Cảm biến khí gas là thiết bị có khả năng phát hiện và cảnh báo sớm sự hiện diện của các loại khí dễ cháy hoặc khí độc trong không khí, góp phần nâng cao mức độ an toàn cho các hộ gia đìn
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI
KHOA: ĐIỆN – ĐIỆN TỬ
-
-BÁO CÁO MÔN HỌC THIẾT KẾ ỨNG DỤNG HỆ THỐNG NHÚNG
CẢM BIẾN CẢNH BÁO KHÍ GAS RÒ RỈ
Sinh viên thực hiện:
Nguyễn Tiến Hùng Cường – 211442527 Ngô Trung Hiếu - 2114411508
Dương Đức Thắng – 211401778
HÀ NỘI – 2025
Trang 2Lời mở đầu
Trong cuộc sống hiện đại, việc đảm bảo an toàn cho con người trong không gian sinh hoạt và làm việc ngày càng được quan tâm hàng đầu Một trong những mối nguy hiểm tiềm ẩn nhưng thường
bị xem nhẹ là rò rỉ khí gas – nguyên nhân phổ biến gây ra nhiều vụ cháy nổ nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản Trước thực trạng đó, việc ứng dụng các thiết bị cảm biến khí gas trong dân dụng trở nên cần thiết và cấp bách hơn bao giờ hết Cảm biến khí gas là thiết bị có khả năng phát hiện và cảnh báo sớm sự hiện diện của các loại khí dễ cháy hoặc khí độc trong không khí, góp phần nâng cao mức độ an toàn cho các hộ gia đình, khu chung cư, nhà hàng và nhiều môi trường dân dụng khác Báo cáo này sẽ trình bày tổng quan về nguyên lý hoạt động, phân loại, ứng dụng thực tế cũng như một số giải pháp kỹ thuật nhằm tối ưu hóa hiệu quả của các loại cảm biến khí gas trong đời sống hằng ngày.
Hy vọng rằng qua báo cáo này, người đọc có thể hiểu rõ hơn về vai trò quan trọng của cảm biến khí gas, đồng thời nâng cao ý thức trong việc phòng tránh và xử lý các sự cố liên quan đến khí gas
Trang 3Mục Lục
CHƯƠNG 1 4
GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 4
1 Lý do chọn đề tài 4
2 Mục tiêu nghiên cứu 4
3 Đối tượng nghiên cứu 5
CHƯƠNG 2 6
CƠ SỞ LÝ THUYẾT 6
1 Giới thiệu chung về hệ thống 6
2 Lựa chọn linh kiện 7
CHƯƠNG 3 12
THIẾT KẾ HỆ THỐNG 12
1 Sơ đồ hệ thống 12
2 Code hệ thống 13
CHƯƠNG 4 22
KẾT QUẢ DỰ ÁN 22
1 Mô hình sản phẩm 22
2 Đánh giá kết quả 23
KẾT LUẬN 25
Trang 4CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
1.Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng khí gas trong sinh hoạt và sản xuấtngày càng phổ biến, các sự cố rò rỉ khí gas gây cháy nổ, ngộ độc khívẫn xảy ra thường xuyên và để lại hậu quả nghiêm trọng Thực tếcho thấy, phần lớn các tai nạn liên quan đến khí gas đều bắt nguồn từviệc không phát hiện kịp thời sự rò rỉ, thiếu thiết bị cảnh báo sớmcũng như thiếu hiểu biết về mức độ nguy hiểm của các loại khí này
Chính vì vậy, việc nghiên cứu và ứng dụng các loại cảm biến khí gastrong môi trường dân dụng là một hướng đi thiết thực, góp phầnnâng cao hiệu quả giám sát, phòng ngừa và cảnh báo sớm nguy cơmất an toàn Đề tài này được lựa chọn với mong muốn tìm hiểu sâuhơn về nguyên lý hoạt động, đặc tính kỹ thuật cũng như khả năngứng dụng thực tế của các cảm biến khí gas, từ đó đề xuất những giảipháp cải tiến phù hợp với điều kiện sử dụng trong các hộ gia đình,khu dân cư và các công trình dân dụng khác
Việc nghiên cứu đề tài không chỉ mang lại giá trị học thuật mà còn
có ý nghĩa thực tiễn cao, góp phần xây dựng một môi trường sống antoàn và bền vững hơn trong tương lai
2.Mục tiêu nghiên cứu
Tìm hiểu nguyên lý hoạt động của cảm biến khí gas được chọn:
Trang 5Khảo sát khả năng phát hiện khí gas trong môi trường dân dụng:Đánh giá mức độ nhạy, độ chính xác và thời gian phản hồi của cảmbiến khi phát hiện các loại khí dễ cháy hoặc độc hại như LPG,methane, CO
Thiết kế mô hình ứng dụng thực tế: Xây dựng một hệ thống cảnhbáo rò rỉ khí gas đơn giản ứng dụng cảm biến đã chọn, phù hợp vớiđiều kiện sử dụng trong hộ gia đình
Đánh giá hiệu quả hoạt động: Thử nghiệm hệ thống trong các tìnhhuống giả định và đưa ra nhận xét về hiệu quả, ưu điểm, hạn chế, từ
đó đề xuất cải tiến nếu cần thiết
3.Đối tượng nghiên cứu
ESP32
ESP32 là một vi điều khiển 32-bit do hãng Espressif phát triển, tích hợp sẵn Wi-Fi và Bluetooth, rất phổ biến trong các ứng dụng IoT (Internet of Things) Với hiệu suất xử lý mạnh mẽ, tiêu thụ điện năng thấp và khả năng kết nối không dây linh hoạt, ESP32 là lựa chọn lý tưởng cho các hệ thống giám sát và điều khiển từ xa Ngoài ra, ESP32 còn hỗ trợ nhiều cổng giao tiếp như ADC, I2C, SPI, UART giúp dễ dàng kết nối với các loại cảm biến khác nhau
Cảm biến khí gas MQ-2
MQ-2 là một loại cảm biến khí bán dẫn có khả năng phát hiện các loại khí dễ cháy và khí độc như LPG (khí gas hóa lỏng), butane, propane, methane, alcohol, hydrogen và khói Cảm biến hoạt độngdựa trên sự thay đổi điện trở của vật liệu bán dẫn khi tiếp xúc với khí MQ-2 có độ nhạy cao, giá thành rẻ, dễ sử dụng và thường được dùng trong các hệ thống cảnh báo rò rỉ khí gas trong dân dụng và công nghiệp nhẹ
Trang 6CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1 Giới thiệu chung về hệ thống
Hệ thống giám sát và cảnh báo rò rỉ khí gas được xây dựng nhằm đảm bảo an toàn cho môi trường sinh hoạt trong dân dụng bằng cách phát hiện sớm sự xuất hiện của các loại khí dễ cháy như
LPG, methane và khói Hệ thống sử dụng cảm biến khí gas MQ-2
để phát hiện nồng độ khí trong không khí, sau đó truyền tín hiệu
về vi điều khiển ESP32 để xử lý và đưa ra cảnh báo
Khi nồng độ khí vượt ngưỡng an toàn, ESP32 sẽ kích hoạt các thiết bị cảnh báo như còi, đèn LED, hoặc thậm chí gửi thông báo qua Internet (Wi-Fi) đến thiết bị người dùng (ví dụ: điện thoại) Nhờ có khả năng kết nối Wi-Fi mạnh mẽ của ESP32, hệ thống có thể mở rộng tích hợp với các nền tảng IoT, phục vụ việc giám sát
từ xa qua smartphone hoặc nền tảng đám mây
Các chức năng chính của hệ thống bao gồm:
Đo và giám sát nồng độ khí gas theo thời gian thực
Cảnh báo khi nồng độ khí vượt ngưỡng cho phép
Hiển thị dữ liệu
Gửi thông báo qua Wi-Fi
Trang 7Hệ thống được thiết kế nhỏ gọn, chi phí thấp, dễ triển khai trong thực tế và có thể tích hợp vào các mô hình nhà thông minh (smart home) để tăng cường an toàn phòng chống cháy nổ.
2 Lựa chọn linh kiện
ESP 32
Trang 8Cảm biến khí gas MQ2
Trang 9Fet IRLZ44N
Trang 11LCD – i2c
Trang 13CHƯƠNG 3 THIẾT KẾ HỆ THỐNG
1 Sơ đồ hệ thống
Trang 142 Code hệ thống
#define BLYNK_TEMPLATE_ID "TMPL60yKFeGWB"
#define BLYNK_TEMPLATE_NAME "GAS"
Trang 15// Khai báo chân
const int mq2Pin = 34; // Analog input từ MQ2
const int coi = 33; // Còi
const int ledMode = 27; // LED hiển thị chế độ
const int rl = 25; // Relay
const int warningLed = 26; // LED cảnh báo
const int button1 = 32; // Nút nhấn chế độ
// Các biến trạng thái
int mucCanhbao = 250;
int mq2_value = 0;
bool button1State = HIGH;
bool runMode = true;
bool canhbaoState = false;
bool warningLedState = false;
// Blynk Widgets
WidgetLED led(V0);
#define KHIGAS V1
#define MUCCANHBAO V2
Trang 19lcd.print("RO RI KHI GAS!");
Blynk.logEvent("canhbao", "Cảnh báo khí gas: " + String(mq2_value)); timer2.once(50, handleTimerID2); // 50s tự tắt
Trang 22// Nhận giá trị từ App để cập nhật mức cảnh báo và chế độ
Trang 24CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ DỰ ÁN
1 Mô hình sản phẩm
Trang 252 Đánh giá kết quả
Hiệu quả phát hiện khí gas:
Ưu điểm: Cảm biến MQ-2 có độ nhạy tốt với các loại khí như LPG,methane, CO, và khói Khi sử dụng kết hợp với ESP32, hệ thống cóthể phát hiện nhanh chóng và chính xác nồng độ khí gas trong khôngkhí, đưa ra cảnh báo khi nồng độ vượt ngưỡng an toàn
Nhược điểm: Cảm biến MQ-2 đôi khi có thể gặp khó khăn trongviệc phát hiện các khí ở nồng độ rất thấp Điều này có thể ảnh hưởngđến độ chính xác của hệ thống trong một số điều kiện môi trường.Tính ổn định và độ chính xác của hệ thống:
Ưu điểm: Hệ thống sử dụng ESP32 với khả năng xử lý nhanh chóng
và kết nối Wi-Fi ổn định, giúp người dùng có thể nhận cảnh báo từ
xa qua các ứng dụng như Blynk hoặc Telegram Ngoài ra, khả năngkết nối Wi-Fi giúp mở rộng tính năng hệ thống, ví dụ như tích hợpvới các nền tảng IoT
Nhược điểm: Các vấn đề về sự ổn định của kết nối Wi-Fi có thể làmgián đoạn việc truyền dữ liệu trong một số trường hợp, đặc biệt làtrong môi trường có tín hiệu Wi-Fi yếu
Quá trình thiết kế và triển khai:
Ưu điểm: Việc sử dụng ESP32 giúp giảm chi phí và tăng tính linhhoạt cho hệ thống Cấu hình đơn giản và dễ dàng mở rộng, dễ tíchhợp với các thiết bị khác trong môi trường nhà thông minh
Trang 26 Nhược điểm: Đối với người mới, việc làm quen với ESP32 và lậptrình có thể mất thời gian Hệ thống cần được bảo trì thường xuyên,nhất là việc hiệu chỉnh cảm biến MQ-2 để đảm bảo độ chính xác.Tính khả thi và ứng dụng thực tế:
Ưu điểm: Hệ thống có thể ứng dụng rộng rãi trong các hộ gia đình,khu chung cư, nhà hàng, bếp ăn, hoặc các công trình dân dụng có sửdụng khí gas Nhờ thiết kế đơn giản và chi phí thấp, hệ thống dễ triểnkhai và có thể được mở rộng trong các tình huống thực tế
Nhược điểm: Trong môi trường có nhiều tác động khác như bụi, độ
ẩm cao, cảm biến MQ-2 có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến độ chính xácgiảm
Cải tiến và mở rộng trong tương lai:
Ưu điểm: Dễ dàng tích hợp thêm các tính năng như thông báo quađiện thoại di động, kết nối với các thiết bị nhà thông minh khác Hệthống có thể mở rộng thêm khả năng giám sát nhiều loại khí kháchoặc xây dựng mạng lưới cảm biến rộng lớn hơn
Nhược điểm: Việc tích hợp nhiều cảm biến hoặc mở rộng hệ thống
có thể yêu cầu thêm phần mềm phức tạp và tăng chi phí
Trang 27KẾT LUẬN
Dự án đã đạt được các mục tiêu cơ bản trong việc phát triển hệ thống giám sát và cảnh báo rò rỉ khí gas sử dụng
ESP32 và cảm biến MQ-2, với khả năng phát hiện và
cảnh báo rủi ro một cách hiệu quả trong môi trường dân dụng Hệ thống này có tính khả thi cao và có thể ứng dụng rộng rãi trong nhiều tình huống thực tế Tuy nhiên, vẫn cần cải thiện một số yếu tố như độ ổn định trong môi trường khắc nghiệt và độ chính xác của cảm biến trong các điều kiện cụ thể.
Với những cải tiến và mở rộng trong tương lai, hệ thống sẽ ngày càng hoàn thiện và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của
người dùng.