Mục đích nghiên cứu Xây dựng hệ thống lý thuyết về kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ, làm rõ thực trạng kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mam non
Kết quả thực trạng kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non
a Mức độ nhận thức về tầm quan trọng của kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ
Sau khi khảo sát kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh, kết quả cho thấy giáo viên đánh giá cao tầm quan trọng của kỹ năng này trong quá trình hoạt động sư phạm tại trường mầm non.
20 hoàn toàn không không quan trọng bình thường rất quan trọng quan trọng quan trọng mức độ quan trọng
Biểu đồ 2.1 Mức độ nhận thức về tầm quan trọng của kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mam non trong giao tiêp với trẻ
Tổng điểm trung bình cho mức độ "quan trọng" và "rất quan trọng" đạt 92.9%, với 172/185 lượt lựa chọn Điều này cho thấy hầu hết giáo viên mầm non đều nhận thức rõ tầm quan trọng và đánh giá cao vai trò của kỹ năng quản lý cảm xúc trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ, đặc biệt trong giao tiếp giữa giáo viên và trẻ.
Bảng 2.8 Mức độ nhận thức của giáo viên mầm non về khái niệm kỹ năng quản lý cảm xúc trong giao tiếp với trẻ
Kỹ năng quản lý cảm xúc y sq M ĐTB | DLC 1 2 3 4 5
1 Khả năng điều chỉnh cảm xúc | 4.15 |1.05 | 1.6 |6.5 | 20.0 | 19.5 | 52.4 cua bản thân va của người khác.
2 Khả năng nhận biết, kiểm soát, | 3.99 |0.75 | 1.6 | 1.1 | 16.2 | 58.9 | 22.2 điều khiển và sử dung cam xúc của bản thân.
3 Khả năng tự nhận biết và tự | 4.00 |0.73|2.2 |0.0 | 13.5 | 64.3 | 20.0 điều khiển, điều chỉnh cảm xúc của bản thân.
Việc vận dụng kiến thức và kinh nghiệm giúp con người nhận diện, kiểm soát và điều khiển cảm xúc của mình, đặc biệt khi đối mặt với các tác động bên ngoài, từ đó giúp họ làm chủ cảm xúc trong các hoạt động hàng ngày.
Điểm trung bình mức độ nhận thức của giáo viên mầm non về các khái niệm kỹ năng quản lý cảm xúc trong giao tiếp với trẻ hầu hết đạt mức 4 (cao) Điều này cho thấy phần lớn giáo viên mầm non được khảo sát đều đồng ý với các khái niệm liên quan đến kỹ năng quản lý cảm xúc trong giao tiếp với trẻ.
59 giáo viên được đánh giá ở mức “rất đồng ý”, cho thấy nhận thức chung của giáo viên mầm non về kỹ năng quản lý cảm xúc trong giao tiếp với trẻ là khá tốt Họ hiểu đúng vai trò quan trọng của kỹ năng này trong hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ Tuy nhiên, mức độ trải nghiệm các cảm xúc tiêu cực của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ cũng cần được xem xét.
Bảng 2.9 Các cảm xúc tiêu cực giáo viên mầm non thường trải nghiệm trong giao tiếp với trẻ
ĐTB tần số | DTB mức độ | ĐTB tần số xuất hiện | Thứ xuất hiện ảnh hưởng | và mức độ ảnh hưởng | hạng
Nghiên cứu về trải nghiệm cảm xúc tiêu cực trong giao tiếp của giáo viên mầm non với trẻ cho thấy, các cảm xúc này xuất hiện thường xuyên và ảnh hưởng mạnh mẽ đến hiệu quả giao tiếp.
Trong quá trình hoạt động sư phạm của giáo viên mầm non, cảm xúc tức giận, buồn chán và lo âu thường xuất hiện khá thường xuyên Cảm xúc tức giận đứng đầu trong số các cảm xúc, tiếp theo là buồn chán và lo âu, trong khi cảm xúc thất vọng xếp thứ tư Nhiều giáo viên cho rằng cảm xúc tức giận thường xảy ra do các tình huống từ trẻ, như trẻ quấy khóc khi đến trường, không chịu ăn, chạy giỡn, xô xát, hoặc không chịu ngủ.
60 nguyên nhân khiến giáo viên mâm non cảm thấy tức giận” Một giáo viên cho biết:
Trong quá trình dạy toán, cô giáo đã cố gắng kiên nhẫn giải thích cho trẻ, nhưng khi trẻ vẫn không hiểu, cô phải nhờ đồng nghiệp giúp đỡ Tuy nhiên, cả hai cô đều cảm thấy tức giận và không đủ kiên nhẫn để tiếp tục dạy, nên quyết định chuyển sang buổi học khác Nhiều giáo viên mầm non cho rằng cảm xúc tức giận là khó quản lý, vì khi cơn giận lên cao, họ có thể mất kiểm soát, dẫn đến những hành vi bạo lực đối với trẻ.
Giáo viên mầm non thường xuyên trải qua cảm xúc tức giận và buồn chán trong công việc Họ cảm thấy thất vọng khi đã dạy trẻ một kỹ năng nhưng không thấy sự tiến bộ nào.
Trong giờ học, giáo viên gặp khó khăn khi trẻ không tập trung, dẫn đến việc lãng phí thời gian trong khi mỗi tiết học chỉ có khoảng hai mươi phút Một giáo viên chia sẻ rằng cảm xúc buồn chán xuất hiện do sự thất vọng với kết quả đánh giá trẻ cuối học kỳ không đạt như mong đợi, đặc biệt khi phụ huynh quá chú trọng vào thành tích học tập, tạo thêm áp lực cho cô Sự thất vọng này là nguyên nhân gây ra cảm xúc buồn chán, bởi giáo viên mầm non phải đối mặt với áp lực từ lãnh đạo, nhà trường, phụ huynh và cả vấn đề cá nhân, khiến họ cảm thấy căng thẳng Dù thành tích không phải là yếu tố chính trong giáo dục mầm non, nhưng kết quả đánh giá thấp vẫn khiến giáo viên rơi vào trạng thái thất vọng và buồn chán.
Trong sự nghiệp chăm sóc và giáo dục trẻ, giáo viên mầm non thường phải đối mặt với nhiều cảm xúc phức tạp Họ thường lo âu về những tình huống bất ngờ như trẻ cắn bạn hay gặp tai nạn trong các hoạt động tại trường, đặc biệt khi làm việc với trẻ có tiền sử bệnh như sốt cao co giật hay dị ứng thực phẩm Vai trò của giáo viên mầm non không chỉ dừng lại ở việc giảng dạy mà còn bao gồm trách nhiệm của một người mẹ, bác sĩ, họa sĩ và ca sĩ, đồng thời họ cũng là người trực tiếp chịu trách nhiệm cho sự an toàn và phát triển của trẻ.
Trách nhiệm về sự an toàn của trẻ tại trường mầm non là rất quan trọng, và giáo viên cần nâng cao ý thức về vai trò của mình Để làm được điều này, việc rèn luyện kỹ năng quản lý cảm xúc là cần thiết Mặc dù tần suất trải nghiệm cảm xúc riêng lẻ có thể không đáng lo ngại, nhưng khi tổng hợp lại, giáo viên mầm non thường gặp phải nhiều trải nghiệm cảm xúc tiêu cực Điều này ảnh hưởng đến khả năng quản lý cảm xúc của họ trong giao tiếp với trẻ, từ đó tác động đến chất lượng chăm sóc và giáo dục.
Trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ, giao tiếp giữa giáo viên mầm non và trẻ em đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ Kết quả khảo sát cho thấy tầm quan trọng của giao tiếp trong các hoạt động hàng ngày của giáo viên và trẻ.
Bảng 2.10 chỉ ra mức độ ảnh hưởng của các hoạt động chăm sóc và giáo dục đến kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ Các hoạt động này không chỉ giúp giáo viên phát triển khả năng quản lý cảm xúc mà còn nâng cao chất lượng tương tác với trẻ, tạo ra môi trường học tập tích cực và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ.
DTB Nha tré Mau giáo Mức
Hoạt động chung |ĐTB |DLC | DTB | DLC | ýnghĩa
Điểm trung bình về ảnh hưởng của các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ đến kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non là 2.74, cho thấy mức độ này đang ở mức trung bình.
Nguyên nhân của thực trạng kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên
mam non trong giao tiếp với trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh
Bảng 2.20 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mam non trong giao tiêp với trẻ
Yếu tố ảnh hưởng ĐT |ĐLC | % | hang
3 Long yéu nghé va mức độ phù hợp với nghề 4.04 | 0.98 | 10.3 4
4 Tính cách, khí chat của giáo viên mam non 4.11 | 0.98 | 10.5 3
5 Kiến thức, trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp 4.19 |0.89 | 10.7 |
6 Môi trường công tác, điều kiện làm việc 4.19 | 0.90 | 10.7
7 Yếu tô giáo dục gia đình 3.88 | 0.87 | 9.8 5
8 Yếu tô hoạt động dao tao trong nhà trường |3.86 | 0.87 | 9.8 6
9 Đặc điềm tâm sinh lý của trẻ 3.75 | 0.73 9.5 7
10 Phong cách quản lý của nhà trường 4.18 | 0.93 | 10.6 2 ĐIÊM TRUNG BÌNH CHUNG 3.93 100
Điểm trung bình chung 3.93 cho thấy tất cả các yếu tố được đánh giá có ảnh hưởng "nhiều" đến kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non, không có yếu tố nào nằm trong thang mức độ khác.
Rấtít mit Vừa phải Nhiều Rất nhiều
Kiến thức, trình độ chuyên môn, Môi trường công tác, điều kiện kỹ năng nghê nghiệp làm việc
Biểu đồ 2.5 thể hiện mức độ ảnh hưởng của yếu tố "Kiến thức, trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp" và yếu tố "Môi trường công tác, điều kiện làm việc" đến kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ Sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn và môi trường làm việc ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng quản lý cảm xúc, giúp giáo viên tương tác hiệu quả hơn với trẻ.
Hai yếu tố chính ảnh hưởng đến kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ, với điểm trung bình 4.19, là “Kiến thức, trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp” và “Môi trường công tác, điều kiện làm việc” Điều này cho thấy hầu hết giáo viên mầm non nhận thức rõ vai trò và tác động của việc rèn luyện kiến thức, nâng cao chuyên môn cũng như ảnh hưởng của môi trường làm việc đến hiệu quả giảng dạy của họ.
Yếu tố "Phong cách quản lý của nhà trường" xếp thứ hai với điểm trung bình 4.18, cho thấy tầm quan trọng của nó trong việc nâng cao hiệu quả chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non Kết quả này nhấn mạnh vai trò quyết định của phong cách quản lý trong hoạt động của giáo viên mầm non.
Phong cách quản lý của nhà trường có ảnh hưởng lớn đến giáo viên, đặc biệt là qua cách ứng xử và mối quan hệ giao tiếp giữa cán bộ quản lý và giáo viên Sự tương tác tích cực giữa các bên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy và tạo môi trường làm việc tốt hơn cho giáo viên.
Giáo viên mầm non đóng vai trò quan trọng với đặc điểm tính cách và khí chất đa dạng Một cán bộ quản lý cho biết rằng giáo viên có tính cách nóng nảy có thể gặp khó khăn trong việc kiềm chế cảm xúc, trong khi những người có tâm trạng bình thản thường duy trì trạng thái cân bằng và vui vẻ Mỗi kiểu khí chất đều có ưu và nhược điểm, ảnh hưởng đến cách họ giao tiếp và xử lý tình huống với trẻ Do đó, giáo viên mầm non cần nhận thức rõ về khí chất của bản thân để phát huy điểm mạnh và hạn chế điểm yếu, từ đó nâng cao hiệu quả trong công tác giáo dục.
Lòng yêu nghề và sự phù hợp với nghề là yếu tố quan trọng, đứng thứ tư với điểm trung bình 4.04, cho thấy ảnh hưởng lớn đến kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ Một giáo viên mầm non chia sẻ: “Khi yêu nghề và yêu trẻ, tôi sẽ làm mọi điều tốt nhất để giúp trẻ phát triển toàn diện và cảm thấy vui với công việc mình đã chọn.”
Các yếu tố xếp hạng thấp hơn bao gồm: "Yếu tố giáo dục gia đình" đứng ở vị trí thứ năm, "Yếu tố hoạt động đào tạo trong nhà trường" ở vị trí thứ sáu, và "Yếu tố các đặc điểm tâm sinh lý của trẻ" xếp thứ bảy.
Thâm niên công tác và yếu tố sinh lý, tuổi tác có ảnh hưởng đáng kể đến kỹ năng quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố này được đánh giá khá đồng đều, với điểm trung bình từ 3.51 đến 3.88 Điều này cho thấy rằng có nhiều yếu tố khác nhau tác động đến kỹ năng giao tiếp của giáo viên mầm non khi tương tác với trẻ.
Giáo viên cần chú trọng rèn luyện và cải thiện kỹ năng quản lý cảm xúc để nâng cao hiệu quả trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ Việc này không chỉ giúp họ phát triển bản thân mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.
Thực trạng các biện pháp quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non
Bảng 2.21 Các biện pháp quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non trong giao tiếp với trẻ
STT Cach quan ly cam xuc DTB | DLC | hang
1 Trao đồi với đồng nghiệp dé được hỗ trợ, rút | 3.93 0.75 2 kinh nghiệm.
2 Khi gặp các tình huỗng xuất hiện cảm xúc | 4.01 0.97 1 tiêu cực, tôi nghĩ đến mặt tích cực để không bị cuốn vào cảm xúc ấy.
3 Ngay khi phát hiện bản thân bị tác động bởi | 3.61 0.73 7 cảm xúc tiêu cực, tôi hít thở thật sâu hoặc uống một ngụm nước.
4 | Tôi tập trung suy nghĩ, tìm cách giải quyết | 3.76 | 0.59 | 5 tình huống, sự kiện đang gây ra cảm xúc đó thay vì chú tâm vào nó.
Cảm xúc tiêu cực là một phần không thể thiếu trong cuộc sống, và tôi tin rằng chúng cần phải được chấp nhận Tuy nhiên, tôi luôn nỗ lực để điều chỉnh và kiểm soát những cảm xúc này nhằm tránh ảnh hưởng xấu đến công việc của mình.
6 | Tôi nhờ đồng nghiệp hỗ trợ quan tâm đến trẻ | 3.44 | 0.93 | 9 hay gây ra cảm xúc tiêu cực cho mình và hạn chế giao tiếp với trẻ đó.
7 Tôi biết các tình hudng dé gay ra cam xúc | 3.56 0.83 8 tiêu cực cho minh dé han chế tham gia vào các tình huống đó.
8 Tôi dé các cảm xúc tiêu cực xuất hiện trong | 3.38 0.93 10 quá trình giao tiếp với trẻ mat đi một cách tự nhiên bang cách không quan tâm đến nó.
9 | Tôi đặt mình vào tình huống của trẻ đêthông | 3.81 | 0.78 | 3 cảm cho trẻ.
Khi nhận thấy cảm xúc tiêu cực đang ảnh hưởng đến bản thân, tôi tìm cách chuyển hướng suy nghĩ bằng cách quan sát trẻ nhỏ, dọn dẹp hoặc tập trung vào những công việc khác.
Điểm trung bình chung đạt 3.36 cho thấy hầu hết giáo viên mầm non đều nỗ lực tìm cách xử lý ảnh hưởng của cảm xúc đến công việc của họ.
Khi đối diện với cảm xúc tiêu cực, nhiều giáo viên cho rằng việc tìm kiếm mặt tích cực là cách giải quyết hiệu quả nhất, với điểm trung bình đạt 4.01 Một số giáo viên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tự giải quyết cảm xúc trước khi tìm kiếm sự hỗ trợ từ đồng nghiệp hoặc cấp trên Các giáo viên mầm non chia sẻ rằng để thoát khỏi những cảm xúc tiêu cực trong giao tiếp với trẻ, họ cố gắng tách mình ra khỏi cảm xúc của trẻ, nhìn nhận một cách khách quan và tập trung vào những điều vui vẻ để cân bằng lại cảm xúc của bản thân.
Biện pháp “chia sẻ và trò chuyện với đồng nghiệp” được giáo viên mầm non sử dụng thường xuyên với điểm trung bình 3.93, xếp thứ hai trong các biện pháp hỗ trợ Việc này không chỉ giúp giáo viên nhận được sự đồng cảm và thấu hiểu mà còn dễ dàng điều chỉnh cảm xúc cá nhân Đồng thời, nó phản ánh mối quan hệ tương hỗ và hỗ trợ lẫn nhau giữa các đồng nghiệp.
Biện pháp "Đặt mình vào vị trí của trẻ để thông cảm cho trẻ" đạt điểm trung bình 4 và đứng thứ ba, cho thấy sự quan tâm của giáo viên mầm non trong việc quản lý cảm xúc cá nhân và thể hiện sự thông cảm với trẻ Đây là một tín hiệu tích cực, phản ánh nỗ lực của giáo viên trong việc hiểu và đồng hành cùng trẻ.
Một biện pháp thường xuyên mà giáo viên mầm non sử dụng để quản lý cảm xúc tiêu cực là chuyển hướng suy nghĩ sang một việc khác, như quan sát trẻ khác hoặc tập trung vào công việc khác, với điểm trung bình là 3.78 Một giáo viên chia sẻ: “Khi tôi cảm thấy tức giận vì một trẻ bướng bỉnh, tôi cố gắng kiểm soát cảm xúc bằng cách nhìn đi nơi khác trong khoảng ba mươi giây để lấy lại bình tĩnh Sau đó, tôi mới giải quyết tình huống và nhận thấy rằng dù chỉ là một khoảng thời gian ngắn, nhưng cũng đủ để cơn giận của tôi giảm bớt.”
Biện pháp thứ năm là "Tập trung suy nghĩ và tìm cách giải quyết tình huống hoặc sự kiện gây ra cảm xúc, thay vì chỉ chú tâm vào cảm xúc đó." Đây là một phương pháp hiệu quả trong việc quản lý cảm xúc.
84 xúc tập trung vào nhận thức và nhận được đánh giá tương đối cao với điểm trung bình là 3.76, đạt mức độ cao.
Giáo viên mầm non thường xuyên áp dụng biện pháp điều chỉnh cảm xúc tiêu cực, với điểm trung bình đạt 3.74, nhằm đảm bảo rằng những cảm xúc này không ảnh hưởng đến công việc của họ Một giáo viên mầm non chia sẻ quan điểm rằng cảm xúc tiêu cực là điều tất yếu trong cuộc sống và việc kiểm soát chúng là rất quan trọng.
Cảm xúc buồn bã, lo lắng, thất vọng và tức giận là những sắc thái cần thiết trong cuộc sống, giúp chúng ta nhận ra giá trị của từng khoảnh khắc Trong công việc và cuộc sống, không thể luôn duy trì trạng thái vui vẻ mà cần trải nghiệm cả những cảm xúc tiêu cực để hiểu rõ hơn về bản thân Việc dạy trẻ cũng cần bao gồm trải nghiệm những cảm xúc này, giúp trẻ phát triển toàn diện về mặt tình cảm và kỹ năng xã hội.
Khi nhận thấy mình bị ảnh hưởng bởi cảm xúc tiêu cực, biện pháp xếp hạng bảy là hít thở thật sâu, trong khi biện pháp xếp hạng tám là uống một ngụm nước.
Các giáo viên mầm non nhận thức rõ ràng về các tình huống gây ra cảm xúc tiêu cực và thường xuyên áp dụng biện pháp nhờ đồng nghiệp hỗ trợ để hạn chế giao tiếp với trẻ gây cảm xúc tiêu cực Biện pháp này được xếp hạng chín với điểm trung bình 3.44, cho thấy sự quan tâm của giáo viên đối với cảm xúc trong quá trình giao tiếp Họ cũng đánh giá cao tính hiệu quả và tính nhanh chóng của các biện pháp quản lý cảm xúc tập trung vào nhận thức.
Biện pháp “Dé các cảm xúc tiêu cực xuất hiện trong quá trình giao tiếp với trẻ mất đi một cách tự nhiên bằng cách không quan tâm đến nó” có điểm trung bình 3.38, cho thấy giáo viên mầm non thường tìm cách điều chỉnh và quản lý cảm xúc ngay khi chúng xuất hiện Điều này cho thấy họ không muốn để cảm xúc tiêu cực ảnh hưởng đến công việc hoặc hiệu quả chăm sóc, giáo dục trẻ.
Bảng 2.22 trình bày sự khác biệt trong việc áp dụng các biện pháp quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non khi giao tiếp với trẻ em, phân chia theo các nhóm khách thể khác nhau Sự khác biệt này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp và sự phát triển cảm xúc của trẻ Các giáo viên cần nhận thức rõ về các phương pháp quản lý cảm xúc phù hợp để nâng cao chất lượng giáo dục và tạo môi trường học tập tích cực cho trẻ.
Nhóm khách thể DTB DLC Mức ý nghĩa
Trinh độ | Cao dang 3.71 0.52 chuyên môn | Đại học 3.71 0.38 0.59
Sau dai hoc 4.10 0.52 Dưới 5 năm 3.55 0.54 Dưới 10 năm 3.71 0.59 Thâm niên | Từ 10-20 năm 3.85 0.46 0.006
Bảng 2.22 cho thấy rằng không có sự khác biệt ý nghĩa trong việc sử dụng các biện pháp quản lý cảm xúc của giáo viên mầm non khi giao tiếp với trẻ, cả giữa các nhóm khách theo lớp và theo trình độ chuyên môn (p > 0.05).
