TỔ CHỨC SẢN XUẤT CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH Ở ĐÀI PHÁT THANH – TRUYỀN HÌNH BÌNH DƯƠNG TỔ CHỨC SẢN XUẤT CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH Ở ĐÀI PHÁT THANH – TRUYỀN HÌNH BÌNH DƯƠNG
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
LÂM PHƯƠNG DIỆU
TỔ CHỨC SẢN XUẤT CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH Ở ĐÀI PTTH BÌNH DƯƠNG
Chuyên ngành: Báo chí học định hướng ứng dụng
Mã số: 8320101-01-UD
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ
BÌNH DƯƠNG - 2021
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: Bình Dương
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đinh Thị Thu Hằng
Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Văn Dững – Học viện Báo chì và Tuyên truyền
Phản biện 2 TS Nguyễn Hồng Hà – Đài Truyền hình Việt Nam
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại: Phòng họp Tầng 3, Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Đại học KHXH&NV Hà Nội
10 giờ 00 ngày 21 tháng 12 năm 2021
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Hiện nay truyền hình là một loại hình báo chí không thể thiếu trong đời sống của đại đa số người dân Việt Nam hiện nay Với nhưng thành tựu của khoa học công nghệ và sự phát triển của các phương tiện truyền thông thì truyền hình đóng vai trò quan trọng đem đến cho công chúng sự tiện lợi và chất lượng các chương trình truyền hình ngày càng được nâng cao Điều này được thể hiện rõ qua sự đổi mới của những người làm truyền hình, do đó đã cung cấp thông tin một các nhanh nhất, hấp dẫn, chất lượng âm thanh, hình ảnh sinh động và chân thực nhất Mặc
dù các chương trình truyền hình hết sức đa dạng nhưng chương trình thời sự được xem là nội dung chủ đạo của toàn bộ hoạt động thông tin, tuyên truyền ở bất kì đài truyền hình nào, từ trung ương đến địa phương
Tuy nhiên hiện nay khi công chúng tiếp cận thông tin dựa vào nhiều phương tiện truyền thông khác nhau mà đặc biệt là internet chứ không chỉ có báo chí chính thống như trước đây Do đó các cơ quan báo chí bắt buộc phải đổi mới cách thức chuyển tải thông tin thời sự, sử dụng các công nghệ hỗ trợ hiện đại để làm cho thông tin trên báo chí trở nên hấp dẫn và phù hợp với sự thay đổi trong hành
vi tiêu thụ thông tin của công chúng
Tuy nhiên, hiện nay, trước yêu cầu phản ánh thực tiễn ngày càng sôi động, phong phú, phức tạp và nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng ngày càng cao, cộng với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, sự lấn át của truyền thông mới và Internet đã đặt ra nhiều thách thức cho không chỉ chương trình thời sự mà còn là sự tồn tại sống còn của các Đài truyền hình Trong thời gian qua hoạt động sản xuất chương trình thời sự của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương vẫn vẫn còn những hạn chế như hàm lượng thông tin chưa thực
sự đa dạng, chất lượng chương trình chưa đáp ứng yêu cầu của công chúng trong
và ngoài tỉnh; quy trình phối hợp tổ chức sản xuất các chương trình thời sự của đài còn chưa đạt được sự thống nhất, dẫn đến chồng chéo và chưa khai thác được một cách tối đa nguồn thông tin; chưa có sự đổi mới mạnh mẽ theo hướng hiện đại trong sản xuất chương trình thời sự; cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực đã được đầu tư nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra trong bối canh hiện nay
Từ thực tiễn này, đòi hỏi Đài Phát thanh và truyền hình Bình Dương, trước hết là những người trực tiếp tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình cần tiếp tục phát huy những ưu thế, những thành công đã đạt được, không ngừng học hỏi, sáng tạo, đổi mới tư duy, đổi mới nội dung, hình thức thể hiện, đặc biệt là tổ chức sản xuất chương trình phải khoa học, sáng tạo, hiệu quả, hay nói cách khác
là phải thay đổi phương thức tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình của đài để thích ứng với bối cảnh của khoa học công nghệ hiện nay
Nhằm góp phần giải quyết một số vấn đề của thực tiễn trong tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình
Dương trong bối cảnh hiện nay, tác giả đã lựa chọn đề tài “Tổ chức sản xuất
chương trình thời sự truyền hình ở Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương” làm Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Báo chí học
Trang 4Với đề tài trên tác giả mong muốn đánh giá được những ưu điểm, hạn chế cũng như giải pháp trong tổ chức sản xuất chương trình Thời sự truyền hình ở Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương hiện nay Trên cơ sở nghiên cứu, tác giả sẽ đóng góp ý kiến, tham mưu Ban giám đốc một kế hoạch đổi mới tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình một cách toàn diện Qua đó, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khán giả, cung cấp cho khán giả thông tin chính xác, góp phần đưa đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống một cách hiệu quả hơn
2 Tình hình nghiên cứu
Chương trình truyền hình; Chương trình thời sự truyền hình; Tổ chức sản xuất chương trình truyền hình nói chung, sản xuất chương trình thời sự truyền hình nói riêng… không phải là một vấn đề mới, đã có đề tài sách báo và công trình nghiên cứu về đề tài này
Có thể nêu một số sách, giáo trình về chương trình truyền hình, chương trình thời sự truyền hình hoặc có nội dung liên quan đến chương trình thời sự truyền
hình như: Sản xuất chương trình truyền hình của tác giả Trần Bảo Khánh, tác giả
đã đề cập tới vấn đề “với sự xuất hiện của phát thanh, sau đó là truyền hình thì cũng xuất hiện thuật ngữ chương trình Đây là thuật ngữ mang tính bản chất của chúng Có thể đưa ra khái niệm như sau về chương trình: “là kết quả cuối cùng của quá trình giao tiếp với công chúng” [22, tr 30] Vì vậy, Chương trình truyền hình là khái niệm được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong lĩnh vực truyền hình Đó
là một sản phẩm được sắp xếp, tạo ra từ nhiều công đoạn khác nhau, kết hợp hàng loạt yếu tố từ nhân sự, máy móc, để tạo nên sản phẩm
Trong cuốn sách Truyền thông đại chúng của tác giả Tạ Ngọc Tấn, tác giả
đã có một cách khái quát về truyền hình “Truyền hình là một loại phương tiện thông tin đại chúng chuyển tải thông tin bằng hình ảnh và âm thanh Nguyên nghĩa của thuật ngữ vô tuyến truyền hình bắt đầu từ hai từ Tele có nghĩa là “ở xa”
và Vision nghĩa là “thấy được”, tức là “thấy được ở xa” [39, tr 143] Qua đây cho thấy vấn đề cơ bản nhất của truyền hình là hình ảnh và âm thanh Lĩnh vực điện ảnh đã cung cấp cho truyền hình những ý tưởng, gợi ý đầu tiên về một phương thức truyền thông cũng như một kho tàng những phương tiện biểu hiện phong phú, có sức thuyết phục mạnh mẽ, làm cơ sở cho truyền hình có thể thích ứng nhanh chóng với những đặc trưng kỹ thuật riêng của mình
Tác phẩm“Báo chí truyền hình” tập 1,2 của G.V Cudonhetxốp, X.L.Xvich,
A.La.Lurốpxki – Nhà xuất bản thông tấn Hà Nội năm 2004 [50, tr 126]: Công trình nghiên cứu nền tảng, bài bản và rất giá trị dành cho người học báo chí và nghiên cứu các đề tài về báo chí với những lý luận mang tính nội hàm rất rộng, sâu sắc, là cơ sở cho việc tìm hiểu và phân tích về thể loại báo chí truyền hình Tuy nhiên, những vấn đề cụ thể về công tác tổ chức sản xuất các chương trình thời sự truyền hình thì tác giả chưa đề cập một cách cụ thể về quy trình, các bước trong tổ chức sản xuất chương trình truyền hình
Công trình nghiên cứu “Báo chí truyền thông – những vấn đề trọng yếu”
của Viện đào tạo Báo chí và truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn,
Trang 5Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2018 [48, tr.142] Đây là một công trình nghiên cứu mang nội dung tư liệu quý cho những người làm trong lĩnh vực báo chí nói chung và báo chí truyền hình nói riêng với nhiều khía cạnh được nêu
ra một cách gần gũi, thực tế và theo sát môi trường truyền thông hiện đại Những
lý luận mang cái nhìn chuyên sâu, kết nối được những vấn đề quan trọng cốt lõi của báo chí là nguồn tài liệu tham khảo hết sức thú vị cho những người học về báo chí Nhưng công trình không đề cập đến chương trình THTT, cũng như không khai thác về khía cạnh thực hiện dạng chương trình này ở các Đài TH địa phương
Giáo trình Công nghệ sản xuất chương trình truyền hình của tác giả Phạm
Thị Sao Băng [7, tr.287] Công trình này đã giới thiệu chung về chương trình truyền hình, quy trình chung để sản xuất một chương trình truyền hình, khái quát
về công nghệ sản xuất các chương trình truyền hình - cụ thể, đó là việc áp dụng các tiến bộ của khoa học - kỹ thuật vào hoạt động sản xuất chương trình truyền hình, bên cạnh đó là công nghệ phân phối các chưương trình truyền hình, một số thiết bị tiền kỳ và hậu kỳ trong công nghệ sản xuất chương trình truyền hình
Về đề tài tổ chức sản xuất chương trình truyền hình, tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình tác giả đã tham khảo các công trình nghiên cứu
là Luận văn, Luận án sau:
Luận văn thạc sĩ Chương trình thời sự của đài truyền hình địa phương trong bối cảnh cạnh tranh thông tin (khảo sát Đài PT-TH Hà Nội, Đài PT-TH Hải Phòng, Đài PT-TH Lạng Sơn) của Nguyễn Thùy Liên [26, tr 41] đã tiến hành
phân tích bối cảnh cạnh tranh thông tin hiện nay cũng như thời cơ, thách thức đặt
ra cho chương trình thời sự của các Đài Phát thanh – Truyền hình địa phương Trên cơ sở lý luận, luận văn đã tiến hành nghiên cứu, phân tích, đánh giá ưu điểm
và nhược điểm các chương trình thời sự của mỗi Đài truyền hình địa phương, từ
đó đề xuất các nhóm giải pháp chung và giải pháp riêng dành cho từng Đài truyền hình địa phương nhằm nâng cao chất lượng chương trình thời sự
Những cuốn sách, giáo trình, công trình nghiên cứu trên đề cập những vấn
đề về lý luận báo chí truyền hình; về cách thức tổ chức sản xuất chương trình truyền hình; về cách làm tin, phóng sự truyền hình; về kinh nghiệm của những người làm truyền hình nước ngoài; về chương trình thời sự của một số đài địa phương
Nhìn chung các đề tài nghiên cứu này đều làm rõ được bản chất, đặc trưng
của tổ chức sản xuất chương trình truyền hình, đề cập đến hoạt động tổ chức sản xuất chương trình truyền hình, các mô hình tổ chức sản xuất chương trình truyền
hình
Có thể nói, cho đến nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách tổng thể về tổ chức sản xuất chương trình thời sự của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương
Luận văn này là công trình đầu tiên nghiên cứu, đánh giá một cách toàn diện
và thấu đáo về thực trạng chất lượng, cách thức tổ chức chương trình thời sự của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương, đánh giá được những ưu điểm và hạn chế trong quá trình tổ chức sản xuất chương trình, đề xuất những giải pháp cơ bản
Trang 6để nâng cao chất lượng chương trình Như vậy, có thể khẳng định rằng, đề tài “Tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình ở Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương” là một đề tài mới, có ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn
3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn thực hiện khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng (thành công và hạn chế) trong tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương hiện nay, trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Tác giả xác định những nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu sau :
- Luận văn hệ thống hóa những vấn đề lý luận về tổ chức sản xuất các chương trình thời sự truyền hình
- Phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình trên Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương
- Đề xuất phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả, tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình làm tốt nhiệm vụ thông tin, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị và nhu cầu của khán giả
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là tổ chức sản xuất chương trình thời sự
truyền hình của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là chương trình thời sự của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương Thời gian khảo sát từ tháng 1 năm 2020 đến tháng 12 năm 2020
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Luận văn dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về báo chí Đồng thời khi nghiên cứu đề tài đã sử dụng những lý luận của báo chí nói chung và về tổ chức sản xuất các chương trình truyền hình nói riêng đó là hệ thống các khái niệm, hệ thống lý thuyết và những công trình nghiên cứu về sản xuất truyền hình Trong quá trình nghiên cứu tác giả đã sử dụng nhưng cơ sở lý luận liên ngành của các ngành khoa học như xã hội học báo chí, xã hội học truyền thông đại chúng, đạo đức báo chí…đây là những cơ sở lý luận quan trọng, cơ bản Từ đó, vận dụng vào việc khảo sát thực trạng tổ chức sản xuất các chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Để đảm bảo tính khách quan và kiểm định chéo thông tin, cung cấp thông tin cáo độ chính xác và khoa học, Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở các phương pháp công cụ nghiên cứu như sau:
Trang 7Trong luận văn này tác giả sử dụng các phương pháp sau: thu thập tài liệu
và phân tích tài liệu, điều tra xã hội học đối với khán giả; khảo sát phóng viên; phỏng vấn sâu các nhà nghiên cứu, các nhà báo có nhiều kinh nghiệm, các nhà quản lý báo chí, những người trực tiếp tham gia tổ chức sản xuất chương trình thời sự của Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương
Phương pháp nghiên cứu tài iệu Để hệ thống hóa các lý thuyết nghiên cứu
cũng như có những cơ sở lý luận nhằm định hướng cho đề tài ngihene cứu Tác giả đã nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến đề tài của các tác giả, công trình nghiên cứu đi trước để có thêm kiến thức và mô hình hóa được vấn đề nghiên cứu của đề tài Trong đề tài tác giả đã nghiên cứu các công trình nghiên cứu đi trước như các giáo trình, bài báo khoa học, các công trình nghiên cứu có liên quan đến
đề tài, các luận văn, luận án chuyên ngành báo chí học có liên quan đến tổ chức sản xuất chương trình thời sự Từ đó có so sánh, đối chiếu và làm rõ hơn về tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thành – Truyền hình Bìn Dương
- Phương pháp điều tra xã hội học: điều tra theo bảng hỏi nhằm thu thập,
phân tích một cách có định lượng ý kiến của khán giả thuộc các tầng lớp nhân dân
Để có những cơ sở đánh giá về các chỉ số khán giả xem chương trình truyền hình, đề tài đã tiến hành khảo sát 300 bảng hỏi đối với khán giả Nội dung bảng hỏi tập trung vào đánh giá, thu thập ý kiến của công chúng về việc lựa chọn kênh nào để xem, tần suất và mức độ theo dõi chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương cũng như những đánh giá của công chúng
về nội dung, hình thức, kết cấu, người dẫn chương trình, tâm lý tiếp nhận thông tin, đánh giá về mức độ cập nhật thông tin, nội dung thông tin của chương trình thời sự, đồng thời đánh giá được mức độ hài lòng của khán giả đối với các khung giờ phát sóng chương trình thời sự, chất lượng chương trình thời sự
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Đề tài đã thực hiện 3 cuộc phỏng vấn sâu
những người làm công tác quản lý, Ban lãnh đạo Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương, những người có kinh nghiệm tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình gồm, phóng viên, kỹ thuật viên Nội dung phỏng vấn sâu tập trung vào việc đánh giá về cách thức tổ chức sản xuất bản tin thời sự truyền hình của Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương, những thuận lợi, khó khăn và những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tổ chức sản xuất chương trình, mức độ đầu tư công nghệ và cơ chế đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Trang 8địa phương Đồng thời làm rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ của một cơ quan báo chí nhằm định hướng dư luận xã hội, nâng cao hiệu quả thông tin, tuyên truyền Trên
cơ sở đó, luận văn cũng làm rõ phương thức sản xuất đóng một vai trò quan trọng đối với chất lượng chương trình, hiệu quả của chương trình thời truyền hình, từ đó
đi vào nhận diện tìm hiểu vấn đề, giúp điều chỉnh, cải thiện nội dung, hình thức truyền tải thông tin để thu hút công chúng xem chương trình Thời sự truyền hình trên Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Thông qua kết quả nghiên cứu, Luận văn có giá trị tham khảo về mặt thực tiễn tại các cơ quan báo chí và các Đài Phát thanh và truyền hình nói chung và tại Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương nói riêng Giúp những người làm truyền hình có hiểu biết sâu sắc hơn về tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình, đánh giá được những lợi thế cũng như những mặt còn hạn chế để có hướng khắc phục, đổi mới phương thức sản xuất chương trình phù hợp với tình hình mới, từ đó đưa ra các giải pháp, quy trình tổ chức sản xuất nâng cao hiệu quả, chất lượng tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương, phục vụ tốt hơn nhu cầu của khán giả
Là tài liệu tham khảo, các nhà báo quan tâm có thể nghiên cứu, giảng dạy, hoạt động quản lý, biên tập, tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình Đối với tác giả, đề tài nghiên cứu giúp tác giả có cái nhìn tổng thể hơn về tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình, cách làm bản tin thời sự truyền hình trong bối cảnh truyền thông hiện đại, phục vụ thiết thực cho công việc của người làm thời sự ở một Đài truyền hình địa phương
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn có kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề chung về tổ chức sản xuất chương trình thời sự
truyền hình
Chương 2: Thực trạng tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình ở
Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương
Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức sản xuất
chương trình thời sự truyền hình ở Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương
CHƯƠNG 1:
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỔ CHỨC SẢN XUẤT
CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH
1.1 Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.1.1 Khái niệm tổ chức sản xuất
Theo Từ điển Tiếng Việt, tổ chức là việc sắp xếp, bố trí thành các bộ phận
để cùng thực hiện một nhiệm vụ hoặc cùng một chức năng chung Tổ chức còn là
“làm những gì cần thiết để tiến hành một hoạt động nào đó nhằm có được hiệu quả tốt nhất” [33, tr.157] Hiểu theo nghĩa thông thường, tổ chức là sự sắp xếp, bố trí để làm cho có trật tự, nề nếp, tiến hành một công việc theo cách thức, trình tự nào đó
Trang 9Tóm lại: tổ chức sản xuất là làm những gì cần thiết để liên kết những người
ao động, các quy trình ao động để tạo ra vật phẩm, đáp ứng nhu cầu thiết thực cho xã hội, bằng cách dùng tư iệu ao động tác động vào đối tượng ao động, trên cơ sở các quy tắc nghề nghiệp và theo quy trình nhất định Thực chất của quá
trình tổ chức sản xuất là việc phân chia quá trình sản xuất phức tạp thành các quá trình thành phần (tức là các bước công việc), trên cơ sở đó áp dụng những hình thức công nghệ, các biện pháp tổ chức phân công lao động và các phương tiện, công cụ lao động thích hợp Trong quá trình đó tìm biện pháp phối hợp hài hòa giữa các bộ phận tham gia vào quá trình sản xuất nhằm mục đích đạt hiệu quả cao nhất
1.1.2 Khái niệm truyền hình
Theo tác giả Tạ Ngọc Tấn, trong cuốn Truyền thông đại chúng thì truyền
hình là một loại hình phương tiện truyền thông đại chúng chuyển tải thông tin bằng hình ảnh động và âm thanh Nguyên nghĩa của thuật ngx vô tuyến truyền hình (television) bắt nguồn từ hai từ tele có nghĩa là "ở xa" và vision là "thấy được", tức là "thấy được ở xa" Thực chất, cuội nguồn của truyền hình là điện ảnh Chính điện ảnh đã cung cấp cho truyền hình những ý tưởng, gợi ý đầu tiên về một phương thức truyền thông như một kho tàng những phương tiện biểu hiện phong phú Có sức thuyết phục mạnh mẽ, làm cơ sở cho truyền hình có thể thích ứng
nhanh chóng với những đặc trưng kĩ thuật riêng của mình [36, tr.218]
1.1.3 Khái niệm chương trình truyền hình
Luật Báo chí 2016 giải thích thuật ngữ “chương trình truyền hình” như sau: Chương trình truyền hình là tập hợp các tin, bài trên báo hình theo một chủ đề
trong thời lượng nhất định, có dấu hiệu nhận biết mở đầu và kết thúc
Tóm lại có thể hiểu, chương trình truyền hình à một sản phẩm báo chí, chuyển tải thông tin, tư tưởng, nội dung nhất định đến công chúng, à công cụ giúp hoàn thành quá trình giao tiếp công chúng của những người àm truyền hình Chương trình truyền hình cũng có thể hiểu à một đơn vị sản phẩm báo chí
cụ thể được hoàn thành dựa vào quá trình ao động sáng tạo của một tập thể nhà báo ẫn cán bộ kỹ thuật, dịch vụ Nó thể hiện đầy đủ thông điệp nội dung ẫn kỹ năng àm báo chí truyền hình của người àm báo trong ĩnh vực truyền hình
1.1.4 Chương trình thời sự truyền hình
Trong cuốn Các loại hình báo chí truyền thông, PGS.TS Dương Xuân Sơn
đã định nghĩa về chương trình Thời sự như sau: Đây là chương trình quan trọng nhất của một đài truyền hình với tư cách là cơ quan báo chí Nó hàm chứa những đặc điểm nổi bật như: Thông tin thời sự được cập nhật liên tục; đảm bảo cơ cấu thông tin các lĩnh vực; đảm bảo thông tin các vùng miền [32, tr.185]
Tóm lại, chương trình thời sự truyền hình là một chương trình truyền hình, trong đó chuyển tải các thông tin về sự kiện, hiện tượng trong cuộc sống xã hội một cách nhanh chóng, kịp thời đến công chúng, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ tuyên truyền và nhu cầu thông tin của công chúng, được phát sóng định kỳ, có thời ượng ổn định Một chương trình thời sự truyền hình được kết cấu, xây dựng bởi các thể loại: Tin, phóng sự, ghi nhanh, phỏng vấn…
Trang 101.1.5 Tổ chức sản xuất chương trình truyền hình
Từ các khái niệm trên có thể hiểu tổ chức sản xuất chương trình truyền hình
là sự chia nhỏ rồi liên kết một cách hợp lý đội ngũ nhân sự cùng các trang thiết bị truyền hình đi kèm và nội dung thông tin, trên cơ sở các quy tắc nghề nghiệp và theo quy trình nhất định, để tạo ra sản phẩm là chương trình phát sóng
Tùy vào thể loại chương trình mà có các cách tổ chức sản xuất khác nhau Hiện nay chương trình truyền hình được phân chia thành các loại gồm: chương trình bằng băng từ (hay bằng file dựng trên máy tính), chương trình phát trực tiếp
1.1.6 Tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình
Tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình như sau: tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình là sự bố trí các công đoạn sản xuất; bố trí hệ thống bộ máy, nhân sự để nhanh chóng đưa tin tức cập nhật, thông điệp về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội trong nước và quốc tế đến với khán giả nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin cũng như nâng cao nhận thức của công chúng và qua đó tự điều chỉnh hành vi xã hội phù hợp với chuẩn mực xã hội, góp phần vào
sự tiến bộ chung của xã hội
1.2 Đặc điểm của chương trình thời sự truyền hình
Chương trình thời sự truyền hình ở đài truyền hình địa phương có vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin về tình hình kinh tế, xã hội đến công chúng
Là chương trình có tính chính luận cao Mỗi chương trình truyền hình đều
có những đặc trưng riêng Đặc trưng đầu tiên của chương trình TSTH là mang tính chính luận cao
Thông tin nhanh và có tác động đến nhiều đối tượng khán giả Chương trình thời sự truyền hình có đặc điểm là thông tin nhanh, nội dung thông tin rộng và tác động đến đa dạng đối tượng xem truyền truyền hình là công chúng
Lợi thế về loại hình, cùng với công nghệ sản xuất truyền dẫn hiện đại, phát sóng trực tiếp đã giúp cho công chúng chương trình thời sự tiếp cận thông tin nhanh nhất
Thông tin đảm bảo tính chính xác: Chương trình TSTH được các phóng viên, nhà báo thực hiện bằng cách tác nghiệp trực tiếp từ hiện trường, thể hiện qua các tác phẩm là tin, bài với dữ liệu đầu vào là thông tin chính thống từ các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm
Thời lượng và thời gian phát sóng ổn định, thường vào khung giờ “vàng” Tất cả các chương trình TSTH, dù là chương trình thời sự của Đài truyền hình quốc gia hay Đài PTTH địa phương đều có thời lượng và thời gian phát sóng ổn định trong ngày
1.3 Các yếu tố trong tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình
và những yêu cầu
1.3.1 Các yếu tố trong tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình
Để tổ chức sản xuất được một chương trình thời sự truyền hình, việc tổ chức sản xuất bao gồm các yếu tố sau: Tổ chức nhân sự; Tổ chức hệ thống máy móc, trang thiết bị; Tổ chức sản xuất nội dung
Trang 111.3.2 Yêu cầu đối với Tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình
Để có được sản phẩm truyền hình thời sự tốt nhất thì những yêu cầu đối với việc tổ chứ sản xuất chương trình TSTH là vô cùng quan trọng Do đó những yêu cầu về quy trình tổ chức sản xuất, về nội dung và hình thức trong quá trình tổ
chức sản xuất là yếu tố quyết định gồm các yêu cầu sau: Yêu cầu về quy trình tổ chức sản xuất, Yêu cầu về nội dung , Yêu cầu về hình thức
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC SẢN XUẤT CHƯƠNG TRÌNH
THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH
Ở ĐÀI PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH BÌNH DƯƠNG HIỆN NAY 2.1 Khái quát Đài Phát thanh và Truyền hình Bình Dương
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển
Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương là đơn vị sự nghiệp trực thuộc
Ủy ban nhân dân Tỉnh, thực hiện chức năng là cơ quan báo chí của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Bình Dương Đài chịu sự quản lý nhà nước về báo chí, về truyền dẫn phát sóng của Bộ Thông tin và Truyền thông; Sở Thông tin và Truyền thông Bình Dương thực hiện quản lý nhà nước trên địa bàn theo phân công của Ủy ban nhân dân Tỉnh Đài có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng
Ngày 01 tháng 01 năm 2012, Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương chính thức hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính theo Công văn số 138/UBND-
VX, ngày 13 tháng 01 năm 2012 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương
Hiện Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương đang quản lý và hoạt động
01 kênh phát thanh M tổng hợp và 5 kênh truyền hình Mặt khác Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương cũng là 1 trong 5 đài địa phương có khối lượng sản xuất các chương trình phát thanh và truyền hình lớn nhất cả nước với 120 đầu chương trình truyền hình và 80 đầu chương trình phát thanh, trong đó các chương trình do đài tự sản xuất chiếm từ 40 đến 50% thời lượng phát sóng Các chương trình có những nét đặc trưng riêng, khẳng định thế mạnh của từng thể loại, đáp ứng tốt nhu cầu tìm hiểu thông tin của đông đảo khán giả
2.1.2 Cơ cấu tổ chức
Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương hiện có 248 cán bộ, công nhân viên chức, với 9 Phòng Ban gồm: Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 3 Phó Giám đốc); Văn Phòng Đài (1 Chánh văn phòng và 2 Phó Chánh Văn Phòng, 26 cán bộ, công chức); Phòng Thời Sự (1 Trưởng phòng, 3 phó phòng, 29 nhân viên); Phòng Chuyên Đề (1 Trưởng phòng, 3 phó phòng, 29 nhân viên); Phòng Giải Trí (1 Trưởng phòng, 3 phó phòng, 33 nhân viên); Phòng Biên Tập Phát Thanh (1 Trưởng phòng, 2 phó phòng, 12 nhân viên); Phòng Thư Ký Biên Tập Chương Trình – Thông Tin Điện Tử (1 Trưởng phòng, 2 phó trưởng phòng, 13 nhân viên); Phòng Kỹ Thuật (Phó Giám đốc kiêm Trưởng phòng, 2 phó phòng, 70 nhân viên); Phòng Quảng Cáo (Phó Giám đốc kiêm Trưởng phòng, 2 phó phòng, 7 nhân viên) Cơ cấu nhân sự cụ thể như sau:
2.1.3 Về cơ sở vật chất của Đài PTTH Bình Dương
Trang 12Hiện nay Đài Phát thanh Truyền hình Bình Dương có 2 trụ sở:
- Khối văn phòng đặt tại 46 Đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một, Bình Dương
- Và Trung tâm sản xuất chương trình tại Thành Phố Mới Bình Dương Đây
là tòa nhà 7 tầng được đầu tư xây dựng và hoàn thành đưa vào sử dụng năm 2019, gồm khu văn phòng và khu kỹ thuật Khu kỹ thuật gồm nhà hát truyền hình 500 chỗ, 4 studio truyền hình và 8 phòng thu âm phát thanh, ngoài ra còn có các phòng dựng và tổng khống chế PTTH, hệ thống mạng trục tại các tầng
2.2 Khảo sát tổ chức sản xuất chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh và Truyền hình Bình Dương
2.2.1 Tổ chức nhân sự
Khi thực hiện sản xuất chương trình TSTH, Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương đã lập kế hoạch lựa chọn nhân sự phù hợp cho công tác sản xuất là yếu tố quan trọng đầu tiên có sức ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình thực hiện chương trình Việc sử dụng nhân sự còn tùy thuộc vào năng lực, sở trường của từng người
Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương hiện có 248 cán bộ, công nhân viên chức, công tác nhân sự tổ chức sản xuất chương trình TSTH bao gồm: Ban Giám đốc: Ban giám đốc gồm có 1 Giám đốc và 03 phó Giám độc Ban giám đốc chịu trách nhiệm tổng thể nội dung chương trình, đưa ra chủ trương thực hiện chương trình, thực hiện phân công cho Trưởng phòng Thời sự theo từng mảng quản lý, từ việc viết, quay hình, dựng phim, đọc lời bình Đảm bảo công việc trôi chảy, chính xác và đạt được mục tiêu đề ra
Tổ chức sản xuất: người lên kế hoạch nhân sự, điều phối con người, máy móc, thiết bị, quản lý, kiểm soát được những vấn đề phát sinh về nội dung và thời lượng chương trình, tổ chức tất cả mọi yếu tố để thực hiện thành công một chương trình TSTH
Phóng viên: Khi đã được phân công đề tài, đội ngũ phóng viên sẽ tiến hành thu thập thông tin về vấn đề, sự kiện qua việc tra cứu các tài liệu liên quan và tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với các nhân vật để từ đó nắm được bản chất của sự kiện và tìm cách thể hiện phù hợp
Quay phim: là người cùng với Tổng đạo diễn phối hợp chuyển tải nội dung chương trình một cách đầy đủ thông qua việc bố trí góc máy, phối hợp nhịp nhàng cùng với ekip để có được sản phẩm truyền hình chất lượng nhất
Biên tập: người kiểm duyệt nội dung kịch bản, chỉnh sửa kịch bản hoàn chỉnh để tổng đạo diễn bắt tay thực hiện chính thức
Biên kịch (người viết kịch bản): người triển khai ý tưởng kịch bản mà Giám đốc sản xuất giao phó Người viết kịch bản gần như là người chịu trách nhiệm triển khai ra từng câu chữ của kịch bản, vừa đảm bảo nội dung mà cấp trên giao, vừa thể hiện được khả năng sáng tạo, thiết kế ý tưởng chi tiết trên giấy, giúp bước tiền kỳ có được nền tảng để người
Kỹ thuật viên: bao gồm các bộ phận như âm thanh, ánh sáng, đường truyền tín hiệu,…
Trang 13Người dẫn chương trình: là người được ekip giao trọng trách dẫn dắt chương trình, người đảm bảo tính liên tục, kết nối với khách mời và các nhân sự tham gia trong chương trình, công việc này không đơn giản là làm theo kịch bản
mà đôi khi rất cần sự nhạy bén để xử lý sự cố bất ngờ, lèo lái chương trình đi vào quỹ đạo và có thể diễn ra một cách mạch lạc, đảm bảo chương trình chất lượng, hấp dẫn được người xem
Nhìn chung việc tổ chức nhân sự để sản xuất chương trình TSTH ở Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương được thực hiện theo một ekip làm việc, nhân sự của một ekip thực hiện chương trình truyền hình có nhiều bộ phận như bộ phận kỹ thuật (âm thanh, ánh sáng, thiết kế, ), bộ phận sản xuất (nhà sản xuất, quản lý sản xuất, đạo diễn, quay phim, biên kịch,…) Mỗi nhân sự trong quy trình sản xuất có chuyên môn riêng, nhưng đều phải hướng tới chương trình chung Nhân sự trong một kênh truyền hình bao giờ cũng phức tạp, cồng kềnh hơn so với các tòa soạn báo thuộc những loại hình báo chí khác
2.2.2 Tổ chức hệ thống máy móc, trang thiết bị
Hiện nay cơ sở vật chất, trang thiết bị ở Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương về cơ bản đã đáp ứng được việc sản xuất các chương trình truyền hình và
có 2 trụ sở: Khối văn phòng đặt tại 46 Đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một, Bình Dương; Trung tâm sản xuất chương trình tại Thành Phố Mới Bình Dương, gồm: nhà hát truyền hình, 4 studio truyền hình và 8 phòng thu âm phát thanh, ngoài ra còn có các phòng dựng và tổng khống chế PTTH, hệ thống máy phát sóng truyền hình, phát thanh và tổng khống chế PTTH dự phòng Trường quay được trang bi chất lượng, với video chất lượng HDTV, âm thanh, ánh sáng hiện đại nhất hiện nay, đồng thời có 2 trường quay thời sự chuẩn HD: thu hình MC các chương trình Thời sự, bản tin quốc tế, bản tin tiếng nước ngoài, xe truyền hình lưu động tiêu chuẩn HD 7 Camera, 1 xe truyền hình lưu động 4K 6 Camera
Hệ thống Camera lưu động cho phóng viên truyền hình: (30 camera) Công nghệ kỹ thuật số ghi hình thẻ nhớ, ghi được cả 2 chuẩn SD và HD Tất cả các trang thiết bị đều đáp ứng sản xuất chương trình theo chuẩn HDTV và sẵn sàng cho UHDTV (4K)
Từ thực trạng cơ sở vật chất, các trang thiết bị máy móc, kỹ thuật nói trên, thì việc tổ chức sản xuất chương trình TSTH ở Đài Phát thanh – Truyền hình Bình Dương đã có kế hoạch cụ thể về kỹ thuật, công nghệ, tổ chức thực hiện, nguồn kinh phí, tính khả thi trong việc sử dụng các máy móc, trang thiết bị Việc tổ chức
hệ thống máy móc, trang thiết bị một cách hiệu quả còn có tác dụng trong việc tối
ưu hóa các lợi ích kinh tế, tiết kiệm thời gian và tạo ra môi trường làm việc thuận lợi với hiệu suất cao
2.2.3 Tổ chức sản xuất nội dung
Yếu tố nội dung trong công tác tổ chức sản xuất chương trình TSTH là một công việc mang tính chất chuyên môn cao về trình độ chuyên môn của con người,
về trang thiết bị, kinh phí thực hiện Do đó, người làm truyền hình phải cân nhắc, chọn lọc kỹ lưỡng đề tài mới đang phản ánh hiện thực xã hội Nội dung trong