Phương pháp giáo dục thể chất: Các chương trình giáo dục mầm non hiện nay chú trọng đến sự kết hợp giữa vận động với âm nhạc, trò chơi và khám phá thiên nhiên, giúp trẻ phát triển thể ch
Trang 1Phát triển thể chất cho trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ 3 - 4 tuổi, là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục sớm Để đảm bảo sự phát triển toàn diện, việc nghiên cứu các cơ sở lý luận liên quan đến vận động và thể chất là cần thiết
Theo các nghiên cứu về sự phát triển của trẻ nhỏ, giai đoạn 3 - 4 tuổi là thời kỳ vàng để phát triển các kỹ năng vận động cơ bản Cụ thể:
Vận động thô: Trẻ có khả năng chạy, nhảy, leo trèo, giữ thăng bằng tốt hơn so với giai đoạn trước Việc rèn luyện vận động giúp cơ thể linh hoạt, tăng sức bền và khả năng phối hợp các bộ phận
Vận động tinh: Trẻ bắt đầu kiểm soát tốt hơn các động tác tay như cầm nắm đồ vật, vẽ, xếp hình, giúp phát triển sự khéo léo và khả năng tập trung
Hệ cơ xương phát triển mạnh: Đây là giai đoạn hệ cơ xương của trẻ đang trong quá trình hoàn thiện Việc thường xuyên vận động sẽ giúp trẻ phát triển xương chắc khỏe, tăng chiều cao và hạn chế nguy cơ béo phì hoặc chậm phát triển thể chất
Phương pháp giáo dục thể chất: Các chương trình giáo dục mầm non hiện nay chú trọng đến sự kết hợp giữa vận động với âm nhạc, trò chơi và khám phá thiên nhiên, giúp trẻ phát triển thể chất một cách tự nhiên và hiệu quả
Là giáo viên được phân công nhiệm vụ lớp mẫu giáo bé 3 – 4 tuổi Tôi nhận thấy việc phát triển thể chất cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua các hoạt động vận động không chỉ dựa trên lý thuyết mà còn xuất phát từ thực tiễn giáo dục mầm non và một số phụ huynh cũng đã nhận thức được tầm quan trọng của vận động
và tạo điều kiện cho con tham gia các hoạt động ngoài trời
Thiếu cơ sở vật chất: Nhiều trường mầm non, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, còn thiếu sân chơi, trang thiết bị vận động hạn chế, làm giảm cơ hội tham gia vận động của trẻ
Thời gian vận động chưa hợp lý: Trường vẫn tập trung chủ yếu vào các hoạt động nhận thức mà chưa dành đủ thời gian cho hoạt động thể chất
Ảnh hưởng từ công nghệ: Trẻ em ngày nay tiếp xúc nhiều với thiết bị điện
tử (tivi, điện thoại, máy tính bảng), dẫn đến việc giảm hứng thú với các hoạt động vận động ngoài trời
Nhận thức của phụ huynh và giáo viên: Một số phụ huynh chưa chú trọng
đến việc rèn luyện thể chất cho con, còn lo ngại trẻ nghịch bẩn, té ngã nên hạn chế cho trẻ vận động Giáo viên mầm non đôi khi chưa có phương pháp đa dạng
để tổ chức hoạt động vận động hấp dẫn
Trang 2Từ thực tiễn trên, có thể thấy rằng việc phát triển thể chất cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua hoạt động vận động là rất quan trọng Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh, đồng thời cải thiện điều kiện cơ sở vật chất và đổi mới phương pháp tổ chức hoạt
động vận động cho trẻ Vì vậy tôi đã đi sâu nghiên cứu và tìm ra “Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi phát triển thể chất tốt qua hoạt động phát triển vận động”
2 Mục tiêu của đề tài, sáng kiến:
Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của vận động đối với trẻ 3 - 4 tuổi: Giúp giáo viên, phụ huynh hiểu rõ vai trò của vận động trong sự phát triển thể chất, trí tuệ và tinh thần của trẻ Xây dựng thói quen vận động thường xuyên để giúp trẻ khỏe mạnh, linh hoạt, hạn chế các nguy cơ về sức khỏe như béo phì, chậm phát triển vận động
Đề xuất các biện pháp thiết thực, hiệu quả giúp trẻ phát triển thể chất qua hoạt động vận động: Xây dựng và tổ chức các trò chơi vận động phù hợp với độ tuổi của trẻ Kết hợp vận động với âm nhạc, trò chơi dân gian để kích thích hứng thú của trẻ Tạo môi trường vận động an toàn, hấp dẫn giúp trẻ chủ động tham gia các hoạt động thể chất
Cải thiện chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ tại trường mầm non: Giúp giáo viên có thêm kinh nghiệm và phương pháp mới để tổ chức hoạt động vận động hiệu quả Hỗ trợ trẻ phát triển các kỹ năng vận động thô và vận động tinh, tăng cường khả năng phối hợp giữa các bộ phận cơ thể Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục thể chất trong trường mầm non, hướng đến sự phát triển toàn diện cho trẻ
Tạo sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường trong việc phát triển vận động cho trẻ: Hướng dẫn phụ huynh cách khuyến khích trẻ vận động ngay tại nhà Giảm bớt thời gian trẻ tiếp xúc với thiết bị điện tử, thay vào đó là các hoạt động thể chất bổ ích
3 Thời gian, đối tượng, phạm vi ngiên cứu:
a Thời gian nghiên cứu:
Từ tháng 9 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025
b Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi phát triển thể chất tốt qua hoạt động phát triển vận động
c Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài được thực hiện tại lớp C3 năm học 2024 2025 trường Mầm non Tản
Hồng
Trang 3II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN
1 Hiện trạng của vấn đề
Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài tôi nhận thấy có một số thuận lợi, khó khăn như sau:
* Thuận lợi:
- Trường đã được đầu tư xây dựng sân chơi, phòng học thể chất rộng rãi,
an toàn, có đầy đủ dụng cụ hỗ trợ vận động giúp trẻ có không gian vận động thoải mái
- Nhà trường và ban giám hiệu đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, quản lý và cải thiện cơ sở vật chất nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ phát triển thể chất Cải tạo và mở rộng không gian vận động Trang bị thêm các dụng cụ vận động như bóng, vòng thể dục, cầu thăng bằng, thảm nhún, ống chui… để đa dạng hóa hoạt động thể chất cho trẻ
- Giáo viên trong lớp nhiệt tình, có đủ trình độ chuyên môn, có kiến thức
kiện thời tiết khiến cho khu vận động ngoài trời chưa có mái che, khiến trẻ bị
hạn chế vận động vào những ngày mưa hoặc thời tiết nắng nóng
- Về phía nhà trường và ban giám hiệu
Nhà trường và Ban Giám hiệu đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới cách làm nhằm nâng cao chất lượng cơ sở vật chất phục vụ hoạt động vận động cho trẻ Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế cần khắc phục, đặc biệt là vấn đề kinh phí, không gian và sự phối hợp giữa nhà trường – giáo viên – phụ huynh Để giải quyết những hạn chế này, cần có sự đầu tư đồng bộ, sáng tạo trong cách tổ chức hoạt động vận động và sự chung tay từ gia đình và cộng đồng
- Về phía giáo viên
Dù đã có nhiều cải tiến trong phương pháp giảng dạy, giáo viên vẫn gặp phải một số khó khăn và hạn chế Thiếu cơ sở vật chất hỗ trợ giảng dạy: Do thiếu dụng cụ vận động hoặc không gian tổ chức các hoạt động vận động còn hạn chế Việc sáng tạo hoạt động vận động đôi khi bị giới hạn do điều kiện thực
tế của trường học
Trang 4Tăng cường học hỏi, bồi dưỡng kỹ năng tổ chức vận động Tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có để tạo dụng cụ vận động đơn giản nhưng hiệu quả Đổi mới hình thức trò chơi để trẻ luôn cảm thấy hứng thú khi vận động Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để mở rộng môi trường vận động cho trẻ Tổ chức các buổi hội thảo nhỏ, các sự kiện vận động có sự tham gia của phụ huynh để tăng cường sự gắn kết
- Về phía phụ huynh
Trước đây, nhiều phụ huynh có những cách chăm sóc và rèn luyện vận động cho trẻ theo quan niệm truyền thống Nhiều phụ huynh quan niệm rằng chỉ cần trẻ ăn uống đầy đủ thì sẽ phát triển tốt mà chưa chú trọng đến việc rèn luyện thể chất Phụ huynh chỉ dựa vào nhà trường trong việc rèn luyện thể chất cho trẻ
mà chưa có sự chủ động hướng dẫn trẻ vận động tại nhà
- Về phía trẻ
Trẻ chưa tích cực tham gia các hoạt động phát triển thể chất như: Thể dục sáng, chưa chú ý trong giờ hoạt động chung, không tham gia chơi các trò chơi
vận động nên trẻ dễ bị thiếu hụt kỹ năng vận động cần thiết Do không được
hướng dẫn bài bản, nhiều trẻ chưa phát triển tốt các kỹ năng cơ bản như chạy, nhảy, bò, leo trèo đúng cách Trẻ ít vận động cũng có nguy cơ suy giảm hệ miễn dịch, dễ mắc các bệnh liên quan đến hô hấp, tiêu hóa do cơ thể không được rèn luyện đầy đủ Trẻ có thể phát triển thể chất không đồng đều so với các bạn cùng trang lứa do mức độ vận động khác nhau
1.6 Số liệu khảo sát trước khi thực hiện đề tài
2 Biện pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề
2.1 Biện pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ vận động an toàn, phong phú
Trang 5Vận động là một phần thiết yếu trong sự phát triển của trẻ 3 – 4 tuổi Thông qua các hoạt động vận động phù hợp, trẻ sẽ phát triển thể chất khỏe
mạnh, tư duy linh hoạt và cảm xúc cân bằng hơn Cần có sự phối hợp giữa giáo viên, nhà trường và phụ huynh để tạo môi trường vận động an toàn, thú vị, giúp trẻ hình thành thói quen vận động tích cực ngay từ nhỏ Chính vì vậy môi trường vận động tốt cần đảm bảo an toàn, đa dạng và hấp dẫn để khuyến khích trẻ tham gia một cách tích cực Bằng cách thiết kế không gian phù hợp và tổ chức hoạt động hợp lý, trẻ sẽ có cơ hội phát triển toàn diện, khỏe mạnh và năng động hơn
Tiêu chí của một môi trường vận động tốt là an toàn: Không có vật sắc nhọn, góc cạnh nguy hiểm Mặt sàn bằng phẳng, không trơn trượt, có thảm hoặc
cỏ nhân tạo để giảm chấn thương Dụng cụ vận động phải chắc chắn, có kích thước phù hợp với trẻ Để hấp dẫn, kích thích sự tò mò của trẻ tôi trang trí nhiều màu sắc tươi sáng, thân thiện và kết hợp hình ảnh động vật, nhân vật hoạt hình
để trẻ thích thú Đa dạng hoạt động để trẻ không bị nhàm chán
Đa dạng về không gian và hoạt động: Kết hợp môi trường vận động trong lớp học, ngoài sân trường và thiên nhiên Có nhiều loại trò chơi giúp trẻ phát triển cả vận động thô và vận động tinh Giáo viên luôn tạo cơ hội cho trẻ vận động tự do và có hướng dẫn và cho phép trẻ chủ động khám phá và vận động theo sở thích Giáo viên hướng dẫn các bài tập vận động có chủ đích để phát triển thể chất toàn diện
Việc bố trí đồ dùng, đồ chơi hợp lý trong môi trường vận động giúp trẻ hứng thú tham gia hoạt động, đồng thời phát triển thể chất, tư duy sáng tạo và kỹ năng xã hội Đồ chơi vận động cần đảm bảo an toàn, phù hợp với lứa tuổi và khuyến khích trẻ vận động một cách tự nhiên, tích cực
Đối với góc vận động trong lớp học không gian chúng ta sử dụng thảm xốp để tạo không gian an toàn cho trẻ di chuyển Sắp xếp đồ chơi theo khu vực riêng như: góc ném bóng, góc đi thăng bằng, góc xếp hình Đồ chơi, dụng cụ vận động:
+ Bóng mềm nhiều kích cỡ để trẻ ném, chuyền, lăn bóng
+ Vòng nhựa để nhảy lò cò, chơi ném vòng
+ Ghế thấp, hộp xốp để trẻ bước lên xuống rèn luyện thăng bằng
+ Đường hầm vải cho trẻ bò qua giúp rèn luyện cơ tay, cơ chân
Minh chứng ở hình ảnh 1+2: Góc vận động ở lớp
Sắp xếp đồ chơi theo chủ đề hàng tuần để tạo sự mới mẻ Khuyến khích trẻ tự lấy và dọn đồ chơi sau khi chơi
Trang 6Đối với khu vực vận động ngoài trời ta chia thành các khu vực như khu leo trèo, khu nhảy lò cò, khu chạy nhảy tự do Đặt biển báo hoặc kẻ vạch để hướng dẫn trẻ tham gia trò chơi Đồ chơi, dụng cụ vận động:
+ Xích đu, cầu trượt, bập bênh để phát triển kỹ năng giữ thăng bằng
+ Xe đạp ba bánh, xe chòi chân giúp rèn luyện cơ chân
+ Bóng lớn để chơi đá bóng, chuyền bóng, lăn bóng
+ Dây nhảy, vòng nhựa để tập bật nhảy, phối hợp tay chân
Minh chứng ở hình ảnh 3+4: Các trò chơi, bài tập vận động trên sân trường
Việc tổ chức các khu vui chơi, khu vận động trên sân cỏ rộng rãi, sạch sẽ,
có nhiều cây xanh không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ vận động mà còn giúp trẻ hòa mình với thiên nhiên, hít thở không khí trong lành và phát triển thể chất một cách toàn diện Sân cỏ êm ái, giảm nguy cơ chấn thương khi trẻ chạy nhảy, té ngã Không khí trong lành, nhiều cây xanh tạo không gian thoáng đãng, giúp trẻ cảm thấy thoải mái Trẻ có không gian rộng để chạy nhảy, chơi đùa, phát triển cơ bắp, tăng cường sức khỏe Hoạt động ngoài trời giúp trẻ hấp thụ vitamin D từ ánh nắng mặt trời, hỗ trợ sự phát triển của xương
Minh chứng ở hình ảnh 5 + 6: Môi trường khu vận động thể chất ngoài sân
* Kết quả: Kết quả thực hiện cho thấy rằng khi có môi trường vận động tốt và
đồ dùng phong phú, hấp dẫn, trẻ 3 - 4 tuổi có sự tiến bộ rõ rệt trong phát triển thể chất Cụ thể:
- Tăng cường sự hứng thú và chủ động: Trẻ tích cực tham gia các hoạt động vận động, chủ động khám phá và thử sức với nhiều trò chơi khác nhau
- Cải thiện kỹ năng vận động: Trẻ thực hiện tốt hơn các động tác như chạy, nhảy, leo trèo, giữ thăng bằng, ném, bắt… so với trước đây
- Phát triển thể lực và sức bền: Khả năng chịu đựng và sự nhanh nhẹn của trẻ được cải thiện đáng kể
- Tăng khả năng hợp tác và giao tiếp: Trẻ hào hứng chơi cùng bạn, biết chia sẻ và phối hợp trong các hoạt động nhóm
2.2 Biện pháp 2: Thiết kế các hoạt động phát triển vận động phù hợp với trẻ 3 – 4 tuổi theo năm, tháng
Việc xây dựng kế hoạch hoạt động vận động theo năm và tháng giúp đảm bảo trẻ 3 – 4 tuổi được rèn luyện thể chất một cách toàn diện, phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý Nguyên tắc thiết kế hoạt động vận động:
+ Phù hợp với lứa tuổi: Các bài tập cần đơn giản, dễ hiểu, không yêu cầu
kỹ thuật phức tạp
+ Đảm bảo an toàn: Không gian vận động phải rộng rãi, đồ chơi vận động cần được kiểm tra kỹ trước khi sử dụng
Trang 7+ Tăng dần độ khó: Bắt đầu với các bài tập cơ bản, sau đó nâng dần mức
độ theo thời gian
+ Đa dạng hình thức: Kết hợp giữa trò chơi vận động, bài tập cá nhân, nhóm để trẻ không bị nhàm chán
Dưới đây là kế hoạch thiết kế hoạt động vận động theo từng tháng trong năm học
- Đi chạy theo cô
- Đi trong đường hẹp
- Đi theo hiệu lệnh
- Con bọ dừa
- Bắt bướm
- Bóng tròn to Tháng
- Gà trong vườn rau
- Tung bóng
- Tập tầm vông
Trang 8- Chạy thay đổi tốc độ nhanh- chậm
- Bò theo hướng thẳng
có mang vật trên lưng
- Bò chui qua cổng
- Đi theo tiếng trống
- Trời nắng trời mưa
- Bò trong đường ngoằn nghèo có mang vật trên lưng
- Ném qua dây
- Ai bắt chước giỏi nhất
- Chuồn chuồn bay
- Bật xa bằng 2 chân (15- 20cm)
- Tung bóng qua dây
* Kết quả: Việc xây dựng kế hoạch hoạt động có chủ đích theo tháng và cả năm
đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực trong quá trình phát triển vận động cho trẻ:
- Sự tiến bộ rõ rệt của trẻ: Trẻ thực hiện các bài tập vận động một cách linh hoạt hơn, kỹ năng vận động cơ bản như chạy, nhảy, leo trèo, giữ thăng bằng, ném, bắt bóng được cải thiện đáng kể
- Hứng thú và tích cực tham gia: Nhờ việc sắp xếp bài dạy phù hợp, trẻ luôn cảm thấy mới mẻ, hứng thú với các hoạt động vận động, không bị nhàm chán
- Đánh giá sát sao sự phát triển của trẻ: Thông qua việc quan sát và điều chỉnh phương pháp tổ chức, giáo viên có thể nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của từng trẻ, từ đó hỗ trợ phù hợp để giúp trẻ phát triển tốt nhất
Trang 9- Tăng cường sự linh hoạt trong giảng dạy: Việc điều chỉnh hình thức tổ chức theo sự tiến bộ của trẻ giúp nâng cao chất lượng giáo dục, đảm bảo trẻ phát triển thể chất một cách tối ưu
2.3 Biện pháp 3: Đổi mới hình thức tổ chức phát triển vận động trong giờ hoạt động có chủ đích
Việc đổi mới hình thức tổ chức hoạt động vận động giúp trẻ 3 – 4 tuổi hào hứng tham gia, phát triển thể chất toàn diện và tăng cường sự chủ động, sáng tạo Hình thức tổ chức mới mẻ, linh hoạt nhằm nâng cao hiệu quả giờ hoạt động
có chủ đích Và nguyên tắc đổi mới hình thức tổ chức :
+ Linh hoạt, sáng tạo: Không bó buộc trong khuôn khổ cứng nhắc, kết hợp nhiều hình thức vận động khác nhau
+ Lấy trẻ làm trung tâm: Đảm bảo trẻ được tham gia chủ động, không ép
buộc, tạo sự vui vẻ
+ Đa dạng không gian: Không chỉ giới hạn trong lớp học mà mở rộng ra
sân trường, khu vận động
+ Tích hợp nhiều hoạt động: Kết hợp giữa vận động với âm nhạc, kể chuyện, trò chơi dân gian, thử thách đồng đội
+ Tạo cơ hội khám phá: Để trẻ tự tìm ra cách vận động mới qua việc sử dụng đồ dùng, vật liệu mở
Đảm nhận vai trò là giáo viên của lớp tôi xác định đây là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần giúp trẻ phát triển thể chất toàn diện Trước tiên, tôi nghiên cứu kỹ kế hoạch giáo dục của nhà trường, tham khảo tài liệu chuyên môn
để xây dựng nội dung phù hợp với lứa tuổi Đồng thời, tôi khảo sát thực tế về cơ
sở vật chất, trang thiết bị hỗ trợ vận động để có phương án tổ chức linh hoạt, đảm bảo an toàn cho trẻ
Để giúp trẻ 3 – 4 tuổi hào hứng hơn với giờ học vận động, tôi không chỉ hướng dẫn đơn thuần mà còn đóng vai các nhân vật quen thuộc trong thế giới trẻ thơ Việc hóa thân thành các nhân vật giúp tạo sự tò mò, kích thích trí tưởng tượng và khiến trẻ nhập vai vào hoạt động một cách tự nhiên, vui vẻ hơn Và để tăng sự hấp dẫn cho giờ học vận động, tôi hóa thân thành bạn Kiến chăm chỉ, dẫn dắt trẻ cùng tham gia hoạt động bò chui qua cổng Việc nhập vai giúp trẻ cảm thấy hứng thú, không còn e dè mà chủ động tham gia vận động một cách tự nhiên
+ Cách tổ chức hoạt động:
Bối cảnh câu chuyện: Tôi kể cho trẻ nghe về bạn Kiến nhỏ cần bò qua các
cổng để tìm thức ăn về cho đàn kiến
Trang 10Nhập vai: Tôi đội một chiếc băng đô có hình kiến, đi chậm, bò thấp xuống
đất và nói giọng hài hước để thu hút trẻ: “ Các bạn ơi! Hôm nay chúng ta cùng làm kiến chăm chỉ nhé! Hãy bò thật khéo để chui qua những chiếc cổng mà không chạm vào đó nha!”
Thực hành vận động: Trẻ bắt chước bò chui qua các cổng được làm bằng dây, ghế hoặc khung cổng thể dục Tôi tạo thử thách ai bò nhanh nhất hoặc ai bò
mà không làm đổ cổng Cổ vũ trẻ bằng câu nói vui nhộn: “ Ôi bạn kiến này bò
khéo quá, sắp mạng được thức ăn về rồi!”
Lợi ích của cách tổ chức này: Tạo sự hứng thú cho trẻ, giúp trẻ cảm thấy mình như một nhân vật trong câu chuyện Rèn luyện kỹ năng bò, sự dẻo dai, khéo léo khi trẻ phải kiểm soát tốc độ và tư thế bò Kích thích trí tưởng tượng, giúp trẻ hứng thú hơn với vận động thay vì cảm thấy gò bó Phát triển tinh thần đồng đội, khi trẻ cùng nhau hóa thân thành đàn kiến giúp đỡ nhau Tôi có thể biến tấu thành nhiều tình huống khác như: “ Kiến tránh đường” – Trẻ bò chui nhanh qua đường hầm để trốn cơn mưa “ Kiến vượt chướng ngại vật” – trẻ bò qua đường ziczac, qua ống chui để về tổ an toàn
Minh chứng ở hình ảnh 7: Cô giáo đóng vai Kiến đi kiếm thức ăn và
thực hiện mẫu bài tập
Để tạo sự hấp dẫn hơn trong giờ học vận động, không chỉ một mà hai cô giáo cùng tham gia nhập vai sẽ giúp trẻ thích thú, tăng sự tương tác và làm cho bài học sinh động hơn Cách tổ chức hoạt động với hai cô giáo:
Phân vai sinh động: Cô 1 đóng vai bạn Kiến nhỏ dẫn đầu, hướng dẫn trẻ cách bò chui qua cổng Cô 2 đóng vai bạn Kiến lớn đứng ở cuối đường hầm để
cổ vũ và đón các bé về tổ Hai cô có thể trò chuyện vui nhộn, tạo tình huống hài
hước để thu hút trẻ: “ Bạn Kiến nhỏ ơi, bò châm là bị mưa ướt hết người đấy” –
“ Em biết rồi! Em sẽ bò thật nhanh về tổ đây!”
Khi trẻ đã quen với các hoạt động vận động cơ bản, việc tăng độ khó một cách phù hợp sẽ giúp trẻ rèn luyện sức bền, sự linh hoạt, khả năng phối hợp và nâng cao kỹ năng vận động Tuy nhiên, độ khó phải được điều chỉnh hợp lý để đảm bảo trẻ vừa có thể thực hiện, vừa cảm thấy hứng thú, không bị chán nản Để rèn luyện sự khéo léo, dẻo dai và khả năng giữ thăng bằng của trẻ, hoạt động
“Bò chui qua cổng với vật trên lưng” là một cách nâng cao độ khó nhưng vẫn đầy thú vị
Với bài tập “Bò chui qua cổng có mang vật trên lưng” sau khi trẻ thực hiện lần 1 bò chui qua 2 cổng, tôi nhận thấy khả năng bò và giữ vật trên lưng của trẻ khá tốt, tôi đã linh hoạt tăng độ khó hơn với trẻ để trẻ thử sức qua các con đường dài hơn, có nhiều cổng khác nhau hơn như: Tăng thêm thử thách
Trang 11bằng cách bò qua đường ziczac, bò qua hầm hẹp hoặc bò qua cọc tiêu Giáo viên làm mẫu trước, hướng dẫn trẻ cách bò chậm rãi, giữ lưng thẳng để không làm
rơi vật giáo viên có thể kể chuyện: “Chúng mình là những chú kiến đang vận chuyển thức ăn về tổ” Qua hoạt động này giúp trẻ tăng khả năng giữ thăng
bằng, kiểm soát cơ thể tốt hơn, rèn luyện tính kiên nhẫn vì trẻ cần tập chung để không làm rơi vật, tăng sự hứng thú, khi trẻ cảm thấy mình đang thực hiện một nhiệm vụ quan trọng
Minh chứng ở hình ảnh 8: Kết hợp đồ dùng, hoạt cảnh dẫn dắt theo câu
chuyện để trẻ thực hiện bài vận động ở mức độ khó hơn
Âm nhạc không chỉ giúp trẻ tăng hứng thú khi tham gia các hoạt động vận động mà còn hỗ trợ phát triển thể chất, nhịp điệu và khả năng phối hợp Khi kết hợp âm nhạc vào giờ vận động, trẻ không còn cảm thấy đây là bài tập rèn luyện
mà trở thành một trò chơi vui vẻ, giúp trẻ tự nhiên vận động một cách chủ động
và hào hứng hơn
Vai trò của âm nhạc trong hoạt động vận động:
+ Tạo động lực và kích thích hứng thú cho trẻ Những giai điệu vui tươi giúp trẻ tích cực vận động hơn, không cảm thấy nhàm chán Nhịp điệu sôi động giúp trẻ hào hứng chạy nhảy, bò, bật nhảy theo tiết tấu Âm nhạc có thể giúp chuyển đổi trạng thái nhanh hơn, ví dụ, khi nhạc nhanh trẻ sẽ hoạt động mạnh, khi nhạc chậm trẻ sẽ điều chỉnh tốc độ
+ Giúp trẻ điều chỉnh nhịp độ vận động: Nhạc nhanh: Kích thích trẻ vận động mạnh như chạy, nhảy, bật xa Nhạc chậm: Hỗ trợ hoạt động giữ thăng bằng, đi chậm, bò chậm Giáo viên có thể thay đổi nhạc để hướng dẫn trẻ điều chỉnh tốc độ vận động theo tiết tấu
+ Phát triển khả năng cảm nhận nhịp điệu và phối hợp vận động: Trẻ học cách phối hợp vận động theo nhạc giúp phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc và phản xạ nhanh nhạy Ví dụ: Khi nhạc dừng, trẻ phải dừng lại ngay lập tức, rèn khả năng phản xạ và kiểm soát cơ thể
+ Kết hợp với trò chơi vận động sáng tạo: Trò chơi "Nghe nhạc – vận động": Khi nhạc nhanh, trẻ phải chạy, khi nhạc chậm, trẻ phải bò hoặc nhảy lò
cò Trò chơi "Dừng nhạc – Đóng băng": Trẻ vận động theo nhạc nhưng khi nhạc dừng phải đứng yên, giúp rèn kỹ năng kiểm soát cơ thể Trò chơi "Vận động theo chủ đề bài hát": Hát bài “Con kiến bò” và cho trẻ bò chui qua cổng như kiến đi kiếm mồi
+ Lợi ích khi kết hợp âm nhạc vào giờ vận động: Tăng cường hứng thú, giúp trẻ tích cực tham gia Phát triển kỹ năng cảm thụ âm nhạc và phản xạ
Trang 12nhanh Hỗ trợ điều chỉnh tốc độ vận động phù hợp Tạo không khí vui tươi, kích thích tinh thần vui chơi của trẻ Giúp giáo viên tổ chức giờ học sinh động hơn
Ví dụ: Hoạt động học: Bật liên tục vào 3 vòng kết hợp âm nhạc
+ Mục tiêu: Phát triển sức bật, khả năng phối hợp tay chân Rèn sự khéo léo, dẻo dai khi bật liên tục qua các vòng Tăng cường sự tập trung, phản xạ nhanh theo nhạc
+ Âm nhạc gợi ý: “Bé khỏe bé ngoan” hoặc “Tập thể dục buổi sáng” với
nhịp nhanh để kích thích vận động Trống lắc hoặc hiệu ứng âm thanh khi trẻ bật qua từng vòng
+ Cách chơi: Giáo viên xếp 3 vòng tròn trên sàn theo một đường thẳng hoặc hình tam giác Khi bật, trẻ giữ hai chân chụm lại, không được dẫm ra ngoài vòng Khi nhạc cất lên, trẻ bật liên tục từ vòng 1 đến vòng 3 mà không được dừng lại Nếu nhạc nhanh, trẻ phải bật nhanh hơn Nếu nhạc chậm, trẻ phải điều chỉnh tốc độ bật chậm lại Khi bật hết 3 vòng, trẻ chạy về hàng đợi để bạn tiếp theo thực hiện
Minh chứng ở hình ảnh 9: Kết hợp âm nhạc, nơ tay trong bài tập phát
triển chung
* Kết quả: Việc đổi mới hình thức tổ chức, linh hoạt sử dụng đồ dùng, kết hợp
âm nhạc và lồng ghép câu chuyện vào hoạt động vận động đã mang lại những hiệu quả tích cực trong quá trình giảng dạy và phát triển thể chất cho trẻ:
- Tạo sự hứng thú và chủ động: Trẻ cảm thấy vui vẻ, hào hứng tham gia vào các hoạt động vận động khi có âm nhạc hoặc tình huống câu chuyện hấp dẫn
- Tăng cường khả năng vận động: Nhịp điệu của âm nhạc giúp trẻ thực hiện các động tác một cách nhịp nhàng, linh hoạt, trong khi việc lồng ghép câu chuyện giúp trẻ vận động theo tình huống một cách tự nhiên, sáng tạo hơn
- Phát triển trí tưởng tượng và tư duy: Những câu chuyện kết hợp với vận động giúp trẻ hình dung và nhập vai vào nhân vật, kích thích sự sáng tạo
- Tăng khả năng phối hợp và giao tiếp: Trẻ biết phối hợp với bạn bè trong các trò chơi vận động theo nhóm, phát triển kỹ năng xã hội
- Giúp trẻ thư giãn, giảm căng thẳng: Âm nhạc và câu chuyện tạo ra không gian học tập thoải mái, vui vẻ, giúp trẻ không bị áp lực khi tham gia vận động
2.4 Biện pháp 4: Dạy trẻ phát triển vận động ở mọi lúc, mọi nơi
Phát triển vận động cho trẻ 3 - 4 tuổi không chỉ diễn ra trong giờ học có chủ đích mà cần được thực hiện mọi lúc, mọi nơi, lồng ghép vào các hoạt động