Lý do chọn đề tài Căn cứ vào khoản 5 Điều 2 của Nghị định 80/2017/NĐ-CP, bạo lực học đường là hành vi ngược đãi, đánh đập, bạo hành; làm tổn hại đến sức khỏe, thân thể; sỉ nhục, lăng m
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUỐC OAI
Trang 22.1 Thứ 1: Tìm hiểu học sinh ngay khi vừa nhận lớp thông qua: 6 2.2 Thứ 2: Xây dựng nội quy lớp học 7 2.3 Thứ 3: Gặp gỡ và trao đổi với cha mẹ, người thân của học
4 Hiệu quả đạt được của sáng kiến: 18
Trang 3I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Tên đề tài, sáng kiến: “Biện pháp Giáo dục kỉ luật tích cực góp phần phòng, chống, ngăn ngừa bạo lực học đường trong trường THCS”
2 Lý do chọn đề tài
Căn cứ vào khoản 5 Điều 2 của Nghị định 80/2017/NĐ-CP, bạo lực học
đường là hành vi ngược đãi, đánh đập, bạo hành; làm tổn hại đến sức khỏe, thân thể; sỉ nhục, lăng mạ đến danh dự và nhân phẩm; tẩy chay, cô lập, ruồng rẫy và những hành động gây ảnh hưởng nặng nề tới sức khỏe tinh thần và thể chất của bạn học trong các tổ chức, cơ sở giáo dục (1)
Hiện nay, việc nâng cao chất lượng giáo dục trong các bậc học đang là vấn
đề bức thiết của nhà trường và xã hội Trong sự phát triển của nhà trường, bên cạnh việc đổi mới phương pháp dạy học ở các môn học để nâng cao chất lượng giáo dục thì việc giáo dục đạo đức để hoàn thiện nhân cách cho học sinh cũng là một bước quan trọng trong tổng thể giáo dục nhằm tạo ra môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện phòng, chống bạo lực học đường
Trong những năm gần đây, khi nạn bạo lực học đường có xu hướng gia tăng, các trường hợp vi phạm đạo đức của học sinh thì giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò quan trọng trong việc phòng chống và ngăn ngừa bạo lực Trong công tác chủ nhiệm, nhiều giáo viên quan tâm, đầu tư về vấn đề phòng chống và ngăn ngừa bạo lực học đường Trong khi đó, tâm lí lứa tuổi học sinh THCS thường xuyên chịu tác động của ngoại cảnh, công nghệ 4.0, biện pháp giáo dục kỉ luật trừng phạt không mang lại hiệu quả mà còn là nguyên nhân sâu xa dẫn đến bạo lực học đường Nhất là đối với HS khối 7 trường THCS Đồng Quang, các em vừa trải qua lóp 6, năm học đầu tiên ở trường THCS, các em bước vào sự thay đổi tâm sinh lý rất dễ nảy sinh những xích míc, va chạm dễ dẫn tới bạo lực học đương Vì vậy đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm quan tâm đầu tư nhiều hơn đến những thay đổi của học trò để công tác phòng chống và ngăn ngừa bạo lực học đường có hiệu quả
Trước thực trạng trên, nên tôi chọn: “Biện pháp Giáo dục kỉ luật tích cực
góp phần phòng, chống, ngăn ngừa bạo lực học đường trong trường THCS”,
vì tôi nh ận thấy rằng, sự quan tâm chia sẻ, sự động viên sâu sát, tinh thần trách nhiệm và sự sáng tạo của giáo viên chủ nhiệm là “kim chỉ nam” để phòng chống
và ngăn ngừa bạo lực học đường
3 Phạm vi và đối tượng áp dụng của đề tài:
- Phạm vi nghiên cứu học sinh trường THCS Đồng Quang
Trang 4- Đối tượng nghiên cứu: HS lớp 7A,D khối 7 trường THCS Đồng Quang
4 Mục đích của đề tài: Giáo dục tính kỉ luật tích cực cho HS lớp chủ nhiệm, tất
cả HS được đối xử công bằng, tránh sự tổn thương về thể chất và lòng tự trọng
Từ đó, HS tự tin hơn trước tập thể, nỗ lực hơn trong học tập và trong cuộc sống
II NỘI DUNG BIỆN PHÁP
1 Thực trạng vấn đề
1.1 Khái quát thực trạng
Hành vi bạo lực để lại nhiều hậu quả đáng tiếc cho chính bản thân các bạn gây ra hành vi bạo lực, cho gia đình, nhà trường và xã hội Vì vậy, việc tăng cường thiết chế giáo dục đối với học sinh trong các cơ sở Giáo dục là rất quan trọng Trường THCS Đồng Quang, những năm gần đây, hiện tượng BLHĐ đã có chiều hướng giảm, tuy nhiên vẫn còn xảy ra cả trong và ngoài nhà trường Mặc
dù Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô giáo phối hợp với các tổ chức ở địa phương và gia đình đã đưa ra rất nhiều các biện pháp nhằm ngăn ngừa, phòng tránh nạn BLHĐ, nhưng hiện tượng đó vẫn còn tồn tại
Câu hỏi đặt ra là: Thực trạng BLHĐ trong trường THCS Đồng Quang hiện nay như thế nào? Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng đó? Gia đình và nhà trường
đã có những giải pháp như thế nào? Những giải pháp đó được nhìn nhận như thế
nào từ phía gia đình, nhà trường và bản thân học sinh? Và “Biện pháp Giáo dục
kỉ luật tích cực góp phần phòng, chống, ngăn ngừa bạo lực học đường trong trường THCS”,
Vậy kỉ luật tích cực là gì?
Kỷ luật tích cực là phương thức giáo dục dựa trên nguyên tắc vì lợi ích tốt
nhất cho HS, không làm tổn thương về thể xác lẫn tinh thần của HS Kỷ luật tích cực là sự kết hợp giữa sự kiên định và mềm mỏng dựa trên các nguyên tắc được thiết lập giữa giáo viên và HS, giữa phụ huynh và HS sao cho phù hợp với tâm sinh lý của HS, khiến bất cứ HS nào cũng được học cách hợp tác linh hoạt và tinh thần kỷ luật tích cực mà không bị tổn thương tới lòng tự trọng.
Trang 5Học sinh 7A, D xíc míc được GVCN phân tích
- Đầu năm học 2024-2025 nhiều HS khối 7 trường THCS Đồng Quang chưa thật hiểu rõ thế nào là BLHĐ, các hình thức của hiện tượng BLHĐ Các em cho rằng BLHĐ là các hiện tượng đánh nhau giữa các em HS hoặc việc các thầy (cô) đánh HS
- Do cách nhìn nhận chưa đầy đủ về hiện tượng BLHĐ nên đôi khi các em đang bị BLHĐ hoặc gây ra BLHĐ mà chính bản thân các em không biết
- HS chưa biết rõ nguyên nhân, hậu quả và cách phòng chống BLHĐ
- Có HS chia sẻ: Năm học lớp 6, em đã từng bị BLHĐ nhưng do chưa hiểu
rõ nên em cũng không biết phải làm thế nào, tâm sự, chia sẻ với ai do còn e sợ, thậm chí các em sợ bị “trả thù”
GVCN tiến hành khảo sát tình hình thực tế sự hiểu biết về BLHĐ
* Phiếu khảo sát: Thực trạng sự hiểu biết về hiện tượng BLHĐ của HS khối 7
Thời gian khảo sát: 10/9/2024
Số HS tham gia khảo sát: 83 (2 lớp 7A, 7D)
Trang 6Bảng 1: Khảo sát thực trạng sự hiểu biết về BLHĐ (HS khối 7)
Đã hiểu về BLHĐ
Chưa hiểu
rõ về BLHĐ
Mạnh dạn chia sẻ khi
bị BLHĐ
Không dám chia
sẻ khi bị BLHĐ
Số lượng
(HS)
Tỷ
lệ (%)
Số lượng (HS)
Tỷ lệ (%)
Số lượng (HS)
Tỷ lệ (%)
Số lượng (HS)
Tỷ lệ (%)
Số lượng (HS)
Tỷ lệ (%)
* Biện pháp Giáo dục kỉ luật tích cực gồm có:
- Tìm hiểu học sinh khi vừa nhận lớp để nắm bắt thông tin cụ thể
- Xây dựng nội quy lớp học
- Gặp gỡ và trao đổi với cha mẹ, người thân của học sinh khi cần thiết
- Thường xuyên quan tâm, theo dõi nắm bắt tình hình học sinh trong lớp để
có biện pháp giáo dục kịp thời đối với những HS vi phạm nội quy hoặc có những biểu hiện bất thường…
- Quan tâm HS gặp khó khăn ( tiếp thu chậm, sức khỏe yếu, gia đình khó khăn, tự ti, mặc cảm, hay gây gổ mất đoàn kết)
- Tổ chức các tiết sinh hoạt theo chủ đề ( tự chọn)
1.2 Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện biện pháp:
+ Thuận lợi:
Trang 7- Luôn được BGH quan tâm, ủng hộ tạo mọi điều kiện để chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ
- Bản thân chúng tôi có kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm, luôn có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình, gần gũi, quan tâm và chia sẻ với HS
- Đa số các em hào hứng tham gia với tinh thần trách nhiệm, luôn tin tưởng
và chia sẻ những thông tin cần thiết phục vụ cho biện pháp mà chúng tôi thực hiện
+ Khó khăn:
- Một số HS còn e ngại, chưa dám chia sẻ thật với cô hoặc cha mẹ về việc bản thân đã từng bị bạn bè xa lánh vì ngoại hình, vì hoàn cảnh gia đình, thậm chí
bị đánh vì ghen do “Tình yêu tuổi học trò”, bị đánh vì một câu nói chưa hay…
- Một số HS do cha mẹ đi làm ăn xa, chưa thực sự quan tâm đến các con Nhiều khi GVCN gọi điện thoại để trao đổi phụ huynh không bắt máy kịp thời
1.3 Tính mới, tính sáng tạo của biện pháp:
- Tổ chức các tiết sinh hoạt theo chủ đề: Hiện nay, các tiết Hoạt động trải
nghiệm - sinh hoạt của lớp 7 không có chủ đề bám sát, vì vậy khi xây dựng các chủ đề này, GVCN phải có sự sáng tạo, linh hoạt trong quá trình định hướng cho
HS Các chủ đề được xây dựng phải có sự logic, chủ đề này là tiền đề cho chủ đề sau và các chủ đề sau bổ sung cho các chủ đề trước
- Khi thực hiện biện pháp này sẽ:
+ Không gây áp lực cho học sinh trong các giờ sinh hoạt lớp
+ Tạo được sự tự tin, kĩ năng xử lí các tình huống trong giao tiếp và cuộc sống
- Đặc biệt là kĩ năng phòng, chống BLHĐ
+ Thu hút được học sinh trong các hoạt động tập thể, giảm bớt nguy cơ và hậu quả của các tệ nạn xã hội
+ Học sinh biết xây dựng, định hướng kế hoạch cho bản thân
2 Nội dung của biện pháp
2.1 Thứ 1: Tìm hiểu học sinh ngay khi vừa nhận lớp thông qua:
- GVCN gặp gỡ, trao đổi với GVCN - GVBM năm học trước về tình hình chung, cụ thể của lớp và từng HS
- Hồ sơ của học sinh (Học bạ, sổ thi đua khen thưởng, kỉ luật…)
- Đội ngũ cán bộ lớp
- Phiếu điều tra thông tin cá nhân HS
Trang 8- Kết quả xếp loại thi đua năm học 2023-2024
2.2 Thứ 2: Xây dựng nội quy lớp học
2.3 Thứ 3: Gặp gỡ và trao đổi với cha mẹ, người thân của học sinh
- Điện thoại, nhóm zalo - Trao đổi trực tiếp
Trang 92.4 Thứ 4: Thường xuyên quan tâm, theo dõi nắm bắt tình hình học sinh trong lớp để có biện pháp giáo dục kịp thời đối với những HS vi phạm nội quy hoặc có những biểu hiện bất thường
- Giáo viên bộ môn
Trang 10- Đội ngũ cán bộ lớp
- Các mối quan hệ khác
Trang 112.5 Thứ 5: Quan tâm HS gặp khó khăn (tiếp thu chậm, sức khỏe yếu, gia đình khó khăn, tự ti, mặc cảm, hay gây gổ mất đoàn kết)
- Gặp gỡ, tâm sự, kiên trì lắng nghe, nắm bắt nguyện vọng và tư vấn tâm lí cho học sinh, lắng nghe các em chia sẻ, không “lên lớp” hoặc “chỉ trích” HS trước tập thể (GVCN trao đổi riêng với từng HS)
- Trở thành nhà tâm lí học, nhắn tin, gọi điện, tâm sự, tư vấn tâm lí cho các
em, phân tích cho các em hiểu những việc làm đúng, sai Sẵn sàng chia sẻ, trò chuyện, giúp đỡ khi học sinh cần
- Có biện pháp can ngăn giáo dục kịp thời đối với biểu hiện có nguy cơ dẫn đến bạo lực
- Động viên các em tham gia các hoạt động văn nghệ, thể thao và các hoạt động giáo dục khác
HS tham gia hội thi tiếng hát sơn ca HS tham gia Rung chuông vàng môn
tiếng Anh
Trang 12
HS Làm món ăn ủng hộ quỹ
“ Vòng tay nhân ái”
HS tham gia hoạt động
1 Mục tiêu:
+ Giúp học sinh của mình biết đưa ra ý kiến cá nhân và đặc biệt là biết cách kiềm chế cảm xúc khi tranh luận với bạn
Trang 13+ Học sinh được bàn bạc nỗ lực cố gắng và đoàn kết hợp tác với nhau để hoàn thành công việc được giao
+ Luôn tôn trọng, hòa nhã với bạn
+ Thu hút tối đa sự tham gia của mọi học sinh dưới sự hướng dẫn của GVCN
2 Cách thức:
GVCN gợi ý, hướng dẫn, lớp trưởng điều hành thảo luận với cả lớp đưa
ra một chủ đề, hoặc chính các em bàn bạc thống nhất (khuyến khích các em tự tìm hiểu) Yêu cầu các tổ chuẩn bị trước một tuần để tiết sinh hoạt tuần tiếp theo cả lớp sẽ bàn về chủ đề đó Tất cả các em đều có cơ hội được bày tỏ suy nghĩ và quan điểm của mình
* GVCN và tập thể lớp đã xây dựng và thực hiện được một số chủ đề sau:
9 Chăm sóc người thân
10 Xây dựng cách chi tiêu hợp lý
- Sau khi HS đã tiến hành sơ kết công tác tuần; thảo luận, thống nhất, triển
khai nhiệm vụ tuần tiếp theo
Trang 14- HS ngồi theo hình chữ nhật (3 dãy bàn)
- Lớp trưởng điều hành chung: Giới thiệu chủ đề, lí do tổ chức
- Các nhóm thảo luận theo nội dung đã phân công từ tuần 6
- Ý kiến chia sẻ của các thành viên trong lớp
Bước 2: Nội dung thảo luận:
Tổ 1: Thế nào là BLHĐ? Các hình thức BLHĐ? (HS có thể đóng kịch, sử
dụng các video sưu tầm)
Tổ 2: Thực trạng BLHĐ trong các nhà trường THCS hiện nay?
Tổ 3: Nguyên nhân dẫn đến BLHĐ?
Tổ 4: Hậu quả của BLHĐ? Cách phòng tránh BLHĐ?
Bước 3: Các tổ giao lưu, thảo luận để hiểu sâu hơn các vấn đề về BLHĐ
- Trả lời các câu hỏi do các tổ đặt ra
? Khi gặp hiện tượng BLHĐ, bạn sẽ làm gì?
Trang 15Hình ảnh: Các tổ giao lưu, thảo luận để hiểu sâu hơn các vấn đề về BLHĐ
Chủ đề 4: Điều em muốn nói (25 -30 phút)
+ Mục tiêu:
- Giúp cho HS tự tin, mạnh dạn, chủ động trong giao tiếp
- Kết hợp trong phần sơ kết tuần, xây dựng ở HS sự tự tin, tính trung thực,
tự giác
+ Cách tiến hành: (Kết hợp trong phần sơ kết tuần)
Bước 1: Lớp trưởng điều hành
- Các tổ trưởng được phân công kiểm tra chéo các tổ, thông báo kết quả kiểm tra của tuần học cho tổ
- Lớp phó học tập nhận xét đánh giá
- Các tổ viên theo dõi, lắng nghe…thống nhất kết quả theo dõi
- Lớp trưởng nộp lại kết quả cụ thể cho GVCN
Bước 2: Lớp trưởng phát phiếu (đã chuẩn bị sẵn): Điều em muốn nói
- Các thành viên trong tổ điền những thông tin trên phiếu (không cần thiết phải ghi họ tên)
Bước 3:
- GVCN mời HS (Mỗi tổ 1 em, tự nguyện) lên trình bày những điều muốn nói với cô và các bạn
Bước 4:
Trang 16GVCN tổng hợp, kết quả thi đua
- Căn cứ vào kết quả, GVCN và đội ngũ cán bộ lớp đề ra nhiệm vụ tuần học tới
Hình ảnh: Học sinh thảo luận chủ đề “Điều em muốn nói”
Trang 17* Cách tiến hành:
Bước 1: Lớp trưởng đã phân công nội dung cho các tổ từ tuần học trước
- Các tổ hoàn thiện nội dung
Bước 2: Trình bày sản phẩm theo nội dung đã chuẩn bị:
- Sưu tầm những câu nói hay trong cuộc sống
- Câu nói hay hàng ngày em đã sử dụng
- Những suy nghĩ và hành động đẹp của em trong tuần vừa qua là gì?
- Những câu nói và hành động nào chưa hay, chưa đẹp mà các em đã sử dụng trong cuộc sống?
- Khi sử dụng những câu nói chưa hay, những hành động chưa đẹp với mọi người, em đã làm gì?
Bước 3:
- Sau khi các tổ trình bày xong, thành viên các tổ khác kết nối bổ sung thêm
ý kiến
Bước 4: GVCN nhận xét, đánh giá nội dung sinh hoạt chủ đề
- Học sinh thảo luận và thống nhất chủ đề cho tuần tiếp theo
- GVCN giao lưu với HS:
? Trong cuộc sống, khi em có những lời nói hay, những hành động đẹp em
sẽ nhận được điều gì?
? Khi bạn của em có những hành động chưa đẹp, em sẽ làm gì?
? Theo em, những lời nói chưa hay, những hành động chưa đẹp có dẫn đến BLHĐ không?
Sản phẩm sưu tầm của học sinh
Trang 18Chủ đề 6: Tình bạn, tình yêu tuổi học trò (25 -30 phút)
+ Mục tiêu:
- Thông qua hoạt động chủ đề, giúp các em hiểu thế nào là tình bạn chân
chính
- Giữ được tình bạn chân chính (tình bạn đẹp) ở tuổi học trò
- Tình yêu tuổi học trò mang lại những mặt tích cực và tiêu cực như thế
nào?
+ Cách tiến hành:
Bước 1:
- Sau khi HS đã tiến hành sơ kết công tác tuần; thảo luận, thống nhất, triển
khai nhiệm vụ tuần tiếp theo
- HS ngồi theo hình chữ U
- Lớp trưởng điều hành chung: Giới thiệu chủ đề, lí do tổ chức
- Các nhóm thảo luận theo nội dung đã phân công từ tuần 7
Bước 2: Nội dung thảo luận:
Tổ 1: Thế nào là tình bạn? Làm thế nào để luôn giữ được tình bạn trong
sáng tuổi học trò?
Tổ 2: Thế nào là tình bạn khác giới? Để không bị hiểu lầm trong tình bạn
khác giới bạn phải làm gì?
Tổ 3: Thế nào là tình yêu tuổi học trò? Tình yêu tuổi học trò đem lại
những mặt tích cực và tiêu cực như thế nào?
Tổ 4: Có khi nào tình yêu tuổi học trò lại dẫn đến bạo lực học đường
không? Tại sao?
? Khi có một bạn khác giới nói với em rằng: “Mình yêu bạn, hãy làm người yêu của mình nhé!” Em sẽ trả sẽ phải làm gì để giữ được tình bạn?
Bước 3: Giao lưu kết nối giữa các tổ
Bước 4:
- Lớp trưởng chốt vấn đề
- Ý kiến chia sẻ, giải quyết những vấn đề vướng mắc trong buổi thảo luận
- Lời khuyên của GV
Trang 19Hình ảnh: Học sinh 7A trong và sau khi thực hiện chủ đề
“Tình bạn, tình yêu tuổi học trò”
4 Hiệu quả đạt được của sáng kiến:
Sau khi áp dụng “Biện pháp Giáo dục kỉ luật tích cực góp phần phòng, chống, ngăn ngừa bạo lực học đường trong trường THCS”, tập thể lớp 7A do
tôi chủ nhiệm đã đạt được những kết quả như sau:
- Từ tháng 9/2024 -> 4/ 2025: Lớp 7A đang xếp thứ 2 trong các hoạt động
thi đua của nhà trường về các mặt: Học tập, văn nghệ, TDTT, trang trí lớp (Năm
Trang 20- Lớp có nhiều học sinh đạt điểm cao trong phong trào thi đua dành “Bông hoa điểm tốt” kính tặng các thầy cô
- Lớp có 17 HS tham gia đội tuyển các môn văn hóa, trong kì thi chọn HSG lớp 7 của trường, và có 12 em được tiếp tục tham gia đội tuyển cấp huyện
+ Hoạt động phong trào: Giải nhì văn nghệ Trung thu, giải nhì dân vũ, văn nghệ chào mừng ngày 20-11; giải nhì cờ vua nam cấp cụm; giải nhì chạy nhanh
nữ cấp cụm, huyện; giải ba chay olimpics nam cấp cụm xã; …): Tham gia xuất sắc phong trào kế hoạch nhỏ, phong trào “món ngon em làm” gây quỹ vòng tay nhân ái năm 2024 - 2025
Bảng 1: Theo dõi đối chiếu thực trạng sự hiểu biết về BLHĐ (HS khối 7)
Chưa hiểu
rõ về BLHĐ
Mạnh dạn chia sẻ khi
bị BLHĐ
Không dám chia sẻ khi
Số lượng (HS)
Tỷ
lệ (%)
Số lượng (HS)
Tỷ
lệ (%)
Số lượng (HS)
Tỷ
lệ (%)
Số lượng (HS)
Tỷ
lệ (%)
gia khảo sát
Số HS đã bị BLHĐ
Số HS chưa bị BLHĐ
Không nhớ rõ
HS Tỷ lệ
Tỷ lệ (%) HS Tỷ lệ (%) HS
Tỷ lệ (%)
83
( 9/2024) 100 34 41,0 40 49 9 11