Skkn cấp tỉnh biện pháp nâng cao kỹ năng Đọc cho học sinh lớp 3

Những kiến thức và kỹ năng thu được từ những môn này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về thế giới xung quanh mình mà còn trang bị cho học sinh khả năng giải quyết vấn đề và sáng tạo,

I LÍ DO CHỌN BIỆN PHÁP

Cấp tiểu học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển cơ bản của học sinh Đây không chỉ là giai đoạn đầu tiên trong hệ thống giáo dục mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng kiến thức, kỹ năng và tư duy của học sinh Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, việc học STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học) ngày càng trở nên quan trọng Những kiến thức và

kỹ năng thu được từ những môn này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về thế giới xung quanh mình mà còn trang bị cho học sinh khả năng giải quyết vấn đề và sáng tạo, là chìa khóa mở cánh cửa cho sự phát triển cá nhân và sự thành công trong tương lai

Đặc biệt, đối với phân môn Tiếng Việt cấp tiểu học theo Chương trình GDPT 2018 của Việt Nam là một bước tiến quan trọng trong việc hình thành và phát triển nền tảng ngôn ngữ và văn hóa cho học sinh ở các khối lớp Mục tiêu chính của chương trình là xây dựng kỹ năng ngôn ngữ toàn diện cho học sinh, tập trung vào khả năng nghe, nói, đọc, viết

Đọc là công cụ để học tập các môn học khác Đọc sẽ tạo ra hứng thú và động cơ học tập, tạo điều kiện để học sinh có khả năng tự học và tinh thần học tập

cả đời Mục đích cuối cùng của việc đọc là để hiểu và vận dụng những điều đã học

vào cuộc sống Vì vậy, đọc là một nhu cầu không thể thiếu đối với mỗi con người Đọc cũng góp phần quan trọng trong việc phát triển kỹ năng giao tiếp

Kỹ năng đọc là một trong những nền tảng quan trọng nhất trong môn Tiếng Việt đối với học sinh tiểu học Việc phát triển và nắm bắt kỹ năng này không chỉ mang lại những lợi ích ngay trong quá trình học mà còn có ảnh hưởng sâu rộng đến

sự phát triển toàn diện của học sinh Quá trình đọc không chỉ là việc thu thập thông tin, mà còn là cơ hội để phát triển kỹ năng tư duy logic Học sinh được khuyến khích liên kết thông tin, suy luận và đưa ra nhận định, từ đó cải thiện khả năng suy nghĩ phê phán

Tuy nhiên, tình trạng học sinh tiểu học đang đối mặt với một số hạn chế đáng chú ý ở kỹ năng đọc như tốc độ đọc còn chậm, đọc sai nhiều và chưa biết đọc theo ngữ điệu phù hợp với vai được phân trong một đoạn đối thoại điều này đã dẫn đến tình trạng đọc lệch chuẩn Tiếng Việt Mặc dù giáo viên và hệ thống giáo dục

đã đặt nhiều nỗ lực trong việc dạy đọc, nhưng vẫn còn những thách thức cần vượt qua Vì vậy, tôi đã mạnh dạn đưa ra “ Biện pháp nâng cao kỹ năng đọc cho học sinh lớp 3” nhằm nghiên cứu những giải pháp để khắc phục tình trạng này

II MỤC ĐÍCH CỦA BIỆN PHÁP

Biện pháp này nhằm giúp học sinh cải thiện kĩ năng đọc thành tiếng từ đó thiết lập các chỉ số và tiêu chí để đo lường sự tiến triển của học sinh Việc áp dụng những phương pháp linh hoạt để khuyến khích sự tò mò, sáng tạo và lòng yêu thích đọc đối với học sinh, giúp GV đánh giá hiệu quả của chiến lược giảng dạy và đưa ra những điều chỉnh nếu cần thiết

III CÁCH THỨC TIẾN HÀNH

Đọc là một dạng hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng thức chữ viết sang lời nói có âm thanh và thông hiểu nó (ứng với các hình thức đọc thành tiếng), là quá trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn vị nghĩa không có âm thanh (ứng với đọc thầm) Đọc bao gồm những yếu tố như tiếp nhận bằng mắt, hoạt động của các cơ quan phát âm, các cơ quan thính giác và thông hiểu những gì được đọc Vì vậy, để dạy học sinh đọc đúng, đọc chuẩn, giáo viên cần nắm vững phương pháp dạy học kỹ năng đọc, nhằm phát huy tối đa khả năng của học sinh

1 Xây dựng môi trường học tập kích thích được việc đọc tích cực, sáng tạo ở chủ thể đọc.

Xây dựng một môi trường học tập tích cực đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng đọc của học sinh lớp 3 Môi trường này không chỉ là nền tảng để hình thành nền tảng kiến thức mà còn là yếu tố quyết định đến tư duy, thái

độ và động lực của học sinh Môi trường tích cực không chỉ là nơi cung cấp kiến thức mà còn là nguồn động viên lớn để học sinh tự tin và ham học Sự tích cực thường đi kèm với sự khích lệ, sự ủng hộ và sự hỗ trợ từ giáo viên, bạn bè và gia đình Học sinh lớp 3, ở độ tuổi này, cần một môi trường an toàn và đầy đủ sự hỗ trợ

để khám phá thế giới từ các trang sách Đồng thời, môi trường tích cực tạo ra sự đa dạng về nguồn tư liệu đọc Các sách, truyện tranh và tư liệu giáo dục được chọn lựa cẩn thận để phản ánh sự đa dạng văn hóa và sở thích của học sinh Điều này không chỉ giúp mở rộng kiến thức của học sinh mà còn tạo cơ hội để học sinh tìm kiếm và phát triển kỹ năng đọc độc lập GV huy động sự trải nghiệm, hiểu biết của các em liên quan đến nội dung văn bản đọc cho học sinh so sánh, liên hệ mở rộng, đặt câu hỏi và tổ chức đàm thoại giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh và học sinh

Ví dụ: Khi dạy tiết Tập đọc bài“ Cánh rừng trong nắng” trang 17- Bộ sách KNTTVCS Trước khi đọc văn bản tôi cho HS dựa vào nhan đề và tranh minh họa

để suy đoán nội dung nhằm kích thích việc đọc tích cực, sáng tạo ở học sinh Tôi

đã thiết lập các nhóm đọc nhỏ và thường xuyên tổ chức các buổi thảo luận về nội dung bài học để học sinh có cơ hội chia sẻ ý kiến và suy nghĩ của mình Đồng thời xen kẽ trong tiết học, tôi tổ chức các hoạt động như "Câu chuyện của bạn" để học sinh có thể viết và chia sẻ những câu chuyện của riêng mình Khi chia sẻ những điều trong câu chuyện, HS đã một phần được luyện đọc, từ đó phát huy tinh thần chủ động, tích cực của các em

2 Rèn kỹ năng đọc thông qua trò chơi học tập

Để tạo điểm động lực và hứng thú trong quá trình học đọc Tiếng Việt, tôi đã

áp dụng những biện pháp mới mẻ thông qua các trò chơi học tập Mục tiêu của tôi không chỉ là đảm bảo học sinh đọc đúng và đúng chuẩn mà còn làm cho quá trình này trở nên thú vị và tích cực

Một trong những trò chơi mà tôi đã thực hiện là "Thi đọc diễn cảm," nơi học sinh cạnh tranh để đọc đúng, nhanh chóng và diễn cảm các đoạn văn hoặc câu chuyện ngắn

Mỗi bài học đều là một cuộc phiêu lưu, với trò chơi mới và thách thức đọc khác nhau như "Thách Thức Đọc Câu Đối" Từ những trải nghiệm tích cực này, học sinh không chỉ nâng cao kỹ năng đọc mà còn phát triển tinh thần tích cực và niềm say mê đối với việc học Tiếng Việt

Bằng cách triển khai các trò chơi học tập trong lớp học, tôi đã đạt được nhiều tác dụng tích cực Trước hết, hứng thú của học sinh được kích thích một cách đặc biệt Trò chơi tạo ra một không khí lớp học tràn đầy năng lượng tích cực, giúp học sinh chủ động và hăng hái tham gia vào quá trình học

3 Luyện đọc theo vai

Phương pháp đọc theo vai mở ra một hành trình sâu sắc cho học sinh, tạo ra những cơ hội quý báu để học sinh không chỉ cải thiện kỹ năng phát âm mà còn nắm vững hiểu biết về cách mỗi nhân vật diễn đạt Trong khi học sinh mô phỏng cách phát âm của từng nhân vật trong câu chuyện, học sinh không chỉ giữ chặt từng âm tiết mà còn tập trung vào ngữ cảnh bao quanh Điều này không chỉ là việc rèn luyện khả năng phát âm chính xác, mà còn là việc tận dụng mỗi từ ngữ để tạo ra một bức tranh âm thanh độc đáo

Phương pháp đọc theo vai thúc đẩy sự tương tác và hợp tác trong lớp học Học sinh cần cùng nhau làm việc để thể hiện đúng vai của mình, điều này tạo ra một môi trường học tập tích cực và sôi động

Ví dụ: Triển khai phương pháp đọc theo vai trong bài " Ngày gặp lại" (SGK Tiếng Việt 3, KNTTVCS, Trang 10), tôi thực hiện như sau:

Chuẩn bị:

- Giáo viên nắm vững nội dung bài đọc, xác định các nhân vật chính và số lượng lời thoại của mỗi nhân vật

- Chuẩn bị trước các bức tranh minh họa, hình ảnh liên quan đến câu chuyện

để hỗ trợ việc giảng dạy

Giới thiệu bài và mục tiêu:

Giáo viên giới thiệu nhanh nội dung bài và mục tiêu của hoạt động đọc phân vai: giúp học sinh hiểu rõ hơn về nội dung câu chuyện và phát triển kỹ năng đọc diễn cảm

Chọn vai cho học sinh:

Dựa vào số lượng lời thoại và đặc điểm của mỗi nhân vật, giáo viên chọn học sinh phù hợp để đọc vai Ví dụ: Một học sinh đọc vai Chi, một học sinh khác đọc vai Sơn và có thể một học sinh đọc lời kể

Hướng dẫn đọc đúng và diễn cảm:

Trước khi học sinh bắt đầu đọc, giáo viên có thể đọc một đoạn ngắn để minh họa cách đọc diễn cảm và phát âm chuẩn

Khi học sinh đọc, giáo viên chú ý và gợi ý cách phát âm hoặc cách đọc diễn cảm nếu cần

Thực hiện hoạt động đọc phân vai:

Học sinh lần lượt đọc theo vai của mình Giáo viên có thể hỗ trợ bằng cách chỉ vào bức tranh minh họa tương ứng với đoạn đang đọc để tăng tính sinh động và giúp học sinh dễ hình dung

Thảo luận và phản hồi:

Sau khi hoàn thành việc đọc, giáo viên có thể tổ chức một buổi thảo luận nhỏ với học sinh về nội dung câu chuyện, nhấn mạnh vào bài học mà câu chuyện muốn truyền đạt Giáo viên cũng có thể dành thời gian để phản hồi về cách đọc và diễn đạt của từng học sinh, khen ngợi những nỗ lực và cải thiện của học sinh Việc thực hiện đọc theo vai không chỉ là một hoạt động học tập mà còn là một trải nghiệm sáng tạo, giúp học sinh yêu thích đọc sách và phát triển một cách toàn diện

4 Nâng cao chất lượng dạy tập đọc thông qua đọc mẫu của giáo viên

Một trong những tác động quan trọng nhất của việc này là khả năng mô hình hóa kỹ năng đọc Khi giáo viên đọc mẫu, học sinh không chỉ nghe được cách phát

âm chính xác của từng từ mà còn hiểu các ngữ điệu và ngữ cảnh ảnh hưởng đến

việc đọc Học sinh được chứng kiến một mô hình thực tế về cách tiếp cận văn bản, giúp hình thành một hình ảnh rõ ràng về những kỹ năng cần thiết

Cùng với việc mô hình hóa, giáo viên đọc mẫu còn giúp tạo ra một bức tranh đầy đủ về cách đọc Phương pháp đọc, cách chú ý đến từng từ và cách kết hợp các yếu tố ngôn ngữ để nội dung trở nên rõ ràng hơn Điều này giúp học sinh không chỉ học được cách đọc đúng mà còn cách tiếp cận với ngôn ngữ với tư duy phê phán và

sự tò mò

Mặt khác, việc giáo viên truyền đạt năng lượng tích cực và sự hứng thú trong khi đọc mẫu thúc đẩy sự quan tâm của học sinh Bằng cách này, giáo viên tạo

ra một môi trường học tập tích cực và đầy kích thích, khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh vào quá trình học

Giáo viên đọc mẫu còn hỗ trợ học sinh yếu kém Bằng cách chứng kiến giáo viên đọc mẫu một cách chính xác và tự tin, học sinh có mô hình để nhìn nhận và học hỏi Điều này giúp HS hình thành một mô hình đúng đắn về cách đọc và hiểu văn bản

Ví dụ: Bài "Lần đầu ra biển" (SGK Tiếng Việt 3, KNTTVCS, Trang 21), giáo viên có thể tập trung vào các từ ngữ hay đoạn văn nào đó có thể gây khó khăn cho học sinh còn chậm trong học tập Bằng cách này, giáo viên không chỉ giúp họ

c sinh nắm vững cách đọc đúng mà còn tạo ra một trải nghiệm học tập sinh động và thú vị Qua việc này, giáo viên có cơ hội thúc đẩy sự tương tác tích cực giữa học sinh và khuyến khích học sinh học hỏi lẫn nhau

5 Xây dựng góc đọc sách tự do nhằm phát triển tinh thần tự đọc, tự học cho học sinh

Đầu tiên, không gian đọc sách cần được bố trí sao cho thoải mái và hấp dẫn, với những kệ sách được sắp xếp ngăn nắp, ghế ngồi êm ái và ánh sáng tự nhiên Điều này tạo ra một môi trường thú vị và an toàn, nơi học sinh có thể chìm đắm vào thế giới của sách một cách tự do Hệ thống sách cũng rất quan trọng, cần được lựa chọn với sự đa dạng về thể loại và cấp độ đọc Sách hình ảnh, truyện ngắn và sách thông tin giúp đáp ứng đa dạng nhu cầu của từng học sinh, từ những người mới bắt đầu đọc đến những em đã có trình độ cao Góc đọc sách không chỉ là nơi đơn thuần để đọc mà còn là không gian hoạt động Hoạt động thưởng thức sách như đọc chung, thảo luận hoặc thậm chí là tổ chức các sự kiện đặc biệt về sách giúp kích thích tương tác và sự hứng thú của học sinh Một hệ thống theo dõi tiến trình đọc cũng rất quan trọng Nó không chỉ giúp giáo viên theo sát hoạt động của từng học sinh mà còn tạo động lực và niềm tự hào với những thành tựu đạt được

Cuối cùng, tương tác chặt chẽ giữa giáo viên và học sinh trong không gian đọc sách tự do là chìa khóa quan trọng, góp phần xây dựng nên một môi trường đọc tích cực và đầy đủ cảm hứng Bằng cách mở đầu cuộc thảo luận về sách, giáo viên không chỉ khuyến khích học sinh hiểu sâu về nội dung mà còn tạo ra một không khí thoải mái và hỗ trợ Bằng cách này, giáo viên có thể cá nhân hóa quá trình hỗ trợ và đề xuất những cuốn sách phù hợp với mỗi học sinh dựa trên độ khó, chủ đề

và mức độ quan tâm cá nhân Thông qua sự tương tác này, giáo viên không chỉ là người hướng dẫn mà còn là người đồng hành, tạo điều kiện cho sự phát triển cá nhân và sự đam mê với việc đọc sách trong tất cả các học sinh

IV KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

Trước khi áp dụng các biện pháp trên đa số học sinh chưa hăng say trong tiết học, nhiều bạn tốc độ đọc rất chậm, nhiều tiếng còn đánh vần, sai tiếng, từ, ngắt nghỉ không đúng vị trí Trong giờ học, không khí lớp học kém sôi động, học sinh chưa thực sự mạnh dạn thể hiện giọng đọc của mình Sau khi áp dụng các biện pháp trên vào các tiết học kỹ năng đọc thành tiếng của học sinh có sự tiến bộ rõ rệt , học sinh đọc đúng và tự tin hơn khi đối mặt với các vấn đề phát âm Bước ddaaufbieets đọc diễn cảm các đoạn văn miêu tả, câu chuyện, bài thơ Đa số các

em đã đọc theo ngữ điệu phù hợp với vai được phân trong một đoạn đối thoại có

hai hoặc ba nhân vật Bên cạnh đó, việc áp dụng các biện pháp còn giúp tạo ra một môi trường học tập tích cực và sôi nổi giúp học sinh có thể phát triển mối quan hệ tốt đẹp với việc đọc sách, xem nó như một trải nghiệm thú vị và không còn là gánh nặng Tạo cho các em có niềm yêu thích học môn Tiếng Việt

Sau một thời gian áp dụng các biện pháp, tôi đã tiến hành khảo sát kết quả trên học sinh lớp 3, kết quả đạt được như sau:

tiếng, tốc độ đọc chậm

Mỗi học sinh luôn trải qua sự tiến bộ trong quá trình học Việc theo dõi và đánh giá kết quả giúp giáo viên và học sinh nhận thức được những cải thiện cụ thể

và hướng phát triển tiếp theo Những kết quả này không chỉ tác động đến khả năng đọc mà còn góp phần tích cực đến sự phát triển toàn diện của học sinh trong lĩnh vực ngôn ngữ và tư duy

Để giúp học sinh đọc lưu loát, đạt hiệu quả thiết nghĩ mỗi người giáo viên cần tìm ra được những biện pháp tối ưu kích thích khả năng đọc Trong quá trình nâng cao kỹ năng đọc các biện pháp trên không thể tiến hành riêng lẻ và cũng không phải chỉ ở một số chi tiết, một số giai đoạn Nó phải có tính hệ thống, kết hợp và liên tục đòi hỏi người giáo viên phải vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo trong mỗi giờ học

HIỆU TRƯỞNG NGƯỜI VIẾT BÁO CÁO

Trần Bá Tiến Đặng Thị Trang