Tuy nhiên, dù có cẩn thận đến đâu, môi trường họctập và vui chơi vẫn tiềm ẩn những nguy cơ tai nạn thương tích.Một số nguy cơ phổ biến trong trường học bao gồm: Ngã do chạynhảy; Hóc, sặc
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến:
Hiện nay tai nạn thương tích ở trẻ em đang có xu hướng tăng lên
và là vấn đề y tế công cộng đáng quan tâm không chỉ ở Việt Nam
mà còn ở các nước đang phát triển Khi trẻ gặp tai nạn thươngtích, nhiều người lại cho đó là rủi ro hoặc một lý do nào đó,nhưng chúng ta hoàn toàn có thể phòng, tránh được nếu ngườilớn cẩn trọng hơn và trẻ được dạy cách nhận biết những nguy cơtai nạn cho mình Nhiều bậc cha mẹ chỉ chú trọng chăm lo đầu tưcho con em mình sức khỏe, việc học hành mà quên chăm lo vàdạy trẻ những nguy cơ gây tai nạn thương tích ngay trong chínhngôi nhà của mình nên khi trẻ ra ngoài xã hội tình trạng tai nạnthương tích ngày một gia tăng
Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ mầm non là nhiệm vụ quantrọng không chỉ của giáo viên mà của toàn xã hội Trẻ từ 0 - 6tuổi phát triển mạnh về thể chất, trí tuệ, nhân cách và luôn tò
mò khám phá thế giới xung quanh Tuy nhiên, do chưa có kinhnghiệm tự bảo vệ, trẻ dễ gặp tai nạn nếu không được hướng dẫn
và giám sát chặt chẽ Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng phòng tránhtai nạn cho trẻ ngay từ sớm là vô cùng cần thiết
Thực tế hiện nay, hầu hết các gia đình chỉ có một đến hai con,nên việc cha mẹ bao bọc, che chở con là điều khó tránh khỏi Trẻthường sinh hoạt và vui chơi trong không gian hạn chế như giađình, nhà trường, lớp học, nhưng ngay trong chính môi trườngtưởng chừng an toàn ấy cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạnthương tích Trong gia đình, trẻ có thể gặp rủi ro do trượt ngãtrên sàn gạch, vấp ngã ở cầu thang, bị bỏng khi tiếp xúc với nước
Trang 2sôi, bếp gas hoặc ổ điện Ngoài ra, việc để trẻ chơi với các đồ vậtnhỏ có nguy cơ gây hóc, nghẹn như hạt, nút áo, viên bi, hay tiếpxúc với đồ vật sắc nhọn Một mối nguy hiểm khác không thể bỏqua là tình trạng bắt cóc trẻ em, khiến nhiều phụ huynh và nhàtrường luôn trong tâm thế lo lắng, cảnh giác.
Tại các trường mầm non, công tác đảm bảo an toàn cho trẻ luônđược đặt lên hàng đầu Giáo viên không chỉ chăm sóc mà cònphải liên tục quan sát, hướng dẫn và nhắc nhở trẻ về các nguy cơxung quanh Tuy nhiên, dù có cẩn thận đến đâu, môi trường họctập và vui chơi vẫn tiềm ẩn những nguy cơ tai nạn thương tích.Một số nguy cơ phổ biến trong trường học bao gồm: Ngã do chạynhảy; Hóc, sặc dị vật; Bỏng, điện giật; Bị côn trùng cắn, đốt…Mặc dù giáo viên đã rất nỗ lực để bảo vệ trẻ, nhưng vẫn cònnhiều khó khăn trong việc đảm bảo an toàn tuyệt đối Đối với côgiáo mầm non như chúng tôi còn có một áp lực vô hình trong quátrình chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Đó là việc đảm bảo antoàn, tuyệt đối khi trẻ ở lớp và làm cách nào để tuyên truyền đảmbảo an toàn cho trẻ ở gia đình Thời đại bùng nổ công nghệ thôngtin như hiện nay, chỉ cần sơ suất nhỏ của cô giáo chỉ cần xảy ramột tai nạn nhỏ, một vệt tím trên da trẻ do khi chơi với đồ chơigây ra hay một vết trầy xước bé tí trên trẻ cũng là nỗi sợ kinhhoàng, vì sau đó là sự chỉ trích và sự lên án của người dùng mạng
xã hội Còn lại gì sau những sự cố mong đợi ấy, đó là sự chịutrách nhiệm của giáo viên của nhà trường và cũng còn sự an ủi,chia sẻ nhau của những đồng nghiệp
Bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ, vớitrách nhiệm là một giáo viên trong trường mầm non nên rấtmuốn chung tay cùng nhà trường phòng tránh tai nạn thương
Trang 3tích, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ Chính vì vậy, tôi chọn đề
tài: “Một số biện pháp phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non”.
2 Mục tiêu của đề tài, sáng kiến:
- Phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5- 6 tuổi nói riêng vàtrẻ trường mầm non nơi tôi công tác nói chung Nhằm nâng caokiến thức và kỹ năng tự phục vụ và bảo vệ bản thân khi cần thiết,
kỹ năng sống cho trẻ ngay từ trong trường mầm non
- Tìm ra các biện pháp giúp trẻ lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi phòngchống tai nạn thương tích ở mọi lúc mọi nơi
3 Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu.
*Thời gian nghiên cứu
Từ tháng 9/2024 -12/2024: Khảo sát điều tra nắm được thựctrạng Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài
Từ tháng 12/2024 - 3/2025 : Thực hiện các giải pháp, viết đề tài.Duyệt, sửa chữa đề cương và in
* Đối tượng nghiên cứu:
Khảo sát thực trạng trên trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua hoạt độnghọc, qua chế độ sinh hoạt hàng ngày để tìm một số biện phápđảm bảo an toàn cho trẻ
Trang 41 Hiện trạng vấn đề:
Trẻ em là nguồn hạnh phúc to lớn của gia đình, là tương lai củamỗi quốc gia, dân tộc Trẻ em sinh ra có quyền được chăm sóc,bảo vệ trong gia đình và cộng đồng Vì vậy, việc chăm sóc, bảo vệtrẻ em đã trở thành nghĩa vụ và trách nhiệm của mỗi gia đình,của toàn xã hội và đó cũng là trách nhiệm của bậc học mầm non.Trường mầm non là ngôi nhà thứ hai của trẻ, nói đến trườngmầm non là chúng ta nói đến việc: “Nuôi cháu khỏe, dạy cháungoan, đảm bảo cho cháu an toàn” Trong những nhiệm vụ ấy,nhiệm vụ nào cũng hết sức quan trọng, song đặc biệt quan trọng
là đảm bảo tuyệt đối an toàn cho trẻ, điều đó không chỉ có giá trịtrước mắt mà còn có ý nghĩa lâu dài
Thực tế hàng ngày trẻ được tiếp xúc, được tham gia rất nhiềucác hoạt động trong trường, ở mọi nơi như trong lớp, ngoài sântrường: Hay nói một cách khác là nhu cầu hàng ngày của trẻ làhọc tập và vui chơi ở mọi nơi Nhưng trẻ chỉ biết rằng mình thíchchơi theo cách của mình, điều này rất nguy hại bởi trẻ chưa hiểu
về những yếu tố tác động bên ngoài có thể gây nguy hiểm đếnbạn thân Chính vì vậy một trong những nhiệm vụ của trườngmầm non là trang bị cho trẻ những hiểu biết về “tai nạn thươngtích cũng như cách phòng tránh tai nạn thương tích” Để trẻ tiếpthu được những kiến thức đó, giáo viên cần nắm bắt được tìnhhình cũng như những đặc điểm của môi trường xung quanh trẻ.Như vậy việc phòng tránh tai nạn thương tích mới đạt hiệu quảnhư mong đợi
Các biện pháp cũ trong việc phòng tránh tai nạn thương tích ởtrường mầm non chủ yếu tập trung vào lý thuyết mà chưa chú
Trang 5trọng rèn luyện kỹ năng thực hành cho trẻ, đặc biệt là kỹ năng sơcứu ban đầu Giáo viên chưa tích cực lồng ghép giáo dục kỹ năngsống và kỹ năng tự bảo vệ vào các hoạt động hằng ngày, khiếntrẻ còn thụ động trong việc nhận biết nguy hiểm và xử lý tìnhhuống Ngoài ra, việc chưa quan tâm đúng mức đến kiểm tra,thay thế đồ dùng, đồ chơi không an toàn cũng là một hạn chế.Điều này dẫn đến việc đảm bảo an toàn trong trường học vẫnmang tính một chiều, giáo viên là người chủ động chăm sóc, theodõi, trong khi trẻ chưa được hướng dẫn đầy đủ để tự phòng tránh
và bảo vệ bản thân một cách hiệu quả
Từ những thực trạng như nêu trên, tôi hy vọng với đề tài: “Một
số biện pháp phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường Mầm non” sẽ giảm thiểu được tai nạn thương tích cho trẻ
mầm non nói chung và trẻ 5 - 6 tuổi nói riêng
Khi thực hiện đề tài tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:
Cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi trong lớp đầy đủđều làm bằng chất liệu an toàn, không có đồ vật sắc nhọn gâynguy hiểm
Trẻ phát triển khỏe mạnh, nhận thức tốt, ngoan ngoãn, chăm chỉ
đi học đều
Trang 6Để phát huy được những thuận lợi và khắc phục những khó khăntôi đã mạnh dạn đưa ra để thực hiện đề tài trong năm học.
* Số liệu điều tra trước khi thực hiện: Ngay từ đầu năm tôi đã
tiến hành khảo sát để nắm bắt tình hình của trẻ:
Bảng khảo sát:
trẻ
Mức độ đạtĐạt Chưa
đạtNhận biết được các vật, những
nơi và hành vi gây nguy hiểm,
yếu tố không an toàn
Trang 7Tôi luôn băn khoăn, trăn trở, tìm hiểu để đưa ra các biện pháptốt nhất như sau:
2 Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề:
2.1. Biện pháp 1: Giáo viên cần tự học tập, bồi dưỡng nâng cao kiến thức về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non
Bản thân tôi là một giáo viên là người trực tiếp chăm sóc trẻ khi
ở lớp, vì vậy việc bồi dưỡng kiến thức về phòng tránh tai nạnthương tích cho trẻ trong trường mầm non là rất quan trọng vàcần thiết Tôi luôn tích cực tham gia đầy đủ các buổi tập huấn donhà trường và phòng giáo dục tổ chức, đồng thời tự học qua tàiliệu, sách báo và các kênh thông tin chính thống: Thường xuyênđọc sách, tài liệu hướng dẫn về an toàn trường học, sơ cứu vàphòng tránh tai nạn thương tích do Bộ Giáo dục & Đào tạo, Bộ Y
tế ban hành Tìm hiểu thông tin từ các trang web uy tín như CụcTrẻ em (Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội), WHO,
Trang 8UNICEF Theo dõi các chương trình, video hướng dẫn trêntruyền hình, YouTube về sơ cứu và kỹ năng bảo vệ trẻ an toàn.Học tập kinh nghiệm từ đồng nghiệp, chuyên gia về cách xử lýtình huống khi trẻ gặp nguy hiểm.
Thực hành và rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống: Chủ động thựchành các kỹ năng sơ cứu như hô hấp nhân tạo, xử lý hóc dị vật,băng bó vết thương…
Ứng dụng công nghệ trong việc học tập và giảng dạy: Áp dụng
công nghệ vào giảng dạy để giúp trẻ dễ hiểu hơn về các biệnpháp an toàn (ví dụ: sử dụng tranh ảnh, video minh họa về phòngtránh tai nạn)
Kết quả: Sau khi thực hiện giải pháp tự học tập và bồi dưỡngkiến thức về phòng tránh tai nạn thương tích, tôi đã nâng caonhận thức và kỹ năng xử lý các tình huống nguy hiểm chotrẻ.Biết cách xây dựng môi trường an toàn, giảm thiểu rủi ro tainạn trong lớp học Áp dụng hiệu quả các biện pháp sơ cứu, đảmbảo sức khỏe và an toàn cho trẻ Góp phần tạo môi trường giáodục an toàn, lành mạnh tại trường mầm non
2.2. Biện pháp 2: Xây dựng môi trường an toàn, thân thiện cho trẻ sinh hoạt và học tập ở trường mầm non.
* Sự yêu thương và quan tâm của cô giáo là nền tảng vun đắp cảm giác an toàn, giúp trẻ an tâm khám phá và phát triển trong môi trường mầm non:
Một môi trường học tập an toàn, thân thiện chính là nơi trẻ cảmthấy yên tâm, thoải mái như đang ở nhà Ở đó, trẻ được bao bọctrong sự yêu thương của cô giáo - người vừa là người dạy dỗ, vừa
Trang 9là chỗ dựa tinh thần như một người mẹ hiền Mỗi ngày đến lớp,trẻ vui vẻ, hào hứng, mong muốn được học tập và khám phá.
Để tạo cảm giác an toàn về mặt tâm lý cho trẻ, trước hết, giáoviên cần luôn giữ thái độ vui vẻ, gần gũi Khi giao tiếp với trẻ, côgiáo cần thể hiện sự ân cần, niềm nở để trẻ cảm nhận được tìnhyêu thương và sự quan tâm Sự an toàn mà cô giáo mang lại giúptrẻ tự tin, thoải mái tiếp thu kiến thức và rèn luyện kỹ năng.Người ta thường nói, những ai có thể gắn bó với nghề giáo viênmầm non đều là những người yêu trẻ và hiểu tâm lý trẻ Thậtvậy, nếu không có tình yêu thương và sự thấu hiểu, thật khó đểgiáo viên có thể dành trọn thời gian mỗi ngày bên trẻ với niềmvui và lòng nhiệt huyết Đối với trẻ, thời gian ở trường đôi khi cònnhiều hơn ở nhà, cô giáo là người mà trẻ tiếp xúc nhiều hơn cảcha mẹ Vì vậy, khi giáo viên hiểu được tâm lý trẻ, lớp học khôngcòn xa lạ mà trở thành nơi mang lại cảm giác an toàn, che chở -nơi có cô giáo thấu hiểu và yêu thương như chính mẹ của trẻ.Bên cạnh đó, cảm giác được quan tâm, chăm sóc còn được thểhiện qua cử chỉ, điệu bộ, cách giao tiếp của giáo viên Tùy vàotính cách, tâm lý của từng trẻ, giáo viên cần có cách ứng xử phùhợp, để trẻ cảm thấy cô giáo không chỉ là người dạy dỗ mà còn làmột người bạn, một người mẹ thứ hai Khi đó, trẻ sẽ luôn cảmnhận được sự yêu thương, an tâm và gắn bó với lớp học
Từ đó, trẻ luôn có cảm giác được quan tâm, chăm sóc, được yêuthương và hơn hết trẻ cảm nhận được cảm giác an toàn mà côgiáo mang lại mỗi khi trẻ đến lớp
* Xây dựng môi trường trường học, lớp học an toàn:
Trang 10Môi trường giáo dục trong lớp mầm non không chỉ đóng vai tròquan trọng trong việc hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ vềthể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm - kỹ năng xã hội, khả năngthẩm mỹ và sáng tạo, mà hơn hết, môi trường đó cần đảm bảoyếu tố an toàn, hạn chế tối đa nguy cơ gây tai nạn thương tích.
Do đó, việc thiết kế và tổ chức không gian lớp học, sân trườngcần tuân thủ các nguyên tắc quan trọng sau:
- Kiểm tra và loại bỏ nguy cơ tiềm ẩn: Các đồ dùng, đồ chơi trong
lớp và ngoài trời phải được rà soát định kỳ nhằm loại bỏ nhữngvật dụng có nguy cơ gây nguy hiểm cho trẻ
- Bố trí không gian khoa học: Khu vực vui chơi và học tập cầnđược sắp xếp hợp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên và trẻtrong quá trình sử dụng Đồng thời, việc phân bổ không gianphải phù hợp với thời gian trẻ ở trường, đảm bảo sự cân đối giữacác khu vực hoạt động
- Trang trí và tổ chức lớp học hợp lý: Không gian lớp học cầnđược thiết kế phù hợp với từng lứa tuổi, tạo sự hài hòa giữa hoạtđộng chung của lớp và các khu vực dành riêng cho nhóm nhỏhoặc cá nhân theo sở thích, khả năng của trẻ Ngoài ra, cần cókhu vực chăm sóc đặc biệt dành cho trẻ có nhu cầu riêng
- Đảm bảo an toàn môi trường xung quanh: Trường học cần đượcđặt ở vị trí tránh xa khu vực ô nhiễm, ồn ào, nguy hiểm nhưđường giao thông lớn, nhà máy, bệnh viện, bãi rác hoặc nghĩatrang Hệ thống hàng rào bảo vệ cần được xây dựng chắc chắn,các bể chứa nước trong khuôn viên trường phải có nắp đậy antoàn
Trang 11- Duy trì vệ sinh và an toàn trong sinh hoạt: Nguồn nước vàkhông khí trong trường phải đảm bảo vệ sinh; khu vực ăn uống,các thiết bị đồ dùng và đồ chơi cần được vệ sinh thường xuyênnhằm duy trì sự an toàn và thu hút trẻ tham gia vào các hoạtđộng học tập, vui chơi.
Với nhận thức rõ về tầm quan trọng của môi trường giáo dục antoàn, tôi đã chủ động tham mưu với Ban Giám hiệu trong việcsắp xếp lại cảnh quan sân trường, tạo không gian thân thiện đểtrẻ cảm thấy vui vẻ và an toàn khi đến trường Hệ thống đồ chơingoài trời được bố trí hợp lý, kiểm tra định kỳ nhằm loại bỏ cácnguy cơ mất an toàn Các khu vực vui chơi và lối đi được thiết kếđảm bảo tiêu chuẩn an toàn cao nhất, đồng thời các khu vựcnguy hiểm đều có biển cảnh báo rõ ràng
Trong lớp học, tôi và các đồng nghiệp luôn chú trọng tổ chứckhông gian gọn gàng, thẩm mỹ, khoa học, hạn chế tối đa mọinguy cơ có thể gây nguy hiểm cho trẻ Những vật dụng sắc nhọnnhư dao, kéo được cất giữ ở nơi trẻ không thể tiếp cận Các ổcắm điện luôn được che đậy cẩn thận nhằm tránh tai nạn đángtiếc
Việc xây dựng một môi trường giáo dục an toàn không chỉ làtrách nhiệm của giáo viên mà còn là sự phối hợp đồng bộ giữanhà trường, phụ huynh và cộng đồng, nhằm tạo ra một khônggian học tập, vui chơi an toàn và thân thiện nhất cho trẻ mầmnon
Kết quả: Từ việc giáo viên tạo ra môi trường lớp học an toàncũng là bước đầu hình thành ở trẻ ý thức, mong muốn tạo ra môitrường an toàn cho riêng bản thân trẻ ở mọi nơi Trẻ trong lớp
Trang 12thực sự yêu thích lớp học, yêu cô giáo, bạn bè,mạnh dạn chủ động giao tiếp với cô và các bạn, trẻ đi học chuyêncần với tỷ lệ trên 95% hàng tháng.
2.3 Biện pháp 3: Lồng ghép nội dung phòng, tránh tai nạn thương tích cho trẻ thông qua các hoạt động giáo dục hàng ngày của trẻ.
Trẻ mầm non rất hiếu động, tò mò và thích khám phá thế giớixung quanh bằng các giác quan như nhìn, sờ, nếm… Vì vậy, trẻ
có thể gặp phải nhiều nguy cơ như hít hoặc nuốt dị vật, bị côntrùng cắn, ngã khi chạy nhảy, hay vô tình tiếp xúc với các vật sắcnhọn, nóng, điện giật… Để giúp trẻ nhận biết nguy hiểm, phòngtránh rủi ro và biết cách kêu gọi sự giúp đỡ khi cần, giáo viên cầnrèn luyện kỹ năng an toàn cho trẻ một cách thường xuyên thôngqua các hoạt động hằng ngày
* Hoạt động học: Trong quá trình hoạt động, trẻ có thể nghịch
bút, kéo hoặc đưa đất nặn vào mũi, tai nhau, gây nguy hiểm Vìvậy, tôi luôn giám sát chặt chẽ và hướng dẫn trẻ sử dụng đồ dùng
an toàn Tôi cũng đảm bảo không để trẻ chơi với chai lọ chứa hóachất độc hại
Tôi lồng ghép giáo dục an toàn vào các hoạt động hàng ngày
Ví dụ 1: Hoạt động “Tìm hiểu đồ dùng gia đình” Tôi cho trẻ quansát tôi đặt câu hỏi để giúp trẻ nhận diện đồ vật nguy hiểm nhưquạt điện, phích nước nóng, dao kéo và cách sử dụng an
toàn. Quạt điện phích đựng nước nóng dao kéo khi sử dụng những đồ dùng này phải sử dụng như thế nào?
Trang 13Ví dụ 2: Hoạt động giáo dục kỹ năng xã hội “Gọi người giúp
đỡ khi bị ngã chảy máu”, tôi cho trẻ xem hình ảnh, video minhhọa, sau đó đặt câu hỏi như: “Bạn bị làm sao?” - “Bị ngã, chảymáu” Tôi hướng dẫn trẻ biết cách gọi người lớn giúp đỡ và cách
đi lại cẩn thận để tránh bị ngã Ngoài ra, tôi cũng dạy trẻ cách hỗtrợ bạn khi bị trầy xước nhẹ
Bằng cách này, trẻ vừa học vừa thực hành, hình thành kỹ năng tựbảo vệ bản thân một cách tự nhiên và hiệu quả
* Giờ ăn: Trong giờ ăn, tôi luôn chú ý giáo dục trẻ về việc cẩn
thận với thức ăn nóng để tránh bị bỏng Trước khi chia thức ăn,tôi kiểm tra nhiệt độ để đảm bảo an toàn cho trẻ Tôi không éptrẻ ăn khi trẻ đang khóc, cười đùa hay chưa sẵn sàng, vì điều đó
có thể gây sặc nguy hiểm Tôi khuyến khích trẻ ăn trong tâmtrạng thoải mái, hướng dẫn trẻ ăn hết suất và rèn luyện thóiquen ăn uống lịch sự Để tránh hóc, sặc, tôi nhắc nhở trẻ ngồiđúng tư thế, ăn chậm, nhai kỹ và không vừa ăn vừa nói chuyện
Trang 14loại, gạch đá Tôi cũng quan sát các khu vui chơi như cầu trượt,thang leo, nhắc nhở trẻ chơi đúng cách, không xô đẩy, khôngnghịch gậy, sỏi hay cát Tôi hướng dẫn trẻ tránh leo trèo cây,không đến gần bụi rậm hay tổ kiến để phòng tránh bị ngã, kiếncắn, ong đốt Ngoài ra, tôi bố trí thảm cỏ ở khu vực tiếp đất đểgiảm nguy cơ trầy xước khi trẻ trượt xuống.
Trong suốt thời gian vui chơi, tôi luôn bao quát trẻ, nhắc nhở cáccon chơi an toàn, biết hợp tác với bạn và giữ gìn trật tự Mục tiêucủa tôi là giúp trẻ có những giờ vui chơi bổ ích, thoải mái nhưngvẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối
* Hoạt động góc: Tôi luôn chú trọng đến việc tổ chức các gócchơi sao cho vừa hấp dẫn vừa đảm bảo an toàn cho trẻ
Trước mỗi buổi chơi, tôi kiểm tra và chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồchơi phù hợp, tránh những vật nhỏ dễ gây nguy hiểm như hộthạt, xúc xắc nhỏ hoặc đất nặn mà trẻ có thể đưa vào miệng, mũihoặc tai Tôi cũng hướng dẫn trẻ cách chơi đúng cách, khôngtranh giành đồ chơi, không dùng đồ vật để chọc bạn, tránh gâytrầy xước hoặc tổn thương cho nhau
Trong quá trình chơi, tôi quan sát và nhắc nhở trẻ tuân thủnguyên tắc an toàn, không chạy nhảy trong lớp để tránh va chạmvào bàn ghế, mép tủ hoặc ngã đập vào các góc cạnh Tôi cũngkhuyến khích trẻ chơi đoàn kết, chia sẻ đồ chơi và tương tác tíchcực với bạn bè Nếu phát hiện trẻ có dấu hiệu nghịch ngợm vớicác đồ vật nguy hiểm, tôi can thiệp kịp thời để đảm bảo không cótai nạn đáng tiếc xảy ra Mục tiêu của tôi là tạo ra một môitrường chơi lành mạnh, an toàn, giúp trẻ phát triển kỹ năng xã
Trang 15hội, khả năng sáng tạo mà vẫn được bảo vệ tốt nhất trong suốtthời gian ở trường.
Kết quả: Việc lồng ghép nội dung phòng tránh tai nạn thươngtích vào các hoạt động giáo dục hằng ngày giúp trẻ nâng caonhận thức về an toàn, biết cách nhận diện và tránh các nguy cơnguy hiểm Trẻ rèn luyện được kỹ năng tự bảo vệ, ứng phó khigặp sự cố và biết nhờ người lớn giúp đỡ khi cần Đồng thời, trẻhình thành thói quen chơi an toàn, hợp tác với bạn bè và tuân thủcác quy tắc trong sinh hoạt, góp phần giảm thiểu tai nạn thươngtích trong trường mầm non
2.4. Biện pháp 4: Xây dựng các tình huống cụ thể cho trẻ thực hành, xử lý tình huống.
Những tình huống tiềm ẩn nguy hiểm gây tai nạn thương tíchluôn rình rập, mà trẻ nhỏ với sự hiếu động và tò mò khó có thểnhận biết và lường trước hết Bản năng của trẻ là thích khám phá
và tương tác với mọi thứ xung quanh, đặc biệt là những đồ vậtkhơi gợi sự hứng thú Để đảm bảo an toàn, trẻ cần được trang bịnhững kỹ năng cơ bản như: ghi nhớ số điện thoại của cha mẹhoặc người thân để liên lạc khi bị lạc, tuyệt đối không đi theongười lạ và không nhận quà bánh từ họ vì nguy cơ bị bắt cóc.Việc đặt ra các tình huống giả định trong cuộc sống hàng ngàygiúp trẻ nhận diện và phân biệt được những tình huống tốt, xấu,nguy hiểm Từ đó, trẻ có thể tự mình giải quyết và xử lý các tìnhhuống để phòng tránh tai nạn thương tích, bảo vệ bản thân khicảm thấy không an toàn
Để việc giáo dục hiệu quả, các tình huống giáo viên lựa chọn cầngần gũi và quen thuộc với trẻ mầm non Giáo viên có thể tạo ra
Trang 16các tình huống này ở bất kỳ đâu, vào bất kỳ thời điểm nào, thậmchí lồng ghép vào các hoạt động thường ngày như ăn uống, ngủnghỉ và học tập Trong quá trình sinh hoạt, trẻ có thể gặp nhiềutình huống nguy hiểm như leo trèo, chạy nhảy xô đẩy, bị người lạ
dụ dỗ hoặc xâm hại, hay vừa ăn vừa đùa nghịch
Xuất phát từ thực tế đó, tôi đã tìm hiểu và nghiên cứu các tìnhhuống thường gặp ở lứa tuổi mầm non, từ đó xây dựng một sốtình huống có vấn đề về phòng tránh tai nạn thương tích để trẻthực hành và trải nghiệm Qua đó, trẻ có thể rút ra những bàihọc kinh nghiệm cho bản thân, hình thành kỹ năng tự bảo vệ vàphòng tránh các tai nạn thương tích, góp phần đảm bảo an toàncho trẻ
Ví dụ: Một số tình huống phòng tránh tại nạn thương tích cho trẻ.
- Học cách bảo
vệ bản thânkhi gặp cháynổ
- Tiếngcòi báocháy
- Khăn ẩmcho trẻ
1 Cô đặt câu
hỏi: “Khi thấy khói hoặc cháy, con sẽ làm gì?”.
2 Cho trẻ xemhình ảnh, đoạnphim thực tế
3 Hướng dẫn kỹnăng:
- Lấy khăn ẩm
Khi thấy khóihoặc cháy:Bịt mũi bằngkhăn ẩm
ngoài theo lốithoát hiểm.Hét to để báo
người
Trang 17che mũi khi
nghe còi báocháy
- Di chuyển theohướng thoáthiểm
- Hét to để báohiệu
4 Thực hành
mô phỏng tìnhhuống cháy
5 Nhận xét vàtổng kết bàihọc
ra ngoài Biếtcách xử lý khithấy cổngtrường mở
- Cuộc tròchuyệnvới trẻ
- Một phụhuynhđóng vaingười lạ
dụ dỗ trẻ
1 Cô tạo tìnhhuống phát hiệncổng trường mở
2 Hỏi trẻ: “Nếu cổng trường
mở, con sẽ làm gì?”.
3 Hướng dẫn kỹnăng:
- Không tự ý rangoài
Không tự ý rakhỏi trường.Báo với cônếu thấycổng trường
mở Không đitheo người lạ.
Trang 18- Báo ngay cho
cô giáo
- Không đi theongười lạ
4 Tình huốngthực tế vớingười lạ đóngvai
5 Nhận xét vàtổng kết bàihọc
Các nútbịt kín ổđiện
1 Cho trẻ xemđoạn phim vềnguy hiểm củađiện
luận: “Bạn trong đoạn phim đã làm gì sai?”
3 Hướng dẫn kỹnăng:
- Không chạmvào ổ điện
Các ổ điệnrất nguyhiểm, tuyệtđối khôngnghịch vàchạm tay vào
ổ điện vì cóthể xảy rađiện giật.