Với tôi, một giáo viên giảng dạy lớp 5, việc bồi dưỡng kỹ năng viết sáng tạo – đặc biệt là trong các bài văn kể chuyện – không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là tâm huyết trong quá t
Trang 2PHẦN 2: NỘI DUNG SÁNG KIẾN 3
2.1 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến 3 2.2 Các biện pháp thực hiện 5
2.2.1 Biện pháp 1: Giới thiệu và hướng dẫn sử dụng công cụ tạo
2.2.2 Biện pháp 2: Tích hợp công cụ tạo hoạt hình vào quá trình lên
2.2.3 Biện pháp 3: Sử dụng hoạt hình làm công cụ hỗ trợ viết bài 10
2.2.4 Biện pháp 4: Tổ chức hoạt động chia sẻ và đánh giá bài viết
2.2.5 Biện pháp 5: Tạo dự án viết truyện hoạt hình dài kỳ 16
Trang 31.1 Tên sáng kiến kinh nghiệm:
“Ứng dụng công cụ tạo hoạt hình vào dạy viết bài văn kể chuyện sáng tạo cho học sinh lớp 5”
1.2 Lí do chọn sáng kiến
Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay theo định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, việc phát triển năng lực ngôn ngữ và tư duy sáng tạo cho học sinh tiểu học ngày càng được quan tâm đúng mức Với tôi, một giáo viên giảng dạy lớp 5, việc bồi dưỡng kỹ năng viết sáng tạo – đặc biệt là trong các bài văn kể chuyện – không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là tâm huyết trong quá trình giáo dục học sinh phát triển toàn diện
Thực tế cho thấy, viết sáng tạo là một kỹ năng thiết yếu giúp học sinh không chỉ học tốt môn Tiếng Việt mà còn có khả năng vận dụng ngôn ngữ linh hoạt vào cuộc sống Viết sáng tạo giúp các em phát triển tư duy mạch lạc, trí tưởng tượng phong phú và khả năng biểu đạt cảm xúc một cách tự nhiên Tuy nhiên, trong quá trình giảng dạy thực tế, tôi nhận thấy nhiều học sinh lớp 5 vẫn gặp khó khăn khi viết văn Một số em không biết bắt đầu từ đâu, thiếu vốn từ để diễn đạt ý tưởng, hoặc cảm thấy việc viết văn là khô khan, nhàm chán Những hạn chế này xuất phát từ nhiều nguyên nhân Có em chưa được kích thích trí tưởng tượng một cách hiệu quả, có em chưa có cơ hội luyện tập thường xuyên với các phương pháp phù hợp Mặt khác, một số phương pháp giảng dạy truyền thống còn thiên về khuôn mẫu, chưa tạo điều kiện cho học sinh được tự do thể hiện ý tưởng cá nhân Chính điều này khiến các em thiếu sự hứng thú khi viết, dẫn đến việc ngại viết, sợ viết, hoặc viết một cách rập khuôn, thiếu sáng tạo
Chính vì thực trạng đó, tôi bắt đầu tìm hiểu và chủ động tìm kiếm một biện pháp mới nhằm khơi gợi niềm say mê viết văn ở học sinh Trong quá trình
nghiên cứu và thử nghiệm, tôi nhận thấy việc ứng dụng công nghệ, cụ thể là
công cụ tạo hoạt hình, chính là một biện pháp mang lại hiệu quả tích cực Việc
cho học sinh tự xây dựng cốt truyện, lựa chọn nhân vật, sắp xếp tình tiết và trình bày câu chuyện của mình dưới hình thức hoạt hình không chỉ làm tăng sự hứng thú mà còn giúp các em dễ hình dung và phát triển ý tưởng một cách tự nhiên Thay vì phải loay hoay nghĩ cách bắt đầu bài viết, các em sẽ được "nhìn thấy" câu chuyện của mình diễn ra như một bộ phim ngắn Điều này đã giúp học sinh rèn luyện tư duy mạch lạc, phát triển kỹ năng viết và quan trọng hơn, khơi dậy được đam mê sáng tạo trong từng em Bên cạnh đó, việc tiếp cận và sử dụng
Trang 4công cụ số cũng góp phần giúp học sinh làm quen với kỹ năng công nghệ – một trong những yêu cầu quan trọng trong thời đại 4.0 Các em không chỉ học viết tốt hơn mà còn biết cách tổ chức ý tưởng, làm việc nhóm và trình bày sản phẩm
một cách logic, sinh động Từ những lý do trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Ứng
dụng công cụ tạo hoạt hình nhằm phát triển kỹ năng viết sáng tạo cho học sinh lớp 5” với mong muốn chia sẻ một hướng đi mới, thiết thực và khả thi
trong việc đổi mới phương pháp dạy học Tiếng Việt theo định hướng phát triển năng lực học sinh
1.3 Phạm vi và đối tượng áp dụng sáng kiến
1.3.1 Phạm vi nghiên cứu
Sáng kiến được áp dụng trong phạm vi môn Tiếng Việt lớp 5, tập trung vào kỹ năng viết – thể loại văn kể chuyện sáng tạo, thuộc chương trình Giáo dục phổ thông 2018 Việc triển khai sáng kiến diễn ra trong năm học 2024–2025, với các hoạt động dạy học tích hợp công cụ tạo hoạt hình nhằm giúp học sinh phát triển kỹ năng viết kể chuyện một cách sáng tạo, sinh động, giàu cảm xúc, từ đó nâng cao hiệu quả học tập và hứng thú với môn Tiếng Việt
Kế hoạch và thời gian thực hiện:
- Tháng 3/2025 đến tháng 4/2025: Hoàn thiện sáng kiến
1.3.2 Đối tượng áp dụng sáng kiến
Học sinh lớp 5E – đơn vị lớp mà tôi trực tiếp giảng dạy – và quá trình tổ chức dạy học viết bài văn kể chuyện sáng tạo trong môn Tiếng Việt Thông qua việc quan sát, theo dõi sự tiến bộ của học sinh lớp 5E cũng như điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp, tôi tiến hành nghiên cứu, thử nghiệm việc ứng dụng công cụ tạo hoạt hình để hỗ trợ học sinh phát triển kỹ năng viết văn kể chuyện một cách sáng tạo, sinh động và hiệu quả hơn
1.4 Mục đích của sáng kiến
Sáng kiến này được thực hiện với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt, đặc biệt là kỹ năng viết bài văn kể chuyện sáng
Trang 5tạo cho học sinh lớp 5 Thông qua việc ứng dụng công cụ tạo hoạt hình vào quá trình dạy học, tôi hướng đến các mục đích cụ thể sau:
+ Tạo hứng thú, khơi dậy niềm yêu thích viết văn ở học sinh thông qua môi trường học tập sinh động, trực quan và giàu tính tương tác
+ Phát triển tư duy sáng tạo, khả năng tưởng tượng và năng lực ngôn ngữ của học sinh, giúp các em không chỉ học tốt môn Tiếng Việt mà còn có thể vận dụng ngôn ngữ linh hoạt trong các tình huống giao tiếp thực tế
+ Giúp học sinh tiếp cận với công nghệ thông tin trong học tập một cách tích cực và hiệu quả, từ đó hình thành kỹ năng sử dụng công nghệ – một trong những yêu cầu quan trọng của thời đại số
+ Việc vận dụng các phương pháp dạy học tích cực, kết hợp trải nghiệm
và thực hành được tôi lựa chọn nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực toàn diện cho học sinh theo Chương trình GDPT 2018
Từ những mục đích trên, sáng kiến không chỉ nhằm giải quyết một vấn đề
cụ thể trong giảng dạy viết văn mà còn góp phần tạo dựng một môi trường học tập tích cực, hiện đại và sáng tạo cho học sinh tiểu học
1.5 Điểm mới của sáng kiến
+ Lần đầu tiên học sinh lớp 5 được tiếp cận và ứng dụng các phần mềm tạo hoạt hình (như Powtoon, Animaker) vào quá trình học viết văn kể chuyện;
+ Học sinh chuyển hóa ý tưởng từ hình ảnh động thành lời văn, giúp quá trình phát triển cốt truyện và xây dựng nhân vật trở nên dễ dàng, sinh động và sáng tạo hơn;
+ Giáo viên chủ động thiết kế chuỗi hoạt động tích hợp liên môn (Tiếng Việt – Tin học – Kỹ năng sống), từ đó nâng cao hiệu quả dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
PHẦN 2: NỘI DUNG SÁNG KIẾN 2.1 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng biện pháp
Trong quá trình giảng dạy môn Tiếng Việt lớp 5, đặc biệt là nội dung viết
bài văn kể chuyện sáng tạo, tôi nhận thấy học sinh đã có nền tảng nhất định về
cấu trúc và cách viết một bài văn kể chuyện Các em bước đầu hiểu được vai trò của nhân vật, cốt truyện và lời kể trong một bài văn Đây là điều kiện thuận lợi
để giáo viên triển khai các phương pháp dạy học đổi mới nhằm phát triển tư duy sáng tạo và năng lực sử dụng ngôn ngữ cho học sinh
- Thuận lợi:
Trang 6Nhà trường đã trang bị đầy đủ cơ sở vật chất và thiết bị công nghệ phục
vụ dạy học, như máy chiếu, máy tính, mạng Internet…, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tích hợp công nghệ vào bài giảng Ban giám hiệu khuyến khích giáo viên áp dụng các phương pháp, hình thức dạy học mới, phù hợp với định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018
- Khó khăn:
Thực tế cho thấy nhiều học sinh còn hạn chế trong việc phát triển ý tưởng sáng tạo Khi viết văn, các em thường lúng túng, thiếu vốn từ, chưa biết cách xây dựng tình huống truyện hoặc nhân vật một cách sinh động Thêm vào đó, việc sử dụng công cụ hỗ trợ như phần mềm tạo hoạt hình đòi hỏi thời gian hướng dẫn và làm quen, trong khi thời lượng dạy học trên lớp lại có hạn Một số học sinh chưa thành thạo trong việc sử dụng công nghệ, nên còn e ngại và thiếu
tự tin khi tham gia các hoạt động học tập có yếu tố kỹ thuật số
Sự mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực sáng tạo của học sinh và những thói quen học tập truyền thống vẫn là một rào cản trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Do đó, việc tìm kiếm một biện pháp hiệu quả, phù hợp với đặc điểm tâm lý, năng lực và điều kiện thực tiễn dạy học là điều cần thiết và cấp bách
Từ những mâu thuẫn, khó khăn và thuận lợi đã phân tích, tôi nhận thấy việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát triển kỹ năng viết sáng tạo cho học sinh lớp 5 là hết sức cần thiết Vì vậy, tôi đã quyết định nghiên cứu và triển khai một số biện pháp cụ thể nhằm khắc phục tình trạng học sinh còn lúng túng trong việc phát triển ý tưởng và diễn đạt khi viết văn kể chuyện
Trong năm học 2024–2025, tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 5E Ngay từ đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng kỹ năng viết văn kể chuyện của học sinh thông qua một bài kiểm tra thực hành Kết quả thu được như sau:
Trang 7gần 60% tổng số lớp Điều này cho thấy học sinh vẫn còn nhiều hạn chế trong việc phát triển ý tưởng, xây dựng tình huống truyện và sử dụng ngôn ngữ kể chuyện một cách sinh động
Từ thực trạng đó, tôi xác định rõ việc tìm ra các biện pháp thiết thực, hiệu quả để giúp học sinh từng bước nâng cao kỹ năng viết văn kể chuyện sáng tạo là một nhiệm vụ trọng tâm trong công tác giảng dạy của mình năm học này
2.2 Các biện pháp thực hiện
2.2.1 Biện pháp 1: Giới thiệu và hướng dẫn sử dụng công cụ tạo hoạt hình
- Mục tiêu của biện pháp 1
Xuất phát từ thực tế học sinh lớp 5 còn gặp khó khăn trong việc phát triển ý tưởng và diễn đạt nội dung một cách sinh động, tôi nhận thấy việc đưa công cụ công nghệ vào hỗ trợ quá trình dạy học viết văn kể chuyện là điều cần thiết Mục tiêu của biện pháp này là giúp học sinh làm quen và sử dụng thành thạo các công cụ tạo hoạt hình cơ bản nhằm hỗ trợ các em thể hiện nội dung kể
chuyện một cách trực quan, hấp dẫn và sáng tạo hơn
Việc tiếp cận với các phần mềm tạo hoạt hình như Scratch, Animaker
hay Powtoon không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng sử dụng công nghệ
thông tin mà còn kích thích tư duy sáng tạo, khả năng xây dựng cốt truyện và phát triển nhân vật Đây là những yếu tố nền tảng để các em nâng cao chất lượng bài viết, đặc biệt là trong dạng bài văn kể chuyện – một dạng bài đòi hỏi sự
tưởng tượng phong phú và khả năng tổ chức mạch kể hợp lý
- Các bước thực hiện
Để biện pháp đạt hiệu quả, tôi thực hiện theo các bước cụ thể như sau: + Bước 1: Lựa chọn công cụ phù hợp: Tôi tìm hiểu và lựa chọn các phần mềm tạo hoạt hình đơn giản, giao diện thân thiện, phù hợp với lứa tuổi
học sinh tiểu học Trong quá trình áp dụng, tôi sử dụng Powtoon và
Animaker – hai phần mềm có tính trực quan, dễ thao tác, không đòi hỏi kỹ
năng lập trình
+ Bước 2: Tôi dành một buổi học tích hợp liên môn (hoặc tiết ngoại khóa) để hướng dẫn học sinh sử dụng phần mềm: cách tạo nhân vật, thiết kế khung hình, chèn lời thoại, thêm hiệu ứng chuyển động… Học sinh được quan sát thao tác mẫu của giáo viên và thực hành ngay trên thiết bị cá nhân hoặc thiết bị của nhà trường
Trang 8+ Bước 3: Sau khi được hướng dẫn, học sinh tiến hành thực hành bằng cách tạo một đoạn hoạt hình ngắn theo chủ đề “Một ngày của em” hoặc dựa trên một cốt truyện đơn giản do chính các em nghĩ ra Tôi phân nhóm học sinh để khuyến khích tinh thần làm việc nhóm và giúp các em hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình thao tác
- Ví dụ minh hoạ biện pháp 1
Trong một tiết học ngoại khóa, tôi tổ chức hoạt động nhóm với chủ đề
“Một ngày của em” Các nhóm học sinh sử dụng Powtoon để thiết kế hoạt hình
kể về một ngày đi học, đi chơi hoặc giúp đỡ bố mẹ Mỗi nhóm chọn nhân vật, viết lời thoại, thêm âm thanh và hiệu ứng chuyển cảnh để tạo nên một câu chuyện hoạt hình đơn giản nhưng giàu cảm xúc Qua hoạt động này, học sinh không chỉ thực hành thao tác với phần mềm mà còn rèn luyện kỹ năng kể chuyện bằng hình ảnh, phát triển mạch ý và kết nối câu chuyện theo trình tự logic
Các nhóm học sinh được làm quen và sử dụng phần mềm Powtoon
Trang 9và sinh động hơn
Đặc biệt, tôi nhận thấy học sinh từng ngại viết hoặc kém tự tin trong môn Tiếng Việt đã bắt đầu mạnh dạn thể hiện ý tưởng thông qua hoạt hình Qua các sản phẩm kể chuyện bằng hình ảnh, các em rèn luyện được cả kỹ năng công nghệ, tư duy logic và khả năng hợp tác nhóm Điều này góp phần rõ rệt vào việc cải thiện chất lượng viết văn kể chuyện, đồng thời tạo động lực học tập tích cực trong lớp
2.2.2 Biện pháp 2: Tích hợp công cụ tạo hoạt hình vào quá trình lên ý tưởng cho bài văn
- Mục tiêu của biện pháp 2
Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy rằng phát triển tư duy hình ảnh
và khả năng sáng tạo ý tưởng là hai yếu tố then chốt giúp học sinh nâng cao kỹ năng viết, đặc biệt là kỹ năng viết văn kể chuyện Tư duy hình ảnh không chỉ là khả năng tưởng tượng ra nhân vật, sự kiện hay khung cảnh, mà còn là việc sắp xếp, liên kết các hình ảnh đó để tạo thành một câu chuyện có logic và cảm xúc
Khi học sinh có thể “nhìn thấy” câu chuyện trong đầu, các em sẽ dễ dàng phát triển mạch truyện, xây dựng nhân vật và tình huống một cách sinh động Từ đó, bài viết trở nên hấp dẫn, có tổ chức và rõ ràng hơn Để hỗ trợ quá trình này, tôi tích cực ứng dụng các phương pháp như vẽ sơ đồ tư duy, kể chuyện bằng tranh, đặc biệt là sử dụng công cụ tạo hoạt hình để học sinh trực quan hóa ý tưởng
Việc sử dụng công nghệ giúp học sinh biến những ý tưởng trừu tượng thành hình ảnh cụ thể, từ đó khơi dậy trí tưởng tượng và hứng thú viết Đồng thời, tôi cũng chú trọng phát triển khả năng sáng tạo của học sinh thông qua các trò chơi phát triển ý tưởng, hoạt động nhóm và tình huống mở rộng Những hoạt động này giúp học sinh suy nghĩ linh hoạt, tạo ra nhiều ý tưởng độc đáo và viết bài một cách tự nhiên hơn
Trang 10Tóm lại, việc kết hợp phát triển tư duy hình ảnh và khả năng sáng tạo không chỉ giúp học sinh viết văn tốt hơn mà còn góp phần rèn luyện tư duy logic
và nuôi dưỡng niềm đam mê sáng tạo trong các em
- Các bước thực hiện biện pháp 2
Để triển khai hiệu quả biện pháp tích hợp công cụ tạo hoạt hình vào quá trình lên ý tưởng cho bài viết, tôi thực hiện theo các bước sau:
+ Bước 1: Giới thiệu đề bài viết văn kể chuyện: Tôi nêu rõ yêu cầu của
đề bài, định hướng về thể loại, bố cục, cũng như nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hình dung mạch truyện và xây dựng ý tưởng sáng tạo
+ Bước 2: Hướng dẫn học sinh sử dụng công cụ tạo hoạt hình để phác
thảo cốt truyện: Tôi lựa chọn những công cụ phù hợp với lứa tuổi như Scratch
hoặc Animaker và hướng dẫn học sinh tạo các cảnh chính của câu chuyện, bao gồm nhân vật, bối cảnh, và các sự kiện quan trọng
+ Bước 3: Học sinh trình bày ý tưởng thông qua đoạn hoạt hình ngắn:
Sau khi hoàn thiện phần phác thảo bằng hoạt hình, học sinh chia sẻ sản phẩm của mình với cả lớp, trình bày mạch truyện, ý tưởng sáng tạo và cách chuyển thể thành bài viết
- Ví dụ minh hoạ biện pháp 2
Trong một tiết học, tôi giao đề bài: “Kể về một chuyến phiêu lưu trong
mơ” Thay vì bắt đầu ngay với việc viết văn, tôi yêu cầu học sinh sử dụng công
cụ tạo hoạt hình để thể hiện ý tưởng bằng hình ảnh Một học sinh đã thiết kế đoạn hoạt hình kể về hành trình khám phá thành phố dưới nước của một bạn nhỏ Cốt truyện được thể hiện rõ qua các cảnh: chuẩn bị lên đường, gặp gỡ sinh vật biển kỳ lạ, và trở về an toàn Dựa trên đoạn hoạt hình này, em dễ dàng phát triển thành một bài văn mạch lạc, sinh động và sáng tạo
Trang 11Phụ huynh gửi hình ảnh học sinh thiết kế câu chuyện
- Kết quả sau khi thực hiện biện pháp 2
Sau khi triển khai giải pháp, tôi nhận thấy học sinh có tiến bộ rõ rệt trong việc phát triển ý tưởng cho bài văn kể chuyện Các em không chỉ biết tưởng tượng ra những tình huống phong phú mà còn có khả năng tổ chức ý tưởng một cách khoa học, mạch lạc Nhờ sự hỗ trợ của công cụ tạo hoạt hình, học sinh dễ dàng hình dung mạch truyện, từ đó xây dựng cốt truyện hợp lý, sinh động hơn Việc kết hợp giữa tư duy sáng tạo và tư duy logic giúp học sinh tạo ra những bài văn có nội dung hấp dẫn và trình bày chặt chẽ Các em được rèn luyện kỹ năng lập dàn ý, xác định bố cục rõ ràng, biết lựa chọn và sắp xếp chi tiết phù hợp để câu chuyện có sự phát triển hợp lý, có mở đầu, diễn biến và kết thúc rõ ràng Ngoài ra, thông qua các hoạt động thảo luận nhóm, phản biện và nhận xét lẫn nhau, học sinh biết tự đánh giá, điều chỉnh và hoàn thiện bài viết Nhờ đó, các em trở nên tự tin hơn khi viết văn và từng bước hình thành năng lực
tư duy toàn diện – một yếu tố quan trọng cho việc học tập hiệu quả và phát triển bản thân trong tương lai Kết quả cụ thể như sau:
Tiêu chí Trước khi áp dụng giải
pháp Sau khi áp dụng giải pháp
Khả năng phát triển ý
tưởng
Hạn chế, thường rập khuôn theo văn mẫu
Tăng khả năng sáng tạo, biết đưa ra ý tưởng mới
chi tiết miêu tả
Miêu tả sơ sài, thiếu hình ảnh
Biết lồng ghép chi tiết sinh động, tăng sức hấp dẫn
Trang 12Tự tin khi viết và
2.2.3 Biện pháp 3: Sử dụng hoạt hình làm công cụ hỗ trợ viết bài
- Mục tiêu của biện pháp 3
Trong quá trình dạy học, tôi nhận thấy việc giúp học sinh chuyển đổi ý tưởng từ hình ảnh sang ngôn ngữ viết là một bước then chốt trong việc phát triển
kỹ năng viết và tư duy sáng tạo Khi học sinh có khả năng diễn đạt những hình ảnh tưởng tượng thành câu chữ mạch lạc, các em không chỉ viết được những bài văn sinh động, hấp dẫn mà còn thể hiện tư duy một cách rõ ràng, logic và chính xác hơn Nhằm hỗ trợ học sinh thực hiện hiệu quả quá trình này, tôi đã thiết kế chuỗi hoạt động cụ thể, có định hướng rõ ràng và phù hợp với năng lực tiếp nhận của các em
Khuyến khích học sinh hình dung rõ ràng hình ảnh
Trước khi viết, tôi yêu cầu học sinh dành thời gian tưởng tượng rõ nét về nhân vật, bối cảnh và tình huống sẽ kể lại Các em có thể diễn đạt hình ảnh đó qua lời nói hoặc vẽ tranh, giúp tổ chức ý tưởng tốt hơn và chuẩn bị tư liệu ban đầu
Sử dụng sơ đồ tư duy (Mindmap)
Tôi hướng dẫn học sinh lập sơ đồ tư duy để trực quan hóa mạch truyện
và liên kết các yếu tố như nhân vật, sự kiện và cảm xúc Đây là cơ sở quan trọng
để xây dựng dàn ý hiệu quả
Học sinh thiết kế sơ đồ tư duy xây dựng bố cục câu chuyện
Trang 13Hướng dẫn cách miêu tả chi tiết
Tôi khuyến khích học sinh vận dụng các giác quan khi miêu tả hình ảnh: thị giác, thính giác, xúc giác, khứu giác và cảm xúc nhân vật Cách này giúp bài viết trở nên sống động và chân thực hơn
Phát triển vốn từ vựng
Tôi tổ chức các hoạt động mở rộng vốn từ theo chủ đề cụ thể (thiên nhiên, cảm xúc, hành động ) nhằm giúp học sinh diễn đạt phong phú, chính xác hơn khi chuyển từ hình ảnh sang câu chữ
Viết từng bước, từ câu đơn đến đoạn văn hoàn chỉnh
Tôi hướng dẫn học sinh viết từng câu đơn lẻ để miêu tả các chi tiết nhỏ, sau đó ghép nối thành đoạn văn hoàn chỉnh Việc chia nhỏ nhiệm vụ giúp học sinh dễ tiếp cận và tự tin hơn khi viết
Tập trung vào cảm xúc và hành động
Tôi yêu cầu học sinh tưởng tượng mình là nhân vật trong câu chuyện để miêu tả hành động và cảm xúc trong từng tình huống cụ thể Qua đó, bài viết của các em trở nên hấp dẫn và có chiều sâu hơn
Thực hành thường xuyên
Tôi thiết kế nhiều hoạt động luyện viết kể chuyện và miêu tả thông qua hình ảnh, phim hoạt hình, tranh vẽ… để học sinh được rèn luyện thường xuyên
Sự lặp lại này giúp các em ngày càng viết tốt hơn và sáng tạo hơn
- Các bước thực hiện biện pháp 3
Để triển khai biện pháp này trong thực tế giảng dạy, tôi thực hiện theo quy trình ba bước như sau:
Bước 1: Tôi yêu cầu học sinh tạo một đoạn hoạt hình ngắn dựa trên ý
tưởng đã hình thành trước đó Đây có thể là đoạn phim mô phỏng một câu chuyện tưởng tượng, một trải nghiệm thú vị hoặc một tình huống cụ thể
Trang 14Bước 2: Sau khi hoàn thiện đoạn hoạt hình, tôi hướng dẫn học sinh mô
tả chi tiết từng cảnh bằng ngôn ngữ viết Các em quan sát lại từng phân đoạn và ghi chép nội dung theo trình tự, chú trọng vào yếu tố nhân vật, hành động, cảm xúc và bối cảnh
Bước 3: Từ các mô tả đã lập, học sinh viết thành bài văn hoàn chỉnh
Tôi khuyến khích các em vận dụng kỹ năng sử dụng từ ngữ miêu tả, liên kết câu, tạo mạch truyện và thể hiện cảm xúc một cách sinh động
- Ví dụ minh hoạ biện pháp 3
Trong một tiết học, tôi giao nhiệm vụ cho học sinh tạo đoạn hoạt hình
ngắn với chủ đề “Một ngày của người anh hùng” Các em đã sáng tạo ra những
tình huống độc đáo như: giải cứu người gặp nạn, vượt qua thử thách hiểm nguy, hoặc giúp đỡ người yếu thế Sau khi hoàn thiện hoạt hình, học sinh tiến hành mô
tả lại từng cảnh, từ đó phát triển thành bài văn kể chuyện với cốt truyện hấp dẫn, giàu cảm xúc và có bố cục rõ ràng
- Kết quả sau khi thực hiện biện pháp 3
Qua việc triển khai biện pháp này, tôi nhận thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong kỹ năng viết văn kể chuyện Các em đã biết cách chuyển đổi ý tưởng từ hình ảnh sang văn bản một cách hiệu quả, từ đó hình thành được những bài văn
có cốt truyện rõ ràng, mạch lạc và giàu chi tiết
Trước hết, cốt truyện rõ ràng giúp học sinh sắp xếp các ý tưởng theo
trình tự hợp lý Các em biết cách mở bài bằng việc giới thiệu nhân vật và bối cảnh, phát triển các sự kiện chính và kết thúc bằng một hướng giải quyết hợp lý,
chặt chẽ Tiếp theo, tính mạch lạc thể hiện ở khả năng liên kết câu, đoạn trong
bài viết Học sinh viết liền mạch, không bị ngắt quãng đột ngột, các sự kiện trong câu chuyện được kết nối tự nhiên, giúp người đọc dễ dàng theo dõi và hiểu
nội dung Cuối cùng, sự giàu chi tiết là điểm nổi bật trong bài viết của học sinh
Các em biết cách sử dụng từ ngữ miêu tả cảm xúc, hành động, không gian và thời gian một cách sinh động Nhờ đó, câu chuyện trở nên chân thực, hấp dẫn và thuyết phục hơn
Những kết quả này cho thấy học sinh không chỉ tiến bộ về mặt kỹ năng viết mà còn phát triển được tư duy logic, năng lực sáng tạo và khả năng diễn đạt
ý tưởng một cách toàn diện
2.2.4 Biện pháp 4: Tổ chức hoạt động chia sẻ và đánh giá bài viết
thông qua hoạt hình
- Mục tiêu của biện pháp 4
