Khó thở, sổ mũi kéo dài, thay đổi khứu giác do Polyp mũi (Kỳ 2) doc

Khó thở, sổ mũi kéo dài, thay đổi khứu giác do Polyp mũi Kỳ 2 D- CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ Có một nhân tố gây viêm mũi hoặc viêm xoang mãn chính là nguy cơ lớn nhất gây polyp mũi.. Trẻ em bị

Khó thở, sổ mũi kéo dài, thay đổi

khứu giác do Polyp mũi

(Kỳ 2)

D- CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ

Có một nhân tố gây viêm mũi hoặc viêm xoang mãn chính là nguy cơ lớn nhất gây polyp mũi Trẻ em bị xơ nang phổi và bệnh nhân viêm xoang dị ứng do

vi nấm (một tình trạng dị ứng nặng với nấm trong môi trường) rất dễ bị polyp

mũi Polyp mũi cũng xảy ra ở người bị hội chứng Churg-Strauss, một bịnh hiếm gặp biểu hiện bằng tình trạng viêm mạch máu (vasculitis) Bịnh nhân hen suyễn,

sổ mũi mùa, viêm xoang mãn cũng rất dễ bị polyp

Các yếu tố nguy cơ khác gây polyp mũi bao gồm:

- Nhạy cảm với aspirin hoặc NSAID Nếu nhạy cảm với aspirin hoặc các

thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), sẽ dễ bị polyp mũi hơn Khi bị polyp mũi và hen phế quản kết hợp, cần tránh aspirin vì có thể gây khó thở đột ngột và nghiêm trọng Nên tránh những biệt dược trong thành phần có chứa aspirin

- Tuổi tác Đa polyp mũi có khuynh hướng gặp thường hơn ở người trên 40

tuổi

E- KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM BỆNH

Nghẹt mũi, chảy mũi nước và giảm khứu giác là các triệu chứng chính của polyp mũi Nhưng đó cũng là các triệu chứng của nhiều tình trạng khác, như cảm cúm chẳng hạn Tuy nhiên các triệu chứng của cảm cúm thường sẽ hết đi sau một tuần trong khi các triệu chứng của polyp không giảm đi Cần thiết đi khám bệnh khi khó thở và sổ mũi kéo dài

F- TẦM SOÁT VÀ CHẨN ĐOÁN

Để chẩn đoán polyp mũi, phải hỏi kỹ bịnh sử và khám mũi Đôi khi cần làm

CT scan để xác định kích thước và vị trí chính xác của polyp mũi, đồng thời phát hiện thêm polyp trong các xoang, nếu có

Xét nghiệm khác: Ở trẻ có đa polyp mũi, cần xét nghiệm thêm về bịnh xơ

nang phổi, một tình trạng di truyền ảnh hưởng đến các tuyến sản xuất ra niêm dịch, nước mắt, mồ hôi, nước bọt và các dịch tiêu hoá Xét nghiệm chẩn đoán xơ nang phổi tiêu chuẩn là xét nghiệm về mồ hôi, có tính cách khôngxâm lấn Xét nghiệm này đo lượng calci và chlor trong mồ hôi của trẻ

Trẻ em có cả polyp mũi lẫn sổ mũi mùa nên được thử test dị ứng da, vì có thể cung cấp thêm những thông tin quan trọng về những chất gây phản ứng dị ứng (dị ứng nguyên) Các test dị ứng da thường không gây bất tiện gì cho trẻ và thời gian thực hiện không quá 30 phút

G- BIẾN CHỨNG

Polyp mũi nhỏ và đơn độc ít khi gây biến chứng, nhưng một polyp lớn và nhiều polyp nhỏ hơn (bệnh đa polyp=polyposis) có thể gây những biến chứng sau:

- Viêm xoang cấp hoặc mãn tính

- Khó thở tắc nghẽn lúc ngủ — một tình trạng nguy hiểm trong đó bệnh nhân sẽ ngưng thở và thở lại nhiều lần trong khi ngủ (sleep apnea)

- Biến đổi cấu trúc của mặt gây song thị (nhìn đôi) hoặc 2 mắt xa nhau bất thường Biến chứng này hiếm gặp và thường xảy ra nhất ở những bịnh nhân xơ nang phổi

H- ĐIỀU TRị

1- Dùng thuốc

2- Phẫu Thuật

Có thể cần phải phẫu thuật để điều trị polyp mũi Khi thuốc men không hiệu quả, bác sĩ nên khuyên bệnh nhân cắt polyp Đối với bệnh nhân xơ nang phổi

có polyp mũi đề kháng với corticoides, đây chính là lựa chọn duy nhất Cách phẫu thuật tuỳ thuộc vào số lượng và vị trí của polyp Các lựa chọn cho phẫu thuật cắt polyp bao gồm:

- Cắt Polyp Polyp nhỏ và đơn độc được cắt bỏ dễ dàng bằng cách dùng

một dụng cụ cơ học nhỏ để hút hoặc một máy vi cắt lọc (microdebrider) Thủ thuật này có tên gọi là cắt polyp mũi, thực hiện trên cơ sở ngoại trú Sau khi cắt polyp, phải điều trị tình trạng viêm, thường sử dụng thuốc xịt mũi có chứa corticosteroid và đôi khi cần dùng đến thuốc kháng sinh và thuốc corticosteroid đường uống Polyp mũi, ngay cả khi được điều trị triệt để vẫn thường tái phát, đòi hỏi phải phẫu thuật lại

- Phẫu thuật Nội Soi Xoang (Endoscopic sinus surgery) Đây là một

phẫu thuật rộng hơn, không những cắt polyp mà còn mở cả phần xoang nơi polyp thường hình thành Nếu xoang nghẹt và viêm, cần mở rộng thêm hốc xoang (sinus cavity) Trong cả hai trường hợp, bác sĩ dùng một ống cứng, mỏng có gắn camera gọi là ống nội soi Do phẫu thuật nội soi chỉ rạch những đường rất nhỏ nên vết mổ

sẽ lành nhanh và ít đau đớn khó chịu hơn các kiểu phẫu thuật khác Tuy vậy, việc phục hồi hoàn toàn cũng cần đến vài tuần và polyp cũng thường tái phát

Phẫu thuật nội soi cắt polyp

I- ĐỀ PHÒNG

- Trong nhiều trường hợp, polyp mũi không thể đề phòng được Nhưng khi

có hen suyễn, sổ mũi mùa hoặc viêm xoang mãn, việc xử lý các triệu chứng có thể giúp bớt sung huyết mũi hoặc khó thở Cần uống thuốc đều đặn, tránh tiếp xúc với

dị ứng nguyên và các chất gây ô nhiễm

- Súc rửa xoang bằng nước muối giúp giảm bớt sung huyết mũi ở những trường hợp nhẹ Nên dùng nước muối không pha chất bảo quản benzalkonium, vì

có thể gây kích ứng niêm mạc mũi

- Có thể tự pha dung dịch muối để dùng: 1/4 muỗng cà phê muối ăn pha với 240ml nước ấm để súc rửa mũi Dùng bơm tiêm hoặc chai nhựa để chứa dung dịch rồi bơm vào mũi Dung dịch đã pha không dùng quá 24 giờ

Bình chứa dung dịch nước muối ấm dùng để súc rửa mũi xoang

BS ĐỒNG NGỌC KHANH- BV Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Tham Khảo: Tài liệu của Mayo Foundation for Medical Education and Research function changeLabel