về chính quyển phường, phân cần cho chỉnh quyền phường là chưa tằn tại

Cuốn sách: “Cải cách chính quyền địa phương, lý luận vả thực tiễn” của,

tập thể tác giả Tô Tứ IIạ, Nguyễn IIữu Trị, Nguyễn Iiờu Đức đồng chủ biên,

Xxb Chỉnh trị quốc gia, (1998), công trình đã nêu ra những cách thức cải cách

hành chính chính quyền địa phương ở nước ta, trong đó có chỉnh quyền phường

về tả chức bộ mảy, thể chế, tài chính, ngân sách, cản bộ Tuy nhiên, nột dung,

có liên quan đến chính quyền phường con it, chua để cập sâu đến những nội

dung dành cho chính quyên phường 6 46 thi

27

Đặc điểm, tính chất của QLINN tại đồ thị được chỉ phối một cách khách

quan bởi đặc điểm, tỉnh chất của đô thị, Mỗi đô thị dù lớn hay nhỏ đều chỉ là mét đơn vị hành chính - lãnh thể thông nhất Các quận, phường, trong nội bộ một đô thị thực chất chỉ là các đơn vị hành chính thuần tuý, có tính quy ước để

thực thú công việc quản lý hành chính ở đô thị Phát triển đô thị đỏi hôi có sự

phân cấp, uỹ quyền giữa chỉnh quyền trung ương va chính quyền địa phương,

bộ máy chỉnh quyền chuyên nghiệp, gọn nhẹ, trơng sạch, vững mạnh, minh

bạch; khu vực kinh tễ tư nhân phát triển mạnh; sự tham gia của người dân, các

tổ chức chỉnh trị - xã hội, các lễ chức phì chính phủ vào quản lý đô thị ngày cảng lớn Ở đ thị có khối đân cư tập trung nao với nhiều thành phẩn, tẳng lớp khác nhau với các hoạt đông đa dạng, có nhu cầu cao về nhiều mặt Điều này

dẫn đến việc quản lý con người ở đô thị hết sức phức tạp so với nông thôn.Theo

đỏ, chính quyển phâi quan tâm giải quyết nhiều vẫn đề bức xúc hàng ngày như

cấp, thoát nước, rác thải sinh hoại, vẫn để nhà ở, giao thông, ô nhiễm mỗi trường sống, quân lý dân cư

Các bài việt, công trình đề cập trên đã nghiên củu bộ máy nhà nước nói chung vả chỉnh quyền địa phương nói riêng trong đỏ có chính quyển xã, phường, thị trần Nhưng vé co bản, các công trình trên đây mới chỉ để cập một cách khái quát đến việc xây dựng chỉnh quyền địa phương Cho đến nay vẫn

chưa cỏ công trình nảo nghiên cửu một cách loàn điện về vẫn dễ phân cần cho chính quyền phường ở đô thị trong diều kiện đổi mới ở nước ta hiện nay

1.2.3 Các công trình nghiên cứu về phân cấp va phan cdp quan l aka

nước cho chỉnh quyền phường

Đề tải nghiên cứu khoa học cấp Bộ: “Nghiên cứu mỗi quan hệ giữa chính

quyền thành phố với chỉnh quyền quận, phường trong điều kiện không tổ chức

HĐND quận và phường” (2009) của chủ nhiệm Nguyễn Hữu Hải ĐỀ tải đặt ra

bồi cảnh tổ chức chính quyên cơ sở có sự thay đổi về cơ cầu, nhiệm vụ, chức

năng là không tố chức HDND quận, phường, theo đó, cần thúc đẩy các mối

quan hệ giữa chính quyền thành phố với chính quyên quận, phường nhất là mỗi quan hệ giữa cơ quan hành chỉnh nhà nước cấp trên và cơ quan hành chính nhà nước cấp đưới ở địa phương

ĐỀ tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ: “Nghiên cửu mõ hình chỉnh quyền

một cập ở các đỗ thị Việt Nam” (2011) của chủ nhiệm Nguyễn Hữu Hải Ở góc

độ nghiên cứu này, tác giả nhìn nhận về các đặc điểm, đặc thủ của đô thị, các hoạt động của các cấp chỉnh quyền ở đô thị để tử đó để xuất mô hình chính quyền một cấp ở đô thị của Việt Nam hiện nay

Đề tải nghiên cửu khoa học cắp Bộ: “Cơ sở khoa học hoàn thiện cơ chế phân cấp quân lý nhà nước đáp ứng yêu cầu cải cách hành chỉnh nhà nước” (2014) của chủ nhiệm Nguyễn Minh Phương Để tài này phân tích sâu về cơ

chế phân cấp quản lý nhà nước trong bỗi cảnh hiện tại, lảm rõ những vấn dé

thực tiễn khó khăn, vướng mắc khi thực hiện nhiệm vụ và nhất là để xuất các nội dung co ban can được tiễn hành phân cap giữa ca quan nhả nước ở trung ương cho chỉnh quyền địa phương nhằm tạo diều kiện, cơ hội để chính quyền

địa phương phát triển, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chỉnh nhà nước của nước

ta hiện nay

Luận án tiên sĩ luật học: “Phân cấp quản lý và địa vị pháp lý của chỉnh quyền địa phương trong quá trình câi cách bộ máy nhà nước ở Việt Nam” của

Trần Thị Diệu Oanh (2012) Học viện Khoa học xã hội, đã đi sâu phân tich về

vẫn để phân cắp trang quân lý vá để xuất các giải pháp cụ thể về phân cấp quản

lý, địa vị pháp lý của chính quyền địa phương ở Việt Nam hiện nay

Tận án tiến sĩ hành chính “Phân cấp quản lý nhân sự hành chính nhà

nước ở Việt Nam” (2010) của IĨoàng Mai, Toc vién Hanh chinh, IIà Nội đã di

sâu phân Lich về vẫn để phân cấp trong quản lý nhân sự hảnh chính, một mảng

vẫn đề quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ của cơ quan hành chính nhà nước Lun án cũng để xuất các giải pháp nhằm tăng cường phân cấp trong quán lý

nhân sự, đáp ứng yêu cầu đổi mới của đất nước

29

Pham Héng Thai, Kguyén Dang Dung, Nguyén Ngoc Chi (2011), Phan

cấp quản lý nhà nước, XI Công an nhan din, [la Ni di danh nhiéu ndi dung

phân tích về những van đề lý luận về phân cấp và phân cấp trong quản lý nhà

nước Các tác giả chỉ ra những vấn đề còn khỏ khăn, vướng mắc trong phân cấp quản lý nhà nước, có các đề xuất cụ thể để thực hiện phân cấp quân lý nhà nước

ở trung ương vả địa phương,

Võ Kim Sơn (2004), “Phân cấp trong quản lý nhà nước lý luận vả thực

tiễn”, NXB Chỉnh trị quốc gia Hà Nội đã nhân tích vẻ những vẫn để lý luận của phân cấp, thực tiễn chỉnh sách phân cấp và thực hiện phân cấp trong quản lý nhà nước ở nước ta hiện nay Tác giả đặt ra nhiều vấn dễ cần thiết tiên hành phân cấp trong quan ly nha nude cba nude ta

Một số công trình nghiên cửu được đáng tôi trên các tạp chí chuyên ngành như: Vũ Thư (2009) “Mấy vấn đề về lý luận vả thực tiễn về phân cấp

quản lý cho chỉnh quyền địa phương ở nước ta”, tạp chỉ Khoa học xã hội Việt Nam 4 (35), trang 51-60

Nguyễn Hữu Hải: “Quan hệ điều hành hành chinh trong quan ly nha

nước” (2007), tạp chỉ Quân lý nh nước, “Về chế độ thủ trưởng trong mô hình

chính quyền đô thị” (2013), tạp chỉ Lý luận chỉnh trị, “Tự quân địa phương ở một số quốc gia và kinh nghiệm cho Việt Nam" (2018), Tạp chỉ tổ chức nhà

nước (Trịnh Thị Thây: Nguyễn Hữu Hải)

Nguyễn Huyền Hạnh: “Một số vấn đề về phân cấp quân lỷ nhà nước ở

Công hòa liên bang Dúc” (2001), Tap chỉ Tổ chức nha nude (8), tr 26-28; “Mot

số vấn đề về phân cấp quản lý ở Cộng hỏa Pháp” Tạp chí Tổ chức nha nước

(9), tr45-49

Các công trinh nghiên cửu về phân cập cho chỉnh quyền phường hiện nay khá Ít, pần như chưa có công trình lớn về mặt khoa học như đề tài cân nhà nước, để tài cấp Bộ về phân cấp quản lý nhà nước cho chỉnh quyền phường,

Qua quá trình tìm tòi, nghiên củu, chúng tôi nhận thấy rằng, đây là vấn đề cần

nghiền cửu, nhất là về vấn để phân cấp quản lý nhà nước đối với chính quyền

phường ở Hà Nội rước những đòi hỏi của xã hội, người dân về xây dựng nhà nước mình bạch trong cung cấp thông tin, hiệu quả trong hoạt đệng quan lý

1.3 Dánh giá các công trình nghiên cứu và các nội dung cần tiếp tục

nghiên cứu của luận án

Đôi với các công trình nghiền cứu trong nước và ở nước ngoài về chính

quyền cơ sở, chính quyền địa phương rất phong phú, đa dạng về thể loại, có độ

dây kinh nghiệm của các nhà khoa học, kết lĩnh nhiều giả trị lớn và có thể kế thừa tại Luận án về các quan điểm, đánh giả, nhận định

1.3.1 Đảnh giả các công trình nghiên cứu

1.3.1.1 Các công trình nghiên cứu về chính quyền cơ sở

Qua các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy chính quyền

ở cơ sở chỉ có thể thực hiện được chức năng của minh ở nơi mà chỉnh quyền

trung ương khẳng có đây đủ điều kiện thực hiện quyền lực lập trưng của mình Việc tăng cường quyền lực nhà nước cho chính quyển nhà nước ở cơ sở là một

trong những biện pháp giảm tính tập quyền nhả nước cắp trên Quá trình này gop phần hình thành nén nhiéu mé hình tổ chức chính quyền địa phương khác

nhau

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng mô hình tổ chức và hoạt động của chỉnh

quyền ở cơ sở rất đa dạng do việc tổ chức và hoạt động nay phụ thuộc vào rãi

nhiều yếu tổ, như điển kiện lịch sử, văn hoả xã hội, tự nhiền cũng như những

quan điểm nhân tức của chỉnh quyền nhả nước cấp trên Dức, Camerun, Senegan chia các cấp chính quyền địa phương thành 4 cấp; Italia, Ấn độ 3 cấp;

Dan Mach, Phan Lan, Nhật Bân, Costa-Riea hai cấp Thậm chỉ có nhà nước

tổ chức chính quyền địa phương 5 cần như của Pháp

Mỗi quan hệ giữa các cấp chính quyền với nhau trong hệ thẳng chính quyền địa phương nhiều cấp được hình thành dẫn dẫn do các điều kiện lịch sử,

văn hoá, địa lý và tuyển thông quyết định Sau đó được nhà nước quy định

31

thảnh các quy pham của pháp luật Ví dụ sự tích cực của các tác đông đến đời sống của nhân dân địa phương của đại diện chính quyền cấp trên về đóng trên địa bản địa phương là một trong những đặc thủ của mô hình Châu Âu lục địa

Ở các nước đang phat triển thì tỉnh trạng trực thuộc và chịu sự kiểm tra của chỉnh quyền cấp trên do người đại diện thực hiện cảng được thực hiện một cách

Các nghiên cửu chỉ ra răng cấp thấp nhất của chỉnh quyền địa phương,

thường được tỗ chức ở những cộng đồng cư dân thành phế, làng, thôn Cấp don

vị hành chỉnh trung gian thường được tẾ chức ở trên các cân cơ sở (cấp thấp

nhất), và dưới cấp trung ương Dẻ lá các tỉnh, vùng như ở Nhật, Italia và

không phải ở tất cả các cập chỉnh quyền đều phải tổ chức cơ quan đại diện

Trong bỗi cânh nước ta, Luật tô chức CQĐÐP đã thể chế hóa chỉnh thức

mô hình chính quyền địa phương ở đô thị trong đó có chính quyền phường Tử

đỏ, có thể thấy quản lý đồ thị đồi hồi mang tỉnh tập trung, thẳng nhật cao nhằm bao dim su chi đạo, điều hành thẳng nhất từ một đầu mỗi Chính quyển phường

được tổ chức tương ứng với chức năng nhiệm vụ, pham vi quần lý được phân công Chinh quyển phường trong kê hoạch thực hiện nhiệm vụ hàng năra đều có chiến lược, quy hoạch thông nhất, mang tính khoa học thế hiện sự phối hợp chặt

chẽ, nhịp nhàng trong các hoạt động

Những đặc trưng trơng đời sống sinh hoạt của người dân, các yêu tổ kinh

tả, xã hội khác đòi hói quân lý nhà nước ở đô thị cần chủ động, linh hoạt Ngoài

ra, chính quyền phường ở đô thị phải xây đụng được một cơ chế điều chính

hoạt động quản lý vừa ổn định, vừa chủ động, kịp thời ứng phỏ có hiệu quả với

mọi điển biển của tỉnh hình trên các mặt chỉnh trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh nhằm bảo đâm cho các cơ quan nhà nước có cần cứ đề giải quyết kịp thời và hiệu

quả các tỉnh huồng nãy sinh trong thực tế, tránh rơi vào tỉnh trạng bị động, lúng ting, thậm chỉ bắt động, khi sự việc xây ra

Một số công trình trong nước dễ cập tới những bắt cập của cơ chế lãnh

đạo và ra quyết định tại chính quyền địa phương dẫn tới những đổi mới theo

TIiễn pháp 2013 và Luật tễ chức ŒQĐIP năm 2015 Cùng với xu hưởng hội nhập quốc lễ sau hơn 30 nắm đổi mới, quá trình đồ thị hỏa ở nước ta đã và đang diễn

ra nhanh chóng dẫn đến nhiều khác biệt về hoạt động kinh tễ, văn hỏa, xã hội,

an ninh piữa đồ thị và nông thôn Tuy nhiên, mô hình tổ chức chính quyén dia

phương ở nước ta hiện nay theo Hiên pháp 2013 và Luật tổ chức CQDP về cơ

ban giống nhau, đều tổ chức 3 cấp chính quyển (cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã)

không còn phủ hợp với đặc điểm và yêu câu quản lý của đơn vị hành chính ở

đồ thị trong điều kiện mới Nhiễu vẫn dề cấp thiết của đỗ thị như quy hoạch,

kiên trúc, xây dựng hạ tâng đô thị, thực hiện dự án dân sinh, xử lý ô nhiễm môi trường, ủn tắc giao thông, trật tự an toản xã hội, không được giải quyết kịp thời và cũng chưa phủ hợp với nguyên tắc kết hợp quân lý theo ngành và quân

lý theo lãnh thổ Trong đó đô thị đo kết câu hạ tầng thống nhất đòi hỏi phải

quân lÿ theo ngành là chủ yếu khác với nông thôn quân lý thco lãnh thổ là chủ

yếu

Vẫn để về phân cấp giữa các cấp chinh quyền cũng là vẫn đề được nhiễu nhà nghiên cửu, học giả quan tâm Có các nghiên cửu sâu về khái niệm phân cấp, đặc điểm, nguyên tắc trong phân cấp, đây là những tư liệu quý giá để tác

giả có thể kế thửa trong nghiễn cứu của Luận án về phân cắp Một vải lác giả

để xuất về dịnh hướng, nguyên tắc phân cấp trong quân lý nhà nước, phân cấp

thực hiện nhiệm vụ giữa trung ương và địa phương nhằm tăng cường hiệu lực,

hiệu quả hoạt động của nha nước, đáp ứng yêu câu hội nhập, câi cách hành

33

chính của quốc gia Đây cũng là tư liệu quý dé Ludn dn có thể kế thừa phần lý luận về vấn đề phân cấp quân lý nhả nước tại Chương 2

1.3.2 Các nội đung tập trung nghiên cứu của luận án

Thứ nhải, nhữơng vẫn đề l luận về phân cấp cho chính quyên phường

Các công trình nghiên cửu có đề cập tới vấn đề phân cấp, song phân cấp chơ chỉnh quyên phường, đặc biệt là phân cấp cho chỉnh quyển phường ở Thành

phô Hà Nội còn khoảng trồng trong nghiên cứu Cụ thể là:

Khải niệm về phân cấp quản lý nhà nước; Vẫn đề liên quan đến nội dung, hình thức phân cắp cho chỉnh quyền phường,

Chính quyền phường vả vị tri, vai trỏ, đặc điểm của chỉnh quyền phường, Nội đụng, hình thức, phương pháp, nguyên tắc, diều kiện dâm bảo thực

hiện phân cấp cho chính quyền phường

Thứ bai, về thực trạng phân cấp quản lý nhà nước giữa các cắp chính quyên thành phổ ở Hà Nội và phân cấp quản bị nhà nước cho chính quyền

phường

Chưa có nhiều công trình nghiên cửa về chính quyền phường ở Hà Nội

với tỉnh chất đặc thù về quân lý đồ thị tại Thủ đô và là trang tâm lcinh tê, chính

trị, xã hội của cả nước

'Vấn để đặt ra là chưa có công trình nghiền cứu về thực trạng thực hiện

phân cấp quản lý nhà nước của chỉnh quyên phường ở Hà Nội Chưa có thực

trạng dành giá về vấn để phân cấp của chỉnh quyền cẦp trên cho chính quyền

phường ở Hà Nội Vả trên thực tế, chỉnh quyền phường ở Hà Nội có thực hiện các nhiệm vụ phân cấp không và chỉnh quyền cấp trên có phân cấp nhiệm vụ cho chỉnh quyền phường không Đây lá khoảng trồng trong nghiên cứu và là

vẫn để nghiên cứu mới, cân đảnh giá trên thực tiễn lẫn điều tra xã hội học tử

các phường của TP Hà Nội

Thứ ba, nghiên cứu đề xuất giải pháp, thực hiện phan cdp cho chính quyền phường ú thành phé Ila Noi

Trên cơ sở các nội dung nghiên cứu lý luận về phân cấp, thực trang phân cấp quản lý nhà nước đôi với chính quyền phường và thực trạng thục hiện phân cấp của chính quyền phường, luận án tập trung để xuất giải pháp kiến nghị về

thực hiện phân cấp cho chỉnh quyền phường ở Thành phổ Hả Nội Cáo vấn để cần đề xuất như nội dưng, hinh thức, cách thức thực hiện phân cấp quân lý nhà

nước cho quyền phường trên các mặt khác nhan, phủ hợp chức nắng, nhiệm vụ,

đặc thủ trong quán lý đô thị của chính quyền phường tại Thành phô Hà Nội

Thứ ba, tập trung nghiên cửu các điều kiện đảm bảo việc thực hiện phân

cấp quản lý nhà nước cho chính quyền phường ở Thành phá Hà Nội

Để thực hiện tốt, có hiệu quả trên thực tế về mô hình chính quyền và các

nội dung, chính sách, cách thức thực hiện phân cấp quân lý nhả nước cho chính

quyên phường tại Thành phổ Hà Nội cần nghiên cửu làm rõ các điều kiện đâm bao cho việc thực hiện phân cập

Các điều kiện được đảm bão: Cơ sở vật chất, nguồn lực, nguôn nhân lực; diễu kiên về tự nhiền, kinh tễ, xã hội; về vị tri dia lý, về phát triển ngành nghề

ở đô thị

Một số điều kiện đâm bão khác như việc tham gia của tổ chức, người dân

vào các hoạt động của cơ quan công quyên, khuyên khích nguồn tài chính từ cộng đẳng, khuyên khich dong góp về vật chất và lao động

Sự kết nỗi liên thông giữa chính quyền phường và tổ chức chính trị - xã hội trên địa bản để thực hiện nhiệm vụ thể hiện hiệu quả trong hoạt đông của

chính quyền phường và gia tăng mỗi quan hệ bên chặt giữa các cơ quan trong

hệ thắng chính trị

Tiêu kết Chương 1

Sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp, phân tích, Chương tổng quan

đã tổng hợp tình hình nghiễn cứu liên quan đến để tài luận án trên các phương,

diện từ phạm vi nghiên cửu rông đến hẹp Tổng quan theo hướng các công trình

35

nghiên cửa ở nước ngoài và các công trình nghiền cửu ở ưong nước để từ do

chất lọc thông tín, làm tư liệu kế thừa nghiên cửu cho luận án

Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài về chỉnh quyền cơ sở và phân

cấp cho chỉnh quyền cơ sở có sự đa dạng phong phủ về góc nhìn Bởi ở một số quốc gia trên thê giới đã thực hiện nội đưng phân cấp từ rất lâu, chính quyền co

sở được quyết định những nội dung, nhiệm vụ được phân cấp, chịu trách nhiệm

trước pháp luật về các vẫn đề do chính quyên cơ sở quyết định

Các công trình nghiên cửu ở trong nước được tách thành các phạm vỉ

nhô như: Các công trình nghiên cứu vẫn đề tô chức, hoạt động của chỉnh quyền địa phương, Về chính quyền đồ thị Về chính quyển cơ sở, chính quyền phường,

và phân cấp, phân cấp quản lý nhà nước cho chính quyển phường,

Tử những công trình nghiên cửu được tiếp cận, rút ra các vân đề đã được nghiên cứu trước để cập, nêu lên các nội dung tiếp tục nghiên cửu

Thìn chung, các công trình nghiền cửu của các tác giả lớn Irong và ngoài

nước có độ phong phú về nội dung và mức độ về quy mô Mỗi công trình có

mục đích nghiên cứu va đưa ra kết luận riêng Luận án có phân tích về những van đề kê thừa như lý luận về phân cấp, phân cấp quản lý nhà nước, những đặc điểm của phân cấp

Luận ân đưa ra những vẫn để tiếp tục nghiền cứu gầm: những vấn để lý

Ấp chính

luận về chỉnh quyển phường phần cấp quân lý nhà nước giữa các

quyền thành phổ ở Hà Nội, để xuất giải pháp, kiến nghị về phân cẬp cho chỉnh

quyền phường phủ hợp với Thành phố Hà Nội: các điều kiện đâm bảo cho việc phân cấp quản lý nhá nước đối với chỉnh quyên địa phương nói chung, chính

quyền cơ sở nỏi Tiếng

Chương 2 CƠ SỞ KHOA HỌC VÉ PHẦN CAP

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CHO CHÍNH QUYÊN PHƯỜNG

2.1 Khái niệm, sự cần thiết phãn cấp quản lý nhà nước

211 Phân cấp trong quấn LÝ nhà nước

2,1.1.1 Khải niệm có liên quan

- Phân cần

Thuật ngữ phân cấp được nhiều quốc gia sử dụng và được định nghĩa,

hiểu từ nhiễu góc độ khác nhau

Thco Từ điển Tiếng Việt, phân cấp được hiểu là: “phân ra, chia thành các cấp, các hạng”, từ “phân” có nghĩa là “chia ra từng phần, từng loại, từng hạng”,

từ “cấp” nghĩa là “loại, hạng cao thấp, thứ bậc nói chung”, phân cấp là: “Chia

một đối Lượng nào đỏ ra theo loại, hạng cao thấp và có thử bậc” [55]

Theo nghiên cửu của Tê Tử IĨa, phân cấp được hiểu là: “sự chuyển giao quyền lực quản lý xuống các cấp dưới dễ thực hiện cho sắt đân và sắt tình hình thực tiễn, dễng thời để giảm bớt khối lượng cho cấp trên khôi phãi trực tiếp giãi

quyết những việc sự vụ Sự phân cấp thực hiện cụ thể cho từng lĩnh vực, từng cấp Việc phân cấp phải gắn trách nhiệm với quyền hạn rõ ràng và phải bảo đâm

tỉnh thông nhất từ Trung ương đến cơ số” [34, Tr.90] Cách tiếp cận nay cho thấy, phân cấp là sự chuyển piao quyển lực quản lý xuống cắp dười, để piâm

tai nhiệm vụ cấp trên, đẳng thời phát huy tính chủ động của cấp dưới trong trực

hiện nhiệm vụ

Tại Luật tổ chức CQĐÐP năm 2015, mặc du không có định nghĩa về phân

cấp tại điều khoân giải thích tử ngữ, song phân cấp được quy định là việc: “cơ

quan nhà nước ở trung ương và địa phương được quyền phân cấp cho chỉnh

quyền địa phương hoặc cơ quan nhà nước cấp dưới thực hiện một cách liên tục,

thường xuyên một hoặc một số nhiệm vụ quyền han thuộc thâm quyền của mình” [34, tr.17] Quy định tai vin ban Luật này cho tháy, phân cấp chính là sự chuyển giao nhiệm vụ (vốn là thuộc của chính quyền cấp trên) cho chỉnh quyền

cấp đưới, hoặc cơ quan nhà nước cấp dưới thực hiện Thân cấp có thề thực hiện thường xuyên, liên tục, nhưng cũng có thể dừng lại không thực hiện phân cấp khi hiệu quả thực hiện của chính quyền cấp dưới, hoặc cơ quan cân dưới không,

cao.

Theo pham vi nghiên cửu của Luận án nảy, phân cấp được hiểu là sự chuyển giao nhiệm vụ, quyển hạn của cơ quan nhà nước ở cấp trên cho cơ quan

nhà nước ở cấp đưới để thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ, phục vụ nhiệm

vụ quân lý hành chỉnh nhà nước Phân cấp ở phạm vi nay được hiểu là phân cấp để quản lý, trong hoại động của cơ quan nhà nước, trong bộ máy nhà nước

từ trung ương, đến địa phương vả giữa các cơ quan nhả nước ở địa phương với nhau

Phan cầp quản lý nhà nước

Ở Việt Nam, phan cap quan ly nha nước theo quy định của pháp luật, thường được dùng để chỉ việc cơ quan nhà nước cẩn trên phân công, chuyển giao cho cơ quan nhà nước cấp dưới thực hiện một số thẩm quyển nhất định mà

trước thời điểm có quyết định phân cấp thi thâm quyền này vốn vẫn do cấp trên

thực hiện Các đạo luật về tổ chức HDND vả UBND nấm 1983, năm 1989, nam

1994 và Luật nắm 2003 cũng sử dụng khái niệm phân câp để hàm ÿ việc chuyển giao thẩm quyển của trung ương cho địa phương và giữa các cấp chỉnh quyền

địa phương với nhau

Theo Nguyễn Cứu Việt và Trương Dắc Linh, phân cấp quản lý (hành

chính) là “sự phân chia cdc đơn vị hành chính - lãnh thể và phân công thẩm

quyền hợp lý giữa các cấp chỉnh quyển tương ứng cho phủ hợp với chức năng,

nhiệm vụ và đặc điểm của mỗi cấp để nhằm thực thi hiệu quả hơn quyền lực nhà nước” Theo từ điển T mật họp, và trong điều kiện hiện nay ở nước ta, phân

cắp quân lý được hiểu là “Chuyển giao nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan quản

lý nhà nước cấp trên cho cơ quan quản lý nhà nước cấp đưới thực hiện thường xuyên, lâu dài, ổn định trên cơ sở pháp luật thực chất của phân cấp quán lý

hành chính là xác định lại sự phân chia thẩm quyền theo các cap hành chính phủ hợp với yêu câu của tình hình mới

Theo nhiều nhà nghiên cửu và công trình nghiên cứu được tổng hợp

chung, phfn cấp quân lý nhà nước được hiểu là phân công chức năng, phân

định nhiệm vụ, quyền han cho từng cấp hành chỉnh, là việc cấp trên chuyển giao những nhiệm vụ, quyền hạn cho cấp dưởi thục hiện một cách thường xuyên, liên tục bằng phương thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật, hoặc

bằng cách chuyển cho cắp đưới thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn bằng các quyết định Quả trình phân cấp cỏ sự chuyển giao quyền quyết định trang hoạt đồng

quân lý hành chỉnh nhà nước tử chính phú trung ương, chính quyển cắp trên

xuống cho các cơ quan cấp dưới trong hệ thông hành chính nhà nước

Theo đỏ, khải niệm phân cắp quản lý nhà nước trong Luận án nảy được xây đựng và quan niệm la: “Co quan nhà nước cấp trên chuyên giao mội số quyên hạn, nhiệm vụ cho cơ quan nhà nước cấp dưới ihực biện các nhiệm vụ

thude thdm quyền của cơ quan nhà nước cấp trên, thực hiện một cách thường

xuyên, liên tục hoặc (heo lừng thời điềm và có kiểm tra, Siám sát việc thục hiện

nhiệm vụ của cơ quan được phân cấp nhằm tăng cuèòng chất lượng, hiệu lực và

hiệu quả của hoại động quân ly nha nước” Việc phân cấp quan ly nha nude

chỉ diễn ra trong nội bộ các cơ quan nhà nước tử trung ương đến dịa phương,

giữa các cơ quan của các cấp chỉnh quyền địa phương với nhau, có nghĩa là chỉ

ở khu vực công, không thực hiện nghiên cửu về phân cấp ở khu vực tư, khu vue doanh nghiệp hoặc 18 chức, cá nhân năm ngoài khu vực công

2.1.1.2 Các cách tiếp cận phân cấp quản lộ nhà nước

Thử nhảt, tiếp cận phân cắp dưới góc độ chỉnh trị

Van dé phan cập ở Việt Nam đã được quan tâm nghiên cửu nhiều hơn

những năm gân đây Văn kiện Dai hoi Dang lần thử XI đã nêu yêu cầu: “Thực hiện phân cập hợp lý cho chỉnh quyền địa phương đi đôi với nâng cao chất lượng quy hoạch vả tăng cường thanh tra, kiểm tra, giảm sát cúa trung ương,

gần quyền hạn với trách nhiệm được giao” Ngày 30/6/2004 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 08/2004/NQ-CP “Vẻ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp quân lý nhà nước giữa Chính phủ vả chính quyển tỉnh, thành phố trực thuộc Trung,

ương”, ập trung vào phân cấp nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm giữa Chính

39

phủ và chỉnh quyền cấp tỉnh trên các lĩnh vực chủ yều: quản lý quy hoạch, kế

hoạch, đầu tư, ngân sách nhà nước; đất đai, tài nguyên, doanh nghiệp nhà nước; hoạt động sự nghiệp, dich vu công, tổ chức bộ máy, cán bộ, công chức Sau đó,

nhiều Nghĩ định quy định về quản lý ngành, lĩnh vực, quy định về tễ chức, hoại động của bộ máy hành chỉnh đề thực hiện phân cắp quản lý

Nghị quyết số 21/NQ-CP của Chính phú ngày 21/3/2016 về phân cấp

quản lý nhà nước giữa Chính phủ và UBID tỉnh, thành phô trực thuộc trung

ương đặt ra mục tiêu phân cấp là: “Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà

nước đổi với ngành, lĩnh vực trên cơ sở thực hiện phân cập hợp lý, rõ rằng về

nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm giữa Chỉnh phủ, Thủ tướng Chỉnh phú,

các Bộ, cơ quan ngang Bộ và UBND tỉnh, thành phổ trực thuộc Trung ương,

bao dam sw quan lý thống nhất của Chỉnh phủ, phát hưy tính chủ động, trách nhiệm, tỉnh thần sáng tạo của chính quyén dia phương”

Thứ hai, tiếp cận phân cấp dưới giác độ kinh lế và quân bb

Thco quan diém của nhiều nhà khoa học Việt Nam thì phần cần quản lý

được hiểu là “Chuyển giao nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước cấp trên cho cơ quan quản lý nhả nước cấp dưới thực hiện thường xuyên, lâu dai, én định trên cơ sở pháp luật thực chất của phân cắp quan lý hành chỉnh

là xác định lại sự phân chia thẩm quyên theo các cấp hành chính phù hợp với

yêu cầu của Linh hình mới [57,Tr612] Cũng cỏ ý kiến cho rằng, phân cấp quân

lý dược hiểu là “sự phân chia các đơn vị hành chỉnh - lãnh thổ và phân công,

thẩm quyển hợp lý giữa các cấp chính quyên tương ứng cho phủ hợp với chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm của mỗi cấp để nhằm thực thi hiệu quả hơn quyền lực nhả nước” [73] Như vệ ậy, liên quan đến khái niệm phân cấp có hai nội dung

là xác định thắm quyé a mỗi cắp hành chính trơng các vẫn bản quy phạm pháp luật và chuyên giao thẩm quyền, nhiệm vụ của cấp trên cho cắp dưới bằng,

các quyết định cụ thể nhằm mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà

nước